Xây dựng môi trường công nghiệp văn hóa

Mới đây, trên website của Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch có đăng tải công khai các văn bản đang cần trưng cầu ý kiến chuyên môn để hoàn thiện trước khi trình Chính phủ mà trong bộ văn bản ấy, đề xuất xây dựng Nghị định quy định về tổ chức biểu diễn là một trong những điểm nhấn đáng quan tâm nhất.

Đặc biệt, với mục cấp phép cho nghệ sỹ nước ngoài, Việt kiều được đề xuất 2 phương án lựa chọn, có thể thấy rằng nếu đề xuất này được chấp thuận, sẽ có những thay đổi tiến bộ và phù hợp với môi trường công nghiệp văn hóa hiện thời.

Cụ thể, trong đề xuất có đưa ra hai hướng cấp phép mới cho nghệ sỹ ngước ngoài gồm có: a) hướng thứ nhất là giữ nguyên phương pháp cấp phép hiện hành nhưng có bổ sung những điều kiện mới để đơn giản hoá thủ tục và mang tính trực tiếp hơn; và b) sử dụng phương pháp cấp phép mới hoàn toàn, không cấp cho pháp nhân mà cấp trực tiếp và có thời hạn (1 năm) cho chính đích danh nghệ sỹ.

Trong hai phương án đề xuất ấy, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch cũng đánh giá phân tích rất rõ mặt tích cực, tiêu cực của từng phương án cụ thể và kết luật, Bộ kiến nghị nên sử dụng phương án B, tức là phương án đổi mới hoàn toàn.

Cách làm này chắc chắn sẽ triệt tiêu được một lực lượng "cò giấy phép" đang tồn tại trên thị trường âm nhạc hiện thời. Ở trong ngành, nhiều người nắm thâm cung bí sử đều hiểu rõ từ xưa đến nay chỉ có vài pháp nhân cầm giấy phép biểu diễn tại Việt Nam đối với một lực lượng ca sỹ hải ngoại. Điều đó dẫn đến tình trạng "bán giấy phép chui", tức là sang nhượng quyền sử dụng nghệ sỹ ở thị trường Việt Nam mà không chịu bất kỳ trách nhiệm nào đối với nội dung mà những nghệ sỹ ấy thực hiện.

Thêm vào đó, chính các cò giấy phép này cũng trở thành thế lực thao túng thị trường khi nghệ sỹ không thể tham gia những chương trình trình diễn đàng hoàng khác mà chưa được phép của pháp nhân đứng tên trên giấy phép. Hơn nữa, thay đổi này nếu được thực hiện cũng tập trung lại trách nhiệm trước pháp luật về một đối tượng, thay vì phân tán ra nhiều đối tượng khác nhau.

Bên cạnh thay đổi đáng khen kể trên trong đề xuất, có một vài ý kiến đóng góp của giới chuyên môn mà Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch cũng nên cân nhắc. Khá nhiều người trong giới tổ chức biểu diễn, báo chí… đưa ra đề nghị Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch nên công bố danh mục các ca khúc chưa được phép phổ biến ở Việt Nam để tránh tình trạng lùm xùm như vụ "Con đường xưa em đi", đặc biệt là các ca khúc sáng tác trước năm 1975.

Thực tế, các đề nghị của giới chuyên môn kể trên nghe có vẻ đúng nhưng lại không thực tế. Không thể có bất kỳ một cá nhân nào, kể cả những chuyên gia tân nhạc hàng đầu, nhớ được toàn bộ kho tàng ca khúc đồ sộ của Việt Nam ở giai đoạn trước 1975 cả.

Như vậy, việc công bố một danh mục chưa được phổ biến là bất khả, và rất dễ dẫn đến hồ đồ. Có chăng, chính các đơn vị sản xuất, tổ chức biểu diễn, nhạc sỹ, ca sỹ… nên đệ trình xin cấp phép lưu hành cho các ca khúc mà họ muốn làm mới lại, muốn được xuất bản lại và chính việc thẩm định sẽ giúp Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch có thể bổ sung thêm nhạc mục vào danh mục các ca khúc được cấp phép lưu hành.

Và nên nhớ, chính hoạt động xin phép hàng tháng, hàng năm sẽ làm cho danh mục ấy được dày thêm lên mới là chuyện cần làm, thuận theo tự nhiên chứ không phải việc ngồi tra soát cặm cụi hàng ngày để làm dày thêm danh mục các ca khúc không được phép lưu hành là một việc làm khoa học.

Nói gì thì nói, cách Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch công khai đề xuất để lấy ý kiến cũng như việc Bộ mạnh dạn muốn thay đổi thủ tục cấp phép rõ ràng là một động thái mới rất đáng khen ngợi và đáng được chờ đợi suốt từ nhiều năm qua.

Văn Đoàn

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một công trình kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của dân tộc cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, dân tộc.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học nghệ thuật (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học nghệ thuật, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Nghệ thuật mới thơ Hai - Cư Việt Nam hiện đại

Nghệ thuật mới thơ Hai - Cư Việt Nam hiện đại

Mấy năm gần đây, ở Việt Nam xuất hiện những CLB thơ Hai-cư với nhiều người tham gia và đã có những cuộc thi thơ Hai-cư. Một số bạn yêu thơ hỏi tôi về thể loại thơ này và sự khác biệt giữa thơ Hai-cư Nhật Bản và Việt Nam.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử dân tộc.