Bất khuất nữ chiến binh XôViết trong chiến tranh vệ quốc

Trở thành tù binh của Đức Quốc xã trong chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại là thảm kịch thực sự đối với các chiến sĩ Hồng quân, trong đó có nhiều phụ nữ. Nhiều phụ nữ là y tá, nhân viên thông tin, phi công, trinh sát, xạ thủ phòng không XôViết khi bị bắt đã phải trải qua mọi hình thức tra tấn tàn bạo của quân xâm lược phát xít.

Song những phụ nữ kiên trung này vẫn can đảm chịu đựng gian khổ, sự tra tấn và họ thường lựa chọn cái chết, nhất quyết không phản bội đồng đội. Quân lính Đức phát xít đã không khỏi ngạc nhiên về sự kiên cường, sức mạnh tinh thần, đạo đức và trình độ học vấn của phụ nữ XôViết.

Chiến đấu không thua kém đàn ông

Tiến sĩ sử học Nina Petrovna đã phản ánh chủ đề này trong tác phẩm "Phụ nữ Xôviết trong thời kỳ chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại" (Moscow 2015). Nhà nghiên cứu lưu ý rằng vào đầu cuộc chiến, có gần một nửa số đơn xin ra mặt trận với tư cách là tình nguyện viên đã được gửi đến các Văn phòng nhập ngũ là của phái đẹp. "Liên Xô là quốc gia duy nhất trong Đại chiến Thế giới lần thứ hai có phụ nữ trực tiếp tham gia vào các cuộc chiến. Có 800 nghìn đến 1 triệu phụ nữ đã chiến đấu tại các mặt trận trong các thời kỳ, trong số đó có 80 nghìn người là sĩ quan Liên Xô" - Nina Petrovna giải thích.

Các nữ tù binh Hồng quân trong trại tập trung của phát xít Đức
Các nữ tù binh Hồng quân trong trại tập trung của phát xít Đức

 Phụ nữ không chỉ phục vụ ở những vị trí y tế và kinh tế-hành chính, trong số họ còn có những người trực tiếp chiến đấu như lính bắn tỉa, lính phá băng, xạ thủ bắn máy bay, chiến sĩ xe tăng, xạ thủ chống tăng, phi công và điều hướng viên máy bay chiến đấu... Họ đã chiến đấu không thua kém gì nam giới.

Không quân đội nào khác trên thế giới có thể tự hào vì nhiều tay súng bắn tỉa trong Hồng quân Liên Xô như trong Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại. Từ giữa mùa hè năm 1943 cho đến khi chiến tranh kết thúc, trường Huấn luyện nữ bắn tỉa Trung ương đã đào tạo ra hơn 1.000 lính bắn tỉa và hơn 400 giáo viên hướng dẫn. Các xạ thủ nữ gây sát thương cho quân địch không thua gì các tay súng bắn tỉa nam. Những kẻ phát xít sợ hãi những nữ Hồng quân dũng cảm và đặt biệt danh cho họ là "nỗi kinh hoàng vô hình".

Trong chiến tranh Vệ quốc, các nữ phi công Xôviết đã thực hiện khoảng 30.000 cuộc không kích. Trong đó, khoảng 23.000 tấn bom được nữ phi công thả xuống tiêu diệt, phá hủy các mục tiêu của phát xít Đức khiến cho chúng phải khiếp sợ. Nhiều nữ phi công đã được tặng danh hiệu Anh hùng Liên Xô.

Tại mặt trận phía Đông, quân Đức lần đầu tiên vấp phải sự kháng cự quyết liệt của toàn dân. Chúng sợ hãi những phụ nữ mặc quân phục quân nhân và sĩ quan Hồng quân, nhưng cũng vô cùng ấn tượng về lòng dũng cảm và tinh thần yêu nước của họ.

Chấp nhận hy sinh

Những phụ nữ Xôviết không chỉ thể hiện một cách tuyệt vời lòng dũng cảm ngoài mặt trận, trong khi bị giam cầm họ còn khiến quân Đức phải nể phục phẩm chất đạo đức của họ.

Những nữ xạ thủ bắn tỉa XôViết
Những nữ xạ thủ bắn tỉa XôViết

Trung tá dự bị Oleg Smyslov, tác giả của nhiều nghiên cứu về lịch sử quân sự, trong cuốn sách "Tù binh - Cuộc sống và cái chết trong các trại tập trung của Đức" (Moscow, 2014) viết rằng, các nhà sử học Đức và Nga cho đến nay vẫn chưa có kết luận chung về số lượng lính Hồng quân đã bị bắt trong Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại. Những nguồn tin khác nhau cho biết số liệu dao động từ 5,5 - 6,3 triệu người, hầu hết trong số họ đã chết trong các trại tập trung. Có bao nhiêu phụ nữ trong số đó vẫn chưa có được sự thống kê chính xác. Trong những điều kiện chiến trường, việc xác định được trong thực tế ai từng là tù binh thường là rất khó. Vì vậy chỉ huy các đơn vị chỉ ghi nhận nhiều quân nhân bị kẻ thù giết và bắt giữ là "mất tích".

Nhà sử học kiêm nhà văn nổi tiếng Alexandr Dyukov, trong cuốn sách "Người dân Liên Xô chiến đấu vì điều gì" (Moscow 2007) đã lưu ý rằng, ngay từ đầu cuộc chiến, những tên lính phát xít đã không chỉ giam giữ các nữ Hồng quân làm tù binh mà chúng đã tiêu diệt họ một cách dã man. Thực tế là vào ngày 25-7-1941, viên trung tá SS Friedrich Eckeln đã ra lệnh: "Sau một cuộc thẩm vấn ngắn, các quân nhân bị bắt phải được gửi cho tôi để thẩm vấn chi tiết thông qua phòng điều tra từ sở chỉ huy của tôi. Những nữ điệp viên hoặc là người Do Thái đã phục vụ cho Liên Xô phải bị đối xử thích đáng". Điều đó có nghĩa là, vào đầu cuộc chiến, những người phụ nữ chiến đấu chống lại quân Đức Quốc xã đã bị bắt làm tù binh đồng nghĩa với cái chết không thể tránh khỏi đối với họ.

"Mới chỉ sang năm thứ ba của cuộc chiến, vào tháng 3-1944, khi nhiều người trong Ban chỉ huy của Đức Quốc xã bắt đầu hiểu rằng cuộc chiến đã thất bại, và họ sẽ phải chịu trách nhiệm về tội ác của mình, Bộ Chỉ huy quân sự tối cao đã ban hành một mệnh lệnh, theo đó "những nữ tù binh chiến tranh người Nga bị bắt sau khi có sự kiểm tra của phòng điều tra phải được gửi đến các trại tập trung. Trong khi lẽ ra các nữ thông tin liên lạc, nhân viên mật mã và y tá đã không bị đưa đến trại" - A. Dyukov.

Bị tra tấn dã man

Các sĩ quan SS của Đức đã nhiều lần phải ngạc nhiên khi biết rằng phụ nữ Xôviết có thể chịu đựng sự tra tấn vô cùng dã man. Những người phụ nữ không có quyền tự vệ thường bị cưỡng bức tập thể và các hành vi nhục mạ khác trước khi bị hành quyết: họ bị cắt bỏ ngực, bị đóng đinh, ở trần trong giá lạnh, xẻ thịt, thậm chí bị thiêu sống. Nhiều người trong số họ đã chết trong sự đau đớn khủng khiếp, nhưng họ đã không khai báo, không phản bội các đồng chí của mình.

Nữ trinh sát Zoya Kosmedianskaya bị đưa đi hành quyết
Nữ trinh sát Zoya Kosmedianskaya bị đưa đi hành quyết

Ví dụ, trinh sát viên Elizaveta Chaikina đã bị bắn sau khi bị tra tấn vào ngày 23-11-1941 tại làng Peno, vùng Tver, nơi cô được cử đến để xác định quân số đồn trú của kẻ thù. Một nữ trinh sát viên khác là Zoya Kosmodemianskaya đã bị quân Đức tra tấn từ ngày 24-11 đến ngày 29-11-1941, sau đó cô bị treo cổ công khai tại làng Petrishchevo thuộc Moscow sau khi quân thù không khai thác được bất cứ thông tin nào từ cô. Còn nữ trinh sát Zinaida Portnova bị bắt vào tháng 12 năm 1943. Trong cuộc thẩm vấn diễn ra tại làng Goriany, vùng Vitebsk, cô đã bắn tên điều tra viên Gestapo sau khi lấy vũ khí của hắn ta để trên bàn, còn giết thêm hai tên lính Đức trong khi cố gắng trốn thoát, nhưng cô gái đã bị bắt. Zinaida đã bị bắn vào ngày 10-1-1944 sau nhiều lần bị tra tấn hành hạ.

Thể hiện khí phách kiên cường

Nhiều tên Đức đã ấn tượng bởi sự kiên cường phi thường của phụ nữ Xôviết, những người bị chuyển đến trại tập trung Ravensbrusk ở đông bắc nước Đức. Tại đây, những người bị Đức Quốc xã giam giữ hầu hết là các nữ tù nhân. Trong số họ có cả phụ nữ Do Thái, Di-gan, những nữ cộng sản Đức và những phụ nữ khác mà vì những lý do nào đó đã bị quân Đức bắt giam. Những cuộc thí nghiệm y khoa vô nhân tính đã được tiến hành trên cơ thể họ, trong số đó nhiều người không may đã buộc bị triệt sản.

Một trong những nữ tù nhân của trại tập trung là Charlotte Muller đã viết hồi ký "Đội thợ tiện của Ravensbrusk: Hồi ký của tù nhân số 10787". Cuốn sách có một chương "Cuộc diễu hành không thể quên" để nói về sự kiên cường bất khuất của phụ nữ Xôviết.

Theo Charlotte Muller, nhóm tù binh đầu tiên từ Mặt trận phía Đông xuất hiện ở trại tập trung vào tháng 2-1943. Đó là hơn 500 nữ Hồng quân, chủ yếu là các bác sĩ và y tá. Các nữ tù binh người Nga đã viện dẫn Công ước Geneva yêu cầu được đối xử như tù binh chiến tranh, họ từ chối làm việc và tuyệt thực. Ban quản lý trại quyết định trừng phạt họ để làm gương. Những phụ nữ này bị tước bữa ăn trưa và buộc phải đi diễu hành trong vài giờ trên bãi diễu binh địa phương. Nhưng các nữ Hồng quân đã biến án phạt thành sự biểu dương khí phách kiên cường của họ.

"Thật không thể nào quên! 500 phụ nữ Xôviết, đứng theo hàng từng 10 người một, giữ vững đội ngũ, họ đi đều bước như thể đang duyệt binh. Những bước chân của họ rầm rập giống như nhịp trống, đi đều đặn nhịp nhàng dọc theo con đường lớn của trại. Toàn bộ các hàng đều di chuyển như một khối thống nhất. Đột nhiên, một người phụ nữ ở hàng đầu bên phải phát lệnh hát. Cô ấy đếm "Một, hai, ba!". Và họ đã cất tiếng hát "Hãy đứng dậy, đất nước bao la, Hãy đứng lên vì trận chiến sinh tử…" - Charlotte Muller hào hứng nhớ lại.

Các nữ tù binh khác vỗ tay hoan nghênh những phụ nữ Xôviết, tán thưởng sự kiên cường bất khuất của họ. Bài hát "Thánh chiến" của nhạc sĩ A.Alexandrov phỏng theo những câu thơ của V.Lebedev-Kumach được biểu diễn trong dàn đồng ca đã truyền cảm hứng cho tất cả mọi người. Những viên cai ngục buộc phải ngừng hình phạt và đuổi các nữ tù nhân trở lại trại.

Trình độ học vấn cao

Không có gì bí mật là văn hóa truyền thống của nước Đức xác định số phận phụ nữ với quy tắc 3K: Küche, Kinder, Kirche (Nhà bếp, Trẻ em, Nhà thờ). Đức Quốc xã cũng tin rằng lợi ích và khát vọng sống của mỗi phụ nữ Đức được tôn trọng chỉ nên giới hạn trong việc chăm sóc chồng con và ngôi nhà của mình. Điều này có nghĩa là các cô gái không cần học cao hơn, cũng như không được đào tạo nghề nghiệp chuyên môn. Do đó, phụ nữ Đức khi ấy phần lớn thua kém nam giới trong các ngành khoa học khác nhau.

Còn các cô gái Xôviết được học tập nên không kém các đồng hương nam giới của họ. Ví dụ, nhiều nữ tù binh và các nữ sĩ quan Hồng quân nói tiếng Đức tốt, họ học ngôn ngữ của các thi nhân Đức Schiller và Goethe ở trường trung học và đại học. Họ nắm rõ những quy định cơ bản của luật pháp quốc tế, am hiểu chính trị nên hầu như không bị nao núng trước những luận điệu tuyên truyền của quân phát xít Hitler.

Cũng trong bài báo trên của Tiến sĩ sử học Nina Petrovna, trong số hàng triệu phụ nữ đề nghị được tình nguyện ra mặt trận, Ban chỉ huy quân đội chỉ chọn những người giỏi nhất. Điều này không chỉ tính đến tư cách là Đoàn viên thanh niên Cộng sản, tình trạng sức khỏe và sự đào tạo nghề nghiệp, mà còn là trình độ học vấn của họ. Vì vậy, điều dễ hiểu là các nữ quân nhân Xôviết là những người có phẩm chất đạo đức cũng như học thức tuyệt vời.

Bích Nguyễn (Tổng hợp)

Các tin khác

Cổ phục Việt góp phần thu hút khách du lịch, quảng bá hình ảnh Việt Nam.

Cổ phục Việt - Từ bảo tàng ra phố

Từ những hiện vật lặng lẽ trong bảo tàng đến các không gian văn hóa, di tích và mạng xã hội, cổ phục Việt đang có một hành trình trở lại đầy ấn tượng. Sự hồi sinh ấy đến từ những con người đang biến cổ phục thành chiếc cầu nối với quá khứ, để di sản không dừng lại ở ký ức mà tiếp tục sống trong hiện tại bằng những cách rất mới.

Nước mắt của mẹ và "chìa khóa"... ADN

Nước mắt của mẹ và "chìa khóa"... ADN

Trong những ngày tháng Bảy tri ân, khi cả dân tộc đang hướng về Ngày thương binh - liệt sĩ (27/7) với tấm lòng tri ân sâu sắc trước những hy sinh cao cả của các anh hùng liệt sĩ, tại tỉnh Quảng Ngãi, lực lượng Công an tỉnh đang triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ với tất cả sự khẩn trương, trách nhiệm và lòng thành kính. Những giọt máu, những mẫu sinh phẩm được lấy đi không chỉ là dữ liệu khoa học, mà là niềm hy vọng, nhóm lên ngọn lửa đoàn tụ cho biết bao gia đình mòn mỏi đợi chờ suốt nhiều thập kỷ qua.

Hành trình thế kỷ của cựu chiến binh Semyon Lyulko

Hành trình thế kỷ của cựu chiến binh Semyon Lyulko

Lịch sử Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại thường được ghi dấu bằng những trận đánh lớn và tên tuổi của các anh hùng. Nhưng phía sau những tấm bản đồ chiến dịch đồ sộ là sự cống hiến và chiến công của hàng triệu con người. Nhân kỷ niệm 85 năm ngày phát xít Đức tấn công Liên Xô (22/6/1941 - 22/6/2026), xin trân trọng giới thiệu câu chuyện về người lính cận vệ Semyon Lyulko - một mảnh ghép bình dị góp phần làm nên chiến thắng vĩ đại.

Chiến trường trên màn hình điện thoại

Chiến trường trên màn hình điện thoại

Một ứng dụng nhắc giờ cầu nguyện ở Iran bất ngờ phát đi thông điệp kêu gọi buông vũ khí giữa lúc chiến sự leo thang. Vụ việc cho thấy chiến tranh hiện đại không chỉ đánh vào căn cứ quân sự hay mạng lưới chỉ huy, mà còn len vào những không gian riêng tư nhất của đời sống số: màn hình điện thoại, thói quen hằng ngày và cả niềm tin tôn giáo.

Mất tích 28 ngày, ám ảnh suốt gần 3 thế kỷ

Mất tích 28 ngày, ám ảnh suốt gần 3 thế kỷ

Đêm 29/1/1753, Elizabeth Canning, một cô hầu gái 18 tuổi ở London, trở về nhà sau 28 ngày mất tích. Người cô gầy rộc, chân không giày, đầu quấn một mảnh vải thấm máu. Cô kể rằng mình bị cướp, rồi bị đưa đến một căn nhà ở Enfield Wash, bị một phụ nữ người Romani nhốt trên gác xép suốt gần một tháng. Lời khai ấy khiến một người bị kết án tử hình, chia London thành hai phe và cuối cùng đưa chính Elizabeth ra tòa vì tội khai man.

Bài cuối: Những cú lừa ngoạn mục

Bài cuối: Những cú lừa ngoạn mục

27 chuyên án. Gần 1.000 tên gián điệp biệt kích bị bắt, tiêu diệt. Hàng trăm tấn vũ khí, thuốc men, nhu yếu phẩm bị thu giữ. Và CIA, trong suốt hơn 10 năm đó, không biết mình đã thua. Tất cả bắt đầu từ 4 người ngồi trong khoang tối của chiếc C-47.

Bài 2: Chuyên án CM12 - Lưới giăng ngoạn mục

Bài 2: Chuyên án CM12 - Lưới giăng ngoạn mục

Chuyện xảy ra cách đây trên 40 năm trên miền đất cực Nam Tổ quốc tại Hòn Đá Bạc, thuộc xã Bình Khánh Tây, huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau, trở thành huyền thoại và chiến công của lực lượng An ninh nhân dân Việt Nam trong sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc.

 Bài 1: Trường kỳ mai phục - Bí ẩn Chuyên án C30

Bài 1: Trường kỳ mai phục - Bí ẩn Chuyên án C30

Ngày 22/8/1954, 16 người rời Hải Phòng. Họ xuống tàu ra vịnh Hạ Long, lên chiến hạm 125 của Pháp, nhìn bờ biển Việt Nam nhạt dần phía sau mạn tàu. Một tuần trên biển. Rồi đảo Okinawa, nơi nhân viên tình báo Mỹ chờ sẵn để khám sức khỏe, lấy lý lịch, loại bớt 3 người không đủ tiêu chuẩn. Số còn lại lên máy bay chở thẳng đến đảo Guam ngoài khơi Thái Bình Dương.

Những hồ sơ cùng được giải mã

Những hồ sơ cùng được giải mã

Trung tuần tháng 3/2025, Mỹ đã công bố những tài liệu cuối cùng liên quan đến vụ ám sát Tổng thống John F. Kennedy tại Dallas năm 1963. Nhân sự kiện trên, tạp chí Chuyện xứ người (ODC) Mỹ cập nhật nhiều hồ sơ còn “thú vị hơn” cả vụ ám sát JKF đã được CIA giải mã “toàn tập”.

Ngăn chặn ma túy ngay từ cơ sở

Ngăn chặn ma túy ngay từ cơ sở

Vừa tiếp giáp với trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước đó là TP Hồ Chí Minh, lại có gần 369km đường biên giới tiếp giáp với nước bạn Campuchia nên Tây Ninh luôn tiềm ẩn phức tạp do các đối tượng tội phạm luôn rình rập tuồn ma túy qua biên giới để tiêu thụ tại chỗ và trung chuyển đến các tỉnh thành lân cận tiêu thụ.

Những thi thể trong vườn táo nhà Bender…

Những thi thể trong vườn táo nhà Bender…

Mùa xuân năm 1873, một nhóm người dân ở hạt Labette, Kansas, kéo đến khu đất bỏ hoang của gia đình Bender, mang theo cuốc, xẻng và những dự cảm chẳng lành. Họ xới tung mảnh vườn táo phía sau căn nhà gỗ bỏ hoang, nơi gia đình Bender từng mở quán trọ ven đường, đón khách vào ăn uống, nghỉ ngơi rồi biến mất.

“Dùng người và phương tiện của địch để đánh lại địch” (bài cuối)

“Dùng người và phương tiện của địch để đánh lại địch” (bài cuối)

Cách mạng Tháng Tám thành công, lực lượng an ninh, dù mới thành lập, nhưng đã liên tiếp lập nhiều chiến công. Không chỉ trấn áp, triệt phá, xóa sổ hàng chục ổ nhóm, băng đảng, tổ chức câu kết với thực dân Pháp hoạt động chống phá cách mạng, lực lượng An ninh nói chung và lực lượng phản gián nói riêng đã tương kế tựu kế, sử dụng điệp viên do Pháp huấn luyện để đánh lại chính tổ chức của chúng.

Những chuyên án lật ngược thế cờ (bài 2)

Những chuyên án lật ngược thế cờ (bài 2)

Như bài trước chúng tôi đã đề cập, lợi dụng tình hình cách mạng mới thành lập còn non trẻ, bọn phản cách mạng trong nước đua nhau ngóc đầu dậy chống phá chính quyền. Hàng chục tổ chức và đảng phái phản động vừa có thực lực, vừa được các đội quân xâm lược nuôi dưỡng, chỉ đạo, âm mưu cướp chính quyền, trong đó phải kể đến các cá nhân, tổ chức làm việc cho địch nhưng đã tìm cách chui vào nội bộ của ta để hoạt động gián điệp.

Chiến công phá vụ án nhà số 7 phố Ôn Như Hầu (bài 1)

Chiến công phá vụ án nhà số 7 phố Ôn Như Hầu (bài 1)

Vụ án số 7 phố Ôn Như Hầu ngày 12/7/1946 là chiến công xuất sắc, minh chứng tiêu biểu nhất về những đóng góp của lực lượng An ninh trong những thời khắc lịch sử giành và giữ chính quyền non trẻ của dân tộc, là mốc son chói lọi thể hiện vai trò hết sức to lớn của lực lượng An ninh nhân dân.

Bí mật về đội cận vệ trinh nữ của vua Xiêm

Bí mật về đội cận vệ trinh nữ của vua Xiêm

Huyền thoại về các nữ chiến binh Amazon dũng mãnh đã trở thành một phần của văn hóa thế giới từ thời cổ đại. Những câu chuyện này không ngừng kích thích trí tưởng tượng của các nhà nghiên cứu và giới nghệ sĩ, là tâm điểm của các cuộc tranh luận học thuật. Tuy nhiên, ẩn sau các truyền thuyết nổi tiếng là một trang sử hoàn toàn có thật. Đó là đội nữ cận vệ đã hàng thế kỷ bảo vệ các vị vua Xiêm La - tiền thân của Thái Lan ngày nay.

Vụ bê bối tên lửa Titan của Mỹ năm 1980

Vụ bê bối tên lửa Titan của Mỹ năm 1980

Trong số những sự cố tên lửa tai hại vì sơ suất của con người trong lịch sử khí tài của nhân loại, có sự cố vũ khí hạt nhân ở Damascus năm 1980. Rất may, chưa gây nổ đầu đạn, nếu không sẽ là “thảm họa Chernobyl nước Mỹ”.

Vó ngựa của Hoàng đế Quang Trung

Vó ngựa của Hoàng đế Quang Trung

Nhắc đến vị vua anh hùng Quang Trung, hậu thế nhớ ngay đến hình ảnh oai hùng vẫn được miêu tả khi nhà vua ngồi trên bành voi, trực tiếp chỉ huy binh sĩ đánh đồn Ngọc Hồi hay hạ thành Thăng Long mùa xuân năm Kỷ Dậu 1789. Nói đến ngựa với nhà vua, người ta lại nhớ đến giai thoại về việc nhà vua sai ngựa trạm đem một cành đào Nhật Tân gửi về Phú Xuân tặng Hoàng hậu Ngọc Hân.

Mã định danh liệu có minh bạch thị trường bất động sản?

Mã định danh liệu có minh bạch thị trường bất động sản?

Từ ngày 1/3/2026, mỗi bất động sản tại Việt Nam sẽ có một “căn cước” riêng dưới dạng mã định danh điện tử. Chủ trương này được kỳ vọng tạo ra bước ngoặt về minh bạch hóa thị trường, kiểm soát dòng tiền và hạn chế đầu cơ.