Rường cột bỏ lơ: Loay hoay biết đến khi nào

Có quá nhiều nỗi buồn trong lĩnh vực giáo dục xảy ra trong giai đoạn này, một cách dồn dập, một cách không ngờ, một cách không lường trước được.

Một quốc gia mà không giữ gìn được giáo dục thì rất khó có cơ hội cho những hy vọng, cho tương lai.

“Ngọc bất trác bất thành khí, nhân bất học bất tri lý” điều mà ai cũng hiểu cả, cũng biết và cũng đồng tình cả.

Rất nhiều năm rồi, trải qua mấy đời bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo rồi mà sự yên tâm của các bậc phụ huynh hay người quan tâm đến lĩnh vực này vẫn chưa thật sự vững bền.

Viết những điều này có thể khiến lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo không vui, tôi rất xin lỗi, nhưng biết làm sao được nếu chúng ta không nhìn thẳng vào sự thật thì bao giờ mới chịu chuyển mình theo hướng tích cực.

1. Người ta dễ dàng bức xúc khi một bác sĩ bị tấn công, người ta dễ dàng phẫn nộ khi chứng kiến một vụ ẩu đả, người ta dễ dàng cảm thấy khó hiểu khi một đối tượng trộm chó bị đánh chết, hay người ta sẽ hoang mang khi thấy những vụ hôi của trước tai nạn của người khác hoặc sự thờ ơ trong một vụ việc đau lòng nào đó… 

Thậm chí, sự tha hóa của một bộ phận cán bộ lãnh đạo, sự tham nhũng hay thoái hóa biến chất… Tất tần tật những thứ liên quan đến cuộc sống này, liên quan đến những hành vi của cá nhân trong đời sống này, đều có cội nguồn từ giáo dục.

Minh họa: Lê Phương.
Minh họa: Lê Phương.

Sự minh bạch, sự bình đẳng, sự bác ái chỉ có thể xuất hiện tại một quốc gia khi mà nền giáo dục của quốc gia ấy đạt đến sự tối ưu trong đào tạo con người, truyền bá kiến thức.

Tôi nghĩ, đây là những điều tối thiểu mà bất cứ ai cũng đều có thể nhận thấy khi lạm bàn về giáo dục.

Nhưng rồi, ngày càng có nhiều bất cập xuất hiện liên tục trong lĩnh vực này, hệt như đã hết vận thì đi trên đất bằng cũng có thể ngã sấp mặt, hết khôn dồn dại.

Làm sao người ta có thể tin rằng những bậc giáo sư, phó giáo sư đáng kính lại đi đạo văn, lại đi đạo rất nhiều thứ từ bài báo nghiên cứu khoa học cho đến đủ chỉ tiêu linh tinh khác nhằm đủ chuẩn để được phong, rồi khi bị phát hiện thì bất thần xin rút hồ sơ hoặc chấp nhận im lặng cho đến khi bị loại bỏ.

Làm sao người ta có thể tin rằng một cô giáo khi lên lớp giảng bài lại chọn cách im lặng suốt ba tháng liền để “phục thù” những học sinh mà cô cho rằng không tôn trọng cô.

Làm sao người ta có thể tin rằng một cô giáo phạt học sinh bằng cách cho uống nước giặt giẻ lau bảng.

Làm sao người ta có thể tin rằng một cô hiệu trưởng nói dối đến trơ trẽn, nói dối đến tận cùng để che giấu sự thật về việc một học sinh tiểu học bị ôtô chạy vào sân trường gây tai nạn khiến cháu bé gãy chân.

Làm sao người ta có thể tin rằng một ông thầy giáo tiểu học lại dâm ô với hàng loạt cô bé là học trò của ông ấy.

Làm sao người ta có thể tin rằng những thầy giáo cô giáo phải bỏ mấy trăm triệu để chạy một suất vào biên chế giảng dạy.

Làm sao người ta có thể tin rằng một cậu thiếu niên bậc phổ thông trung học hay một cô sinh viên có thể tự tử vì không giải tỏa được những áp lực của cá nhân trong môi trường giáo dục.

Làm sao người ta có thể tin rằng một thầy giáo giải thích trót vô tình đến độ chảy máu mũi một học sinh tiểu học.

Có quá nhiều câu chuyện mà không ai có thể tin được, chí ít là may mắn suốt những năm tháng dài đi học của mình, tôi không được nghe thấy hay chứng kiến. Thật đáng lo lắng là những câu chuyện ấy không còn cá biệt hay đơn lẻ nữa, mà là rất phổ biến. Đáng ngại hơn, chuyện sau lại động trời hơn chuyện trước.

2. Trong bối cảnh có rất nhiều vụ việc tiêu cực đang diễn ra thì người đứng đầu ngành giáo dục lại chọn cách im lặng. Khoan bàn đến những đổi mới xoành xoạch trong chương trình, thi cử (mà theo quan điểm cá nhân tôi cho rằng sự đổi mới đó có phần vội vàng và không khoa học – NNL) thì việc kiên quyết im lặng đến nhẫn nại của vị tư lệnh ngành khiến nhân dân không khỏi lo lắng, hoài nghi.

Thay vì giữa lúc sóng gió thế này, vị tư lệnh ngành ấy phải xuất hiện nhiều hơn với những giải pháp đúng đắn, hợp lý và đủ hiệu quả để trấn an dư luận. Thế nhưng, những điều đơn giản này đã không xuất hiện, dẫu chỉ là mảy may.

Tất nhiên là sẽ không công bằng với những người làm giáo dục khi nhìn thấy giáo dục chỉ toàn mặt tiêu cực, có những điều người làm quản lý đã đạt được thành tựu như cơ sở vật chất, lực lượng giáo viên… Thế nhưng, những điểm sáng này không đủ sức phủ mờ những khoảng trống ngày càng mênh mông hơn.

3. Trong một chuyên đề trước đây, chúng tôi có lạm bàn về sự chân thành trong công tác của những cán bộ lãnh đạo, quản lý. Nghĩa là muốn thành công, muốn kiến tạo, muốn tạo dấu ấn từ thành quả thì người làm cán bộ lãnh đạo nhất định phải có sự chân thành.

Có sự chân thành trong công tác thì mới toàn tâm toàn ý cho công việc, mới vì cái chung mà gắng sức, mới vì cái đại cục mà phụng sự. Còn không có sự chân thành, thì đa phần chỉ vun vén cho cá nhân, đa phần chỉ nhắm đến quyền lợi của chính bản thân mình.

Thực tế thì giáo dục và cải cách giáo dục vẫn còn loay hoay như thế này.

Giáo dục càng loay hoay thì những câu chuyện buồn đến đau lòng sẽ thênh thang cơ hội để đột ngột đánh úp cảm xúc của nhân dân.

Ngô Nguyệt Lãng

Các tin khác

TP Hồ Chí Minh đẩy mạnh chuyển đổi số chống tham nhũng, tiêu cực

TP Hồ Chí Minh đẩy mạnh chuyển đổi số chống tham nhũng, tiêu cực

Đẩy mạnh số hóa hồ sơ, công khai dữ liệu quy hoạch, đất đai, xây dựng; tăng cường giải quyết công việc trên môi trường điện tử có khả năng giám sát, lưu vết toàn bộ quy trình là những giải pháp TP Hồ Chí Minh đang triển khai nhằm nâng cao hiệu quả phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn mới.

Tăng cường nguồn lực cho công tác xây dựng pháp luật

Tăng cường nguồn lực cho công tác xây dựng pháp luật

Quỹ hỗ trợ xây dựng chính sách, pháp luật là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, có tư cách pháp nhân, trực thuộc Bộ Tư pháp, hoạt động không vì mục đích lợi nhuận. Quỹ huy động, tiếp nhận và quản lý các nguồn lực hợp pháp nhằm hỗ trợ hoạt động nghiên cứu, xây dựng chính sách, pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật.

Sửa đổi luật đáp ứng yêu cầu đổi mới, đảm bảo hiệu quả thực thi pháp luật

Thiết lập khuôn khổ pháp lý toàn diện về xử lý vi phạm hành chính

Bộ Công an đã hoàn thành dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) để lấy ý kiến góp ý của nhân dân. Nhiều quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính được Bộ Công an đề xuất nhằm thiết lập khuôn khổ pháp lý toàn diện, hiện đại, phù hợp với yêu cầu cải cách tổ chức bộ máy nhà nước, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số.

Sự tử tế của người cầm bút vẫn là những giá trị bất biến

Sự tử tế của người cầm bút vẫn là những giá trị bất biến

Theo nhà báo Hồ Quang Lợi, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam, hiện là Phó Chủ tịch Hội Truyền thông số, dù công nghệ có xoay vần, phát triển đến đâu, sự tử tế của người cầm bút vẫn là những giá trị bất biến để báo chí khẳng định vị thế trước "cơn lốc" mạng xã hội.

Báo chí cách mạng trước thử thách an ninh thông tin trong thời đại số

Báo chí cách mạng trước thử thách an ninh thông tin trong thời đại số

Nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026), bài viết “Báo chí cách mạng Việt Nam trong thời đại số” của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ là lời nhắn gửi sâu sắc tới đội ngũ những người làm báo, mà còn đặt ra một yêu cầu có ý nghĩa chiến lược: báo chí cách mạng phải giữ vững sự thật, kiến tạo niềm tin, làm chủ công nghệ, góp phần bảo vệ an ninh thông tin, an ninh tư tưởng và trật tự, an toàn xã hội trong kỷ nguyên số.

Nâng cao hiệu quả trong phòng, chống tội phạm xâm phạm sở hữu

Nâng cao hiệu quả trong phòng, chống tội phạm xâm phạm sở hữu

Trong bối cảnh tội phạm xâm phạm sở hữu còn diễn biến phức tạp, việc tiếp tục hoàn thiện pháp luật hình sự và nâng cao hiệu quả áp dụng Bộ luật Hình sự là yêu cầu cấp thiết. Từ đó, góp phần bảo vệ quyền sở hữu hợp pháp của công dân, giữ vững an ninh, trật tự và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Ngăn chặn hiệu quả tội phạm trong lĩnh vực kinh tế

Ngăn chặn hiệu quả tội phạm trong lĩnh vực kinh tế

Thực tiễn đấu tranh với tội phạm trong lĩnh vực kinh tế cho thấy việc sửa đổi, bổ sung Bộ luật Hình sự và các văn bản hướng dẫn thi hành là yêu cầu cấp thiết nhằm đáp ứng yêu cầu phòng, chống tội phạm trong tình hình mới. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả ngăn chặn các loại tội phạm ẩn danh, tội phạm tài chính, công nghệ cao và tội phạm do pháp nhân thương mại thực hiện.

Tài khoản mạng xã hội " Ôn thi cùng Linhteacher 99" thu hút nhiều học sinh

Kỳ cuối: Phát huy sức mạnh cộng đồng mạng

Với tỷ lệ trên 70% dân số sử dụng Internet, khoảng 80 triệu tài khoản mạng xã hội, sức mạnh của cộng đồng mạng ngày càng được minh chứng rõ nét. Phát huy được sức mạnh của cộng đồng mạng, chính là phát huy được sức mạnh toàn dân trên môi trường số, tạo nên "lá chắn mềm", có ý nghĩa đối với nhiệm vụ đảm bảo trật tự an toàn xã hội; phòng ngừa, đấu tranh với các nguy cơ đe dọa an ninh quốc gia.

Gian hàng 0 đồng của Công an xã Trung Thành, tỉnh Thanh Hóa .

Xây dựng môi trường an toàn trên không gian số

Không gian mạng ngày nay là một mặt trận phức hợp đặc biệt quan trọng, nơi hình thành, tác động trực tiếp đến nhận thức, cảm xúc và niềm tin xã hội. Xây dựng môi trường an toàn trên không gian mạng nhằm cụ thể hóa nhận thức, hành động trong việc đảm bảo an ninh toàn diện, đặt an ninh xuyên suốt mọi lĩnh vực phát triển của đất nước. 

Tạo cơ chế đặc thù để xử lý nhà đất dôi dư

Tạo cơ chế đặc thù để xử lý nhà đất dôi dư

Trong khi chủ trương thực hành tiết kiệm chống lãng phí đang được thực hiện triệt để, thì bài toán giải quyết nhà đất dôi dư sau sáp nhập tiếp tục được đặt ra riết róng, với một cơ chế đặc thù để đẩy nhanh tiến độ xử lý.

Chủ động ngăn chặn gian lận bằng AI trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT

Chủ động ngăn chặn gian lận bằng AI trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT

Năm 2026 là năm đầu tiên Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông (THPT) được tổ chức sau khi sáp nhập tỉnh, thành. Đặc biệt, kỳ thi năm nay có hơn 1,2 triệu thí sinh trên toàn quốc đăng ký dự thi, tăng hơn 61.000 em so với năm 2025 và là kỳ thi có số lượng thí sinh dự thi cao kỷ lục.

Tinh thần ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước: Kim chỉ nam cho khát vọng vươn mình

Tinh thần ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước: Kim chỉ nam cho khát vọng vươn mình

Ngày 5/6/1911, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành bước chân lên con tàu Amiral Latouche Tréville tại Bến cảng Nhà Rồng, bắt đầu cuộc hành trình vạn dặm tìm đường cứu nước. Quyết định ấy không chỉ thay đổi số phận của một con người, mà còn xoay chuyển toàn bộ bánh xe lịch sử của một dân tộc.

Tháo gỡ các điểm nghẽn để khoa học cơ bản phát triển

Tháo gỡ các điểm nghẽn để khoa học cơ bản phát triển

Để tháo gỡ các điểm nghẽn, trước hết cần đổi mới mạnh mẽ cơ chế đầu tư và quản trị khoa học theo hướng trao quyền tự chủ cao hơn cho các cơ sở nghiên cứu và nhà khoa học. Cùng với đó, cần xây dựng chiến lược quốc gia dài hạn về phát triển khoa học cơ bản, tập trung vào các lĩnh vực nền tảng có ý nghĩa chiến lược.

Đầu tư công gặp khó vì thiếu vật liệu xây dựng

Đầu tư công gặp khó vì thiếu vật liệu xây dựng

Nguồn cung vật liệu xây dựng chưa đáp ứng kịp nhu cầu gia tăng nhanh trong giai đoạn đẩy mạnh đầu tư công, cùng với giá nguyên vật liệu tăng cao so với dự toán được duyệt là nguyên nhân khiến công tác giải ngân kế hoạch đầu tư công gặp khó.