Xây dựng môi trường công nghiệp văn hóa

Mới đây, trên website của Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch có đăng tải công khai các văn bản đang cần trưng cầu ý kiến chuyên môn để hoàn thiện trước khi trình Chính phủ mà trong bộ văn bản ấy, đề xuất xây dựng Nghị định quy định về tổ chức biểu diễn là một trong những điểm nhấn đáng quan tâm nhất.

Đặc biệt, với mục cấp phép cho nghệ sỹ nước ngoài, Việt kiều được đề xuất 2 phương án lựa chọn, có thể thấy rằng nếu đề xuất này được chấp thuận, sẽ có những thay đổi tiến bộ và phù hợp với môi trường công nghiệp văn hóa hiện thời.

Cụ thể, trong đề xuất có đưa ra hai hướng cấp phép mới cho nghệ sỹ ngước ngoài gồm có: a) hướng thứ nhất là giữ nguyên phương pháp cấp phép hiện hành nhưng có bổ sung những điều kiện mới để đơn giản hoá thủ tục và mang tính trực tiếp hơn; và b) sử dụng phương pháp cấp phép mới hoàn toàn, không cấp cho pháp nhân mà cấp trực tiếp và có thời hạn (1 năm) cho chính đích danh nghệ sỹ.

Trong hai phương án đề xuất ấy, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch cũng đánh giá phân tích rất rõ mặt tích cực, tiêu cực của từng phương án cụ thể và kết luật, Bộ kiến nghị nên sử dụng phương án B, tức là phương án đổi mới hoàn toàn.

Cách làm này chắc chắn sẽ triệt tiêu được một lực lượng "cò giấy phép" đang tồn tại trên thị trường âm nhạc hiện thời. Ở trong ngành, nhiều người nắm thâm cung bí sử đều hiểu rõ từ xưa đến nay chỉ có vài pháp nhân cầm giấy phép biểu diễn tại Việt Nam đối với một lực lượng ca sỹ hải ngoại. Điều đó dẫn đến tình trạng "bán giấy phép chui", tức là sang nhượng quyền sử dụng nghệ sỹ ở thị trường Việt Nam mà không chịu bất kỳ trách nhiệm nào đối với nội dung mà những nghệ sỹ ấy thực hiện.

Thêm vào đó, chính các cò giấy phép này cũng trở thành thế lực thao túng thị trường khi nghệ sỹ không thể tham gia những chương trình trình diễn đàng hoàng khác mà chưa được phép của pháp nhân đứng tên trên giấy phép. Hơn nữa, thay đổi này nếu được thực hiện cũng tập trung lại trách nhiệm trước pháp luật về một đối tượng, thay vì phân tán ra nhiều đối tượng khác nhau.

Bên cạnh thay đổi đáng khen kể trên trong đề xuất, có một vài ý kiến đóng góp của giới chuyên môn mà Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch cũng nên cân nhắc. Khá nhiều người trong giới tổ chức biểu diễn, báo chí… đưa ra đề nghị Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch nên công bố danh mục các ca khúc chưa được phép phổ biến ở Việt Nam để tránh tình trạng lùm xùm như vụ "Con đường xưa em đi", đặc biệt là các ca khúc sáng tác trước năm 1975.

Thực tế, các đề nghị của giới chuyên môn kể trên nghe có vẻ đúng nhưng lại không thực tế. Không thể có bất kỳ một cá nhân nào, kể cả những chuyên gia tân nhạc hàng đầu, nhớ được toàn bộ kho tàng ca khúc đồ sộ của Việt Nam ở giai đoạn trước 1975 cả.

Như vậy, việc công bố một danh mục chưa được phổ biến là bất khả, và rất dễ dẫn đến hồ đồ. Có chăng, chính các đơn vị sản xuất, tổ chức biểu diễn, nhạc sỹ, ca sỹ… nên đệ trình xin cấp phép lưu hành cho các ca khúc mà họ muốn làm mới lại, muốn được xuất bản lại và chính việc thẩm định sẽ giúp Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch có thể bổ sung thêm nhạc mục vào danh mục các ca khúc được cấp phép lưu hành.

Và nên nhớ, chính hoạt động xin phép hàng tháng, hàng năm sẽ làm cho danh mục ấy được dày thêm lên mới là chuyện cần làm, thuận theo tự nhiên chứ không phải việc ngồi tra soát cặm cụi hàng ngày để làm dày thêm danh mục các ca khúc không được phép lưu hành là một việc làm khoa học.

Nói gì thì nói, cách Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch công khai đề xuất để lấy ý kiến cũng như việc Bộ mạnh dạn muốn thay đổi thủ tục cấp phép rõ ràng là một động thái mới rất đáng khen ngợi và đáng được chờ đợi suốt từ nhiều năm qua.

Văn Đoàn

Các tin khác

Đọc “Hoàng hôn làng” của Bùi Quảng Bạ

Đọc “Hoàng hôn làng” của Bùi Quảng Bạ

Tập thơ 76 bài của tác giả Bùi Quảng Bạ, mở đầu là “Chiều cuối năm”. Tại sao là “Chiều cuối năm”? Bởi người viết xác định: Mình không còn trẻ nữa, đang ở tuổi xế chiều. Cái tuổi mà tâm trạng con người thường hướng về nỗi cô đơn, cảm giác bâng khuâng xa vắng, nỗi ám ảnh về sự héo tàn, mất mát và đầy tiếc nuối. Bài thơ cho phép liên tưởng đến sự gắn kết không thể tách rời với tên của tập thơ “Hoàng hôn làng” (cùng tên một bài thơ trong tập).

Vũ Hoàng Chương: Ôi ta đã làm chi đời ta!

Vũ Hoàng Chương: Ôi ta đã làm chi đời ta!

Gần đây, tôi gặp một nghệ nhân làm gốm và thấy trên bàn của chủ nhân có tờ giấy chép bài "Qua áng hương trà" của thi sĩ Vũ Hoàng Chương (1916-1976). Ông nói, định tìm một câu thơ để viết lên ấm trà trước khi cho vào lò nung. Đột nhiên ông ngâm: "Hồn sen thoảng ngát trà dâng đượm/ Ai biết mình sen rụng xác xơ". Tôi giật mình, vậy thi sĩ Vũ Hoàng Chương không chỉ có "Say đi em" như mọi người vẫn nhắc tới. Chiếc ấm nhỏ còn hương đất vẫn đợi người thảo bút "khói lên tơ".

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một công trình kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của dân tộc cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, dân tộc.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học nghệ thuật (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học nghệ thuật, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.