“Phong trào Khai sáng” – đừng ảo tưởng mà lạc lối, nhầm đường!

Việc ông Chu Hảo bị Ủy ban Kiểm tra Trung ương (UBKTTW) thi hành kỷ luật bằng hình thức khai trừ Đảng đã diễn ra một tháng nay, song trên mạng internet, các trang báo của các thế lực thù địch, phản động nước ngoài được sự tiếp tay của không ít đối tượng bất mãn, chống đối trong nước tung ra các bài viết, lan truyền nhằm bảo vệ hành vi sai trái của ông Chu Hảo, quay sang chống phá, miệt thị chế độ. 

Trang RFA tung vấn đề “Đảng viên suy thoái, hiện tượng hay bản chất” rồi mặc nhiên quy kết: “điều đó cho thấy sự suy thoái đạo đức và lối sống của đảng viên là vấn đề… bản chất”! Trang VOA còn liệt kê những nhân vật chống đối rồi tự huyễn hoặc rằng, có ít nhất 13 trí thức, đảng viên kỳ cựu từ bỏ đảng sau “hiệu ứng Chu Hảo”.

Trong khi đó, hồi tháng 4-2018, trang BBC nói rằng, nhận diện suy thoái trong Đảng là “chưa rõ địa chỉ” thì nay, sau sự việc nói trên lại trích dẫn những ý kiến của các đối tượng chống đối rồi quy chụp chuyện đảng viên suy thoái, “bỏ đảng”.

Điều đáng nói là, không ít cá nhân khi đọc những bài viết có nội dung sai trái nói trên lại share bài viết lên trang facebook, có những bình luận mang tính cổ suý, hùa theo. Qua các bài viết, có thể thấy số tổ chức, cá nhân này đã phụ hoạ chính những cuốn sách mà Nhà xuất bản Tri thức đã ấn hành dưới thời ông Chu Hảo làm Giám đốc, Tổng Biên tập như sách “Triết học Khai sáng” hay từ hoạt động của các tổ chức mà ông Hảo đã tham gia sáng lập như nhóm “Diễn đàn Xã hội Dân sự”, nhóm “Tinh thần Khai minh”…

Số chống đối tập trung đưa tin thổi phồng, sai sự thật hòng tạo dư luận hiểu sai việc UBKTTW kỷ luật ông Hảo, dẫn dắt dư luận theo hướng kỷ luật một cá nhân sai phạm thành “tuyên chiến với giới trí thức Việt Nam”.

Qua theo dõi cho thấy có những nhóm đang tìm cách tuyên truyền, cổ suý vấn đề này. Thứ nhất, đó là số chống đối “có tuổi” có quan hệ với ông Chu Hảo, gồm những cá nhân từng có đóng góp nhất định khi đảm đương các chức trách trước đây trong bộ máy Nhà nước, doanh nghiệp, đoàn thể, nay biến thái, số này tham gia các tổ chức như Viện IDS, Diễn đàn Xã hội Dân sự…

Nhóm thứ hai là những người có tư tưởng dân chủ, nhân quyền kiểu phương Tây, từng có hành vi vi phạm, bị cơ quan chức năng xử lý. Nhóm thứ ba là một số thanh niên, trí thức, sinh viên bị dẫn dắt bởi “xã hội dân sự”, thường xuyên tham gia “nói ngược”, chỉ trích đất nước trên mạng xã hội.

Về phương thức tuyên truyền, các đối tượng dùng nhiều chiêu trò. Một là viết “thư ngỏ” rồi tung lên mạng, gửi đến các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, nội dung phản đối việc “xử lý tri thức”. Hai là tổ chức một chuỗi hoạt động “quyền tự do biểu đạt” với phần thưởng là các cuốn sách sai phạm của NXB Tri thức. Ba là tổ chức viết bài, lập fanpage để tôn ông Chu Hảo thành biểu tượng của trào lưu “triết học Khai sáng” ở Việt Nam, của mẫu “trí thức phản biện”.

Mục đích của số này là “suy tôn anh hùng” để tạo “tượng đài” kêu gọi đả kích chế độ. Một dạng nữa là giở trò “tuyên bố bỏ đảng”, dù thực tế họ không đủ tư cách đứng trong hàng ngũ của Đảng, đã bị kỷ luật hoặc có nguy cơ bị kỷ luật, khai trừ. Trong các dạng thức trên thì dạng thức dựng “tượng đài” để cổ suý tư tưởng chống phá, miệt thị chế độ là rất nguy hiểm vì họ cố tình lái vấn đề sang hướng khác để khiến người sử dụng mạng xã hội nếu thiếu hiểu biết sẽ rơi vào trận địa do chúng cài đặt, nhầm tưởng là Đảng, Nhà nước ta “kỳ thị với tri thức”.

Chiêu trò này chúng đang gia tăng cường độ khi đã thu hút được số người nhất định tham gia vào nhóm, hội của chúng hay tiếp tay theo kiểu share bài viết, bình luận vào bài viết với quan điểm ủng hộ, a dua…

Về nội dung, các đối tượng tập trung đưa ra 3 vấn đề. Thứ nhất là công kích, miệt thị chế độ, nói xấu Đảng Cộng sản Việt Nam, bôi nhọ chủ nghĩa xã hội, và nền tảng tư tưởng Mác-Lê nin. Phê phán nhân cách, đạo đức của các đảng viên, phủ nhận vai trò của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Thứ hai là chúng ca ngợi hình mẫu những người mà chúng gọi là “dũng cảm, dám nói thẳng, nhìn thẳng”, coi số này là “trí thức phản biện tiêu biểu”, làm điểm tựa để kích động đám đông chống đối, cổ suý trào lưu “triết học Khai sáng” của phương Tây. Chẳng hạn, H.Q.V, H.T.C viết rằng, đã là trí thức, có hiểu biết thì phải dám “mở miệng”, phải “phản biện” và phải đấu tranh cho “khát vọng tự do dân chủ”. Vấn đề thứ ba, đó là chỉ trích rằng, việc xử lý “trí thức” là “điển hình của vi phạm quyền tự do ngôn luận, tự do biểu đạt”, từ đó tố cáo vi phạm nhân quyền.

Trong chiêu trò này, các đối tượng đã đưa ra một số thông tin sai sự thật, lập lờ đánh lừa người đọc. Chẳng hạn, khi tổ chức 10 mini game về “quyền tự do biểu đạt”, nhóm Hate Change treo phần thưởng là 10 cuốn sách “Bàn về tự do”, trong khi cuốn sách “Bàn về tự do” của J.S.Mill đã được NXB Tri thức tái bản và cuốn này không nằm trong danh mục cấm. Và cũng từ một cá nhân cụ thể như vậy, chúng suy diễn thành “hiện còn bao nhiêu tri thức tương tự”, từ đó kêu gọi chống đối.

Qua diễn biến trên cho thấy rằng, các đối tượng đang cố tình tìm cách cổ suý cho tư tưởng chống phá đất nước dưới cái mũ “triết học Khai sáng”, “phong trào Khai sáng”, “tinh thần Khai minh”. Thực tế, thời kỳ Khai minh hay thời kỳ Khai sáng (tiếng Anh: Age of Enlightenment; tiếng Pháp: Siècle des Lumières), còn gọi là thế kỷ Ánh sáng, là giai đoạn XVIII của triết học phương Tây, hay thời kỳ dài hơn gồm cả thời đại Lý tính (Age of Reason).

Từ này có thể được dùng với nghĩa hẹp hơn để chỉ phong trào của trí thức trong lịch sử, phong trào Khai sáng, phong trào ủng hộ lý tính với vai trò nền tảng căn bản của quyền lực. Song, cách hành xử của những người hùa theo, núp dưới trướng ông Chu Hảo để chống phá cho thấy họ đang bóp méo hoặc không hiểu gì về tư tưởng của triết học Khai sáng.

Trái với hiểu lầm của nhiều nhà chống Cộng, trong thực tế, thời Khai sáng phát sinh từ một quan điểm cuối thời Phục Hưng – rằng nếu áp dụng các phương pháp nghiên cứu đúng thì con người có thể tìm ra sự thật bằng lý tính của mình. Khi những kẻ chống phá chế độ tung ra một loạt các thông tin sai sự thật để tâng bốc, cổ suý ông Hảo, công kích Đảng Cộng sản Việt Nam thì thực tế, chính họ đã phản bội tinh thần nền tảng của thời Khai sáng, chứ chưa nói là không đủ tư cách đại diện cho trường phái đó.

Điểm nữa, những người suốt ngày mở miệng là nói đấu tranh cho dân chủ, nhân quyền thì thực tế chính họ đang vi phạm dân chủ, nhân quyền khi ra rả nói xấu cá nhân, tổ chức, cộng đồng bằng những chiêu trò hèn hạ, kể cả đê tiện nhất. Trí thức muốn “khai sáng” thì phải làm gì?

Điều cốt lõi nhất, nếu danh trí thức, lại theo trường phái “triết học Khai sáng” thì phải có đóng góp, tìm tòi, sử dụng tri thức của mình vào những việc có ích cho xã hội, để “khai sáng” xã hội chứ không phải là chống phá, đẩy lùi xã hội bằng cái mũ giả dối. Và khi cố tình vi phạm Điều lệ Đảng, các quy định của Đảng, vi phạm pháp luật thì người đó phải chịu trách nhiệm với các hình thức xử lý tương ứng.

Ông Chu Hảo vi phạm kéo dài, lại tỏ ra thách thức (như kết luận của UBKTTW đã nêu) thì làm sao đủ tư cách để “khai sáng” cho chính mình, nói gì với cộng đồng. Vậy thì những cá nhân đang bị mạng phản động, thù địch dụ dỗ, lôi kéo cũng cần phải sớm tỉnh ngộ, chớ ảo tưởng vì những cái áo giả danh dân chủ, nhân quyền, miệng nói cách tân, đổi mới, khai sáng văn minh cho xã hội song kỳ thực là số này đang hướng người cả tin lạc đường, lạc lối vào tăm tối.

Làm bất cứ điều gì, khi cái tâm mình không sáng, cái đức mình không sáng, bị nhuốm bởi động cơ cá nhân, hẹp hòi, dơ bẩn thì không có tư cách nào để đòi “làm sáng” thiên hạ, đừng có ảo tưởng chụp mũ dân chủ, nhân quyền, trí thức nào để ngụy biện.

Phải tỉnh táo, điều đó càng cần thiết trong xã hội số hôm nay!

TS Trần Tuấn Tú

Các tin khác

TP Hồ Chí Minh đẩy mạnh chuyển đổi số chống tham nhũng, tiêu cực

TP Hồ Chí Minh đẩy mạnh chuyển đổi số chống tham nhũng, tiêu cực

Đẩy mạnh số hóa hồ sơ, công khai dữ liệu quy hoạch, đất đai, xây dựng; tăng cường giải quyết công việc trên môi trường điện tử có khả năng giám sát, lưu vết toàn bộ quy trình là những giải pháp TP Hồ Chí Minh đang triển khai nhằm nâng cao hiệu quả phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn mới.

Tăng cường nguồn lực cho công tác xây dựng pháp luật

Tăng cường nguồn lực cho công tác xây dựng pháp luật

Quỹ hỗ trợ xây dựng chính sách, pháp luật là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, có tư cách pháp nhân, trực thuộc Bộ Tư pháp, hoạt động không vì mục đích lợi nhuận. Quỹ huy động, tiếp nhận và quản lý các nguồn lực hợp pháp nhằm hỗ trợ hoạt động nghiên cứu, xây dựng chính sách, pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật.

Sửa đổi luật đáp ứng yêu cầu đổi mới, đảm bảo hiệu quả thực thi pháp luật

Thiết lập khuôn khổ pháp lý toàn diện về xử lý vi phạm hành chính

Bộ Công an đã hoàn thành dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) để lấy ý kiến góp ý của nhân dân. Nhiều quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính được Bộ Công an đề xuất nhằm thiết lập khuôn khổ pháp lý toàn diện, hiện đại, phù hợp với yêu cầu cải cách tổ chức bộ máy nhà nước, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số.

Sự tử tế của người cầm bút vẫn là những giá trị bất biến

Sự tử tế của người cầm bút vẫn là những giá trị bất biến

Theo nhà báo Hồ Quang Lợi, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam, hiện là Phó Chủ tịch Hội Truyền thông số, dù công nghệ có xoay vần, phát triển đến đâu, sự tử tế của người cầm bút vẫn là những giá trị bất biến để báo chí khẳng định vị thế trước "cơn lốc" mạng xã hội.

Báo chí cách mạng trước thử thách an ninh thông tin trong thời đại số

Báo chí cách mạng trước thử thách an ninh thông tin trong thời đại số

Nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026), bài viết “Báo chí cách mạng Việt Nam trong thời đại số” của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ là lời nhắn gửi sâu sắc tới đội ngũ những người làm báo, mà còn đặt ra một yêu cầu có ý nghĩa chiến lược: báo chí cách mạng phải giữ vững sự thật, kiến tạo niềm tin, làm chủ công nghệ, góp phần bảo vệ an ninh thông tin, an ninh tư tưởng và trật tự, an toàn xã hội trong kỷ nguyên số.

Nâng cao hiệu quả trong phòng, chống tội phạm xâm phạm sở hữu

Nâng cao hiệu quả trong phòng, chống tội phạm xâm phạm sở hữu

Trong bối cảnh tội phạm xâm phạm sở hữu còn diễn biến phức tạp, việc tiếp tục hoàn thiện pháp luật hình sự và nâng cao hiệu quả áp dụng Bộ luật Hình sự là yêu cầu cấp thiết. Từ đó, góp phần bảo vệ quyền sở hữu hợp pháp của công dân, giữ vững an ninh, trật tự và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Ngăn chặn hiệu quả tội phạm trong lĩnh vực kinh tế

Ngăn chặn hiệu quả tội phạm trong lĩnh vực kinh tế

Thực tiễn đấu tranh với tội phạm trong lĩnh vực kinh tế cho thấy việc sửa đổi, bổ sung Bộ luật Hình sự và các văn bản hướng dẫn thi hành là yêu cầu cấp thiết nhằm đáp ứng yêu cầu phòng, chống tội phạm trong tình hình mới. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả ngăn chặn các loại tội phạm ẩn danh, tội phạm tài chính, công nghệ cao và tội phạm do pháp nhân thương mại thực hiện.

Tài khoản mạng xã hội " Ôn thi cùng Linhteacher 99" thu hút nhiều học sinh

Kỳ cuối: Phát huy sức mạnh cộng đồng mạng

Với tỷ lệ trên 70% dân số sử dụng Internet, khoảng 80 triệu tài khoản mạng xã hội, sức mạnh của cộng đồng mạng ngày càng được minh chứng rõ nét. Phát huy được sức mạnh của cộng đồng mạng, chính là phát huy được sức mạnh toàn dân trên môi trường số, tạo nên "lá chắn mềm", có ý nghĩa đối với nhiệm vụ đảm bảo trật tự an toàn xã hội; phòng ngừa, đấu tranh với các nguy cơ đe dọa an ninh quốc gia.

Gian hàng 0 đồng của Công an xã Trung Thành, tỉnh Thanh Hóa .

Xây dựng môi trường an toàn trên không gian số

Không gian mạng ngày nay là một mặt trận phức hợp đặc biệt quan trọng, nơi hình thành, tác động trực tiếp đến nhận thức, cảm xúc và niềm tin xã hội. Xây dựng môi trường an toàn trên không gian mạng nhằm cụ thể hóa nhận thức, hành động trong việc đảm bảo an ninh toàn diện, đặt an ninh xuyên suốt mọi lĩnh vực phát triển của đất nước. 

Tạo cơ chế đặc thù để xử lý nhà đất dôi dư

Tạo cơ chế đặc thù để xử lý nhà đất dôi dư

Trong khi chủ trương thực hành tiết kiệm chống lãng phí đang được thực hiện triệt để, thì bài toán giải quyết nhà đất dôi dư sau sáp nhập tiếp tục được đặt ra riết róng, với một cơ chế đặc thù để đẩy nhanh tiến độ xử lý.

Chủ động ngăn chặn gian lận bằng AI trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT

Chủ động ngăn chặn gian lận bằng AI trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT

Năm 2026 là năm đầu tiên Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông (THPT) được tổ chức sau khi sáp nhập tỉnh, thành. Đặc biệt, kỳ thi năm nay có hơn 1,2 triệu thí sinh trên toàn quốc đăng ký dự thi, tăng hơn 61.000 em so với năm 2025 và là kỳ thi có số lượng thí sinh dự thi cao kỷ lục.

Tinh thần ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước: Kim chỉ nam cho khát vọng vươn mình

Tinh thần ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước: Kim chỉ nam cho khát vọng vươn mình

Ngày 5/6/1911, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành bước chân lên con tàu Amiral Latouche Tréville tại Bến cảng Nhà Rồng, bắt đầu cuộc hành trình vạn dặm tìm đường cứu nước. Quyết định ấy không chỉ thay đổi số phận của một con người, mà còn xoay chuyển toàn bộ bánh xe lịch sử của một dân tộc.

Tháo gỡ các điểm nghẽn để khoa học cơ bản phát triển

Tháo gỡ các điểm nghẽn để khoa học cơ bản phát triển

Để tháo gỡ các điểm nghẽn, trước hết cần đổi mới mạnh mẽ cơ chế đầu tư và quản trị khoa học theo hướng trao quyền tự chủ cao hơn cho các cơ sở nghiên cứu và nhà khoa học. Cùng với đó, cần xây dựng chiến lược quốc gia dài hạn về phát triển khoa học cơ bản, tập trung vào các lĩnh vực nền tảng có ý nghĩa chiến lược.

Đầu tư công gặp khó vì thiếu vật liệu xây dựng

Đầu tư công gặp khó vì thiếu vật liệu xây dựng

Nguồn cung vật liệu xây dựng chưa đáp ứng kịp nhu cầu gia tăng nhanh trong giai đoạn đẩy mạnh đầu tư công, cùng với giá nguyên vật liệu tăng cao so với dự toán được duyệt là nguyên nhân khiến công tác giải ngân kế hoạch đầu tư công gặp khó.