Rường cột bỏ lơ: Loay hoay biết đến khi nào

Có quá nhiều nỗi buồn trong lĩnh vực giáo dục xảy ra trong giai đoạn này, một cách dồn dập, một cách không ngờ, một cách không lường trước được.

Một quốc gia mà không giữ gìn được giáo dục thì rất khó có cơ hội cho những hy vọng, cho tương lai.

“Ngọc bất trác bất thành khí, nhân bất học bất tri lý” điều mà ai cũng hiểu cả, cũng biết và cũng đồng tình cả.

Rất nhiều năm rồi, trải qua mấy đời bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo rồi mà sự yên tâm của các bậc phụ huynh hay người quan tâm đến lĩnh vực này vẫn chưa thật sự vững bền.

Viết những điều này có thể khiến lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo không vui, tôi rất xin lỗi, nhưng biết làm sao được nếu chúng ta không nhìn thẳng vào sự thật thì bao giờ mới chịu chuyển mình theo hướng tích cực.

1. Người ta dễ dàng bức xúc khi một bác sĩ bị tấn công, người ta dễ dàng phẫn nộ khi chứng kiến một vụ ẩu đả, người ta dễ dàng cảm thấy khó hiểu khi một đối tượng trộm chó bị đánh chết, hay người ta sẽ hoang mang khi thấy những vụ hôi của trước tai nạn của người khác hoặc sự thờ ơ trong một vụ việc đau lòng nào đó… 

Thậm chí, sự tha hóa của một bộ phận cán bộ lãnh đạo, sự tham nhũng hay thoái hóa biến chất… Tất tần tật những thứ liên quan đến cuộc sống này, liên quan đến những hành vi của cá nhân trong đời sống này, đều có cội nguồn từ giáo dục.

Minh họa: Lê Phương.
Minh họa: Lê Phương.

Sự minh bạch, sự bình đẳng, sự bác ái chỉ có thể xuất hiện tại một quốc gia khi mà nền giáo dục của quốc gia ấy đạt đến sự tối ưu trong đào tạo con người, truyền bá kiến thức.

Tôi nghĩ, đây là những điều tối thiểu mà bất cứ ai cũng đều có thể nhận thấy khi lạm bàn về giáo dục.

Nhưng rồi, ngày càng có nhiều bất cập xuất hiện liên tục trong lĩnh vực này, hệt như đã hết vận thì đi trên đất bằng cũng có thể ngã sấp mặt, hết khôn dồn dại.

Làm sao người ta có thể tin rằng những bậc giáo sư, phó giáo sư đáng kính lại đi đạo văn, lại đi đạo rất nhiều thứ từ bài báo nghiên cứu khoa học cho đến đủ chỉ tiêu linh tinh khác nhằm đủ chuẩn để được phong, rồi khi bị phát hiện thì bất thần xin rút hồ sơ hoặc chấp nhận im lặng cho đến khi bị loại bỏ.

Làm sao người ta có thể tin rằng một cô giáo khi lên lớp giảng bài lại chọn cách im lặng suốt ba tháng liền để “phục thù” những học sinh mà cô cho rằng không tôn trọng cô.

Làm sao người ta có thể tin rằng một cô giáo phạt học sinh bằng cách cho uống nước giặt giẻ lau bảng.

Làm sao người ta có thể tin rằng một cô hiệu trưởng nói dối đến trơ trẽn, nói dối đến tận cùng để che giấu sự thật về việc một học sinh tiểu học bị ôtô chạy vào sân trường gây tai nạn khiến cháu bé gãy chân.

Làm sao người ta có thể tin rằng một ông thầy giáo tiểu học lại dâm ô với hàng loạt cô bé là học trò của ông ấy.

Làm sao người ta có thể tin rằng những thầy giáo cô giáo phải bỏ mấy trăm triệu để chạy một suất vào biên chế giảng dạy.

Làm sao người ta có thể tin rằng một cậu thiếu niên bậc phổ thông trung học hay một cô sinh viên có thể tự tử vì không giải tỏa được những áp lực của cá nhân trong môi trường giáo dục.

Làm sao người ta có thể tin rằng một thầy giáo giải thích trót vô tình đến độ chảy máu mũi một học sinh tiểu học.

Có quá nhiều câu chuyện mà không ai có thể tin được, chí ít là may mắn suốt những năm tháng dài đi học của mình, tôi không được nghe thấy hay chứng kiến. Thật đáng lo lắng là những câu chuyện ấy không còn cá biệt hay đơn lẻ nữa, mà là rất phổ biến. Đáng ngại hơn, chuyện sau lại động trời hơn chuyện trước.

2. Trong bối cảnh có rất nhiều vụ việc tiêu cực đang diễn ra thì người đứng đầu ngành giáo dục lại chọn cách im lặng. Khoan bàn đến những đổi mới xoành xoạch trong chương trình, thi cử (mà theo quan điểm cá nhân tôi cho rằng sự đổi mới đó có phần vội vàng và không khoa học – NNL) thì việc kiên quyết im lặng đến nhẫn nại của vị tư lệnh ngành khiến nhân dân không khỏi lo lắng, hoài nghi.

Thay vì giữa lúc sóng gió thế này, vị tư lệnh ngành ấy phải xuất hiện nhiều hơn với những giải pháp đúng đắn, hợp lý và đủ hiệu quả để trấn an dư luận. Thế nhưng, những điều đơn giản này đã không xuất hiện, dẫu chỉ là mảy may.

Tất nhiên là sẽ không công bằng với những người làm giáo dục khi nhìn thấy giáo dục chỉ toàn mặt tiêu cực, có những điều người làm quản lý đã đạt được thành tựu như cơ sở vật chất, lực lượng giáo viên… Thế nhưng, những điểm sáng này không đủ sức phủ mờ những khoảng trống ngày càng mênh mông hơn.

3. Trong một chuyên đề trước đây, chúng tôi có lạm bàn về sự chân thành trong công tác của những cán bộ lãnh đạo, quản lý. Nghĩa là muốn thành công, muốn kiến tạo, muốn tạo dấu ấn từ thành quả thì người làm cán bộ lãnh đạo nhất định phải có sự chân thành.

Có sự chân thành trong công tác thì mới toàn tâm toàn ý cho công việc, mới vì cái chung mà gắng sức, mới vì cái đại cục mà phụng sự. Còn không có sự chân thành, thì đa phần chỉ vun vén cho cá nhân, đa phần chỉ nhắm đến quyền lợi của chính bản thân mình.

Thực tế thì giáo dục và cải cách giáo dục vẫn còn loay hoay như thế này.

Giáo dục càng loay hoay thì những câu chuyện buồn đến đau lòng sẽ thênh thang cơ hội để đột ngột đánh úp cảm xúc của nhân dân.

Ngô Nguyệt Lãng

Các tin khác

Sức mạnh của nhân dân- từ Điện Biên Phủ đến khát vọng vươn mình của dân tộc

Sức mạnh của nhân dân- từ Điện Biên Phủ đến khát vọng vươn mình của dân tộc

72 năm sau chiến thắng Điện Biên Phủ, lịch sử không chỉ nhắc nhớ về một chiến công quân sự “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, mà còn gợi mở một chân lý có giá trị xuyên thời đại: sức mạnh quyết định vận mệnh của dân tộc Việt Nam chưa bao giờ chỉ nằm ở vũ khí hay tiềm lực vật chất, mà nằm ở lòng dân, ở khối đại đoàn kết toàn dân tộc và ở ý chí độc lập, tự cường được hun đúc qua hàng nghìn năm lịch sử.

Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, nhanh hơn, "xanh" hơn và bền vững hơn

Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, nhanh hơn, "xanh" hơn và bền vững hơn

Kinh tế Việt Nam được đánh giá là điểm sáng hiếm hoi trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và tăng trưởng toàn cầu chậm lại. Kinh tế Việt Nam sau hơn nửa thế kỷ đất nước thống nhất đã đạt những thành tựu vượt bậc, mang lại nhiều lợi ích cho người dân thụ hưởng, cũng như khẳng định vị thế, tầm vóc đất nước trên trường quốc tế.

Bước chuyển mạnh của Quốc hội đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước

Bước chuyển mạnh của Quốc hội đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen, yêu cầu đổi mới tư duy lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của quốc gia ngày càng trở nên cấp thiết. Một trong những điểm nhấn nổi bật thời gian qua là việc Quốc hội từng bước chuyển mạnh từ tư duy “quản lý” sang “kiến tạo phát triển”, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực cho nền kinh tế.

Giữ cho “trong ấm, ngoài êm”

Giữ cho “trong ấm, ngoài êm”

Thắng lợi của sự nghiệp kháng chiến chống xâm lược, thống nhất đất nước (1945-1975) là một trong những chiến công chói lọi nhất của dân tộc Việt Nam trong suốt chiều dài lịch sử ngàn năm dựng nước và giữ nước. Giành được những thành tựu, thắng lợi to lớn đó là sức mạnh của toàn dân tộc, trong đó lực lượng CAND có sự đóng góp xứng đáng.

Tiếp nối ngọn lửa ngày Đại thắng, vững bước tới tương lai rạng rỡ

Tiếp nối ngọn lửa ngày Đại thắng, vững bước tới tương lai rạng rỡ

Đại thắng ngày 30/4/1975 không chỉ khép lại cuộc chiến tranh trường kỳ, mà còn mở ra một kỷ nguyên mới – kỷ nguyên độc lập, thống nhất và đi lên CNXH của dân tộc Việt Nam. Đó là dấu mốc lịch sử không thể thay thế, là điểm tựa tinh thần để cả dân tộc bước vào hành trình kiến thiết, dựng xây đất nước trong hòa bình. Nhưng lịch sử chưa bao giờ dừng lại.

Nghị quyết của Quốc hội giải quyết hàng nghìn dự án đất đai khó khăn, vướng mắc tồn đọng, kéo dài

Nghị quyết của Quốc hội giải quyết hàng nghìn dự án đất đai khó khăn, vướng mắc tồn đọng, kéo dài

Hiện có 4.489 dự án, đất đai gặp khó khăn, vướng mắc với tổng quy mô diện tích sử dụng đất hơn 198.428,1 ha và tổng giá trị mức đầu tư là 3,3 triệu tỷ đồng đã được các bộ, ngành, địa phương trong cả nước thống kê tính đến ngày 30/3/2025, nếu sớm được vận hành thì đây sẽ là nguồn lực rất lớn của nền kinh tế.

Nhiều nước trên thế giới đã thống nhất về giới hạn của bí mật nghề nghiệp

Nhiều nước trên thế giới đã thống nhất về giới hạn của bí mật nghề nghiệp

Bí mật nghề nghiệp của luật sư là một nguyên tắc cốt lõi của tư pháp hiện đại, nhưng không phải là giới hạn tuyệt đối. Khi tội phạm ngày càng được chuẩn bị tinh vi và có tổ chức, nhiều quốc gia đã thiết lập ranh giới rõ ràng: bảo vệ quyền bào chữa, nhưng không để nguyên tắc này bị lợi dụng để che chắn cho hành vi phạm tội. Đề xuất sửa đổi Bộ luật Hình sự của Việt Nam vì thế không nằm ngoài xu hướng chung đó.

Tăng cường trách nhiệm người bào chữa nhằm phòng ngừa tội phạm

Tăng cường trách nhiệm người bào chữa nhằm phòng ngừa tội phạm

Cơ quan soạn thảo đã đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định theo hướng thu hẹp phạm vi miễn trừ trách nhiệm hình sự đối với luật sư, người bào chữa nhằm cân bằng giữa đạo đức nghề nghiệp, nghĩa vụ bảo mật thông tin của luật sư với trách nhiệm bảo vệ an toàn xã hội và ngăn chặn tội phạm từ sớm, từ xa. 

Đảm nhiệm đồng thời hai chức danh – một bước đi tất yếu

Đảm nhiệm đồng thời hai chức danh – một bước đi tất yếu

Trong tiến trình hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, mọi điều chỉnh về tổ chức bộ máy đều nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả các cơ quan quyền lực nhà nước. Chỉ những thay đổi phản ánh đúng yêu cầu khách quan của việc tổ chức và vận hành quyền lực nhà nước mới có ý nghĩa bền vững.

Phát triển "kinh tế bạc" là mở ra một cách tiếp cận mới trong quản trị quốc gia

Phát triển "kinh tế bạc" là mở ra một cách tiếp cận mới trong quản trị quốc gia

Trong điều kiện Việt Nam hiện nay, phát triển "kinh tế bạc" càng trở nên cấp thiết. Việt Nam hiện nằm trong nhóm các quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh ở châu Á. Theo dự báo, đến khoảng năm 2036, nước ta sẽ chính thức bước vào giai đoạn “xã hội già”, khi tỷ lệ người từ 60 tuổi trở lên chiếm trên 20% dân số.

Kiện toàn tổ chức bộ máy và kỳ vọng chương mới rực rỡ của đất nước

Kiện toàn tổ chức bộ máy và kỳ vọng chương mới rực rỡ của đất nước

Kiện toàn tổ chức bộ máy hôm nay mới là bước khởi đầu. Hành động quyết liệt, hiệu quả vì mục tiêu vừa kể mới là thước đo cuối cùng. Một khi lời nói đi đôi với việc làm, khi cam kết được hiện thực hóa bằng kết quả, thì niềm tin chắc chắn sẽ được củng cố, động lực chắc chắn sẽ được nhân lên; và con đường phía trước - dù còn nhiều thách thức, vẫn sẽ rộng mở để đất nước vững bước tiến lên, kiến tạo và viết tiếp những trang sử vẻ vang trong hành trình phát triển.

Thống nhất vị trí người đứng đầu Đảng và Nhà nước tạo sự thông suốt trong tư duy lãnh đạo

Thống nhất vị trí người đứng đầu Đảng và Nhà nước tạo sự thông suốt trong tư duy lãnh đạo

Chiều 7/4, bên hành lang Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, đại biểu Quốc hội đoàn TP Hà Nội Bùi Hoài Sơn đã trao đổi với Báo Tin tức và Dân tộc về việc Quốc hội bầu Tổng Bí thư Tô Lâm giữ chức Chủ tịch nước nhiệm kỳ 2026 - 2031 và những kỳ vọng đối với việc nâng cao hiệu lực lãnh đạo, điều hành trong giai đoạn mới.

Kiên định “bốn nguyên tắc” góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, bền vững

Kiên định “bốn nguyên tắc” góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, bền vững

Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 2 khóa XIV diễn ra trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta đang ra sức thi đua thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV, hướng tới thực hiện thành công mục tiêu chiến lược gắn với hai cột mốc lịch sử 2030 và 2045. Tại phiên bế mạc hội nghị, Tổng Bí thư Tô Lâm đã có bài phát biểu quan trọng, mang tính định hướng chiến lược, nhấn mạnh thực hiện tăng trưởng hai con số để “không lỡ nhịp với thời đại”: “Chúng ta không chấp nhận tăng trưởng thấp. Phải kiên trì thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, bền vững, thực chất”.

Phải truy xuất được nguồn gốc của miếng thịt là yêu cầu cấp bách

Phải truy xuất được nguồn gốc của miếng thịt là yêu cầu cấp bách

Vụ việc 300 tấn thịt lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi được tuồn ra thị trường, thậm chí vào các trường học đã gây bức xúc trong dư luận. Sự việc xảy ra cho thấy, đã có sự buông lỏng quản lý, “đứt gãy” trong cơ chế giám sát theo chuỗi, từ khâu kiểm dịch, kiểm soát giết mổ và giám sát lưu thông.

Kiên định “bốn nguyên tắc” – Chìa khóa hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế “hai con số”

Kiên định “bốn nguyên tắc” – Chìa khóa hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế “hai con số”

Khi “Bốn nguyên tắc” được triển khai đồng bộ trong giáo dục và đào tạo, các nhà trường sẽ góp phần hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao cho lực lượng CAND, đáp ứng yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội và tạo môi trường ổn định cho phát triển kinh tế nhanh, bền vững, hướng tới mục tiêu tăng trưởng “hai con số” trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Kiểm soát quyền lực - “then chốt của then chốt” trong phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Kiểm soát quyền lực - “then chốt của then chốt” trong phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Lịch sử phát triển của mọi Nhà nước đều cho thấy: quyền lực nếu không được kiểm soát sẽ có xu hướng bị tha hóa, và một khi quyền lực đã bị tha hóa thì hậu quả không chỉ dừng lại ở tham nhũng, tiêu cực, mà còn làm xói mòn niềm tin của nhân dân, suy giảm hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia.

Bài 2: Xăng sinh học - Đột phá chiến lược trong chuyển đổi xanh

Bài 2: Xăng sinh học - Đột phá chiến lược trong chuyển đổi xanh

Thay vì kế hoạch sẽ triển khai xăng sinh học E10 (pha trộn 10% ethanol) vào tháng 6/2026, Chính phủ đã quyết định đẩy nhanh lộ trình triển khai xăng E10 ngay từ tháng 4/2026. Theo các chuyên gia, đây không chỉ là giải pháp tình thế trước những biến động của thị trường năng lượng thế giới, mà còn là một bước đột phá chiến lược trong chuyển đổi xanh. 

Giữ nghiêm kỷ cương để bảo vệ niềm tin và mở đường phát triển

Giữ nghiêm kỷ cương để bảo vệ niềm tin và mở đường phát triển

Công tác kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực và đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực không chỉ là nhiệm vụ thường xuyên của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, mà còn là điều kiện nền tảng để giữ vững ổn định, củng cố niềm tin xã hội và tạo lập môi trường lành mạnh cho phát triển đất nước.