Rạn nứt nghiêm trọng trong quan hệ Nga - Ba Lan

Vốn đã "cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt" kể từ khi cuộc xung đột Moscow - Kiev bùng phát, tới nay, căng thẳng giữa Nga và Ba Lan đã leo thang tới đỉnh điểm sau khi chính quyền Ba Lan tiến hành thu hồi một trường học của Đại sứ quán Nga tại Warsaw với lý do tòa nhà thuộc sở hữu của nhà nước Ba Lan. Moscow tuyên bố động thái của Warsaw sẽ không tránh khỏi những phản ứng gay gắt và hậu quả.

Hôm 29/4 (giờ địa phương), chính quyền Ba Lan đã bắt đầu thủ tục thu hồi tòa nhà của trường học Đại sứ quán Nga ở Warsaw. Các nhân viên giảng dạy được yêu cầu rời khỏi tòa nhà trước 19h00 (giờ địa phương) cùng ngày. Bộ Ngoại giao Ba Lan cho biết, theo quan điểm của Ba Lan đã được tòa án xác nhận, tài sản này thuộc về nhà nước Ba Lan và Nga đang nắm giữ nó một cách bất hợp pháp. Chính quyền Warsaw cho hay, tòa nhà sẽ được cung cấp cho hệ thống trường học Warsaw hiện đang rất thiếu cơ sở giảng dạy.

Rạn nứt nghiêm trọng trong quan hệ Nga - Ba Lan -0
Lực lượng chức năng Ba Lan bên ngoài tòa nhà của trường học Đại sứ quán Nga ở Warsaw ngày 29/4.

Trong phản ứng đầu tiên, Bộ Ngoại giao Nga ra tuyên bố trong đó mô tả động thái của chính quyền Ba Lan là "hành vi vi phạm Công ước Vienna năm 1961 và xâm phạm tài sản ngoại giao của Nga ở Ba Lan". Tuyên bố nhấn mạnh: "Hành động này vượt ra ngoài khuôn khổ quan hệ văn minh giữa các quốc gia, sẽ không tránh khỏi phản ứng gay gắt và những hậu quả đối với chính quyền Ba Lan và lợi ích của nước này tại Nga".

Trong khi đó, Ủy ban Điều tra của Nga cho biết họ sẽ đưa ra "đánh giá pháp lý" về vụ việc. Ông Lukasz Jasina, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Ba Lan nói rằng, Nga có quyền phản đối nhưng Ba Lan đang hành động theo luật. Về phần mình, Đại sứ Nga tại Ba Lan Sergey Andreyev cũng đã lên tiếng phản đối động thái của Warsaw, nhấn mạnh chính quyền Ba Lan không có quyền thu giữ tòa nhà vì đây là tòa nhà ngoại giao, đồng thời tuyên bố Moscow sẽ gửi công hàm phản đối và cân nhắc khả năng trả đũa.

Ông nói: "Theo Công ước Vienna, các cơ sở ngoại giao không thể bị xâm nhập và tịch thu. Chính quyền Ba Lan viện dẫn các phán quyết của tòa án Ba Lan và chúng tôi coi những phán quyết này là bất hợp pháp và bị chính trị hóa. Những vấn đề như vậy được giải quyết thông qua đàm phán ở các quốc gia văn minh".

Động thái tịch thu trường học Đại sứ quán Nga của chính quyền Ba Lan diễn ra chỉ vài ngày sau khi Đại sứ Sergey Andreyev hôm 26/4 xác nhận tất cả số tiền trong tài khoản của Đại sứ quán và Văn phòng Thương mại Nga tại Warsaw đã bị Văn phòng Công tố Ba Lan tịch thu. Ông cho biết: "Chúng tôi đã nhận được thông báo từ văn phòng công tố rằng tiền trong tài khoản Ngân hàng Santander của đại sứ quán và đại diện thương mại đã được chuyển vào tài khoản của văn phòng công tố". Sau đó, Ngân hàng Santander đã thông báo với Đại sứ quán Nga rằng họ đã ngừng hợp tác với Chính phủ Nga và đóng các tài khoản. Theo Đại sứ Sergey Andreyev, có một lượng đáng kể cả USD và đồng zloty của Ba Lan trong cả hai tài khoản.

Trước đó, chính quyền Ba Lan đã đóng băng tài khoản của Đại sứ quán Nga với lý do nghi ngờ rằng đại sứ quán này có thể liên quan đến rửa tiền hoặc khủng bố. Việc này khiến Đại sứ quán Nga không thể trả tiền thuê một cơ sở giải trí gần Warsaw, sau đó chính quyền Ba Lan đã chấm dứt hợp đồng thuê và tịch thu tài sản vào tháng 11/2022. Một tài sản khác là ngôi nhà tại số 100 Phố Sobieski đã bị tịch thu vào mùa xuân năm ngoái. Vào thời điểm đó, Thị trưởng Warsaw là ông Rafal Trzaskowski nói rằng nên trao số tiền này cho những người tị nạn Ukraine. Bộ Ngoại giao Nga đã phản đối cả hai vụ tịch thu tài sản trên và coi đây là hành vi vi phạm trắng trợn luật pháp quốc tế, cụ thể là Công ước Vienna về quan hệ ngoại giao.

Hồi đầu tuần qua, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ký sắc lệnh cho phép quản lý hành chính tài sản của "các quốc gia không thân thiện", nhằm đáp trả động thái tịch thu tài sản Nga ở nước ngoài. Cụ thể, sắc lệnh được công bố ngày 25/4 và được thông qua với lý do cần phải thực hiện các biện pháp khẩn cấp để đáp trả các hành động bất hợp pháp của Mỹ và các quốc gia khác khi các nước này tịch thu tài sản của Nga, của các công ty và công dân Nga. Bất động sản và tài sản tại Nga (như chứng khoán và cổ phần trong vốn điều lệ của các công ty Nga) của các thực thể thuộc các quốc gia đó sẽ bị quản lý hành chính tạm thời trong trường hợp các nước này có những động thái "không thân thiện", hoặc nếu có mối đe dọa nhằm vào an ninh quốc gia, kinh tế, năng lượng cũng như khả năng phòng thủ. Cơ quan Quản lý Tài sản Nhà nước Liên bang Nga (Rosimushchestvo) sẽ là cơ quan quản lý. Cơ quan này sẽ thực hiện các nhiệm vụ của một chủ sở hữu, ngoại trừ quyền định đoạt tài sản.

Cơ quan này cũng sẽ kiểm kê và bảo vệ tài sản mà mình đang quản lý. Sắc lệnh có đoạn: "Các chi phí quản lý hành chính tài sản sẽ được chi trả bằng thu nhập từ việc sử dụng các tài sản này. Việc quản lý hành chính có thể được chấm dứt theo quyết định của Tổng thống Nga". Có hiệu lực từ ngày 25/4, sắc lệnh cũng đi kèm một danh sách tài sản bị quản lý, hiện có ba mục, liên quan đến cổ phần của các cổ đông nước ngoài trong công ty phân phối điện Unipro và công ty năng lượng Fortum.

Quan hệ Nga-Ba Lan đã trở nên căng thẳng kể từ khi cuộc xung đột Nga-Ukraine bùng phát và Ba Lan là một trong những thành viên tích cực của Liên minh châu Âu (EU) và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) lên án các hành động của Nga. Hôm 18/4, Ba Lan đã bắt đầu xây dựng hàng rào điện tử ở biên giới với vùng Kaliningrad của Nga. Bộ trưởng Nội vụ Ba Lan Mariusz Kaminski cam kết sẽ biến hàng rào dọc biên giới với Nga thành hàng rào hiện đại nhất: "Đó sẽ là một bức tường vô cùng hiện đại, giống như ở biên giới với Belarus. Rất nhiều máy quay giám sát ngày và đêm, cùng cảm biến chuyển động". Theo ông, khi việc xây dựng hàng rào hoàn thành vào khoảng mùa thu tới, chính quyền Ba Lan sẽ có thể "giám sát đầy đủ" khu vực biên giới với Nga và có khả năng "chuẩn bị hoàn hảo" để đối phó với mọi hoạt động bất hợp pháp. Ông tuyên bố: "Đây sẽ là biên giới an toàn nhất của EU".

Chưa hết, cơ quan An ninh Nội địa Ba Lan hôm 23/3 đã lập danh sách 45 nhà ngoại giao Nga bị tình nghi điều tra mà phía nước này cho là hoạt động gián điệp và đề nghị Bộ Ngoại giao Ba Lan trục xuất.

Khổng Hà (tổng hợp)

Các tin khác

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Giữa thời điểm Iran đứng trước những quyết định then chốt về eo biển Hormuz và đàm phán với Mỹ, việc Lãnh tụ tối cao đưa cựu Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran Mohsen Rezaei trở lại trung tâm hoạch định an ninh phản ánh những tính toán đáng chú ý của Tehran.

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.