“Virus tin giả” trên không gian mạng: Đâu là vaccine?

“Không gian mạng là nơi con người ứng xử các hành vi xã hội không bị giới hạn bởi không gian và thời gian”, có lẽ chính đặc điểm này mà trên không gian mạng đã và đang tiếp nhận cả những hành vi xã hội tích cực lẫn tiêu cực. Làm thế nào để hạn chế những hành vi đi ngược lại sự phát triển văn minh, trong đó có cả việc chống phát tán, lan truyền “virus tin giả” trên không gian mạng?

Chung tay phòng chống fake news (tin giả)

Việc xử lý kiên quyết của cơ quan chức năng đối với những đối tượng thông tin không đúng sự thật về dịch bệnh COVID-19, việc thông tin thường xuyên, công khai, minh bạch về tình hình dịch bệnh của Chính phủ, Bộ Y tế, sự vào cuộc của các cơ quan báo chí, truyền thông đã giúp cho người dân hiểu đúng vấn đề, nhận biết và vạch trần các thông tin giả mạo.

Trên mạng hiện nay cũng có nhiều tài khoản facebook, diễn đàn, fanpage tham gia tẩy chay tin giả liên quan đến dịch bệnh này. Đáng chú ý là fanpage “Chung tay phòng chống fake news dịch cúm COVID-19” do chuyên gia truyền thông Lê Quốc Vinh sáng lập.

Ông Vinh chia sẻ: “Tôi lập group với hy vọng tổng hợp các loại thông tin phản hồi chỉ mặt vạch tên fake news liên quan đến dịch viêm phổi do chủng virus COVID-19. Nếu có được các thông tin minh bạch, sẽ giúp mọi người kiểm chứng các thông tin nhận được, hạn chế chia sẻ phát tán hoang tin. Nhờ tất cả mọi người phát hiện, phân tích tin giả, tin sai lệch, giúp đỡ cộng đồng chúng ta chống dịch hiệu quả”.

Chỉ sau một thời gian ngắn xuất hiện, fanpage đã nhận được sự tham gia, hưởng ứng của hàng trăm thành viên, trong số đó, không ít là phóng viên, chuyên gia, nhà nghiên cứu. Rất nhiều tin giả được các thành viên phát hiện, đưa lên diễn đàn để phân tích, đánh giá và bài trừ. Ngoài ra, còn có cả những cách đặt tít lập lờ, dễ dẫn đến hiểu sai thông tin về dịch bệnh của một số tờ báo cũng được đưa ra phân tích, mổ xẻ, phê phán…

Tin giả về COVID-19 bị cộng đồng mạng lật tẩy.

Tin giả về COVID-19 bị cộng đồng mạng lật tẩy.

Cùng với đó, nhiều thành viên cũng chia sẻ những thông tin bổ ích, những câu chuyện đẹp trong phòng chống dịch bệnh nhằm lan toả đến cộng đồng năng lượng tích cực.

Việc một group mở, đón nhận tất cả các thành viên tham gia, cùng chung tay, chung sức chống tin giả được thành lập bởi những người có tiếng nói trong xã hội, có trách nhiệm với cộng đồng như fanpage này là cách làm thiết thực trong việc bài trừ thông tin sai sự thật, làm ảnh hưởng đến công tác phòng chống dịch bệnh.

Việc tin giả dù kết nạp thành viên tự động nhưng luôn block những thành viên đăng tải thông tin hay bình luận thiếu tích cực cho thấy, admin là người rất có trách nhiệm. Từ đó, quy tụ được những thành viên tích cực, có thiện chí trong chống tin giả và trách nhiệm trong việc cùng cộng đồng phòng chống dịch COVID -19.

Hơn 300 đối tượng trong nước tung tin giả về virus Corona trên không gian mạng đã bị cơ quan chức năng xử lý. Đấy là chưa kể những đối tượng ở nước ngoài, những đối tượng phản động, chống phá Đảng, Nhà nước đã lợi dụng dịch bệnh để phát tán tin giả nhằm phá hoại nỗ lực phòng chống COVID-19 của cả cộng đồng.

Ngoài việc xử lý các đối tượng, các cơ quan chức năng còn yêu cầu một số nhà mạng như Facebook, Google gỡ bỏ 250 liên kết chứa thông tin giả. Hàng chục hội, nhóm trên mạng Internet khi đăng, phát tán những thông tin sai lệch về vụ Đồng Tâm cũng được phát hiện bởi những người dùng mạng có trách nhiệm, bị cơ quan chức năng xử lý và yêu cầu gỡ bỏ.

Các ông lớn như Google, Facebook đã gỡ bỏ thông tin sai lệch trong vụ việc này. Những hoạt động trên cho thấy, khi chống tin giả cần có sự chung tay của cả cộng đồng và sự phối hợp của các cơ quan chức năng cùng trách nhiệm của nhà mạng.

Cần những giải pháp đồng bộ

Giải pháp nào để chống chống tin giả, chống loại “virus tin giả” trên không gian mạng? Thượng tá Nguyễn Thành Lợi, Cục An ninh mạng và Phòng chống tội phạm công nghệ cao (Bộ Công an) khi trao đổi với chúng tôi về việc xử lý tin giả liên quan đến dịch COVID-19 đã nhắc tới việc cơ quan chức năng làm việc với Facebook, Google về việc gỡ bỏ tin giả và yêu cầu phối hợp đăng tin chính thức từ Bộ Y tế.

Cụ thể, hiện nay nếu người dùng tìm kiếm virus Corona sẽ đọc được chỉ dẫn bằng tiếng Việt: “Bạn đang tìm kiếm thông tin về virus Corona? Hãy xem thông tin mới nhất từ Bộ Y tế Việt Nam để biết cách giữ gìn sức khoẻ và ngăn chặn virus này lây lan. Truy cập moh.gov.vn”.

Có thể thấy, cách làm này vừa minh bạch thông tin, vừa tiện dụng nên đã hướng người dùng mạng tiếp cận nguồn tin đáng tin cậy một cách nhanh nhất, hữu dụng nhất. Minh bạch thông tin về dịch bệnh cũng được chuyên gia truyền thông Lê Quốc Vinh nhắc đến khi đề cập đến giải pháp chống tin giả.

Thực tế tại Việt Nam, Bộ Y tế đã rất tích cực trong việc công khai thông tin về dịch bệnh qua việc cung cấp cho báo chí, đưa các ứng dụng trên điện thoại thông minh, nhắn tin đến từng số điện thoại di động… Rõ ràng, những động thái truyền thông tích cực từ ngành Y tế đã có tác động rất lớn trong phòng chống dịch.

Nói về khó khăn trong việc xử lý tin giả, Thượng tá Nguyễn Thành Lợi cho rằng, cơ chế đăng tải thông tin, nhất là đăng tải trên mạng xã hội rất đơn giản, dễ dàng, nên bất kỳ ai, ở đâu, chỉ cần có phương tiện và kết nối mạng là có thể thực hiện. Dễ đăng tải nhưng khó xử lý, bởi vì lượng thông tin đăng tải trên không gian mạng rất lớn, với hàng nghìn tin được đăng tải trên một giây, nên doanh nghiệp cung cấp dịch vụ không thể kiểm soát hoàn toàn, dẫn đến có cả những thông tin sai lệch được phát tán.

Ngoài ra, còn do ý thức và mục đích của người đăng tải thông tin. Có người với mục đích câu view, câu like, nhưng có người lại vì mục đích chính trị, cố tình đăng tải thông tin sai sự thật để công kích Chính phủ, bộ, ngành, gây hoang mang trong dư luận.

Cũng theo Thượng tá Nguyễn Thành Lợi, việc xử lý đối tượng tung tin giả hiện được thực hiện theo quy định tại Bộ luật Hình sự, Luật An ninh mạng, Nghị định 174/CP… Theo đó, mức xử phạt hành chính đối với cá nhân từ 10.000.000 – 15.000.000 đồng.

Đáng chú ý, Điều 8, Luật An ninh mạng quy định nghiêm cấm sử dụng không gian mạng thông tin sai sự thật, gây hoang mang trong nhân dân, gây thiệt hại cho hoạt động kinh tế - xã hội. Trường hợp có mục đích chống chính quyền nhân dân có thể bị truy tố theo Điều 117 Bộ luật Hình sự với mức xử phạt cao nhất là 20 năm tù giam.

Thượng tá Nguyễn Thành Lợi khuyến cáo, để tránh bị dẫn dắt, lôi kéo bởi tin giả, người dân cần tìm hiểu thông tin từ nguồn tin chính thống như: Từ các bộ, ngành, chính quyền, các cơ quan báo chí; không tin theo các luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch, phản động, tránh tin mù quáng vào những tin đồn thất thiệt, làm hoang mang, lo sợ quá mức; không chia sẻ, bình luận theo những thông tin sai lệch, chưa kiểm chứng hay không rõ nguồn gốc.

Khi phát hiện các đối tượng, các thông tin sai lệch cần thông báo cho cơ quan Công an gần nhất, cơ quan chức năng liên quan để phối hợp xử lý, loại bỏ tin xấu…

Khi có các giải pháp đồng bộ như: Để người dân biết đâu là giả, đâu là thật; có chế tài xử phạt mạnh; tuyên truyền để người dân nâng cao nhận thức và chủ động nhận biết tin giả… thì việc chống tin giả sẽ hiệu quả.

Cao Hồng

Các tin khác

Sức mạnh của nhân dân- từ Điện Biên Phủ đến khát vọng vươn mình của dân tộc

Sức mạnh của nhân dân- từ Điện Biên Phủ đến khát vọng vươn mình của dân tộc

72 năm sau chiến thắng Điện Biên Phủ, lịch sử không chỉ nhắc nhớ về một chiến công quân sự “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, mà còn gợi mở một chân lý có giá trị xuyên thời đại: sức mạnh quyết định vận mệnh của dân tộc Việt Nam chưa bao giờ chỉ nằm ở vũ khí hay tiềm lực vật chất, mà nằm ở lòng dân, ở khối đại đoàn kết toàn dân tộc và ở ý chí độc lập, tự cường được hun đúc qua hàng nghìn năm lịch sử.

Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, nhanh hơn, "xanh" hơn và bền vững hơn

Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, nhanh hơn, "xanh" hơn và bền vững hơn

Kinh tế Việt Nam được đánh giá là điểm sáng hiếm hoi trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và tăng trưởng toàn cầu chậm lại. Kinh tế Việt Nam sau hơn nửa thế kỷ đất nước thống nhất đã đạt những thành tựu vượt bậc, mang lại nhiều lợi ích cho người dân thụ hưởng, cũng như khẳng định vị thế, tầm vóc đất nước trên trường quốc tế.

Bước chuyển mạnh của Quốc hội đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước

Bước chuyển mạnh của Quốc hội đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen, yêu cầu đổi mới tư duy lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của quốc gia ngày càng trở nên cấp thiết. Một trong những điểm nhấn nổi bật thời gian qua là việc Quốc hội từng bước chuyển mạnh từ tư duy “quản lý” sang “kiến tạo phát triển”, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực cho nền kinh tế.

Giữ cho “trong ấm, ngoài êm”

Giữ cho “trong ấm, ngoài êm”

Thắng lợi của sự nghiệp kháng chiến chống xâm lược, thống nhất đất nước (1945-1975) là một trong những chiến công chói lọi nhất của dân tộc Việt Nam trong suốt chiều dài lịch sử ngàn năm dựng nước và giữ nước. Giành được những thành tựu, thắng lợi to lớn đó là sức mạnh của toàn dân tộc, trong đó lực lượng CAND có sự đóng góp xứng đáng.

Tiếp nối ngọn lửa ngày Đại thắng, vững bước tới tương lai rạng rỡ

Tiếp nối ngọn lửa ngày Đại thắng, vững bước tới tương lai rạng rỡ

Đại thắng ngày 30/4/1975 không chỉ khép lại cuộc chiến tranh trường kỳ, mà còn mở ra một kỷ nguyên mới – kỷ nguyên độc lập, thống nhất và đi lên CNXH của dân tộc Việt Nam. Đó là dấu mốc lịch sử không thể thay thế, là điểm tựa tinh thần để cả dân tộc bước vào hành trình kiến thiết, dựng xây đất nước trong hòa bình. Nhưng lịch sử chưa bao giờ dừng lại.

Nghị quyết của Quốc hội giải quyết hàng nghìn dự án đất đai khó khăn, vướng mắc tồn đọng, kéo dài

Nghị quyết của Quốc hội giải quyết hàng nghìn dự án đất đai khó khăn, vướng mắc tồn đọng, kéo dài

Hiện có 4.489 dự án, đất đai gặp khó khăn, vướng mắc với tổng quy mô diện tích sử dụng đất hơn 198.428,1 ha và tổng giá trị mức đầu tư là 3,3 triệu tỷ đồng đã được các bộ, ngành, địa phương trong cả nước thống kê tính đến ngày 30/3/2025, nếu sớm được vận hành thì đây sẽ là nguồn lực rất lớn của nền kinh tế.

Nhiều nước trên thế giới đã thống nhất về giới hạn của bí mật nghề nghiệp

Nhiều nước trên thế giới đã thống nhất về giới hạn của bí mật nghề nghiệp

Bí mật nghề nghiệp của luật sư là một nguyên tắc cốt lõi của tư pháp hiện đại, nhưng không phải là giới hạn tuyệt đối. Khi tội phạm ngày càng được chuẩn bị tinh vi và có tổ chức, nhiều quốc gia đã thiết lập ranh giới rõ ràng: bảo vệ quyền bào chữa, nhưng không để nguyên tắc này bị lợi dụng để che chắn cho hành vi phạm tội. Đề xuất sửa đổi Bộ luật Hình sự của Việt Nam vì thế không nằm ngoài xu hướng chung đó.

Tăng cường trách nhiệm người bào chữa nhằm phòng ngừa tội phạm

Tăng cường trách nhiệm người bào chữa nhằm phòng ngừa tội phạm

Cơ quan soạn thảo đã đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định theo hướng thu hẹp phạm vi miễn trừ trách nhiệm hình sự đối với luật sư, người bào chữa nhằm cân bằng giữa đạo đức nghề nghiệp, nghĩa vụ bảo mật thông tin của luật sư với trách nhiệm bảo vệ an toàn xã hội và ngăn chặn tội phạm từ sớm, từ xa. 

Đảm nhiệm đồng thời hai chức danh – một bước đi tất yếu

Đảm nhiệm đồng thời hai chức danh – một bước đi tất yếu

Trong tiến trình hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, mọi điều chỉnh về tổ chức bộ máy đều nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả các cơ quan quyền lực nhà nước. Chỉ những thay đổi phản ánh đúng yêu cầu khách quan của việc tổ chức và vận hành quyền lực nhà nước mới có ý nghĩa bền vững.

Phát triển "kinh tế bạc" là mở ra một cách tiếp cận mới trong quản trị quốc gia

Phát triển "kinh tế bạc" là mở ra một cách tiếp cận mới trong quản trị quốc gia

Trong điều kiện Việt Nam hiện nay, phát triển "kinh tế bạc" càng trở nên cấp thiết. Việt Nam hiện nằm trong nhóm các quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh ở châu Á. Theo dự báo, đến khoảng năm 2036, nước ta sẽ chính thức bước vào giai đoạn “xã hội già”, khi tỷ lệ người từ 60 tuổi trở lên chiếm trên 20% dân số.

Kiện toàn tổ chức bộ máy và kỳ vọng chương mới rực rỡ của đất nước

Kiện toàn tổ chức bộ máy và kỳ vọng chương mới rực rỡ của đất nước

Kiện toàn tổ chức bộ máy hôm nay mới là bước khởi đầu. Hành động quyết liệt, hiệu quả vì mục tiêu vừa kể mới là thước đo cuối cùng. Một khi lời nói đi đôi với việc làm, khi cam kết được hiện thực hóa bằng kết quả, thì niềm tin chắc chắn sẽ được củng cố, động lực chắc chắn sẽ được nhân lên; và con đường phía trước - dù còn nhiều thách thức, vẫn sẽ rộng mở để đất nước vững bước tiến lên, kiến tạo và viết tiếp những trang sử vẻ vang trong hành trình phát triển.

Thống nhất vị trí người đứng đầu Đảng và Nhà nước tạo sự thông suốt trong tư duy lãnh đạo

Thống nhất vị trí người đứng đầu Đảng và Nhà nước tạo sự thông suốt trong tư duy lãnh đạo

Chiều 7/4, bên hành lang Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, đại biểu Quốc hội đoàn TP Hà Nội Bùi Hoài Sơn đã trao đổi với Báo Tin tức và Dân tộc về việc Quốc hội bầu Tổng Bí thư Tô Lâm giữ chức Chủ tịch nước nhiệm kỳ 2026 - 2031 và những kỳ vọng đối với việc nâng cao hiệu lực lãnh đạo, điều hành trong giai đoạn mới.

Kiên định “bốn nguyên tắc” góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, bền vững

Kiên định “bốn nguyên tắc” góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, bền vững

Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 2 khóa XIV diễn ra trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta đang ra sức thi đua thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV, hướng tới thực hiện thành công mục tiêu chiến lược gắn với hai cột mốc lịch sử 2030 và 2045. Tại phiên bế mạc hội nghị, Tổng Bí thư Tô Lâm đã có bài phát biểu quan trọng, mang tính định hướng chiến lược, nhấn mạnh thực hiện tăng trưởng hai con số để “không lỡ nhịp với thời đại”: “Chúng ta không chấp nhận tăng trưởng thấp. Phải kiên trì thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, bền vững, thực chất”.

Phải truy xuất được nguồn gốc của miếng thịt là yêu cầu cấp bách

Phải truy xuất được nguồn gốc của miếng thịt là yêu cầu cấp bách

Vụ việc 300 tấn thịt lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi được tuồn ra thị trường, thậm chí vào các trường học đã gây bức xúc trong dư luận. Sự việc xảy ra cho thấy, đã có sự buông lỏng quản lý, “đứt gãy” trong cơ chế giám sát theo chuỗi, từ khâu kiểm dịch, kiểm soát giết mổ và giám sát lưu thông.

Kiên định “bốn nguyên tắc” – Chìa khóa hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế “hai con số”

Kiên định “bốn nguyên tắc” – Chìa khóa hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế “hai con số”

Khi “Bốn nguyên tắc” được triển khai đồng bộ trong giáo dục và đào tạo, các nhà trường sẽ góp phần hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao cho lực lượng CAND, đáp ứng yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội và tạo môi trường ổn định cho phát triển kinh tế nhanh, bền vững, hướng tới mục tiêu tăng trưởng “hai con số” trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Kiểm soát quyền lực - “then chốt của then chốt” trong phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Kiểm soát quyền lực - “then chốt của then chốt” trong phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Lịch sử phát triển của mọi Nhà nước đều cho thấy: quyền lực nếu không được kiểm soát sẽ có xu hướng bị tha hóa, và một khi quyền lực đã bị tha hóa thì hậu quả không chỉ dừng lại ở tham nhũng, tiêu cực, mà còn làm xói mòn niềm tin của nhân dân, suy giảm hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia.

Bài 2: Xăng sinh học - Đột phá chiến lược trong chuyển đổi xanh

Bài 2: Xăng sinh học - Đột phá chiến lược trong chuyển đổi xanh

Thay vì kế hoạch sẽ triển khai xăng sinh học E10 (pha trộn 10% ethanol) vào tháng 6/2026, Chính phủ đã quyết định đẩy nhanh lộ trình triển khai xăng E10 ngay từ tháng 4/2026. Theo các chuyên gia, đây không chỉ là giải pháp tình thế trước những biến động của thị trường năng lượng thế giới, mà còn là một bước đột phá chiến lược trong chuyển đổi xanh. 

Giữ nghiêm kỷ cương để bảo vệ niềm tin và mở đường phát triển

Giữ nghiêm kỷ cương để bảo vệ niềm tin và mở đường phát triển

Công tác kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực và đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực không chỉ là nhiệm vụ thường xuyên của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, mà còn là điều kiện nền tảng để giữ vững ổn định, củng cố niềm tin xã hội và tạo lập môi trường lành mạnh cho phát triển đất nước.