Sau quyết tâm tinh giản, cả bộ máy và biên chế có xu hướng “phình” ra

Sau khi tổ chức tinh gọn thì bộ máy lại có xu hướng “phình” ra; thực hiện tinh giản biên chế ì ạch cả năm trời mới được hơn 1 nghìn người, trong khi sử dụng biên chế vượt khung đến hàng chục nghìn; tâm lý muốn thêm chứ không bớt phổ biến ở nhiều nơi... là thực trạng được các đại biểu đề cập đến tại Hội thảo cải cách tổ chức bộ máy hành chính Nhà nước do đoàn giám sát của Quốc hội tổ chức sáng 22-2.

Theo ông Thái Quang Toàn, Vụ trưởng Vụ Tổ chức - Biên chế (Bộ Nội vụ) cho biết, có đến 20/22 bộ ngành đồng thời đề nghị tăng biên chế; chỉ có 2 bộ đề xuất giảm là Bộ Công Thương và Bộ Nội vụ, dù thực tế hiện số biên chế đang được sử dụng đã vượt số được giao. 

Ông Nguyễn Văn Tùng – Vụ trưởng Vụ Tổ chức – Điều lệ (Ban Tổ chức Trung ương) cho biết: Tổng số người hưởng lương, phụ cấp thực tế trong bộ máy của hệ thống chính trị (tính đến hết tháng 10-2016) là hơn 3,7 triệu người, vượt 8.743 người so với số được giao. Tuy đã vượt như vậy, nhưng “một số cơ quan, tổ chức cả Trung ương, địa phương vẫn đề nghị tăng tổ chức, bổ sung biên chế đối với những tổ chức thành lập mới”, ông Tùng cho biết. 

Năm 2016 chỉ tinh giản được hơn 1.600 biên chế, bằng khoảng 4,6% so với mong muốn. (Ảnh minh họa: BHP)
Năm 2016 chỉ tinh giản được hơn 1.600 biên chế, bằng khoảng 4,6% so với mong muốn. (Ảnh minh họa: BHP) 
Minh chứng thêm cho tình trạng này là thông tin được bà Đào Thị Hồng Minh (Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức – Biên chế,  Bộ Nội vụ) cho biết: Tổng biên chế cán bộ, công chức, viên chức (không tính lực lượng Quân đội, Công an và cán bộ, công chức cấp xã) tính đến 30-9-2016 là 2.369.972, so với năm 2015 chỉ giảm được... 1.609 biên chế. 
“Nếu thực hiện giảm theo kế hoạch 1,5%/năm thì phải giảm gần 35.574 người, nhưng thực tế chỉ giảm được 4,6% - quá thấp so với yêu cầu. Nguyên nhân là do theo Nghị quyết số 39 của Trung ương và Quyết định số 2218 của Thủ tướng thì lĩnh vực giáo dục và đào tạo, y tế vẫn được xem xét tăng thêm biên chế khi thành lập mới trường, bệnh viện, tăng quy mô học sinh, quy mô giường bệnh...”. Bà Minh cũng khẳng định: “Với tiến độ và cách làm như hiện nay thì khó có thể thực hiện được mục tiêu”. 
Đánh giá về giảm đầu mối, kiện toàn các bộ, nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ Thang Văn Phúc nhìn nhận: Trong khi Quốc hội, Chính phủ thực hiện giảm bớt số lượng các bộ thì tổ chức bên trong các bộ lại “phình” ra. So với khóa 12 (2007 – 2011), khóa 13 (2011 – 2016) tăng thêm 66 cục, vụ và tương đương, trong khi cơ cấu bộ vẫn giữ nguyên là 22. 

Hiện tượng này được TS. Lê Hồng Sơn - nguyên Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Tư pháp, lý giải: “Trong nhiều thập kỷ qua, việc xác định, cho phép thành lập, xác định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các Vụ là một sự dễ dãi, thậm chí là một sự tùy tiện, theo ý muốn chủ quan của người đứng đầu. 

Mỗi đời Bộ trưởng lại có thay đổi về số lượng, tên gọi của các Vụ, chủ yếu lại theo hướng tăng thêm, chia nhỏ chức năng. Cá biệt, có vị lãnh đạo quan niệm rằng, Bộ có nhiều đầu mối, nhiều đơn vị cấp dưới mới oai, mới thể hiện vị thế của Bộ ngành mình!”.

Có quan điểm cho rằng đây là căn bệnh trầm kha khó chữa ở các bộ, ngành, đến nỗi “Một số Bộ trưởng muốn thực hiện tinh gọn cũng khó bề xoay xở vì không xử lý được mối quan hệ nội bộ. Những người muốn thực hiện đúng chủ trương tinh gọn thì lại dễ bị cô lập, bị coi là đi ngược lại lợi ích của Bộ, ngành” – ông Sơn nêu thực trạng.

Đáng chú ý, ông Sơn cũng chỉ ra một “cải lùi” khác trong tổ chức hành chính, là vấn đề phòng thuộc Vụ - từ chỗ được tổ chức rất cá biệt ở một vài Bộ thì đến những năm gần đây đã trở thành phổ biến. Đa số các đơn vị cấp Vụ thuộc Bộ đều có các phòng chuyên môn với lý lẽ “như thế là chuyên sâu, chuyên môn hóa cao, là tạo điều kiện về vị trí công tác của một số người, là tốt cho yêu cầu quản lý chuyên môn, nghiệp vụ”. 

Tuy nhiên, theo ông Sơn, việc này “không phù hợp với nguyên tắc Vụ hoạt động theo chế độ Thủ trưởng kết hợp với chế độ Chuyên viên”. “Ngay khi Phòng được lập ra, có ngay hiện tượng “dựng tường rào”, “lắp khóa cửa”, “chia sân, chia vườn” đã gây khó khăn cho vụ trưởng khi muốn sử dụng chuyên viên của mình, vô hiệu hóa các phó vụ trưởng. Nhiều trưởng phòng còn từ chối nhiệm vụ được giao vì cho rằng việc này không thuộc chức năng, nhiệm vụ của phòng mình. 

Cơ chế phối hợp, hợp tác nhiều khi bị vô hiệu hóa. Ngay tại đơn vị trở nên có nhiều tầng nấc, có khâu trung gian, khó điều hành”. Chính phủ đã thấy được điều này, nhưng khi bàn về việc xóa bỏ thì “lại nổi lên ý kiến băn khoăn về nhân tình thế thái, về tâm lý, về chế độ chính sách”... làm cho cơ chế được xác lập vẫn ở dạng nước đôi.

Xã hội đã quen với “tập quán” tham nhũng, chạy chọt?

Dẫn dữ liệu từ dự án PAPI (Chỉ số hiệu quả quản trị và hành chính công cấp tỉnh ở Việt Nam), PGS. TS. Đặng Ngọc Dinh -  Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu phát triển hỗ trợ cộng đồng cho rằng “Xã hội dường như đã quen với “tập quán” tham nhũng vặt “chạy chọt”, hối lộ... Người dân ngày càng không còn hăng hái tố cáo hành vi tham nhũng khi bị vòi vĩnh, đòi hối lộ: tỷ lệ người đã tố giác hành vi đòi hối lộ (tham nhũng) giảm theo các năm, cũng như sự chịu đựng đối với hành vị tham nhũng cũng tăng lên theo thời gian, sẵn sàng bỏ qua, sẵn sàng “đồng lõa” với tham nhũng”. Cụ thể, khảo sát cho thấy tỷ lệ người bị vòi vĩnh đã tố giác hành vi đòi hối lộ giảm dần từ 2011 (9,15%) đến 2015 (chỉ còn 2,67%); trong khi số tiền bị vòi vĩnh dẫn đến tố cáo thì ngày càng cao lên (2011 là 5 triệu đồng thì đến 2015 là 25 triệu đồng).

Vũ Hân

Các tin khác

Giữ niềm tin vào đội ngũ thầy thuốc

Giữ niềm tin vào đội ngũ thầy thuốc

Những vụ án xảy ra trong lĩnh vực y tế thời gian qua đặt ra một câu hỏi khó, nhưng không thể né tránh: vì sao những lớp kiểm soát được thiết kế để ngăn ngừa sai phạm lại có thể bị xuyên qua?

Nhà cao tầng mọc theo tuyến Metro số 1 Bến Thành-Suối Tiên.

Kỳ 1: "Mở khóa" không gian bầu trời và lòng đất

Trong quá trình mở rộng không gian phát triển, TP Hồ Chí Minh đang chuyển từ tư duy khai thác quỹ đất theo chiều ngang sang tổ chức lại cả không gian trên mặt đất và dưới lòng đất. Với cơ chế TOD gắn phát triển đô thị với giao thông công cộng, cùng chính sách quản lý, khai thác không gian ngầm, thành phố đang từng bước mở thêm dư địa cho hạ tầng, giao thông và các hoạt động kinh tế.

Hãy xây dựng “lá chắn số” cho chính mình

Hãy xây dựng “lá chắn số” cho chính mình

Để tránh bị sập... "bẫy lừa", các chuyên gia khuyến cáo nên vận dụng nguyên tắc: “Dừng - Kiểm tra - Xác minh”. Cụ thể, "Dừng" là dừng lại trước những yêu cầu bất thường; "Kiểm tra" là kiểm tra thông tin, người liên hệ và đường link; "Xác minh" là xác minh qua kênh chính thức trước khi cung cấp dữ liệu hoặc chuyển tiền. Cùng với đó, phải thực hiện tốt nguyên tắc “Ba không - Ba có”,...

Trách nhiệm của lực lượng Công an nhân dân đối với công tác tư tưởng trong bối cảnh mới

Trách nhiệm của lực lượng Công an nhân dân đối với công tác tư tưởng trong bối cảnh mới

Triển khai đồng bộ, quyết liệt các định hướng chiến lược mới về công tác tư tưởng không chỉ là nhiệm vụ cấp bách trước mắt, mà còn là đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng nhằm củng cố vững chắc nền tảng chính trị - tư tưởng trong toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và lực lượng Công an nhân dân.

Giải bài toán "nợ hạ tầng" mà mỗi mùa mưa đến lại canh cánh nỗi lo

Giải bài toán "nợ hạ tầng" mà mỗi mùa mưa đến lại canh cánh nỗi lo

Mưa là chuyện của trời. Ngập là chuyện của người. Đó là điều đầu tiên cần được nói thẳng khi Hà Nội và nhiều tỉnh phía Bắc, Bắc Trung Bộ vừa trải qua những ngày mưa lớn liên tiếp từ 14 đến 17/9: có điểm đo vượt 250 mm, nước sông Bùi tại Yên Duyệt vượt báo động ba, một số đoạn đê thấp bị tràn, hàng trăm cán bộ, chiến sĩ và người dân đắp đê trong đêm, hàng chục nghìn hộ dân ngoại thành bị ảnh hưởng, trường học phải nghỉ hoặc chuyển sang học trực tuyến. Trong nội đô, những tuyến phố quen tên lại ngập đúng vào giờ đi làm.

Kỳ 1: Pháp lý mở lối cho người dám nghĩ, dám làm

Kỳ 1: Pháp lý mở lối cho người dám nghĩ, dám làm

Sự ra đời của Nghị quyết số 37/2026/QH16 ngày 24/8/2026 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số (Nghị quyết số 37/2026/QH16) được ví như một “luồng sinh khí mới” giải tỏa áp lực tâm lý nặng nề cho đội ngũ cán bộ, công chức và các doanh nghiệp công nghệ.

Hoàn thiện pháp luật hình sự về pháp nhân thương mại phù hợp yêu cầu thực tiễn

Hoàn thiện pháp luật hình sự về pháp nhân thương mại phù hợp yêu cầu thực tiễn

Việc ghi nhận trách nhiệm hình sự (TNHS) của pháp nhân thương mại (PNTM) trong Bộ luật Hình sự (BLHS) năm 2015 là bước phát triển quan trọng của pháp luật hình sự Việt Nam. Tuy nhiên, các quy định hiện hành chưa làm rõ bản chất lỗi của pháp nhân, cơ chế quy kết hành vi của cá nhân cho pháp nhân và mối quan hệ giữa trách nhiệm của hai chủ thể.

Đà Nẵng siết trekking tự phát, giữ Sơn Trà an toàn

Đà Nẵng siết trekking tự phát, giữ Sơn Trà an toàn

Bán đảo Sơn Trà càng hấp dẫn du khách bởi vẻ đẹp nguyên sơ, hệ sinh thái đặc biệt với núi rừng, biển cả và những đàn voọc chà vá chân nâu quý hiếm, thì yêu cầu bảo vệ nơi đây càng trở nên cấp thiết. Thời gian qua, các tour trekking, du lịch sinh thái, quan sát động vật hoang dã tự phát đã kéo theo nhiều vụ lạc đường, tai nạn, mất tích, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ tác động đến rừng đặc dụng. Đà Nẵng đang siết chặt quản lý, nhưng phía sau câu chuyện “cấm” còn là bài toán lớn hơn: Bảo đảm an toàn cho du khách, bảo vệ hệ sinh thái và tổ chức thế nào để nhu cầu khám phá thiên nhiên được đáp ứng một cách có trách nhiệm.

Tháo gỡ điểm nghẽn, làm sạch mã số thuế

Tháo gỡ điểm nghẽn, làm sạch mã số thuế

Chiến dịch làm sạch mã số thuế giúp sàng lọc rủi ro, ngăn chặn việc lợi dụng doanh nghiệp (DN) “ảo”, DN “ma” để trốn thuế, làm sạch môi trường kinh doanh, chống thất thu ngân sách.

Từ quản lý thông tin đến dẫn dắt nhận thức xã hội

Từ quản lý thông tin đến dẫn dắt nhận thức xã hội

Dẫn dắt nhận thức không có nghĩa là áp đặt nhận thức. Muốn định hướng hiệu quả, trước hết phải hiểu xã hội đang quan tâm điều gì, băn khoăn điều gì và vì sao một thông tin lại có thể tạo ra những phản ứng mạnh...

Nghị quyết 26 NQ/TW đặt du lịch vào bệ phóng phát triển lên tầm cao mới

Nghị quyết 26-NQ/TW đặt du lịch vào bệ phóng phát triển lên tầm cao mới

Nghị quyết 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới của Bộ Chính trị cùng với những Nghị quyết trụ cột khác đã tạo ra những cơ hội, xung lực mới cho du lịch phát triển… Đây là khẳng định của Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu trong cuộc phỏng vấn ngày 7/9 do Báo Công an nhân dân thực hiện.

Bảo vệ từ sớm, từ xa nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng

Bảo vệ từ sớm, từ xa nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng

Nghị quyết số 25-NQ/TW ra đời đã phản ánh sự thích ứng kịp thời, đổi mới tư duy trước những thay đổi của thời đại số, khi không gian mạng trở thành nguồn tài nguyên chiến lược, mang đến một không gian phát triển mới trong thời đại công nghệ số và AI đang làm thay đổi sâu sắc phương thức quản trị quốc gia.

Tăng “sức đề kháng số” trước chiêu trò thao túng thông tin

Tăng “sức đề kháng số” trước chiêu trò thao túng thông tin

Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị ngày 3/9/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Phải coi không gian mạng là địa bàn trọng yếu của công tác tư tưởng và là kênh lắng nghe Nhân dân. Phải phân biệt băn khoăn, phản biện, thông tin chưa đầy đủ với tin giả, xuyên tạc, thao túng có tổ chức; không quy chụp ý kiến khác biệt; không để thông tin giả mạo, độc hại, lệch chuẩn dẫn dắt”.

Ngăn chặn tội phạm từ sớm ngay khi hậu quả chưa xảy ra

Ngăn chặn tội phạm từ sớm ngay khi hậu quả chưa xảy ra

Mục đích của đề xuất mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của hành vi chuẩn bị phạm tội đối với 13 tội danh tại dự thảo Bộ luật Hình sự (BLHS) sửa đổi là nhằm ngăn chặn tội phạm từ sớm ngay từ khi hậu quả chưa xảy ra.

Từ tiếng trống khai trường đến một nền giáo dục mới

Từ tiếng trống khai trường đến một nền giáo dục mới

Sáng 5/9, tiếng trống khai trường vang lên cùng lúc trên cả nước, trong khung giờ thống nhất từ 7 giờ 30 đến 8 giờ 30, kết nối trực tiếp ba điểm cầu lớn Lào Cai, Gia Lai, An Giang cùng hàng chục điểm cầu tương tác khác. Hàng triệu học sinh, từ đồng bằng đến biên giới, hải đảo, cùng bước vào năm học mới trong một nghi thức chưa từng đồng bộ đến vậy. Ngày khai giảng, vì thế, không còn là sự kiện riêng của từng nhà trường mà đã trở thành một ngày hội chung của nền giáo dục quốc gia.

Tham vấn tâm lý học đường góp phần hạn chế tình hình trẻ hóa tội phạm

Tham vấn tâm lý học đường góp phần hạn chế tình hình trẻ hóa tội phạm

Không phải đứa trẻ nào vi phạm pháp luật cũng bắt đầu bằng ý định trở thành người xấu. Có những đứa trẻ không hề biết hành vi của mình là phạm pháp, mà chỉ hiểu đơn giản là để vui đùa, để giải tỏa sự hiếu động, những áp lực kéo dài, một mâu thuẫn không được tháo gỡ, cảm giác bị bỏ rơi, nhu cầu được công nhận hoặc đơn giản là sự thiếu hụt kỹ năng để kiểm soát chính mình.