“Phong trào Khai sáng” – đừng ảo tưởng mà lạc lối, nhầm đường!

Việc ông Chu Hảo bị Ủy ban Kiểm tra Trung ương (UBKTTW) thi hành kỷ luật bằng hình thức khai trừ Đảng đã diễn ra một tháng nay, song trên mạng internet, các trang báo của các thế lực thù địch, phản động nước ngoài được sự tiếp tay của không ít đối tượng bất mãn, chống đối trong nước tung ra các bài viết, lan truyền nhằm bảo vệ hành vi sai trái của ông Chu Hảo, quay sang chống phá, miệt thị chế độ. 

Trang RFA tung vấn đề “Đảng viên suy thoái, hiện tượng hay bản chất” rồi mặc nhiên quy kết: “điều đó cho thấy sự suy thoái đạo đức và lối sống của đảng viên là vấn đề… bản chất”! Trang VOA còn liệt kê những nhân vật chống đối rồi tự huyễn hoặc rằng, có ít nhất 13 trí thức, đảng viên kỳ cựu từ bỏ đảng sau “hiệu ứng Chu Hảo”.

Trong khi đó, hồi tháng 4-2018, trang BBC nói rằng, nhận diện suy thoái trong Đảng là “chưa rõ địa chỉ” thì nay, sau sự việc nói trên lại trích dẫn những ý kiến của các đối tượng chống đối rồi quy chụp chuyện đảng viên suy thoái, “bỏ đảng”.

Điều đáng nói là, không ít cá nhân khi đọc những bài viết có nội dung sai trái nói trên lại share bài viết lên trang facebook, có những bình luận mang tính cổ suý, hùa theo. Qua các bài viết, có thể thấy số tổ chức, cá nhân này đã phụ hoạ chính những cuốn sách mà Nhà xuất bản Tri thức đã ấn hành dưới thời ông Chu Hảo làm Giám đốc, Tổng Biên tập như sách “Triết học Khai sáng” hay từ hoạt động của các tổ chức mà ông Hảo đã tham gia sáng lập như nhóm “Diễn đàn Xã hội Dân sự”, nhóm “Tinh thần Khai minh”…

Số chống đối tập trung đưa tin thổi phồng, sai sự thật hòng tạo dư luận hiểu sai việc UBKTTW kỷ luật ông Hảo, dẫn dắt dư luận theo hướng kỷ luật một cá nhân sai phạm thành “tuyên chiến với giới trí thức Việt Nam”.

Qua theo dõi cho thấy có những nhóm đang tìm cách tuyên truyền, cổ suý vấn đề này. Thứ nhất, đó là số chống đối “có tuổi” có quan hệ với ông Chu Hảo, gồm những cá nhân từng có đóng góp nhất định khi đảm đương các chức trách trước đây trong bộ máy Nhà nước, doanh nghiệp, đoàn thể, nay biến thái, số này tham gia các tổ chức như Viện IDS, Diễn đàn Xã hội Dân sự…

Nhóm thứ hai là những người có tư tưởng dân chủ, nhân quyền kiểu phương Tây, từng có hành vi vi phạm, bị cơ quan chức năng xử lý. Nhóm thứ ba là một số thanh niên, trí thức, sinh viên bị dẫn dắt bởi “xã hội dân sự”, thường xuyên tham gia “nói ngược”, chỉ trích đất nước trên mạng xã hội.

Về phương thức tuyên truyền, các đối tượng dùng nhiều chiêu trò. Một là viết “thư ngỏ” rồi tung lên mạng, gửi đến các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, nội dung phản đối việc “xử lý tri thức”. Hai là tổ chức một chuỗi hoạt động “quyền tự do biểu đạt” với phần thưởng là các cuốn sách sai phạm của NXB Tri thức. Ba là tổ chức viết bài, lập fanpage để tôn ông Chu Hảo thành biểu tượng của trào lưu “triết học Khai sáng” ở Việt Nam, của mẫu “trí thức phản biện”.

Mục đích của số này là “suy tôn anh hùng” để tạo “tượng đài” kêu gọi đả kích chế độ. Một dạng nữa là giở trò “tuyên bố bỏ đảng”, dù thực tế họ không đủ tư cách đứng trong hàng ngũ của Đảng, đã bị kỷ luật hoặc có nguy cơ bị kỷ luật, khai trừ. Trong các dạng thức trên thì dạng thức dựng “tượng đài” để cổ suý tư tưởng chống phá, miệt thị chế độ là rất nguy hiểm vì họ cố tình lái vấn đề sang hướng khác để khiến người sử dụng mạng xã hội nếu thiếu hiểu biết sẽ rơi vào trận địa do chúng cài đặt, nhầm tưởng là Đảng, Nhà nước ta “kỳ thị với tri thức”.

Chiêu trò này chúng đang gia tăng cường độ khi đã thu hút được số người nhất định tham gia vào nhóm, hội của chúng hay tiếp tay theo kiểu share bài viết, bình luận vào bài viết với quan điểm ủng hộ, a dua…

Về nội dung, các đối tượng tập trung đưa ra 3 vấn đề. Thứ nhất là công kích, miệt thị chế độ, nói xấu Đảng Cộng sản Việt Nam, bôi nhọ chủ nghĩa xã hội, và nền tảng tư tưởng Mác-Lê nin. Phê phán nhân cách, đạo đức của các đảng viên, phủ nhận vai trò của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Thứ hai là chúng ca ngợi hình mẫu những người mà chúng gọi là “dũng cảm, dám nói thẳng, nhìn thẳng”, coi số này là “trí thức phản biện tiêu biểu”, làm điểm tựa để kích động đám đông chống đối, cổ suý trào lưu “triết học Khai sáng” của phương Tây. Chẳng hạn, H.Q.V, H.T.C viết rằng, đã là trí thức, có hiểu biết thì phải dám “mở miệng”, phải “phản biện” và phải đấu tranh cho “khát vọng tự do dân chủ”. Vấn đề thứ ba, đó là chỉ trích rằng, việc xử lý “trí thức” là “điển hình của vi phạm quyền tự do ngôn luận, tự do biểu đạt”, từ đó tố cáo vi phạm nhân quyền.

Trong chiêu trò này, các đối tượng đã đưa ra một số thông tin sai sự thật, lập lờ đánh lừa người đọc. Chẳng hạn, khi tổ chức 10 mini game về “quyền tự do biểu đạt”, nhóm Hate Change treo phần thưởng là 10 cuốn sách “Bàn về tự do”, trong khi cuốn sách “Bàn về tự do” của J.S.Mill đã được NXB Tri thức tái bản và cuốn này không nằm trong danh mục cấm. Và cũng từ một cá nhân cụ thể như vậy, chúng suy diễn thành “hiện còn bao nhiêu tri thức tương tự”, từ đó kêu gọi chống đối.

Qua diễn biến trên cho thấy rằng, các đối tượng đang cố tình tìm cách cổ suý cho tư tưởng chống phá đất nước dưới cái mũ “triết học Khai sáng”, “phong trào Khai sáng”, “tinh thần Khai minh”. Thực tế, thời kỳ Khai minh hay thời kỳ Khai sáng (tiếng Anh: Age of Enlightenment; tiếng Pháp: Siècle des Lumières), còn gọi là thế kỷ Ánh sáng, là giai đoạn XVIII của triết học phương Tây, hay thời kỳ dài hơn gồm cả thời đại Lý tính (Age of Reason).

Từ này có thể được dùng với nghĩa hẹp hơn để chỉ phong trào của trí thức trong lịch sử, phong trào Khai sáng, phong trào ủng hộ lý tính với vai trò nền tảng căn bản của quyền lực. Song, cách hành xử của những người hùa theo, núp dưới trướng ông Chu Hảo để chống phá cho thấy họ đang bóp méo hoặc không hiểu gì về tư tưởng của triết học Khai sáng.

Trái với hiểu lầm của nhiều nhà chống Cộng, trong thực tế, thời Khai sáng phát sinh từ một quan điểm cuối thời Phục Hưng – rằng nếu áp dụng các phương pháp nghiên cứu đúng thì con người có thể tìm ra sự thật bằng lý tính của mình. Khi những kẻ chống phá chế độ tung ra một loạt các thông tin sai sự thật để tâng bốc, cổ suý ông Hảo, công kích Đảng Cộng sản Việt Nam thì thực tế, chính họ đã phản bội tinh thần nền tảng của thời Khai sáng, chứ chưa nói là không đủ tư cách đại diện cho trường phái đó.

Điểm nữa, những người suốt ngày mở miệng là nói đấu tranh cho dân chủ, nhân quyền thì thực tế chính họ đang vi phạm dân chủ, nhân quyền khi ra rả nói xấu cá nhân, tổ chức, cộng đồng bằng những chiêu trò hèn hạ, kể cả đê tiện nhất. Trí thức muốn “khai sáng” thì phải làm gì?

Điều cốt lõi nhất, nếu danh trí thức, lại theo trường phái “triết học Khai sáng” thì phải có đóng góp, tìm tòi, sử dụng tri thức của mình vào những việc có ích cho xã hội, để “khai sáng” xã hội chứ không phải là chống phá, đẩy lùi xã hội bằng cái mũ giả dối. Và khi cố tình vi phạm Điều lệ Đảng, các quy định của Đảng, vi phạm pháp luật thì người đó phải chịu trách nhiệm với các hình thức xử lý tương ứng.

Ông Chu Hảo vi phạm kéo dài, lại tỏ ra thách thức (như kết luận của UBKTTW đã nêu) thì làm sao đủ tư cách để “khai sáng” cho chính mình, nói gì với cộng đồng. Vậy thì những cá nhân đang bị mạng phản động, thù địch dụ dỗ, lôi kéo cũng cần phải sớm tỉnh ngộ, chớ ảo tưởng vì những cái áo giả danh dân chủ, nhân quyền, miệng nói cách tân, đổi mới, khai sáng văn minh cho xã hội song kỳ thực là số này đang hướng người cả tin lạc đường, lạc lối vào tăm tối.

Làm bất cứ điều gì, khi cái tâm mình không sáng, cái đức mình không sáng, bị nhuốm bởi động cơ cá nhân, hẹp hòi, dơ bẩn thì không có tư cách nào để đòi “làm sáng” thiên hạ, đừng có ảo tưởng chụp mũ dân chủ, nhân quyền, trí thức nào để ngụy biện.

Phải tỉnh táo, điều đó càng cần thiết trong xã hội số hôm nay!

TS Trần Tuấn Tú

Các tin khác

Giữ niềm tin vào đội ngũ thầy thuốc

Giữ niềm tin vào đội ngũ thầy thuốc

Những vụ án xảy ra trong lĩnh vực y tế thời gian qua đặt ra một câu hỏi khó, nhưng không thể né tránh: vì sao những lớp kiểm soát được thiết kế để ngăn ngừa sai phạm lại có thể bị xuyên qua?

Nhà cao tầng mọc theo tuyến Metro số 1 Bến Thành-Suối Tiên.

Kỳ 1: "Mở khóa" không gian bầu trời và lòng đất

Trong quá trình mở rộng không gian phát triển, TP Hồ Chí Minh đang chuyển từ tư duy khai thác quỹ đất theo chiều ngang sang tổ chức lại cả không gian trên mặt đất và dưới lòng đất. Với cơ chế TOD gắn phát triển đô thị với giao thông công cộng, cùng chính sách quản lý, khai thác không gian ngầm, thành phố đang từng bước mở thêm dư địa cho hạ tầng, giao thông và các hoạt động kinh tế.

Hãy xây dựng “lá chắn số” cho chính mình

Hãy xây dựng “lá chắn số” cho chính mình

Để tránh bị sập... "bẫy lừa", các chuyên gia khuyến cáo nên vận dụng nguyên tắc: “Dừng - Kiểm tra - Xác minh”. Cụ thể, "Dừng" là dừng lại trước những yêu cầu bất thường; "Kiểm tra" là kiểm tra thông tin, người liên hệ và đường link; "Xác minh" là xác minh qua kênh chính thức trước khi cung cấp dữ liệu hoặc chuyển tiền. Cùng với đó, phải thực hiện tốt nguyên tắc “Ba không - Ba có”,...

Trách nhiệm của lực lượng Công an nhân dân đối với công tác tư tưởng trong bối cảnh mới

Trách nhiệm của lực lượng Công an nhân dân đối với công tác tư tưởng trong bối cảnh mới

Triển khai đồng bộ, quyết liệt các định hướng chiến lược mới về công tác tư tưởng không chỉ là nhiệm vụ cấp bách trước mắt, mà còn là đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng nhằm củng cố vững chắc nền tảng chính trị - tư tưởng trong toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và lực lượng Công an nhân dân.

Giải bài toán "nợ hạ tầng" mà mỗi mùa mưa đến lại canh cánh nỗi lo

Giải bài toán "nợ hạ tầng" mà mỗi mùa mưa đến lại canh cánh nỗi lo

Mưa là chuyện của trời. Ngập là chuyện của người. Đó là điều đầu tiên cần được nói thẳng khi Hà Nội và nhiều tỉnh phía Bắc, Bắc Trung Bộ vừa trải qua những ngày mưa lớn liên tiếp từ 14 đến 17/9: có điểm đo vượt 250 mm, nước sông Bùi tại Yên Duyệt vượt báo động ba, một số đoạn đê thấp bị tràn, hàng trăm cán bộ, chiến sĩ và người dân đắp đê trong đêm, hàng chục nghìn hộ dân ngoại thành bị ảnh hưởng, trường học phải nghỉ hoặc chuyển sang học trực tuyến. Trong nội đô, những tuyến phố quen tên lại ngập đúng vào giờ đi làm.

Kỳ 1: Pháp lý mở lối cho người dám nghĩ, dám làm

Kỳ 1: Pháp lý mở lối cho người dám nghĩ, dám làm

Sự ra đời của Nghị quyết số 37/2026/QH16 ngày 24/8/2026 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số (Nghị quyết số 37/2026/QH16) được ví như một “luồng sinh khí mới” giải tỏa áp lực tâm lý nặng nề cho đội ngũ cán bộ, công chức và các doanh nghiệp công nghệ.

Hoàn thiện pháp luật hình sự về pháp nhân thương mại phù hợp yêu cầu thực tiễn

Hoàn thiện pháp luật hình sự về pháp nhân thương mại phù hợp yêu cầu thực tiễn

Việc ghi nhận trách nhiệm hình sự (TNHS) của pháp nhân thương mại (PNTM) trong Bộ luật Hình sự (BLHS) năm 2015 là bước phát triển quan trọng của pháp luật hình sự Việt Nam. Tuy nhiên, các quy định hiện hành chưa làm rõ bản chất lỗi của pháp nhân, cơ chế quy kết hành vi của cá nhân cho pháp nhân và mối quan hệ giữa trách nhiệm của hai chủ thể.

Đà Nẵng siết trekking tự phát, giữ Sơn Trà an toàn

Đà Nẵng siết trekking tự phát, giữ Sơn Trà an toàn

Bán đảo Sơn Trà càng hấp dẫn du khách bởi vẻ đẹp nguyên sơ, hệ sinh thái đặc biệt với núi rừng, biển cả và những đàn voọc chà vá chân nâu quý hiếm, thì yêu cầu bảo vệ nơi đây càng trở nên cấp thiết. Thời gian qua, các tour trekking, du lịch sinh thái, quan sát động vật hoang dã tự phát đã kéo theo nhiều vụ lạc đường, tai nạn, mất tích, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ tác động đến rừng đặc dụng. Đà Nẵng đang siết chặt quản lý, nhưng phía sau câu chuyện “cấm” còn là bài toán lớn hơn: Bảo đảm an toàn cho du khách, bảo vệ hệ sinh thái và tổ chức thế nào để nhu cầu khám phá thiên nhiên được đáp ứng một cách có trách nhiệm.

Tháo gỡ điểm nghẽn, làm sạch mã số thuế

Tháo gỡ điểm nghẽn, làm sạch mã số thuế

Chiến dịch làm sạch mã số thuế giúp sàng lọc rủi ro, ngăn chặn việc lợi dụng doanh nghiệp (DN) “ảo”, DN “ma” để trốn thuế, làm sạch môi trường kinh doanh, chống thất thu ngân sách.

Từ quản lý thông tin đến dẫn dắt nhận thức xã hội

Từ quản lý thông tin đến dẫn dắt nhận thức xã hội

Dẫn dắt nhận thức không có nghĩa là áp đặt nhận thức. Muốn định hướng hiệu quả, trước hết phải hiểu xã hội đang quan tâm điều gì, băn khoăn điều gì và vì sao một thông tin lại có thể tạo ra những phản ứng mạnh...

Nghị quyết 26 NQ/TW đặt du lịch vào bệ phóng phát triển lên tầm cao mới

Nghị quyết 26-NQ/TW đặt du lịch vào bệ phóng phát triển lên tầm cao mới

Nghị quyết 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới của Bộ Chính trị cùng với những Nghị quyết trụ cột khác đã tạo ra những cơ hội, xung lực mới cho du lịch phát triển… Đây là khẳng định của Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu trong cuộc phỏng vấn ngày 7/9 do Báo Công an nhân dân thực hiện.

Bảo vệ từ sớm, từ xa nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng

Bảo vệ từ sớm, từ xa nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng

Nghị quyết số 25-NQ/TW ra đời đã phản ánh sự thích ứng kịp thời, đổi mới tư duy trước những thay đổi của thời đại số, khi không gian mạng trở thành nguồn tài nguyên chiến lược, mang đến một không gian phát triển mới trong thời đại công nghệ số và AI đang làm thay đổi sâu sắc phương thức quản trị quốc gia.

Tăng “sức đề kháng số” trước chiêu trò thao túng thông tin

Tăng “sức đề kháng số” trước chiêu trò thao túng thông tin

Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị ngày 3/9/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Phải coi không gian mạng là địa bàn trọng yếu của công tác tư tưởng và là kênh lắng nghe Nhân dân. Phải phân biệt băn khoăn, phản biện, thông tin chưa đầy đủ với tin giả, xuyên tạc, thao túng có tổ chức; không quy chụp ý kiến khác biệt; không để thông tin giả mạo, độc hại, lệch chuẩn dẫn dắt”.

Ngăn chặn tội phạm từ sớm ngay khi hậu quả chưa xảy ra

Ngăn chặn tội phạm từ sớm ngay khi hậu quả chưa xảy ra

Mục đích của đề xuất mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của hành vi chuẩn bị phạm tội đối với 13 tội danh tại dự thảo Bộ luật Hình sự (BLHS) sửa đổi là nhằm ngăn chặn tội phạm từ sớm ngay từ khi hậu quả chưa xảy ra.

Từ tiếng trống khai trường đến một nền giáo dục mới

Từ tiếng trống khai trường đến một nền giáo dục mới

Sáng 5/9, tiếng trống khai trường vang lên cùng lúc trên cả nước, trong khung giờ thống nhất từ 7 giờ 30 đến 8 giờ 30, kết nối trực tiếp ba điểm cầu lớn Lào Cai, Gia Lai, An Giang cùng hàng chục điểm cầu tương tác khác. Hàng triệu học sinh, từ đồng bằng đến biên giới, hải đảo, cùng bước vào năm học mới trong một nghi thức chưa từng đồng bộ đến vậy. Ngày khai giảng, vì thế, không còn là sự kiện riêng của từng nhà trường mà đã trở thành một ngày hội chung của nền giáo dục quốc gia.

Tham vấn tâm lý học đường góp phần hạn chế tình hình trẻ hóa tội phạm

Tham vấn tâm lý học đường góp phần hạn chế tình hình trẻ hóa tội phạm

Không phải đứa trẻ nào vi phạm pháp luật cũng bắt đầu bằng ý định trở thành người xấu. Có những đứa trẻ không hề biết hành vi của mình là phạm pháp, mà chỉ hiểu đơn giản là để vui đùa, để giải tỏa sự hiếu động, những áp lực kéo dài, một mâu thuẫn không được tháo gỡ, cảm giác bị bỏ rơi, nhu cầu được công nhận hoặc đơn giản là sự thiếu hụt kỹ năng để kiểm soát chính mình.