PV: Tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã bầu Tổng Bí thư Tô Lâm giữ chức Chủ tịch nước nhiệm kỳ 2026 – 2031. Đại biểu đánh giá như thế nào về việc Tổng Bí thư đồng thời giữ cương vị Chủ tịch nước trong bối cảnh hiện nay?
Đại biểu Quốc hội Bùi Hoài Sơn: Tôi cho rằng đây là một quyết định rất đáng chú ý, phản ánh sự lựa chọn có cân nhắc của Đảng và Quốc hội trong một thời điểm đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu rất cao về tốc độ, sự thống nhất và hiệu quả điều hành.
Trong bối cảnh hiện nay, khi chúng ta tích cực triển khai nhiều chủ trương chiến lược lớn, từ hoàn thiện thể chế, đổi mới mô hình tăng trưởng, thúc đẩy khoa học công nghệ, chuyển đổi số đến xây dựng hệ thống chính trị tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, thì sự thống nhất ở vị trí người đứng đầu Đảng và Nhà nước tạo ra độ thông suốt rất lớn trong tư duy lãnh đạo và tổ chức thực hiện.
Điều quan trọng ở đây không chỉ là sự kiêm nhiệm về mặt chức danh, mà là khả năng tạo ra sự nhất quán cao hơn giữa định hướng chiến lược của Đảng với hành động của Nhà nước, giữa ý chí chính trị với hiệu quả quản trị quốc gia.
Tôi nghĩ, kết quả thực chất của việc thống nhất đó có thể đem lại: Quyết sách nhanh hơn, phối hợp đồng bộ hơn, trách nhiệm rõ hơn và hiệu quả cuối cùng cao hơn. Khi đất nước đứng trước những cơ hội lớn nhưng cũng đối diện không ít thách thức mang tính thời đại, yêu cầu về một trung tâm lãnh đạo đủ mạnh, đủ thống nhất, đủ tầm nhìn để dẫn dắt toàn hệ thống là điều rất tự nhiên.
PV: Quyết định này phản ánh điều gì về yêu cầu đổi mới hệ thống chính trị và nâng cao hiệu lực lãnh đạo, thưa ông?
Đại biểu Quốc hội Bùi Hoài Sơn: Theo tôi, quyết định này phản ánh rất rõ một tinh thần đổi mới đang diễn ra mạnh mẽ trong tổ chức và vận hành của hệ thống chính trị: đó là hướng tới tinh gọn hơn, rõ trách nhiệm hơn, thống nhất hơn và hành động hiệu quả hơn.
Đây không phải là câu chuyện của nhân sự cấp cao, mà là một thông điệp chính trị về yêu cầu nâng tầm năng lực lãnh đạo quốc gia trong giai đoạn mới. Khi đất nước đặt ra các mục tiêu phát triển rất lớn đến năm 2030 và 2045, thì bộ máy lãnh đạo cũng phải vận hành với chất lượng mới, tốc độ mới và kỷ luật thực thi mới.
Điều tôi đặc biệt chú ý trong phát biểu nhậm chức của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là nhấn mạnh xây dựng “hệ thống chính trị tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả”, xây dựng “kỷ luật trách nhiệm, kỷ luật thực thi, nói đi đôi với làm, làm đến cùng, làm vì Nhân dân”. Những cụm từ đó cho thấy yêu cầu đổi mới không dừng ở thiết kế bộ máy, mà phải đi thẳng vào chất lượng thực thi công vụ, vào năng lực biến chủ trương thành kết quả cụ thể. Chính ở đây, hiệu lực lãnh đạo không còn được đo bằng số lượng văn bản hay khẩu hiệu, mà được đo bằng mức độ chuyển động thật của xã hội và mức độ cải thiện thật trong đời sống người dân.
Nói cách khác, quyết định này phản ánh một đòi hỏi rất rõ của thời cuộc: Hệ thống chính trị phải đủ sức phản ứng nhanh với biến động, đủ bản lĩnh để giữ ổn định chiến lược, đủ năng lực để tạo ra phát triển, và đủ gần dân để mọi quyết sách đều quay về phục vụ cuộc sống của Nhân dân. Tôi cho rằng đó cũng là tinh thần xuyên suốt của nhiệm kỳ này: đổi mới không phải để thay đổi hình thức, mà để nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu và hiệu quả phục vụ Nhân dân của toàn bộ hệ thống.
PV: Hai từ “Nhân dân” được người đứng đầu Đảng, Nhà nước nhiều lần đề cập và nhấn mạnh khi phát biểu nhậm chức. Ông có kỳ vọng như thế nào về tốc độ cụ thể hóa các quyết sách để người dân sớm được thụ hưởng những thành quả thực tế?
Đại biểu Quốc hội Bùi Hoài Sơn: Tôi rất chia sẻ và cũng rất kỳ vọng vào điểm này. Trong phát biểu nhậm chức, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh nhiều lần tới Nhân dân, trong đó có những thông điệp rất trực diện như: “nâng cao mọi mặt đời sống của Nhân dân, để Nhân dân được thụ hưởng mọi thành quả của phát triển”, hay “Mục tiêu cao nhất, đích đến cuối cùng là Nhân dân được thụ hưởng thành quả của phát triển”. Đây không chỉ là lời khẳng định về quan điểm “Dân là gốc”, mà còn là một cam kết chính trị rất rõ ràng về thước đo của mọi thành công trong nhiệm kỳ mới.
Kỳ vọng của tôi là tốc độ cụ thể hóa các quyết sách trong thời gian tới sẽ phải nhanh hơn, mạnh hơn, và nhất là rõ sản phẩm hơn. Người dân chờ đợi những chuyển biến có thể cảm nhận được trong đời sống hằng ngày: thủ tục hành chính thuận lợi hơn, cơ hội việc làm tốt hơn, thu nhập ổn định hơn, giáo dục và y tế tốt hơn, môi trường sống an toàn hơn, và niềm tin vào bộ máy công quyền được củng cố hơn. Khi người đứng đầu Đảng và Nhà nước đã đặt Nhân dân vào vị trí trung tâm của mọi chính sách, thì điều đó cũng đồng nghĩa với việc yêu cầu về tốc độ thực thi sẽ trở nên khắt khe hơn với từng cấp, từng ngành, từng địa phương.
Tôi mong rằng ngay từ Kỳ họp thứ Nhất và trong toàn bộ nhiệm kỳ khóa XVI, Quốc hội, Chính phủ cùng cả hệ thống chính trị sẽ đẩy nhanh quá trình thể chế hóa các chủ trương lớn thành luật pháp, cơ chế, chính sách và nguồn lực thực thi cụ thể. Bởi cuối cùng, giá trị của một quyết sách không nằm ở chỗ được ban hành sớm hay muộn, mà ở chỗ nó đi vào cuộc sống nhanh đến đâu, đúng đến đâu và mang lại lợi ích thực chất cho Nhân dân đến mức nào. Khi Nhân dân thực sự cảm nhận được thành quả phát triển trong từng lĩnh vực của đời sống, thì đó cũng là lúc niềm tin được bồi đắp bền vững nhất.
PV: Xin cảm ơn ông!
Toàn văn phát biểu nhậm chức của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm 
Chủ tịch nước Tô Lâm tuyên thệ và phát biểu nhậm chức 
