Nghị quyết số 25-NQ/TW, ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới ra đời ở thời điểm đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình. Đây là quyết sách quan trọng đặt ra những bước chuyển mang tính đột phá về phương thức làm công tác tư tưởng trong bối cảnh bùng nổ của không gian mạng và AI. Qua đó, góp phần định hướng cho công tác bảo vệ từ sớm, từ xa nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng, giữ vững môi trường thông tin lành mạnh, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và con đường xây dựng và phát triển đất nước.
Những thách thức trên không gian mạng
Ngày nay, quyền lực không chỉ nằm trong tài nguyên, kinh tế hay quân sự mà còn nằm trong khả năng chi phối thông tin và định hướng dư luận xã hội. Sự bùng nổ của công nghệ số, AI đã tạo nên một thế giới phẳng, nơi thông tin được lan truyền với tốc độ chưa từng có. Chỉ bằng một cú chạm màn hình, hàng triệu người có thể tiếp cận cùng lúc một sự kiện, một quan điểm hay một dòng trạng thái.
Theo số liệu thống kê của trang Statista, hiện nay, toàn cầu có khoảng 5,66 tỷ người sử dụng các nền tảng MXH như: Facebook, Tiktok, Instagram, YouTube... Riêng tại Việt Nam, theo Báo cáo Digital 2026: Vietnam do DataReportal phát hành, khoảng 85,6 triệu người dùng internet, tương đương hơn 84% dân số. Điều này cho thấy Việt Nam là một trong những quốc gia có tỷ lệ người dùng các nền tảng mạng xã hội thuộc nhóm cao của thế giới. Tuy nhiên, với nguồn thông tin đa chiều, mạng xã hội cũng là “con dao hai lưỡi”, tiềm ẩn nhiều hiểm họa khó lường. Nắm bắt được độ phủ sóng rộng rãi này, các thế lực thù địch đã lợi dụng triệt để biến mạng xã hội như một công cụ đắc lực để móc nối, cài cắm, tuyên truyền và phát tán những thông tin xấu, độc nhằm chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng.
Không chỉ những luận điệu cực đoan, công khai như trước, các hoạt động xuyên tạc ngày nay được ngụy trang dưới vỏ bọc của "tự do ngôn luận", "góp ý xã hội", "phản biện chính sách" hay thậm chí là những nội dung giải trí tưởng chừng vô hại. Nguy hiểm hơn, sự phát triển của công nghệ AI hiện nay cho phép tạo ra các video giả mạo, hình ảnh giả mạo, giọng nói giả mạo với mức độ chân thực rất cao. Một thông tin sai lệch nếu được lặp lại đủ nhiều lần hoàn toàn có thể tạo ra nhận thức sai lệch trong một bộ phận người tiếp nhận. Điều đáng lo ngại là mục tiêu tấn công của các đối tượng không chỉ nhằm vào đường lối, chủ trương của Đảng mà còn tập trung nền tảng tư tưởng của Đảng. Điều đó, có thể nhận thấy trong thời gian qua trước cùng một sự kiện hay một chủ trương, chính sách đang được lấy ý kiến của người dân, trên không gian mạng có thể xuất hiện rất nhiều cách lý giải khác nhau, thậm chí trái ngược nhau, ảnh hưởng trực tiếp đến sự đồng thuận xã hội. Từ một hiện tượng đơn lẻ bị bóp méo thành bức tranh mang màu u tối toàn cảnh; một thông tin chưa được kiểm chứng nhanh chóng lan tỏa thành một hiện tượng để gieo rắc hoài nghi trong xã hội.
Bằng những chiến dịch truyền thông, chiến tranh thông tin của các thế lực thù địch đã đẩy sự lan truyền không kiểm soát, không biên giới, không thời gian, tràn ngập trên các tài khoản, nền tảng mạng xã hội trong nước và quốc tế nhanh chóng bị biến thành "sự thật" trong mắt một bộ phận người dân, nhất là giới trẻ, thế hệ GenZ trước những cuộc “cách mạng màu”, “cách mạng đường phố” hay còn gọi là “cách mạng GenZ” xảy ra ở một số quốc gia như Bangladesh, Nepal, Indonesia… thời gian qua. Điều đó đã và đang đặt ra những thách thức đòi hỏi công tác tư tưởng phải xây dựng chiến lược truyền thông đa dạng, phù hợp với từng cộng đồng thông tin khác nhau, đồng thời có giải pháp kết nối các cộng đồng ấy trên nền tảng những giá trị chung, giúp người dân nhận diện rõ các quan điểm sai trái, thù địch.
Có thể khẳng định, nền tảng tư tưởng của Đảng giữ vai trò định hướng cho sự phát triển của đất nước, là cơ sở để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc tạo nền móng vững chắc để đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới. Do đó, các thế lực thù địch luôn tìm mọi cách xuyên tạc, phủ nhận và làm suy yếu nền tảng này. Không dừng ở việc thường xuyên đăng tải, chia sẻ những thông tin sai lệch, bịa đặt hoặc cắt ghép nội dung nhằm bóp méo sự thật, các thế lực thù địch còn lợi dụng những vấn đề “nóng” của xã hội để kích động tâm lý bất mãn, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Mục đích cuối cùng là gây hoang mang dư luận, làm giảm sút niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa.
Cần những "ranh giới về tư tưởng"
Thế giới đang chứng kiến những biến đổi sâu sắc chưa từng có dưới tác động của các công nghệ mới như AI, dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây… Những tiến bộ này đang làm thay đổi căn bản phương thức quản trị quốc gia, vận hành nền kinh tế và đời sống xã hội. Sự phát triển nhanh của khoa học, công nghệ, truyền thông số và AI làm thay đổi sâu sắc môi trường thông tin và phương thức tác động đến nhận thức, tư tưởng, tâm lý xã hội. Thông tin ngày càng nhanh, đa chiều, xuyên biên giới; những vấn đề phức tạp, nhạy cảm có thể phát sinh, lan truyền và tác động trên diện rộng trong thời gian rất ngắn. Đi cùng với đó là những thách thức ngày càng phức tạp đối với công tác tư tưởng, đặc biệt công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng.
Một thực tế không thể phủ nhận, chưa bao giờ thông tin lại có sức lan tỏa nhanh và mạnh như trong thời đại số hiện nay. Chỉ trong vài giây, một dòng trạng thái, một đoạn video hay một bình luận trên mạng xã hội có thể tiếp cận hàng triệu người. Trong bối cảnh đó, công tác tư tưởng phải đi trước một bước trong nắm bắt, phân tích và dự báo tình hình; chủ động trong tham mưu; kịp thời trong cung cấp, định hướng thông tin; sắc bén, thuyết phục trong đấu tranh tư tưởng; không để bị động, bất ngờ trước những vấn đề phức tạp phát sinh.
Đảng và Nhà nước ta đã sớm xây dựng và không ngừng hoàn thiện các chủ trương, đường lối, quan điểm và chính sách, pháp luật, từ Nghị quyết số 35-NQ/TW năm 2018 của Bộ Chính trị về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; Nghị quyết số 52-NQ/TW năm 2019 về chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư; đến bước đột phá mang tính cách mạng là Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Và mới đây là Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới.
Nghị quyết số 25-NQ/TW nêu rõ: Công tác tư tưởng là bộ phận đặc biệt quan trọng trong toàn bộ hoạt động lãnh đạo của Đảng; giữ vai trò đi trước mở đường, đi cùng trong tổ chức thực hiện và đi sau tổng kết thực tiễn, củng cố niềm tin; góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, đạo đức, củng cố đoàn kết, thống nhất trong Đảng và đồng thuận trong xã hội. Trong suốt quá trình cách mạng, công tác tư tưởng luôn thắp sáng ngọn lửa niềm tin, quy tụ lòng dân, nhân lên sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Thời đại công nghệ số đã mang đến cho xã hội những bước chuyển về đời sống càng hiện đại, tạo ra một “thế giới phẳng” xóa mờ mọi ngăn cách bởi đường biên giới, thì con người lại càng cần những “ranh giới về tư tưởng” để tự bảo vệ mình trên không gian mạng.
Nghị quyết số 25-NQ/TW ra đời đã phản ánh sự thích ứng kịp thời, đổi mới tư duy trước những thay đổi của thời đại số, khi không gian mạng trở thành nguồn tài nguyên chiến lược, mang đến một không gian phát triển mới trong thời đại công nghệ số và AI đang làm thay đổi sâu sắc phương thức quản trị quốc gia.
Như vậy, tư duy đột phá về tầm nhìn chiến lược của Đảng ta trong bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa trên không gian mạng dưới góc độ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không dừng lại ở yêu cầu ngăn ngừa hoạt động gây rối, phá hoại, bạo loạn, lật đổ, chiến tranh, xung đột vũ trang mà còn mở rộng phạm vi các lĩnh vực then chốt của đời sống chính trị – xã hội trước các nguy cơ xung đột không chỉ đến từ biên giới lãnh thổ mà có thể khởi phát từ các yếu tố phi truyền thống như chiến tranh thông tin, chiến dịch tuyên truyền, thao túng dư luận... Đây không chỉ là bước đi kịp thời mà còn là yêu cầu cấp thiết từ thực tiễn, nhằm bảo vệ từ sớm, từ xa nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng. Đó chính là sự cụ thể hóa tầm nhìn “giữ nước từ khi nước chưa nguy”, thể hiện năng lực dự báo, phòng ngừa, ngăn chặn rủi ro góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, làm tiền đề cho phát triển nhanh và bền vững đất nước.
