Thăng tiến “thần tốc” và bài học về công tác cán bộ

Thời gian vừa qua, “thần tốc” là thuật ngữ được báo chí sử dụng nhiều với cái nghĩa tiêu cực trong công tác cán bộ của một số cơ quan đơn vị ở nhiều nơi trong bộ máy của hệ thống chính trị.

Dư luận xôn xao trường hợp Trần Vũ Quỳnh Anh, Trưởng phòng Quản lý nhà và thị trường bất động sản Sở Xây dựng Thanh Hóa được thăng tiến “thần tốc”. Sinh năm 1986, từ nhân viên tạp vụ, trong một thời gian ngắn, Quỳnh Anh từ chuyên viên đã lên chức Trưởng phòng và còn tiếp tục được quy hoạch chức danh Phó Giám đốc sở.

Vừa qua, Ủy ban Thường vụ Quốc hội vừa ra nghị quyết cho thôi nhiệm vụ đại biểu Quốc hội (ĐBQH) chuyên trách ở T.Ư đối với ông Nguyễn Văn Cảnh, Ủy viên thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, theo nguyện vọng của ông này.

Từ ngày 20-3 đến 15-8-2013, trong vòng 5 tháng, ông Cảnh từ chủ một doanh nghiệp tư nhân đã “thần tốc” trở thành Chánh Văn phòng Đoàn ĐBQH - HĐND tỉnh Bình Định. Sau khi trúng cử đại biểu Quốc hội, đến ngày 28-11-2014,

Ban Công tác đại biểu - Ủy ban Thường vụ Quốc hội có công văn thông báo đồng ý chủ trương điều ông Cảnh về làm Ủy viên chuyên trách Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội.

Dư luận cũng đặt ra nhiều băn khoăn trước việc bổ nhiệm “thần tốc” ở Sở LĐ-TB&XH tỉnh Hải Dương đối với ông Phạm Văn Kháng. Ông Kháng được tiếp nhận về công tác tại Phòng Việc làm – An toàn lao động (Sở LĐ-TB&XH) kể từ ngày 15-2-2016 theo QĐ số 02/QĐ – SNV ký ngày 3-2-2016.

Theo quyết định bổ nhiệm không qua thi tuyển công chức, ông Kháng được xếp ngạch chuyên viên mã số 01.003, bậc 3, hệ số lương 3.00 kể từ ngày nhận công tác. Cùng ngày, Sở LĐ-TB&XH Hải Dương đã có QĐ số 308 về việc tiếp nhận bổ nhiệm cán bộ đối với ông Phạm Văn Kháng vào vị trí Phó trưởng Phòng Việc làm – An toàn lao động. Thời hạn giữ chức vụ 5 năm (kể từ ngày 15-2-2016 đến 15-2-2021). Ông Kháng được hưởng phụ cấp 0,3 kể từ ngày được nhận bổ nhiệm.

Rồi ở những cơ quan khác như Bộ Công Thương, theo kết luận của cơ quan chức năng ngoài Trịnh Xuân Thanh còn bổ nhiệm sai 96 trường hợp, Sở NN&PTNT Thái Nguyên bổ nhiệm thừa 23 trường hợp. Liệu còn bao nhiêu cơ quan, địa phương, những hiện tượng thăng tiến “thần tốc”, bổ nhiệm “thần tốc” như thế chưa được phát hiện, xử lý?

Vậy với những trường hợp như trên, đâu là nguyên nhân? Dư luận đặt ra câu hỏi, suy diễn sự việc ra theo nhiều hướng khác nhau, có thể là có “ông nọ, người kia” chống lưng, dùng tiền mà “chạy chức, chạy quyền”, tham ô, tham nhũng trong công tác cán bộ thì mới thăng tiến “thần tốc” như vậy, hay “chỉ có thần tiền mới làm được”? Kết quả cụ thể một số trường hợp sai phạm đã được kết luận, có trường hợp cơ quan chức năng đang tiếp tục vào cuộc làm rõ.

Những sự việc trên, rõ ràng công tác cán bộ còn nhiều tồn tại, để lại những hậu quả nghiêm trọng, biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”.

Những người vì “tư lợi”, “tình riêng” “con ông cháu cha”, tham ô, tham nhũng… từ công tác cán bộ. Họ không xuất phát từ lợi ích chung, vì công việc mà quy hoạch, sử dụng, đề bạt, bổ nhiệm cán bộ sai quy định, quy trình, “nhắm mắt” làm liều, bổ nhiệm chức quyền ấy cho người không đủ tiêu chuẩn là vì “tư tình”, lợi ích riêng, không thế thì cũng là tạo ê kíp để củng cố cái ghế quyền lực của mình thật chắc. Đây là một dạng nghiêm trọng của suy thái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống mà Nghị quyết Trung ương 4 đã chỉ ra.

Đối với cá nhân dùng tiền, dùng những hình thức tiêu cực khác để có quyền, có “ghế”, có vị trí thật nhanh, thật cao… là con người “tham quyền”. Trong những trường hợp này thì “vị trí ấy”, cái quyền ấy không hợp với lòng dân, không dân chủ. Vậy những quyết sách, việc làm của quan “tham quyền”, “thần tốc” như vậy với danh nghĩa là thực thi công vụ, vì lợi ích của dân có phù hợp với lợi ích nguyện vọng của dân? Những việc làm cho dân ấy liệu có gắn những lợi quyền của cá nhân? “Quan” tham quyền mà tại vị ở đó, “nhầm ghế” thì thật là tai hại.

Bên cạnh đó, những cán bộ, đảng viên khác những người có năng lực, có tâm huyết, có đạo đức vì những việc như trên mà bị loại ra, không được đề bạt, bổ nhiệm, không được nhìn nhận một cách đúng mức, họ cũng “tâm tư”, chán nản. Nhiều người không vững vàng về tư tưởng chính trị, qua đó mà suy nghĩ tiêu cực, bi quan, bè phái, mất đoàn kết, nhiều trường hợp bị kích động trở thành kẻ chống đối, cơ hội chính trị,  “trở cờ”, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”.

Ở một khía cạnh khác, có những trường hợp như Kết luận thanh tra của Bộ Nội vụ công bố từ năm 2011 – 2014, Bộ Công Thương đã bổ nhiệm sai 96 trường hợp, có những trường hợp diễn ra vẫn “đúng quy trình”, vẫn đưa ra cấp ủy, tổ chức mà không đủ tiêu chuẩn. Song cấp ủy, cán bộ, đảng viên không dám nói, không dám đấu tranh, không dám nói thật, nói thẳng vì sợ, vì nể nang hay vì những lý do khác nhau… cũng là một hình thức tiếp tay cho những sai phạm nêu trên.

Song nguy hại hơn, qua những sự việc nêu trên đã tạo dư luận xấu, làm suy giảm niềm tin của nhân dân vào Đảng, vào công tác cán bộ, vào chế độ; tạo điều kiện để các thế lực thù địch xuyên tạc vào đường lối độc lập dân tộc gắn liền với Chủ nghĩa xã hội, vào vai trò lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước pháp quyền XHCN và vai trò làm chủ của nhân dân.

Thực tế qua những sự việc vừa qua cho thấy, những nơi không có dân chủ trong Đảng thường đi đôi với lãnh đạo, quản lý gia trưởng, thậm chí độc đoán chuyên quyền. Có tình trạng dân chủ không đi đôi với kỷ luật, kỷ cương điều lệ Đảng, nói không đi đôi với làm, nói nhiều làm ít, chấp hành nghị quyết của Đảng, pháp luật của Nhà nước không nghiêm, đề bạt, bổ nhiệm cán bộ bất chấp nguyên tắc, quy định. Có như vậy vì nguyên tắc tập trung dân chủ trong Đảng bị vi phạm.

Tập trung dân chủ là nguyên tắc tổ chức cơ bản của Đảng. Nguyên tắc quy định mọi công việc của Đảng đều phải đưa cho toàn thể đảng viên bàn bạc một cách hoàn toàn dân chủ, rồi tập trung mọi ý chí và hành động của từng tổ chức Đảng cho tới đảng viên vào các trung tâm lãnh đạo của từng cấp.

Những trung tâm đó không bao giờ là một cá nhân mà là một tập thể đã được toàn thể đảng viên trong tổ chức Đảng lựa chọn và bầu cử bằng phiếu kín, không chịu áp lực của bất cứ thế lực nào. Nguyên tắc tổ chức cơ bản đó khi vận dụng vào công tác cán bộ, không cho phép bất cứ cá nhân nào thao túng để mưu tính lợi riêng. Thảo luận công việc thì hoàn toàn tự do, không ai cấm ai được nói hết ý của mình nhưng khi biểu quyết thì thiểu số phải phục tùng đa số, có biên bản ghi chép và được đọc lại cho toàn chi bộ nghe rõ.

Ai cần bảo lưu ý kiến được ghi vào biên bản, báo cáo cấp trên xem xét. Nguyên tắc "tập trung dân chủ" không cho phép bất cứ đảng viên nào được nói và làm trái nghị quyết chung. Khi cấp ủy bàn bạc để triển khai nghị quyết của tổ chức Đảng thì phải thực hiện "Tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách". Không ai có quyền "xông" vào lĩnh vực mình không được tập thể phân công.

Trong điều kiện Đảng cầm quyền, tập trung dân chủ trong Đảng chặt chẽ, biện chứng với tập trung dân chủ ngoài xã hội nhằm xây dựng được một cơ chế quản lý tập trung và phân cấp hợp lý trong toàn hệ thống chính trị.

Thực hiện dân chủ trong Đảng, nguyên tắc tập trung dân chủ là vấn đề căn cơ trong công tác cán bộ tập trung vào một số giải pháp sau đây:

Một là, nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên, nhất là đội ngũ bí thư, cấp ủy viên các cấp về vai trò, bản chất, nội dung của nguyên tắc tập trung dân chủ và các quy định liên quan đến nguyên tắc tập trung dân chủ trong các quy định. Nguyên tắc tập trung dân chủ phải được thực hiện theo đúng tinh thần của Điều lệ Đảng, đồng bộ với các nguyên tắc phê bình và tự phê bình, đoàn kết thống nhất trong Đảng.

Hai là, phát huy sức chiến đấu của tổ chức Đảng, vai trò của cán bộ, đảng viên phê bình và tự phê bình. Mỗi cán bộ, đảng viên có quyền tham gia quyết định công việc của Đảng, được chất vấn, phê bình trong phạm vi tổ chức về hoạt động của tổ chức Đảng và đảng viên ở mọi cấp; quyền được thông tin, thảo luận, nêu ý kiến riêng, được bảo lưu ý kiến và trình bày ý kiến trong tổ chức Đảng. Tuy nhiên, thiểu số phải phục tùng đa số, khi Đảng đã có nghị quyết thì mỗi đảng viên phải nói và làm theo nghị quyết.

Tổ chức Đảng, đảng viên chấp hành nghiêm túc các quy định về chế độ báo cáo, chế độ tự phê bình và phê bình. Cán bộ, đảng viên được bầu chọn đảm nhiệm các chức vụ lãnh đạo phải chịu sự giám sát của tổ chức và đảng viên, phải báo cáo hoạt động trước tổ chức đã bầu ra mình, thường xuyên báo cáo tình hình của tổ chức và hoạt động của mình đến các tổ chức Đảng cấp dưới và đảng viên.

Ba là, kiên quyết đẩy mạnh cuộc đấu tranh phòng, chống quan liêu, tham nhũng trong Đảng, Nhà nước và đoàn thể nhân dân. Phát huy dân chủ chống đặc quyền, đặc lợi trong Đảng sẽ có tác động quyết định đến việc chống quan liêu, tham nhũng trong công tác cán bộ, thực hành dân chủ, làm lành mạnh các quan hệ xã hội.

Bốn là, nâng cao chất lượng đảng viên. Đảng viên là lực lượng xây dựng đường lối, chủ trương của Đảng từ Trung ương đến cơ sở; là lực lượng trực tiếp động viên, tổ chức, hướng dẫn quần chúng thực hiện đường lối, chủ trương đó; là tấm gương để quần chúng noi theo.

Năm là, tập trung giải quyết mất đoàn kết nội bộ hoặc đơn, thư khiếu nại, tố cáo theo quy định.

Sáu là, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát công tác cán bộ. Cấp ủy cấp trên cần lập các đoàn kiểm tra, giám sát công tác cán bộ. Tăng cường công tác giám sát, nắm tình hình, nhất là những nơi có biểu hiện nội bộ mất đoàn kết, có biểu hiện sai phạm; có vấn đề phức tạp nảy sinh, vấn đề bức xúc mà đảng viên và nhân dân phản ánh, tạo cơ sở và sự chủ động cho công tác kiểm tra, giám sát của Đảng.

Lê Thế Cương (TS. Học viện Chính trị CAND)

Các tin khác

Giữ niềm tin vào đội ngũ thầy thuốc

Giữ niềm tin vào đội ngũ thầy thuốc

Những vụ án xảy ra trong lĩnh vực y tế thời gian qua đặt ra một câu hỏi khó, nhưng không thể né tránh: vì sao những lớp kiểm soát được thiết kế để ngăn ngừa sai phạm lại có thể bị xuyên qua?

Nhà cao tầng mọc theo tuyến Metro số 1 Bến Thành-Suối Tiên.

Kỳ 1: "Mở khóa" không gian bầu trời và lòng đất

Trong quá trình mở rộng không gian phát triển, TP Hồ Chí Minh đang chuyển từ tư duy khai thác quỹ đất theo chiều ngang sang tổ chức lại cả không gian trên mặt đất và dưới lòng đất. Với cơ chế TOD gắn phát triển đô thị với giao thông công cộng, cùng chính sách quản lý, khai thác không gian ngầm, thành phố đang từng bước mở thêm dư địa cho hạ tầng, giao thông và các hoạt động kinh tế.

Hãy xây dựng “lá chắn số” cho chính mình

Hãy xây dựng “lá chắn số” cho chính mình

Để tránh bị sập... "bẫy lừa", các chuyên gia khuyến cáo nên vận dụng nguyên tắc: “Dừng - Kiểm tra - Xác minh”. Cụ thể, "Dừng" là dừng lại trước những yêu cầu bất thường; "Kiểm tra" là kiểm tra thông tin, người liên hệ và đường link; "Xác minh" là xác minh qua kênh chính thức trước khi cung cấp dữ liệu hoặc chuyển tiền. Cùng với đó, phải thực hiện tốt nguyên tắc “Ba không - Ba có”,...

Trách nhiệm của lực lượng Công an nhân dân đối với công tác tư tưởng trong bối cảnh mới

Trách nhiệm của lực lượng Công an nhân dân đối với công tác tư tưởng trong bối cảnh mới

Triển khai đồng bộ, quyết liệt các định hướng chiến lược mới về công tác tư tưởng không chỉ là nhiệm vụ cấp bách trước mắt, mà còn là đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng nhằm củng cố vững chắc nền tảng chính trị - tư tưởng trong toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và lực lượng Công an nhân dân.

Giải bài toán "nợ hạ tầng" mà mỗi mùa mưa đến lại canh cánh nỗi lo

Giải bài toán "nợ hạ tầng" mà mỗi mùa mưa đến lại canh cánh nỗi lo

Mưa là chuyện của trời. Ngập là chuyện của người. Đó là điều đầu tiên cần được nói thẳng khi Hà Nội và nhiều tỉnh phía Bắc, Bắc Trung Bộ vừa trải qua những ngày mưa lớn liên tiếp từ 14 đến 17/9: có điểm đo vượt 250 mm, nước sông Bùi tại Yên Duyệt vượt báo động ba, một số đoạn đê thấp bị tràn, hàng trăm cán bộ, chiến sĩ và người dân đắp đê trong đêm, hàng chục nghìn hộ dân ngoại thành bị ảnh hưởng, trường học phải nghỉ hoặc chuyển sang học trực tuyến. Trong nội đô, những tuyến phố quen tên lại ngập đúng vào giờ đi làm.

Kỳ 1: Pháp lý mở lối cho người dám nghĩ, dám làm

Kỳ 1: Pháp lý mở lối cho người dám nghĩ, dám làm

Sự ra đời của Nghị quyết số 37/2026/QH16 ngày 24/8/2026 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số (Nghị quyết số 37/2026/QH16) được ví như một “luồng sinh khí mới” giải tỏa áp lực tâm lý nặng nề cho đội ngũ cán bộ, công chức và các doanh nghiệp công nghệ.

Hoàn thiện pháp luật hình sự về pháp nhân thương mại phù hợp yêu cầu thực tiễn

Hoàn thiện pháp luật hình sự về pháp nhân thương mại phù hợp yêu cầu thực tiễn

Việc ghi nhận trách nhiệm hình sự (TNHS) của pháp nhân thương mại (PNTM) trong Bộ luật Hình sự (BLHS) năm 2015 là bước phát triển quan trọng của pháp luật hình sự Việt Nam. Tuy nhiên, các quy định hiện hành chưa làm rõ bản chất lỗi của pháp nhân, cơ chế quy kết hành vi của cá nhân cho pháp nhân và mối quan hệ giữa trách nhiệm của hai chủ thể.

Đà Nẵng siết trekking tự phát, giữ Sơn Trà an toàn

Đà Nẵng siết trekking tự phát, giữ Sơn Trà an toàn

Bán đảo Sơn Trà càng hấp dẫn du khách bởi vẻ đẹp nguyên sơ, hệ sinh thái đặc biệt với núi rừng, biển cả và những đàn voọc chà vá chân nâu quý hiếm, thì yêu cầu bảo vệ nơi đây càng trở nên cấp thiết. Thời gian qua, các tour trekking, du lịch sinh thái, quan sát động vật hoang dã tự phát đã kéo theo nhiều vụ lạc đường, tai nạn, mất tích, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ tác động đến rừng đặc dụng. Đà Nẵng đang siết chặt quản lý, nhưng phía sau câu chuyện “cấm” còn là bài toán lớn hơn: Bảo đảm an toàn cho du khách, bảo vệ hệ sinh thái và tổ chức thế nào để nhu cầu khám phá thiên nhiên được đáp ứng một cách có trách nhiệm.

Tháo gỡ điểm nghẽn, làm sạch mã số thuế

Tháo gỡ điểm nghẽn, làm sạch mã số thuế

Chiến dịch làm sạch mã số thuế giúp sàng lọc rủi ro, ngăn chặn việc lợi dụng doanh nghiệp (DN) “ảo”, DN “ma” để trốn thuế, làm sạch môi trường kinh doanh, chống thất thu ngân sách.

Từ quản lý thông tin đến dẫn dắt nhận thức xã hội

Từ quản lý thông tin đến dẫn dắt nhận thức xã hội

Dẫn dắt nhận thức không có nghĩa là áp đặt nhận thức. Muốn định hướng hiệu quả, trước hết phải hiểu xã hội đang quan tâm điều gì, băn khoăn điều gì và vì sao một thông tin lại có thể tạo ra những phản ứng mạnh...

Nghị quyết 26 NQ/TW đặt du lịch vào bệ phóng phát triển lên tầm cao mới

Nghị quyết 26-NQ/TW đặt du lịch vào bệ phóng phát triển lên tầm cao mới

Nghị quyết 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới của Bộ Chính trị cùng với những Nghị quyết trụ cột khác đã tạo ra những cơ hội, xung lực mới cho du lịch phát triển… Đây là khẳng định của Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu trong cuộc phỏng vấn ngày 7/9 do Báo Công an nhân dân thực hiện.

Bảo vệ từ sớm, từ xa nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng

Bảo vệ từ sớm, từ xa nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng

Nghị quyết số 25-NQ/TW ra đời đã phản ánh sự thích ứng kịp thời, đổi mới tư duy trước những thay đổi của thời đại số, khi không gian mạng trở thành nguồn tài nguyên chiến lược, mang đến một không gian phát triển mới trong thời đại công nghệ số và AI đang làm thay đổi sâu sắc phương thức quản trị quốc gia.

Tăng “sức đề kháng số” trước chiêu trò thao túng thông tin

Tăng “sức đề kháng số” trước chiêu trò thao túng thông tin

Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị ngày 3/9/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Phải coi không gian mạng là địa bàn trọng yếu của công tác tư tưởng và là kênh lắng nghe Nhân dân. Phải phân biệt băn khoăn, phản biện, thông tin chưa đầy đủ với tin giả, xuyên tạc, thao túng có tổ chức; không quy chụp ý kiến khác biệt; không để thông tin giả mạo, độc hại, lệch chuẩn dẫn dắt”.

Ngăn chặn tội phạm từ sớm ngay khi hậu quả chưa xảy ra

Ngăn chặn tội phạm từ sớm ngay khi hậu quả chưa xảy ra

Mục đích của đề xuất mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của hành vi chuẩn bị phạm tội đối với 13 tội danh tại dự thảo Bộ luật Hình sự (BLHS) sửa đổi là nhằm ngăn chặn tội phạm từ sớm ngay từ khi hậu quả chưa xảy ra.

Từ tiếng trống khai trường đến một nền giáo dục mới

Từ tiếng trống khai trường đến một nền giáo dục mới

Sáng 5/9, tiếng trống khai trường vang lên cùng lúc trên cả nước, trong khung giờ thống nhất từ 7 giờ 30 đến 8 giờ 30, kết nối trực tiếp ba điểm cầu lớn Lào Cai, Gia Lai, An Giang cùng hàng chục điểm cầu tương tác khác. Hàng triệu học sinh, từ đồng bằng đến biên giới, hải đảo, cùng bước vào năm học mới trong một nghi thức chưa từng đồng bộ đến vậy. Ngày khai giảng, vì thế, không còn là sự kiện riêng của từng nhà trường mà đã trở thành một ngày hội chung của nền giáo dục quốc gia.