Rường cột bỏ lơ: Loay hoay biết đến khi nào

Có quá nhiều nỗi buồn trong lĩnh vực giáo dục xảy ra trong giai đoạn này, một cách dồn dập, một cách không ngờ, một cách không lường trước được.

Một quốc gia mà không giữ gìn được giáo dục thì rất khó có cơ hội cho những hy vọng, cho tương lai.

“Ngọc bất trác bất thành khí, nhân bất học bất tri lý” điều mà ai cũng hiểu cả, cũng biết và cũng đồng tình cả.

Rất nhiều năm rồi, trải qua mấy đời bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo rồi mà sự yên tâm của các bậc phụ huynh hay người quan tâm đến lĩnh vực này vẫn chưa thật sự vững bền.

Viết những điều này có thể khiến lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo không vui, tôi rất xin lỗi, nhưng biết làm sao được nếu chúng ta không nhìn thẳng vào sự thật thì bao giờ mới chịu chuyển mình theo hướng tích cực.

1. Người ta dễ dàng bức xúc khi một bác sĩ bị tấn công, người ta dễ dàng phẫn nộ khi chứng kiến một vụ ẩu đả, người ta dễ dàng cảm thấy khó hiểu khi một đối tượng trộm chó bị đánh chết, hay người ta sẽ hoang mang khi thấy những vụ hôi của trước tai nạn của người khác hoặc sự thờ ơ trong một vụ việc đau lòng nào đó… 

Thậm chí, sự tha hóa của một bộ phận cán bộ lãnh đạo, sự tham nhũng hay thoái hóa biến chất… Tất tần tật những thứ liên quan đến cuộc sống này, liên quan đến những hành vi của cá nhân trong đời sống này, đều có cội nguồn từ giáo dục.

Minh họa: Lê Phương.
Minh họa: Lê Phương.

Sự minh bạch, sự bình đẳng, sự bác ái chỉ có thể xuất hiện tại một quốc gia khi mà nền giáo dục của quốc gia ấy đạt đến sự tối ưu trong đào tạo con người, truyền bá kiến thức.

Tôi nghĩ, đây là những điều tối thiểu mà bất cứ ai cũng đều có thể nhận thấy khi lạm bàn về giáo dục.

Nhưng rồi, ngày càng có nhiều bất cập xuất hiện liên tục trong lĩnh vực này, hệt như đã hết vận thì đi trên đất bằng cũng có thể ngã sấp mặt, hết khôn dồn dại.

Làm sao người ta có thể tin rằng những bậc giáo sư, phó giáo sư đáng kính lại đi đạo văn, lại đi đạo rất nhiều thứ từ bài báo nghiên cứu khoa học cho đến đủ chỉ tiêu linh tinh khác nhằm đủ chuẩn để được phong, rồi khi bị phát hiện thì bất thần xin rút hồ sơ hoặc chấp nhận im lặng cho đến khi bị loại bỏ.

Làm sao người ta có thể tin rằng một cô giáo khi lên lớp giảng bài lại chọn cách im lặng suốt ba tháng liền để “phục thù” những học sinh mà cô cho rằng không tôn trọng cô.

Làm sao người ta có thể tin rằng một cô giáo phạt học sinh bằng cách cho uống nước giặt giẻ lau bảng.

Làm sao người ta có thể tin rằng một cô hiệu trưởng nói dối đến trơ trẽn, nói dối đến tận cùng để che giấu sự thật về việc một học sinh tiểu học bị ôtô chạy vào sân trường gây tai nạn khiến cháu bé gãy chân.

Làm sao người ta có thể tin rằng một ông thầy giáo tiểu học lại dâm ô với hàng loạt cô bé là học trò của ông ấy.

Làm sao người ta có thể tin rằng những thầy giáo cô giáo phải bỏ mấy trăm triệu để chạy một suất vào biên chế giảng dạy.

Làm sao người ta có thể tin rằng một cậu thiếu niên bậc phổ thông trung học hay một cô sinh viên có thể tự tử vì không giải tỏa được những áp lực của cá nhân trong môi trường giáo dục.

Làm sao người ta có thể tin rằng một thầy giáo giải thích trót vô tình đến độ chảy máu mũi một học sinh tiểu học.

Có quá nhiều câu chuyện mà không ai có thể tin được, chí ít là may mắn suốt những năm tháng dài đi học của mình, tôi không được nghe thấy hay chứng kiến. Thật đáng lo lắng là những câu chuyện ấy không còn cá biệt hay đơn lẻ nữa, mà là rất phổ biến. Đáng ngại hơn, chuyện sau lại động trời hơn chuyện trước.

2. Trong bối cảnh có rất nhiều vụ việc tiêu cực đang diễn ra thì người đứng đầu ngành giáo dục lại chọn cách im lặng. Khoan bàn đến những đổi mới xoành xoạch trong chương trình, thi cử (mà theo quan điểm cá nhân tôi cho rằng sự đổi mới đó có phần vội vàng và không khoa học – NNL) thì việc kiên quyết im lặng đến nhẫn nại của vị tư lệnh ngành khiến nhân dân không khỏi lo lắng, hoài nghi.

Thay vì giữa lúc sóng gió thế này, vị tư lệnh ngành ấy phải xuất hiện nhiều hơn với những giải pháp đúng đắn, hợp lý và đủ hiệu quả để trấn an dư luận. Thế nhưng, những điều đơn giản này đã không xuất hiện, dẫu chỉ là mảy may.

Tất nhiên là sẽ không công bằng với những người làm giáo dục khi nhìn thấy giáo dục chỉ toàn mặt tiêu cực, có những điều người làm quản lý đã đạt được thành tựu như cơ sở vật chất, lực lượng giáo viên… Thế nhưng, những điểm sáng này không đủ sức phủ mờ những khoảng trống ngày càng mênh mông hơn.

3. Trong một chuyên đề trước đây, chúng tôi có lạm bàn về sự chân thành trong công tác của những cán bộ lãnh đạo, quản lý. Nghĩa là muốn thành công, muốn kiến tạo, muốn tạo dấu ấn từ thành quả thì người làm cán bộ lãnh đạo nhất định phải có sự chân thành.

Có sự chân thành trong công tác thì mới toàn tâm toàn ý cho công việc, mới vì cái chung mà gắng sức, mới vì cái đại cục mà phụng sự. Còn không có sự chân thành, thì đa phần chỉ vun vén cho cá nhân, đa phần chỉ nhắm đến quyền lợi của chính bản thân mình.

Thực tế thì giáo dục và cải cách giáo dục vẫn còn loay hoay như thế này.

Giáo dục càng loay hoay thì những câu chuyện buồn đến đau lòng sẽ thênh thang cơ hội để đột ngột đánh úp cảm xúc của nhân dân.

Ngô Nguyệt Lãng

Các tin khác

Giữ niềm tin vào đội ngũ thầy thuốc

Giữ niềm tin vào đội ngũ thầy thuốc

Những vụ án xảy ra trong lĩnh vực y tế thời gian qua đặt ra một câu hỏi khó, nhưng không thể né tránh: vì sao những lớp kiểm soát được thiết kế để ngăn ngừa sai phạm lại có thể bị xuyên qua?

Nhà cao tầng mọc theo tuyến Metro số 1 Bến Thành-Suối Tiên.

Kỳ 1: "Mở khóa" không gian bầu trời và lòng đất

Trong quá trình mở rộng không gian phát triển, TP Hồ Chí Minh đang chuyển từ tư duy khai thác quỹ đất theo chiều ngang sang tổ chức lại cả không gian trên mặt đất và dưới lòng đất. Với cơ chế TOD gắn phát triển đô thị với giao thông công cộng, cùng chính sách quản lý, khai thác không gian ngầm, thành phố đang từng bước mở thêm dư địa cho hạ tầng, giao thông và các hoạt động kinh tế.

Hãy xây dựng “lá chắn số” cho chính mình

Hãy xây dựng “lá chắn số” cho chính mình

Để tránh bị sập... "bẫy lừa", các chuyên gia khuyến cáo nên vận dụng nguyên tắc: “Dừng - Kiểm tra - Xác minh”. Cụ thể, "Dừng" là dừng lại trước những yêu cầu bất thường; "Kiểm tra" là kiểm tra thông tin, người liên hệ và đường link; "Xác minh" là xác minh qua kênh chính thức trước khi cung cấp dữ liệu hoặc chuyển tiền. Cùng với đó, phải thực hiện tốt nguyên tắc “Ba không - Ba có”,...

Trách nhiệm của lực lượng Công an nhân dân đối với công tác tư tưởng trong bối cảnh mới

Trách nhiệm của lực lượng Công an nhân dân đối với công tác tư tưởng trong bối cảnh mới

Triển khai đồng bộ, quyết liệt các định hướng chiến lược mới về công tác tư tưởng không chỉ là nhiệm vụ cấp bách trước mắt, mà còn là đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng nhằm củng cố vững chắc nền tảng chính trị - tư tưởng trong toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và lực lượng Công an nhân dân.

Giải bài toán "nợ hạ tầng" mà mỗi mùa mưa đến lại canh cánh nỗi lo

Giải bài toán "nợ hạ tầng" mà mỗi mùa mưa đến lại canh cánh nỗi lo

Mưa là chuyện của trời. Ngập là chuyện của người. Đó là điều đầu tiên cần được nói thẳng khi Hà Nội và nhiều tỉnh phía Bắc, Bắc Trung Bộ vừa trải qua những ngày mưa lớn liên tiếp từ 14 đến 17/9: có điểm đo vượt 250 mm, nước sông Bùi tại Yên Duyệt vượt báo động ba, một số đoạn đê thấp bị tràn, hàng trăm cán bộ, chiến sĩ và người dân đắp đê trong đêm, hàng chục nghìn hộ dân ngoại thành bị ảnh hưởng, trường học phải nghỉ hoặc chuyển sang học trực tuyến. Trong nội đô, những tuyến phố quen tên lại ngập đúng vào giờ đi làm.

Kỳ 1: Pháp lý mở lối cho người dám nghĩ, dám làm

Kỳ 1: Pháp lý mở lối cho người dám nghĩ, dám làm

Sự ra đời của Nghị quyết số 37/2026/QH16 ngày 24/8/2026 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số (Nghị quyết số 37/2026/QH16) được ví như một “luồng sinh khí mới” giải tỏa áp lực tâm lý nặng nề cho đội ngũ cán bộ, công chức và các doanh nghiệp công nghệ.

Hoàn thiện pháp luật hình sự về pháp nhân thương mại phù hợp yêu cầu thực tiễn

Hoàn thiện pháp luật hình sự về pháp nhân thương mại phù hợp yêu cầu thực tiễn

Việc ghi nhận trách nhiệm hình sự (TNHS) của pháp nhân thương mại (PNTM) trong Bộ luật Hình sự (BLHS) năm 2015 là bước phát triển quan trọng của pháp luật hình sự Việt Nam. Tuy nhiên, các quy định hiện hành chưa làm rõ bản chất lỗi của pháp nhân, cơ chế quy kết hành vi của cá nhân cho pháp nhân và mối quan hệ giữa trách nhiệm của hai chủ thể.

Đà Nẵng siết trekking tự phát, giữ Sơn Trà an toàn

Đà Nẵng siết trekking tự phát, giữ Sơn Trà an toàn

Bán đảo Sơn Trà càng hấp dẫn du khách bởi vẻ đẹp nguyên sơ, hệ sinh thái đặc biệt với núi rừng, biển cả và những đàn voọc chà vá chân nâu quý hiếm, thì yêu cầu bảo vệ nơi đây càng trở nên cấp thiết. Thời gian qua, các tour trekking, du lịch sinh thái, quan sát động vật hoang dã tự phát đã kéo theo nhiều vụ lạc đường, tai nạn, mất tích, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ tác động đến rừng đặc dụng. Đà Nẵng đang siết chặt quản lý, nhưng phía sau câu chuyện “cấm” còn là bài toán lớn hơn: Bảo đảm an toàn cho du khách, bảo vệ hệ sinh thái và tổ chức thế nào để nhu cầu khám phá thiên nhiên được đáp ứng một cách có trách nhiệm.

Tháo gỡ điểm nghẽn, làm sạch mã số thuế

Tháo gỡ điểm nghẽn, làm sạch mã số thuế

Chiến dịch làm sạch mã số thuế giúp sàng lọc rủi ro, ngăn chặn việc lợi dụng doanh nghiệp (DN) “ảo”, DN “ma” để trốn thuế, làm sạch môi trường kinh doanh, chống thất thu ngân sách.

Từ quản lý thông tin đến dẫn dắt nhận thức xã hội

Từ quản lý thông tin đến dẫn dắt nhận thức xã hội

Dẫn dắt nhận thức không có nghĩa là áp đặt nhận thức. Muốn định hướng hiệu quả, trước hết phải hiểu xã hội đang quan tâm điều gì, băn khoăn điều gì và vì sao một thông tin lại có thể tạo ra những phản ứng mạnh...

Nghị quyết 26 NQ/TW đặt du lịch vào bệ phóng phát triển lên tầm cao mới

Nghị quyết 26-NQ/TW đặt du lịch vào bệ phóng phát triển lên tầm cao mới

Nghị quyết 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới của Bộ Chính trị cùng với những Nghị quyết trụ cột khác đã tạo ra những cơ hội, xung lực mới cho du lịch phát triển… Đây là khẳng định của Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu trong cuộc phỏng vấn ngày 7/9 do Báo Công an nhân dân thực hiện.

Bảo vệ từ sớm, từ xa nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng

Bảo vệ từ sớm, từ xa nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng

Nghị quyết số 25-NQ/TW ra đời đã phản ánh sự thích ứng kịp thời, đổi mới tư duy trước những thay đổi của thời đại số, khi không gian mạng trở thành nguồn tài nguyên chiến lược, mang đến một không gian phát triển mới trong thời đại công nghệ số và AI đang làm thay đổi sâu sắc phương thức quản trị quốc gia.

Tăng “sức đề kháng số” trước chiêu trò thao túng thông tin

Tăng “sức đề kháng số” trước chiêu trò thao túng thông tin

Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị ngày 3/9/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Phải coi không gian mạng là địa bàn trọng yếu của công tác tư tưởng và là kênh lắng nghe Nhân dân. Phải phân biệt băn khoăn, phản biện, thông tin chưa đầy đủ với tin giả, xuyên tạc, thao túng có tổ chức; không quy chụp ý kiến khác biệt; không để thông tin giả mạo, độc hại, lệch chuẩn dẫn dắt”.

Ngăn chặn tội phạm từ sớm ngay khi hậu quả chưa xảy ra

Ngăn chặn tội phạm từ sớm ngay khi hậu quả chưa xảy ra

Mục đích của đề xuất mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của hành vi chuẩn bị phạm tội đối với 13 tội danh tại dự thảo Bộ luật Hình sự (BLHS) sửa đổi là nhằm ngăn chặn tội phạm từ sớm ngay từ khi hậu quả chưa xảy ra.

Từ tiếng trống khai trường đến một nền giáo dục mới

Từ tiếng trống khai trường đến một nền giáo dục mới

Sáng 5/9, tiếng trống khai trường vang lên cùng lúc trên cả nước, trong khung giờ thống nhất từ 7 giờ 30 đến 8 giờ 30, kết nối trực tiếp ba điểm cầu lớn Lào Cai, Gia Lai, An Giang cùng hàng chục điểm cầu tương tác khác. Hàng triệu học sinh, từ đồng bằng đến biên giới, hải đảo, cùng bước vào năm học mới trong một nghi thức chưa từng đồng bộ đến vậy. Ngày khai giảng, vì thế, không còn là sự kiện riêng của từng nhà trường mà đã trở thành một ngày hội chung của nền giáo dục quốc gia.