Nhìn lại một trong những chiến dịch vĩ đại nhất của nước Nga

Việc bí mật triển khai tên lửa hạt nhân và hàng chục nghìn binh lính Liên Xô năm 1962 tới Cuba vẫn được coi là một trong những chiến dịch quân sự vĩ đại nhất trong lịch sử nước Nga.

Năm 1962, Chiến tranh Lạnh đạt đến cao trào. Moscow không tin tưởng vào chính mình nếu phải đối đầu với Washington: Liên Xô tỏ ra bi quan rằng họ có ít đầu đạn hạn nhân hơn so với Hoa Kỳ. Người Mỹ khi đó có đến 6.000 đầu đạn hạt nhân có khả năng tiếp cận Liên Xô, trong khi Liên Xô chỉ có 300 đầu đạn có khả năng tấn công nước Mỹ.

Điện Kremlin đặc biệt lo ngại khi hay tin Mỹ triển khai các tên lửa hạt nhân ngay gần biên giới Liên Xô - không chỉ ở Tây Âu (Đức, Hà Lan và Bỉ), mà kể từ năm 1961 còn ở Thổ Nhĩ Kỳ. Thời gian để một quả tên lửa của Mỹ bay đến Moscow giảm xuống còn 10 phút. Nếu một cuộc chiến tranh nổ ra, Moscow sẽ không có đủ thời gian để tấn công trả đũa vào Washington.

Đồng minh trên Đại Tây Dương

Chính lúc đó, Moscow chuyển sự chú ý qua bên kia bờ Đại Tây Dương, đất nước Cuba nơi Chủ tịch Fidel Castro đã nắm quyền cai trị từ năm 1959. Sau khi các công ty Mỹ ở Cuba bị La Habana quốc hữu hóa, Hoa Kỳ đã phong tỏa kinh tế quốc đảo này. Việc hợp tác với Liên Xô lúc này với người dân Cuba nói chung và với Chủ tịch Fidel Castro nói riêng là một sự cứu cánh vì hầu như nguồn cung cấp ngũ cốc, nhiên liệu, xe tăng và máy bay miễn phí từ Liên Xô sang Cuba đã bắt đầu.

Nguyên soái Ivan Bagramian, tác giả chiến dịch Anadyr.
Nguyên soái Ivan Bagramian, tác giả chiến dịch Anadyr.

Khi mối quan hệ giữa Cuba và Hoa Kỳ căng thẳng đến mức cực độ, Moscow thuyết phục Chủ tịch Castro rằng chỉ có vũ khí hạt nhân của Liên Xô mới buộc John F. Kennedy phải ngồi vào bàn đàm phán tay đôi sòng phẳng với ông. Lãnh tụ cuộc cách mạng Cuba đã đồng ý cho triển khai các tên lửa của Liên Xô tới đảo quốc này.

Washington theo sát mọi đơn vị quân sự của Liên Xô khi đến Cuba, đến mức mà Liên Xô phải bí mật vận chuyển tên lửa. Chính nguyên soái Ivan Bagramian là người đã thiết lập một kế hoạch bí mật. Chiến dịch này được gọi là Anadyr (tên một thành phố ở phía đông bắc của Nga). Theo các nhà chiến lược, cái tên như vậy có thể đánh lừa những gián điệp giỏi nhất của Mỹ.

Những người lính tham gia vào chiến dịch đã được trang bị ván trượt tuyết. Chính những người này còn tin chắc chắn rằng họ sẽ đến vùng Chukotka. Tên lửa đạn đạo hạt nhân trên tàu đã được ngụy trang trong các thiết bị nông nghiệp lớn. Chỉ có một số ít người trong ban lãnh đạo cấp cao là biết mục đích thực sự của chiến dịch.

Những người đầu tiên đến Cuba là các nhân viên chịu trách nhiệm lắp đặt các bệ phóng tên lửa. Những người lính còn lại (hơn 50.000 người) đi đến Cuba trong những điều kiện khủng khiếp - trong nhiều tuần họ phải ẩn mình trong các cabin tàu đến Cuba từ 8 cảng của Liên Xô.

Những người lính bị cấm đi trên boong tàu. Bên cạnh đó, không ai trong số họ biết họ đang đi đâu. "Ngay cả thuyền trưởng của các con tàu này cũng chỉ biết được đích đến thực của họ sau một tuần khởi hành. Họ đã nhận được ba “cẩm nang” bí mật và chỉ được mở ra theo thứ tự nghiêm ngặt.

Đầu tiên, thuyền trưởng biết được rằng mình phải băng qua eo biển Bosphorus, rồi đi đến Gibraltar, và chỉ khi đến Đại Tây Dương mới biết rằng đích đến là Cuba", cựu điệp viên Liên Xô Alexander Feklissov sau này kể lại.

Thiếu tá Nikolai Obidine nhớ lại trong hồi ký của mình: "Theo quy định, họ mở cẩm nang bí mật trong đó viết: Tới Cuba, cảng Havana. Ngay sau khi vượt qua Azores, máy bay Mỹ bắt đầu tràn ngập. Họ bay rất thấp, họ nghi ngờ điều gì đó. Sau đó, tàu chiến của họ bắt đầu kéo đến. Một, sau đó thêm hai. Thông qua loa phóng thanh và đài radio họ yêu cầu tàu của Liên Xô thông báo các điểm đến và khai báo hàng hóa. Chúng tôi trả lời: Hàng hóa là thương mại, chúng tôi đi về nơi giao hàng".

Vì đây là nhiệm vụ bí mật, các binh sĩ Liên Xô phải đóng giả làm người dân địa phương - và họ đã thành công. Các trinh sát người Mỹ, sau khi bay phía trên các tàu của Liên Xô, kết luận rằng các tàu chở than và khách du lịch. Họ không bao giờ có thể nghĩ rằng nó thực sự là vũ khí hạt nhân và binh lính. Đầu tháng 9-1962, các tên lửa đầu tiên của Liên Xô đã đến Cuba.

Kế hoạch bị phát hiện

Sự thành công của Liên Xô có thể nói là rất may mắn. Vào ngày 9-9-1962, Trung Quốc đã bắn hạ một máy bay trinh sát của Mỹ ở Trung Quốc, khi ấy sự chú ý của Mỹ tập trung vào Trung Quốc. Vào ngày 14-10 năm đó, các máy bay trinh sát U2 của Mỹ xuất hiện lần nữa trên khắp Cuba - và tên lửa của Liên Xô đã bị phát hiện.

"Những bức ảnh được máy bay trinh sát U2 gửi về đã khiến các tướng lĩnh Mỹ bị sốc. Vào ngày 16-10-1962, Tổng thống Kennedy đã biết chính xác về vị trí của các bệ phóng tên lửa đạn đạo của Nga tại Cuba. Chính vào ngày này "cuộc khủng hoảng Caribbean" nổ ra.

Vào ngày 20-10-1962, Washington quyết định khởi động phong tỏa Cuba và vào ngày 24-10, quân đội Mỹ đã chặn tất cả các tuyến đường vận chuyển đến Cuba. Ngày hôm sau, Hoa Kỳ trình bày các bằng chứng tại Liên Hiệp Quốc về việc triển khai các tên lửa của Liên Xô tại Cuba.

Liên Xô đưa ra quyết định: tất cả các tàu thuyền của nước này ở Đại Tây Dương chưa đến được Cuba phải quay lại. Kết quả là, các tên lửa R-14, có thể tấn công bất kỳ nơi nào của Hoa Kỳ, ngoại trừ các bang Tây Bắc, đã không tới được Cuba. Vào thời điểm xảy ra khủng hoảng, đã có 36 tên lửa hạt nhân của Liên Xô tại Cuba.

Vào ngày 26 -10, các cuộc đàm phán bí mật bắt đầu diễn ra giữa Hoa Kỳ và Liên Xô. Một thỏa hiệp đã được chấp thuận - Washington đã hứa sẽ rút tên lửa từ Thổ Nhĩ Kỳ và Moscow đã cam kết sẽ làm như vậy với những tên lửa ở Cuba.

Liên Xô coi chiến dịch Anadyr là một thành tựu đặc biệt của lực lượng vũ trang. Năm 1963, hàng trăm sĩ quan Liên Xô đã được trao tặng huy chương.

Đan Kô (tổng hợp)

Các tin khác

Lớp học thời chiến - Những ký ức không quên

Lớp học thời chiến - Những ký ức không quên

Từ những lớp học dưới lòng đất, ánh đèn dầu, trang vở giấy đen đến bữa cơm độn mỳ trong những năm sơ tán, những câu chuyện tưởng đã lùi xa nay trở lại trong buổi tọa đàm “Lớp học thời chiến - Ký ức vùng sơ tán” diễn ra tại Bảo tàng Hà Nội. Đó không chỉ là cuộc gặp gỡ giữa những người từng trải qua chiến tranh, mà còn là hành trình trở về quá khứ qua ký ức của những người trong cuộc, giúp chúng ta hình dung rõ hơn cuộc sống của người dân Hà Nội trong những năm tháng gian khó.

Hồi sinh Sa Huỳnh

Hồi sinh Sa Huỳnh

Từng cây non được trồng xuống dưới bùn lầy ngập mặn, cánh rừng đưng nơi mép biển Sa Huỳnh đang dần sống lại, gọi bầy chim và tôm cá trở về.

Gil Jibli - người phục dựng những gương mặt đã khuất

Gil Jibli - người phục dựng những gương mặt đã khuất

Bị kẻ khủng bố sát hại mà không xác định được danh tính. Bị hành hạ đến chết trong trại tập trung của phát xít Đức. Bị các tay súng Hamas sát hại dã man. Đó là những số phận mà họa sĩ pháp y Gil Jibli phải đối diện trong công việc của mình. Từ ký ức của các nhân chứng, người thân và những hình ảnh ít ỏi còn sót lại, ông từng bước tái hiện diện mạo những người đã khuất, giúp xác định danh tính của họ và lưu giữ ký ức về họ trước sự xóa nhòa của thời gian.

Những "cựu binh" bền bỉ của thời đại hạt nhân

Những "cựu binh" bền bỉ của thời đại hạt nhân

Lần lượt ra đời trong bối cảnh Chiến tranh Lạnh bắt đầu định hình trật tự an ninh thế giới, Tupolev Tu-95 của Liên Xô và Boeing B-52 của Mỹ cùng được thiết kế cho một bài toán chiến lược là đưa vũ khí hạt nhân tới các mục tiêu liên lục địa. Hơn 70 năm sau, hai "cựu binh" vẫn hiện diện trên bầu trời, liên tục được nâng cấp để đáp ứng yêu cầu mới và duy trì vai trò trong lực lượng hàng không chiến lược.

Lãnh đạo Công an Khu Tây Bắc và các trinh sát xác định tọa độ truy bắt gián điệp biệt kích nhảy dù

Kỳ cuối: Cuộc chiến 10 năm và những chuyện không có trong hồ sơ

Năm 1961, khi bắt đầu mở hai Chuyên án BK63 và PY27, có lẽ không ai nghĩ từ hai chuyên án gốc, đã mở ra hàng chục chuyên án khác. Suốt 10 năm, cuộc chiến âm thầm nhưng vô cùng khó khăn, gian khổ trên các địa bàn rừng núi, với những cán bộ tham gia từ ngày đầu là thời gian không thể nào quên. Còn với lực lượng CAND, thắng lợi của cuộc chiến chống gián điệp biệt kích đã để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý, góp phần tổng kết thành lý luận nghiệp vụ phản gián.

Cây cầu nổi tiếng thế giới được thi công bởi bàn tay của phần đông những người phụ nữ

Cây cầu nổi tiếng thế giới được thi công bởi bàn tay của phần đông những người phụ nữ

Kế hoạch về một cây cầu mới bắc qua sông Thames, giữa Westminster và Blackfriars, Anh đã được nhóm Strand Bridge Company đề xuất. Trước khi Cầu Strand được hoàn thành, một đạo luật của quốc hội Anh đã ra quyết định đổi tên thành cầu Waterloo như là "Một chứng tích ghi lại chiến thắng rực rỡ mà Lực lượng của Nữ hoàng Anh cùng các Lực lượng Đồng minh đã đạt được khi đánh bại quân Pháp".

Ngành công nghiệp Ukraine trước bước ngoặt đen tối

Ngành công nghiệp Ukraine trước bước ngoặt đen tối

Từ một trong những trung tâm công nghiệp lớn của Liên Xô, ngành công nghiệp Ukraine đã trải qua hơn 3 thập niên nhiều biến động. Giờ đây, khi tính đến ngày chiến sự kết thúc, Kiev không chỉ phải tính chuyện dựng lại những nhà máy đã mất, mà còn phải đưa ra quyết định mang tính chiến lược: khôi phục nền công nghiệp cũ hay xây dựng một nền công nghiệp khác.

John Joubert - kẻ sát nhân hàng loạt trẻ nhất nước Mỹ

John Joubert - kẻ sát nhân hàng loạt trẻ nhất nước Mỹ

Tháng 7/1996, John Joubert, 33 tuổi, đã bị tử hình vì giết hại 3 người. Y được mệnh danh là kẻ sát nhân hàng loạt trẻ nhất nước Mỹ - khuynh hướng tàn bạo đầu tiên của y đã bộc lộ từ năm 13 tuổi. Năm 20 tuổi, y đã gây ra ba vụ giết người. 12 năm sau khi bị bắt, y bị xử tử bằng ghế điện. Cái chết đau đớn của y đã trở thành nguyên nhân khiến nhiều tiểu bang của Mỹ bãi bỏ hình thức tử hình bằng ghế điện.

Bầy voi trong cánh rừng tái sinh

Bầy voi trong cánh rừng tái sinh

Voi luôn là biểu tượng của sức mạnh, sự hiền hòa và mối quan hệ gắn kết giữa con người với thiên nhiên. Sự nỗ lực bảo tồn của các cấp ngành và người dân suốt nhiều năm đang giúp hồi sinh biểu tượng của một vùng đất nhiều huyền thoại.

Kỳ 5: Thất bại của một kế hoạch hoàn hảo

Kỳ 5: Thất bại của một kế hoạch hoàn hảo

Kéo dài suốt 10 năm với rất nhiều công sức chuẩn bị, đầu tư con người, trang bị vũ khí tối tân nhất, tuy nhiên, CIA chỉ nhận được những bản báo cáo giả; chi viện lực lượng, vũ khí theo kế hoạch của an ninh miền Bắc.

Đơn vị bảo vệ đặc biệt trong kháng chiến chống Mỹ

Đơn vị bảo vệ đặc biệt trong kháng chiến chống Mỹ

Thắng lợi của Cuộc tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân năm 1975, đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử là thắng lợi vĩ đại nhất, trọn vẹn nhất, kết thúc chặng đường 21 trường kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước của nhân dân ta, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước. Góp phần đặc biệt quan trọng làm nên thành công đó phải kể đến những đóng góp thầm lặng của CBCS Đoàn 180 An ninh vũ trang miền Nam - Đơn vị tiền thân của Phòng Bảo vệ 180 (Phòng Cảnh vệ miền Nam), Bộ Tư lệnh Cảnh vệ ngày nay.

Chuyện tình thời chiến của cựu tù Côn Đảo

Chuyện tình thời chiến của cựu tù Côn Đảo

10 năm chịu đòn tra tấn trong ngục tù, 10 năm chờ đợi một tình yêu, đất nước được giải phóng, họ nên duyên vợ chồng. Đó là câu chuyện về một thế hệ yêu nhau thủy chung trong gian khó. Tình yêu của họ chưa bao giờ tách rời tình yêu Tổ quốc...

Tăng cường quản lý xuất, nhập cảnh, đảm bảo an ninh biên giới

Tăng cường quản lý xuất, nhập cảnh, đảm bảo an ninh biên giới

Phòng quản lý xuất, nhập cảnh Công an tỉnh Tây Ninh phối hợp chặt chẽ với Phòng An ninh điều tra và Công an các xã (đặc biệt là tuyến biên giới), đồn biên phòng siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu, phối hợp tuần tra, kiểm soát. Chỉ trong thời gian từ đầu tháng 5 đến nay, các đơn vị phối hợp đã kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật; khởi tố nhiều băng nhóm tổ chức cho người nước ngoài nhập cảnh và lưu trú trái phép…

Kỳ 4: Đấu trí qua điện đài

Kỳ 4: Đấu trí qua điện đài

Sau khi khuất phục được toán Castor và Phạm Chuyên, Ban Chuyên án quyết định triển khai “trò chơi nghiệp vụ” khi cho Phạm Chuyên và Lò Văn Piếng lên máy liên lạc vào Nam, một cuộc chiến qua sóng điện đài chính thức bắt đầu.

Người Anh hùng trên dãy Trường Sơn

Người Anh hùng trên dãy Trường Sơn

Giữa đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ, nơi những con suối reo vang hòa cùng tiếng gió ngàn của xã biên giới Avương (Đà Nẵng), có một “ngọn núi lớn” trong lòng đồng bào Cơ Tu. Đó là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (LLVTND) Arất Blư. Ở tuổi 88, đôi chân ấy có thể đã chậm, mái đầu đã bạc trắng như sương sớm, nhưng ký ức về một thời hoa lửa và cái tâm sáng của một người Cộng sản vẫn rực cháy như ngọn lửa thiêng giữa nhà Gươl.

Trưởng Công an xã đi qua “một thời đạn bom, một thời hòa bình”

Trưởng Công an xã đi qua “một thời đạn bom, một thời hòa bình”

Trải qua những trận đánh giữa lòng Sài Gòn, nếm đủ đòn roi tra tấn thảm khốc trong lao tù, ông dường như đã chai sạn trước cái chết. Bản lĩnh của một cựu tù Côn Đảo trở về từ “địa ngục trần gian” giúp ông hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của một Trưởng Công an xã những ngày mới giải phóng.

Cổ phục Việt góp phần thu hút khách du lịch, quảng bá hình ảnh Việt Nam.

Cổ phục Việt - Từ bảo tàng ra phố

Từ những hiện vật lặng lẽ trong bảo tàng đến các không gian văn hóa, di tích và mạng xã hội, cổ phục Việt đang có một hành trình trở lại đầy ấn tượng. Sự hồi sinh ấy đến từ những con người đang biến cổ phục thành chiếc cầu nối với quá khứ, để di sản không dừng lại ở ký ức mà tiếp tục sống trong hiện tại bằng những cách rất mới.

Nước mắt của mẹ và "chìa khóa"... ADN

Nước mắt của mẹ và "chìa khóa"... ADN

Trong những ngày tháng Bảy tri ân, khi cả dân tộc đang hướng về Ngày thương binh - liệt sĩ (27/7) với tấm lòng tri ân sâu sắc trước những hy sinh cao cả của các anh hùng liệt sĩ, tại tỉnh Quảng Ngãi, lực lượng Công an tỉnh đang triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ với tất cả sự khẩn trương, trách nhiệm và lòng thành kính. Những giọt máu, những mẫu sinh phẩm được lấy đi không chỉ là dữ liệu khoa học, mà là niềm hy vọng, nhóm lên ngọn lửa đoàn tụ cho biết bao gia đình mòn mỏi đợi chờ suốt nhiều thập kỷ qua.