“Virus tin giả” trên không gian mạng: Đâu là vaccine?

“Không gian mạng là nơi con người ứng xử các hành vi xã hội không bị giới hạn bởi không gian và thời gian”, có lẽ chính đặc điểm này mà trên không gian mạng đã và đang tiếp nhận cả những hành vi xã hội tích cực lẫn tiêu cực. Làm thế nào để hạn chế những hành vi đi ngược lại sự phát triển văn minh, trong đó có cả việc chống phát tán, lan truyền “virus tin giả” trên không gian mạng?

Chung tay phòng chống fake news (tin giả)

Việc xử lý kiên quyết của cơ quan chức năng đối với những đối tượng thông tin không đúng sự thật về dịch bệnh COVID-19, việc thông tin thường xuyên, công khai, minh bạch về tình hình dịch bệnh của Chính phủ, Bộ Y tế, sự vào cuộc của các cơ quan báo chí, truyền thông đã giúp cho người dân hiểu đúng vấn đề, nhận biết và vạch trần các thông tin giả mạo.

Trên mạng hiện nay cũng có nhiều tài khoản facebook, diễn đàn, fanpage tham gia tẩy chay tin giả liên quan đến dịch bệnh này. Đáng chú ý là fanpage “Chung tay phòng chống fake news dịch cúm COVID-19” do chuyên gia truyền thông Lê Quốc Vinh sáng lập.

Ông Vinh chia sẻ: “Tôi lập group với hy vọng tổng hợp các loại thông tin phản hồi chỉ mặt vạch tên fake news liên quan đến dịch viêm phổi do chủng virus COVID-19. Nếu có được các thông tin minh bạch, sẽ giúp mọi người kiểm chứng các thông tin nhận được, hạn chế chia sẻ phát tán hoang tin. Nhờ tất cả mọi người phát hiện, phân tích tin giả, tin sai lệch, giúp đỡ cộng đồng chúng ta chống dịch hiệu quả”.

Chỉ sau một thời gian ngắn xuất hiện, fanpage đã nhận được sự tham gia, hưởng ứng của hàng trăm thành viên, trong số đó, không ít là phóng viên, chuyên gia, nhà nghiên cứu. Rất nhiều tin giả được các thành viên phát hiện, đưa lên diễn đàn để phân tích, đánh giá và bài trừ. Ngoài ra, còn có cả những cách đặt tít lập lờ, dễ dẫn đến hiểu sai thông tin về dịch bệnh của một số tờ báo cũng được đưa ra phân tích, mổ xẻ, phê phán…

Tin giả về COVID-19 bị cộng đồng mạng lật tẩy.

Tin giả về COVID-19 bị cộng đồng mạng lật tẩy.

Cùng với đó, nhiều thành viên cũng chia sẻ những thông tin bổ ích, những câu chuyện đẹp trong phòng chống dịch bệnh nhằm lan toả đến cộng đồng năng lượng tích cực.

Việc một group mở, đón nhận tất cả các thành viên tham gia, cùng chung tay, chung sức chống tin giả được thành lập bởi những người có tiếng nói trong xã hội, có trách nhiệm với cộng đồng như fanpage này là cách làm thiết thực trong việc bài trừ thông tin sai sự thật, làm ảnh hưởng đến công tác phòng chống dịch bệnh.

Việc tin giả dù kết nạp thành viên tự động nhưng luôn block những thành viên đăng tải thông tin hay bình luận thiếu tích cực cho thấy, admin là người rất có trách nhiệm. Từ đó, quy tụ được những thành viên tích cực, có thiện chí trong chống tin giả và trách nhiệm trong việc cùng cộng đồng phòng chống dịch COVID -19.

Hơn 300 đối tượng trong nước tung tin giả về virus Corona trên không gian mạng đã bị cơ quan chức năng xử lý. Đấy là chưa kể những đối tượng ở nước ngoài, những đối tượng phản động, chống phá Đảng, Nhà nước đã lợi dụng dịch bệnh để phát tán tin giả nhằm phá hoại nỗ lực phòng chống COVID-19 của cả cộng đồng.

Ngoài việc xử lý các đối tượng, các cơ quan chức năng còn yêu cầu một số nhà mạng như Facebook, Google gỡ bỏ 250 liên kết chứa thông tin giả. Hàng chục hội, nhóm trên mạng Internet khi đăng, phát tán những thông tin sai lệch về vụ Đồng Tâm cũng được phát hiện bởi những người dùng mạng có trách nhiệm, bị cơ quan chức năng xử lý và yêu cầu gỡ bỏ.

Các ông lớn như Google, Facebook đã gỡ bỏ thông tin sai lệch trong vụ việc này. Những hoạt động trên cho thấy, khi chống tin giả cần có sự chung tay của cả cộng đồng và sự phối hợp của các cơ quan chức năng cùng trách nhiệm của nhà mạng.

Cần những giải pháp đồng bộ

Giải pháp nào để chống chống tin giả, chống loại “virus tin giả” trên không gian mạng? Thượng tá Nguyễn Thành Lợi, Cục An ninh mạng và Phòng chống tội phạm công nghệ cao (Bộ Công an) khi trao đổi với chúng tôi về việc xử lý tin giả liên quan đến dịch COVID-19 đã nhắc tới việc cơ quan chức năng làm việc với Facebook, Google về việc gỡ bỏ tin giả và yêu cầu phối hợp đăng tin chính thức từ Bộ Y tế.

Cụ thể, hiện nay nếu người dùng tìm kiếm virus Corona sẽ đọc được chỉ dẫn bằng tiếng Việt: “Bạn đang tìm kiếm thông tin về virus Corona? Hãy xem thông tin mới nhất từ Bộ Y tế Việt Nam để biết cách giữ gìn sức khoẻ và ngăn chặn virus này lây lan. Truy cập moh.gov.vn”.

Có thể thấy, cách làm này vừa minh bạch thông tin, vừa tiện dụng nên đã hướng người dùng mạng tiếp cận nguồn tin đáng tin cậy một cách nhanh nhất, hữu dụng nhất. Minh bạch thông tin về dịch bệnh cũng được chuyên gia truyền thông Lê Quốc Vinh nhắc đến khi đề cập đến giải pháp chống tin giả.

Thực tế tại Việt Nam, Bộ Y tế đã rất tích cực trong việc công khai thông tin về dịch bệnh qua việc cung cấp cho báo chí, đưa các ứng dụng trên điện thoại thông minh, nhắn tin đến từng số điện thoại di động… Rõ ràng, những động thái truyền thông tích cực từ ngành Y tế đã có tác động rất lớn trong phòng chống dịch.

Nói về khó khăn trong việc xử lý tin giả, Thượng tá Nguyễn Thành Lợi cho rằng, cơ chế đăng tải thông tin, nhất là đăng tải trên mạng xã hội rất đơn giản, dễ dàng, nên bất kỳ ai, ở đâu, chỉ cần có phương tiện và kết nối mạng là có thể thực hiện. Dễ đăng tải nhưng khó xử lý, bởi vì lượng thông tin đăng tải trên không gian mạng rất lớn, với hàng nghìn tin được đăng tải trên một giây, nên doanh nghiệp cung cấp dịch vụ không thể kiểm soát hoàn toàn, dẫn đến có cả những thông tin sai lệch được phát tán.

Ngoài ra, còn do ý thức và mục đích của người đăng tải thông tin. Có người với mục đích câu view, câu like, nhưng có người lại vì mục đích chính trị, cố tình đăng tải thông tin sai sự thật để công kích Chính phủ, bộ, ngành, gây hoang mang trong dư luận.

Cũng theo Thượng tá Nguyễn Thành Lợi, việc xử lý đối tượng tung tin giả hiện được thực hiện theo quy định tại Bộ luật Hình sự, Luật An ninh mạng, Nghị định 174/CP… Theo đó, mức xử phạt hành chính đối với cá nhân từ 10.000.000 – 15.000.000 đồng.

Đáng chú ý, Điều 8, Luật An ninh mạng quy định nghiêm cấm sử dụng không gian mạng thông tin sai sự thật, gây hoang mang trong nhân dân, gây thiệt hại cho hoạt động kinh tế - xã hội. Trường hợp có mục đích chống chính quyền nhân dân có thể bị truy tố theo Điều 117 Bộ luật Hình sự với mức xử phạt cao nhất là 20 năm tù giam.

Thượng tá Nguyễn Thành Lợi khuyến cáo, để tránh bị dẫn dắt, lôi kéo bởi tin giả, người dân cần tìm hiểu thông tin từ nguồn tin chính thống như: Từ các bộ, ngành, chính quyền, các cơ quan báo chí; không tin theo các luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch, phản động, tránh tin mù quáng vào những tin đồn thất thiệt, làm hoang mang, lo sợ quá mức; không chia sẻ, bình luận theo những thông tin sai lệch, chưa kiểm chứng hay không rõ nguồn gốc.

Khi phát hiện các đối tượng, các thông tin sai lệch cần thông báo cho cơ quan Công an gần nhất, cơ quan chức năng liên quan để phối hợp xử lý, loại bỏ tin xấu…

Khi có các giải pháp đồng bộ như: Để người dân biết đâu là giả, đâu là thật; có chế tài xử phạt mạnh; tuyên truyền để người dân nâng cao nhận thức và chủ động nhận biết tin giả… thì việc chống tin giả sẽ hiệu quả.

Cao Hồng

Các tin khác

Giữ niềm tin vào đội ngũ thầy thuốc

Giữ niềm tin vào đội ngũ thầy thuốc

Những vụ án xảy ra trong lĩnh vực y tế thời gian qua đặt ra một câu hỏi khó, nhưng không thể né tránh: vì sao những lớp kiểm soát được thiết kế để ngăn ngừa sai phạm lại có thể bị xuyên qua?

Nhà cao tầng mọc theo tuyến Metro số 1 Bến Thành-Suối Tiên.

Kỳ 1: "Mở khóa" không gian bầu trời và lòng đất

Trong quá trình mở rộng không gian phát triển, TP Hồ Chí Minh đang chuyển từ tư duy khai thác quỹ đất theo chiều ngang sang tổ chức lại cả không gian trên mặt đất và dưới lòng đất. Với cơ chế TOD gắn phát triển đô thị với giao thông công cộng, cùng chính sách quản lý, khai thác không gian ngầm, thành phố đang từng bước mở thêm dư địa cho hạ tầng, giao thông và các hoạt động kinh tế.

Hãy xây dựng “lá chắn số” cho chính mình

Hãy xây dựng “lá chắn số” cho chính mình

Để tránh bị sập... "bẫy lừa", các chuyên gia khuyến cáo nên vận dụng nguyên tắc: “Dừng - Kiểm tra - Xác minh”. Cụ thể, "Dừng" là dừng lại trước những yêu cầu bất thường; "Kiểm tra" là kiểm tra thông tin, người liên hệ và đường link; "Xác minh" là xác minh qua kênh chính thức trước khi cung cấp dữ liệu hoặc chuyển tiền. Cùng với đó, phải thực hiện tốt nguyên tắc “Ba không - Ba có”,...

Trách nhiệm của lực lượng Công an nhân dân đối với công tác tư tưởng trong bối cảnh mới

Trách nhiệm của lực lượng Công an nhân dân đối với công tác tư tưởng trong bối cảnh mới

Triển khai đồng bộ, quyết liệt các định hướng chiến lược mới về công tác tư tưởng không chỉ là nhiệm vụ cấp bách trước mắt, mà còn là đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng nhằm củng cố vững chắc nền tảng chính trị - tư tưởng trong toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và lực lượng Công an nhân dân.

Giải bài toán "nợ hạ tầng" mà mỗi mùa mưa đến lại canh cánh nỗi lo

Giải bài toán "nợ hạ tầng" mà mỗi mùa mưa đến lại canh cánh nỗi lo

Mưa là chuyện của trời. Ngập là chuyện của người. Đó là điều đầu tiên cần được nói thẳng khi Hà Nội và nhiều tỉnh phía Bắc, Bắc Trung Bộ vừa trải qua những ngày mưa lớn liên tiếp từ 14 đến 17/9: có điểm đo vượt 250 mm, nước sông Bùi tại Yên Duyệt vượt báo động ba, một số đoạn đê thấp bị tràn, hàng trăm cán bộ, chiến sĩ và người dân đắp đê trong đêm, hàng chục nghìn hộ dân ngoại thành bị ảnh hưởng, trường học phải nghỉ hoặc chuyển sang học trực tuyến. Trong nội đô, những tuyến phố quen tên lại ngập đúng vào giờ đi làm.

Kỳ 1: Pháp lý mở lối cho người dám nghĩ, dám làm

Kỳ 1: Pháp lý mở lối cho người dám nghĩ, dám làm

Sự ra đời của Nghị quyết số 37/2026/QH16 ngày 24/8/2026 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số (Nghị quyết số 37/2026/QH16) được ví như một “luồng sinh khí mới” giải tỏa áp lực tâm lý nặng nề cho đội ngũ cán bộ, công chức và các doanh nghiệp công nghệ.

Hoàn thiện pháp luật hình sự về pháp nhân thương mại phù hợp yêu cầu thực tiễn

Hoàn thiện pháp luật hình sự về pháp nhân thương mại phù hợp yêu cầu thực tiễn

Việc ghi nhận trách nhiệm hình sự (TNHS) của pháp nhân thương mại (PNTM) trong Bộ luật Hình sự (BLHS) năm 2015 là bước phát triển quan trọng của pháp luật hình sự Việt Nam. Tuy nhiên, các quy định hiện hành chưa làm rõ bản chất lỗi của pháp nhân, cơ chế quy kết hành vi của cá nhân cho pháp nhân và mối quan hệ giữa trách nhiệm của hai chủ thể.

Đà Nẵng siết trekking tự phát, giữ Sơn Trà an toàn

Đà Nẵng siết trekking tự phát, giữ Sơn Trà an toàn

Bán đảo Sơn Trà càng hấp dẫn du khách bởi vẻ đẹp nguyên sơ, hệ sinh thái đặc biệt với núi rừng, biển cả và những đàn voọc chà vá chân nâu quý hiếm, thì yêu cầu bảo vệ nơi đây càng trở nên cấp thiết. Thời gian qua, các tour trekking, du lịch sinh thái, quan sát động vật hoang dã tự phát đã kéo theo nhiều vụ lạc đường, tai nạn, mất tích, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ tác động đến rừng đặc dụng. Đà Nẵng đang siết chặt quản lý, nhưng phía sau câu chuyện “cấm” còn là bài toán lớn hơn: Bảo đảm an toàn cho du khách, bảo vệ hệ sinh thái và tổ chức thế nào để nhu cầu khám phá thiên nhiên được đáp ứng một cách có trách nhiệm.

Tháo gỡ điểm nghẽn, làm sạch mã số thuế

Tháo gỡ điểm nghẽn, làm sạch mã số thuế

Chiến dịch làm sạch mã số thuế giúp sàng lọc rủi ro, ngăn chặn việc lợi dụng doanh nghiệp (DN) “ảo”, DN “ma” để trốn thuế, làm sạch môi trường kinh doanh, chống thất thu ngân sách.

Từ quản lý thông tin đến dẫn dắt nhận thức xã hội

Từ quản lý thông tin đến dẫn dắt nhận thức xã hội

Dẫn dắt nhận thức không có nghĩa là áp đặt nhận thức. Muốn định hướng hiệu quả, trước hết phải hiểu xã hội đang quan tâm điều gì, băn khoăn điều gì và vì sao một thông tin lại có thể tạo ra những phản ứng mạnh...

Nghị quyết 26 NQ/TW đặt du lịch vào bệ phóng phát triển lên tầm cao mới

Nghị quyết 26-NQ/TW đặt du lịch vào bệ phóng phát triển lên tầm cao mới

Nghị quyết 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới của Bộ Chính trị cùng với những Nghị quyết trụ cột khác đã tạo ra những cơ hội, xung lực mới cho du lịch phát triển… Đây là khẳng định của Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu trong cuộc phỏng vấn ngày 7/9 do Báo Công an nhân dân thực hiện.

Bảo vệ từ sớm, từ xa nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng

Bảo vệ từ sớm, từ xa nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng

Nghị quyết số 25-NQ/TW ra đời đã phản ánh sự thích ứng kịp thời, đổi mới tư duy trước những thay đổi của thời đại số, khi không gian mạng trở thành nguồn tài nguyên chiến lược, mang đến một không gian phát triển mới trong thời đại công nghệ số và AI đang làm thay đổi sâu sắc phương thức quản trị quốc gia.

Tăng “sức đề kháng số” trước chiêu trò thao túng thông tin

Tăng “sức đề kháng số” trước chiêu trò thao túng thông tin

Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị ngày 3/9/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Phải coi không gian mạng là địa bàn trọng yếu của công tác tư tưởng và là kênh lắng nghe Nhân dân. Phải phân biệt băn khoăn, phản biện, thông tin chưa đầy đủ với tin giả, xuyên tạc, thao túng có tổ chức; không quy chụp ý kiến khác biệt; không để thông tin giả mạo, độc hại, lệch chuẩn dẫn dắt”.

Ngăn chặn tội phạm từ sớm ngay khi hậu quả chưa xảy ra

Ngăn chặn tội phạm từ sớm ngay khi hậu quả chưa xảy ra

Mục đích của đề xuất mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của hành vi chuẩn bị phạm tội đối với 13 tội danh tại dự thảo Bộ luật Hình sự (BLHS) sửa đổi là nhằm ngăn chặn tội phạm từ sớm ngay từ khi hậu quả chưa xảy ra.

Từ tiếng trống khai trường đến một nền giáo dục mới

Từ tiếng trống khai trường đến một nền giáo dục mới

Sáng 5/9, tiếng trống khai trường vang lên cùng lúc trên cả nước, trong khung giờ thống nhất từ 7 giờ 30 đến 8 giờ 30, kết nối trực tiếp ba điểm cầu lớn Lào Cai, Gia Lai, An Giang cùng hàng chục điểm cầu tương tác khác. Hàng triệu học sinh, từ đồng bằng đến biên giới, hải đảo, cùng bước vào năm học mới trong một nghi thức chưa từng đồng bộ đến vậy. Ngày khai giảng, vì thế, không còn là sự kiện riêng của từng nhà trường mà đã trở thành một ngày hội chung của nền giáo dục quốc gia.

Tham vấn tâm lý học đường góp phần hạn chế tình hình trẻ hóa tội phạm

Tham vấn tâm lý học đường góp phần hạn chế tình hình trẻ hóa tội phạm

Không phải đứa trẻ nào vi phạm pháp luật cũng bắt đầu bằng ý định trở thành người xấu. Có những đứa trẻ không hề biết hành vi của mình là phạm pháp, mà chỉ hiểu đơn giản là để vui đùa, để giải tỏa sự hiếu động, những áp lực kéo dài, một mâu thuẫn không được tháo gỡ, cảm giác bị bỏ rơi, nhu cầu được công nhận hoặc đơn giản là sự thiếu hụt kỹ năng để kiểm soát chính mình.