Ngăn chặn tội phạm từ sớm ngay khi hậu quả chưa xảy ra

Mục đích của đề xuất mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của hành vi chuẩn bị phạm tội đối với 13 tội danh tại dự thảo Bộ luật Hình sự (BLHS) sửa đổi là nhằm ngăn chặn tội phạm từ sớm ngay từ khi hậu quả chưa xảy ra.

Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo BLHS (sửa đổi) do Bộ Công an chủ trì soạn thảo là dự thảo bộ luật đã mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của hành vi chuẩn bị phạm tội đối với 13 tội danh, tập trung tại một số nhóm tội như: Các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế; các tội xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng; các tội xâm phạm trật tự quản lý hành chính; tội phạm về ma túy…

Theo cơ quan chủ trì soạn thảo, việc sửa đổi, bổ sung quy định nêu trên nhằm thể chế hoá quan điểm chỉ đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tội phạm trong tình hình mới theo tinh thần “lấy phòng ngừa là chính” tại Kết luận số 13-KL/TW ngày 16/8/2021 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 48-CT/TW ngày 22/10/2010 của Bộ Chính trị khóa X; “đề cao hiệu quả phòng ngừa” tại Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02/6/2005 của Bộ Chính trị.

Thực tiễn công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm và kết quả tổng kết thực tiễn BLHS cho thấy, hiện nay, một số hành vi tuy mới dừng ở giai đoạn chuẩn bị nhưng đã bộc lộ rõ ý chí phạm tội, có tổ chức, có công cụ, phương tiện, mục tiêu cụ thể và có khả năng trực tiếp gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng nếu không được ngăn chặn kịp thời.

z7010892702462-170720cd877478a67.jpg
Cán bộ Cục Cảnh sát hình sự, Bộ Công an kiểm tra súng trong đường dây sản xuất, mua bán, tàng trữ, vận chuyển trái phép vũ khí quân dụng.

Bên cạnh đó, dự thảo bộ luật đã quy định theo hướng cụ thể hóa các hành vi chuẩn bị phạm tội nhằm bao quát hơn, tạo điều kiện thuận lợi trong việc nhận diện, xác định hành vi chuẩn bị phạm tội trong thực tiễn; đồng thời, phù hợp với khuyến nghị của Lực lượng đặc nhiệm tài chính (FATF) và Nhóm Châu Á – Thái Bình Dương về chống rửa tiền (APG).

Liên quan đến đề xuất này, Đại tá Ngô Đức Thắng, Phó Cục trưởng Cục Pháp chế và cải cách hành chính, tư pháp, Bộ Công an cho biết thêm, mục đích của đề xuất nhằm ngăn chặn tội phạm từ sớm ngay khi hậu quả chưa xảy ra. Bởi nếu để các hành vi phạm tội này xảy ra có thể để lại hậu quả khôn lường và rất tàn khốc. Đại tá Ngô Đức Thắng dẫn ví dụ về hành vi tụ tập nhóm cùng dao kiếm, hung khí, vũ khí nguy hiểm nếu không ngăn chặn kịp thời có thể xảy ra hành vi giết người, thậm chí thảm sát. Tổng kết thực tiễn cho thấy nhiều hành vi cần ngăn chặn từ sớm và cần được quy định xử lý hình sự như trong dự thảo.

Về ranh giới phân biệt một người có ý định phạm tội với một người đã thực sự bước vào giai đoạn chuẩn bị phạm tội, dự thảo bộ luật không quy định ngay khi có ý định phạm tội đã bị xử lý hình sự mà ý định phải được bộc lộ bằng hành vi khách quan qua đó cơ quan chức năng đánh giá để xác định hành vi. Đại tá Ngô Đức Thắng nhấn mạnh, không phải chỉ nghĩ trong đầu đã bị xem xét trách nhiệm hình sự hoặc xử lý trách nhiệm hình sự. Khi xem xét trách nhiệm hình sự, các cơ quan chức năng cũng phải tuân thủ thẩm quyền, quy trình, thủ tục trình tự chặt chẽ được quy định trong Bộ luật Tố tụng hình sự để đánh giá, xử lý, chứ không phải chỉ nhìn qua hành vi là có thể xem xét trách nhiệm hình sự.

Thực tiễn cho thấy, việc xử lý hình sự đối với hành vi chuẩn bị phạm tội thời gian vừa qua đảm bảo đúng người đúng pháp luật, không có oan sai.

Nguyễn Hương

Các tin khác

Giá trị và thước đo hiệu quả của Nghị quyết

Giá trị và thước đo hiệu quả của Nghị quyết

Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV (5-8/10/2026) đã xem xét, quyết định nhiều nội dung quan trọng về xây dựng, chỉnh đốn Đảng; đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền; công tác cán bộ; kiểm tra, giám sát; đảng viên tham gia đầu tư, kinh doanh; trọng dụng nhân tài và phát triển kinh tế - xã hội. Nhưng điều đáng suy ngẫm nhất của Hội nghị có lẽ không nằm ở số lượng văn kiện, mà ở một câu hỏi được đặt ra ngay trong phiên khai mạc.

Đánh thức nguồn lực đảng viên làm kinh tế tư nhân

Đánh thức nguồn lực đảng viên làm kinh tế tư nhân

Hai mươi năm sau Quy định số 15-QĐ/TW ngày 28/8/2006 về đảng viên làm kinh tế tư nhân, câu hỏi đặt ra đã khác. Không còn là đảng viên có được làm kinh tế tư nhân hay không mà là làm thế nào để trí tuệ, vốn liếng, kinh nghiệm quản trị và tinh thần tiên phong của đội ngũ ấy trở thành một nguồn lực thực sự cho phát triển.

Siết quản lý, giữ an toàn bầu trời Đà Nẵng

Siết quản lý, giữ an toàn bầu trời Đà Nẵng

Trước sự phát triển nhanh của thiết bị bay không người lái và những nguy cơ tiềm ẩn đối với an ninh, an toàn hàng không, TP Đà Nẵng đang tăng cường quản lý từ khâu đăng ký, cấp phép, giám sát vùng trời đến phát hiện, ngăn chặn và xử lý vi phạm.

Bài 1: Những thước phim vài phút và cái giá không chỉ tính bằng tiền

Bài 1: Những thước phim vài phút và cái giá không chỉ tính bằng tiền

Phim ngắn được sản xuất bằng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), trong đó có vô số sản phẩm có nội dung gần giống nhau, có nhiều tình tiết vô lý, thậm chí không ít sản phẩm dung tục tràn ngập trên không gian mạng. Đáng lo ngại là những sản phẩm này vẫn thường xuyên len lỏi vào văn phòng làm việc của nhiều cơ quan, đến tận góc bếp của các bà nội trợ và từng căn phòng ngủ của các gia đình...

Hiểu đúng về thông tin giám sát phòng, chống rửa tiền với "khách hàng VIP"

Hiểu đúng về thông tin giám sát phòng, chống rửa tiền với "khách hàng VIP"

Theo Ngân hàng Nhà nước (NHNN), dư luận xuất hiện một số thông tin chưa đúng về bản chất pháp lý và một số quy định tại Dự thảo Thông tư quy định về trình tự, thủ tục giám sát hoạt động phòng, chống rửa tiền trong lĩnh vực tiền tệ và hoạt động ngân hàng, liên quan tới việc giám sát “khách hàng VIP”.

Thu hẹp án tử hình từ góc nhìn hợp tác tư pháp quốc tế

Thu hẹp án tử hình từ góc nhìn hợp tác tư pháp quốc tế

Đề xuất tiếp tục thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình trong Bộ luật Hình sự không đồng nghĩa với nới lỏng trách nhiệm đối với những hành vi đặc biệt nguy hiểm cho xã hội. Dự thảo cho thấy, trong khi bỏ mức hình phạt cao nhất ở một số tội danh, các chế tài nghiêm khắc vẫn được duy trì, thậm chí phạm vi xử lý hình sự ở một số hành vi còn được mở rộng. Đặt trong bối cảnh quốc tế, sự điều chỉnh này còn có ý nghĩa khi khác biệt về án tử hình ngày càng trở thành một vấn đề phải giải quyết trong dẫn độ, tương trợ tư pháp và hợp tác phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia.

Xác lập “lằn ranh đỏ” của AI để bảo vệ con người, phát triển an toàn, bền vững

Xác lập “lằn ranh đỏ” của AI để bảo vệ con người, phát triển an toàn, bền vững

Trí tuệ nhân tạo (AI) càng mạnh, tốc độ ra quyết định càng nhanh nhưng nếu tốc độ của máy móc vượt quá khả năng kiểm tra và chịu trách nhiệm của con người, một sai sót nhỏ có thể trở thành hậu quả lớn, khó lường. Vấn đề cốt lõi là chúng ta phải làm chủ AI, kiểm soát rủi ro và không để máy móc vượt khỏi sự kiểm soát của con người. Trong bối cảnh phát triển và hội nhập sâu rộng với thế giới, Việt Nam cần làm gì để xây dựng thành công “lá chắn AI” quốc gia vừa đảm bảo an toàn nhưng không mất cơ hội?

Giữ niềm tin vào đội ngũ thầy thuốc

Giữ niềm tin vào đội ngũ thầy thuốc

Những vụ án xảy ra trong lĩnh vực y tế thời gian qua đặt ra một câu hỏi khó, nhưng không thể né tránh: vì sao những lớp kiểm soát được thiết kế để ngăn ngừa sai phạm lại có thể bị xuyên qua?

Nhà cao tầng mọc theo tuyến Metro số 1 Bến Thành-Suối Tiên.

Kỳ 1: "Mở khóa" không gian bầu trời và lòng đất

Trong quá trình mở rộng không gian phát triển, TP Hồ Chí Minh đang chuyển từ tư duy khai thác quỹ đất theo chiều ngang sang tổ chức lại cả không gian trên mặt đất và dưới lòng đất. Với cơ chế TOD gắn phát triển đô thị với giao thông công cộng, cùng chính sách quản lý, khai thác không gian ngầm, thành phố đang từng bước mở thêm dư địa cho hạ tầng, giao thông và các hoạt động kinh tế.

Hãy xây dựng “lá chắn số” cho chính mình

Hãy xây dựng “lá chắn số” cho chính mình

Để tránh bị sập... "bẫy lừa", các chuyên gia khuyến cáo nên vận dụng nguyên tắc: “Dừng - Kiểm tra - Xác minh”. Cụ thể, "Dừng" là dừng lại trước những yêu cầu bất thường; "Kiểm tra" là kiểm tra thông tin, người liên hệ và đường link; "Xác minh" là xác minh qua kênh chính thức trước khi cung cấp dữ liệu hoặc chuyển tiền. Cùng với đó, phải thực hiện tốt nguyên tắc “Ba không - Ba có”,...