Kỳ bí những câu chuyện về nghĩa địa cá Ông

Nằm khuất giữa thị xã biển tấp nập ở xứ Nghệ là khu nghĩa địa độc đáo với nhiều sự tích kỳ bí: Nghĩa địa của cá Ông. Theo người trông coi thì nghĩa địa có từ khoảng 300 năm trước, đến thời điểm hiện tại  là nơi an nghỉ của gần 100 cá Ông, loại cá được những ngư dân bản địa gọi với cái tên tôn kính là “Ngài”…

Nghĩa địa cá Ông (hay còn gọi là cá voi) nằm trong khuôn viên của đền Làng Hiếu, thuộc khối Hải Thanh, phường Nghi Hải, thị xã Cửa Lò, tỉnh Nghệ An. Đền được xây dựng từ thời Lê, là nơi cư dân miền biển Cửa Hội chọn để thờ các vị thần như: Cao Sơn, Cao Các, Đức Thánh Mẫu, Sát Hải Đại Vương Hoành Tá Thôn.

Đặc biệt, trong khuôn viên đền còn thờ cá Ông với quan niệm là vị thần của ngư dân miền biển. Cũng vì luôn tôn kính các “Ngài” nên từ bao đời nay, mỗi khi phát hiện xác cá Ông trôi dạt vào bờ, người dân đều đưa về đây chôn cất với tấm lòng thành kính. Cứ thế lâu dần trở thành nghĩa địa của cá Ông. Hiện trong khuôn viên đền có 88 ngôi mộ và 1 lăng chính, nơi an nghỉ thân xác 100 “Ngài” đã lụy vào vùng biển Cửa Hội, Cửa Lò trong khoảng 300 năm qua.

36_ Kỳ bí những câu chuyện về nghĩa địa cá Ông -0
Người quản trang cần mẫn quét dọn, hương khói cho từng ngôi mộ cá Ông.

Trong số nhiều ngôi mộ cá Ông được chôn cất, hương khói tại đây, có một ngôi mộ đặc biệt hơn cả. Tương truyền, vào khoảng thế kỷ XIX, vùng Cửa Hội thường xuất hiện một con cá Ông to như chiếc tàu, đã cứu vớt được rất nhiều ngư dân bị nạn. Khi “Ngài” mất, xác trôi vào bờ, ngư dân trong vùng đã tổ chức lễ an táng vô cùng long trọng, theo đó, người dân phải dùng tới 61 đôi chiếu mới đắp vừa đủ thân “Ngài”.

Về sau, bộ xương của “Ngài” được cất táng vào lăng chính của khu nghĩa trang Ngư Ông trong khu vực đền Làng Hiếu cùng với 11 bộ xương cốt của 11 cá Ông khác. Đây cũng là khởi thuỷ của nghĩa địa cá Ông. Đây là phần mộ linh thiêng nhất trong toàn bộ nghĩa trang. Chính vì thế, không chỉ vào các ngày rằm, ngày đầu tháng mà trước mỗi chuyến ra khơi, những ngư dân trong vùng đều có thói quen đến nghĩa trang để thắp nén hương lên các phần mộ cá Ông. Họ cầu các ngài che chở để những chuyến ra khơi được bình an, may mắn. Qua nhiều thế hệ, trong tâm thức ngư dân nơi đây, cá Ông chính là thần Đông Hải luôn bảo vệ, nâng đỡ họ trước sóng gió của đại dương.

Theo ông Nguyễn Võ Hạ, người trông coi nghĩa địa đặc biệt này thì ngư dân nào phát hiện cá Ông chết hay lụy bờ đầu tiên sẽ là người chịu tang "Ngài" theo nghi thức đại tang trong gia đình. Ngoài việc an táng trọng thể, chu đáo và cùng gia đình chịu tang trong 3 ngày, người phát hiện "Ngài lụy" phải tiếp tục chịu tang trong vòng 2 năm 3 tháng tiếp theo. Đặc biệt, các cá Ông sau khi  được phát hiện, được tổ chức an táng thì cũng giống như phong tục an táng người mất, sau 3 năm thì mới được cải táng, đưa vào khuôn viên Đền Làng Hiếu để thờ phụng.

Hiện, ngoài khu lăng mộ chính đang chứa xương cốt của "Ngài" cùng xương cốt của 11 con cá Ông khác thì còn có 88 phần mộ khác với tổng cộng 100 cá Ông đã được thờ phụng, chăm sóc tại đây. Sau nhiều năm, nghĩa trang đã được nâng cấp, toàn bộ khuôn viên được lát gạch men, các phần mộ được xây bằng gạch, quét sơn màu sáng, một số phần mộ được gắn bia, ghi tên của "Ngài", cùng thời điểm được phát hiện, chôn cất. Tên của "Ngài" được đặt theo họ của người phát hiện và thờ phụng.

Ông Hạ cũng cho hay, ngày nay, ngư dân đi biển với nhiều phương tiện, thông tin hiện đại để liên lạc với đất liền. Mỗi ngày, mỗi giờ ngư dân đều cập nhật tình hình thời tiết nên tránh được những hiểm họa từ thiên nhiên. Thế nhưng, trong tâm thức của các ngư dân, cá Ông vẫn là loài cá linh thiêng, là “vị thần” phù hộ cho họ được xuôi chèo mát mái. Vì thế, những tục lệ liên quan đến cá Ông đến ngày nay vẫn được mọi người duy trì, thực hiện bằng cả tấm lòng thành. Đó như là nét “di sản văn hóa miền biển” của ngư dân vùng Cửa Hội, Cửa Lò này.

36_ Kỳ bí những câu chuyện về nghĩa địa cá Ông -0
Khuôn viên đền Làng Hiếu và nghĩa trang cá Ông tại thị xã Cửa Lò (Nghệ An).

Không chỉ chia sẻ nhiều câu chuyện ly kỳ xung quanh cá Ông, người trông coi nghĩa địa đặc biệt này là ông Nguyễn Võ Hạ cho biết: Ông làm công việc này đã hơn 10 năm. Người dân khối Hải Thanh dường như cũng đã quen thuộc với hình ảnh mỗi sáng sớm, ông lại lọ mọ quét lá, rồi dùng khăn lau chùi các phần mộ của cá Ông một cách tỉ mẩn, bất kể trời mưa hay nắng.

Ông Hạ vốn là một ngư dân, gắn bó với những con sóng ngoài khơi theo nghề cha truyền con nối. Và biển cả đã giúp người đàn ông này không chỉ nuôi sống cả gia đình mà còn nuôi các con của ông ăn học, trưởng thành. Cũng như bao ngư dân khác, khi không còn sức để bám biển, ông nghỉ tay gác mái, an hưởng tuổi già. Nhưng năm 2012, người con trai thứ của ông mới 18 tuổi đột ngột qua đời sau một vụ tai nạn. Mất mát lớn khiến người đàn ông vốn dạn dày sương gió phải chịu cú sốc tinh thần, ngày ngày ông Hạ tìm đến ngôi đền Làng Hiếu để tĩnh tâm.

Thời điểm này, thủ từ của ngôi đền xin nghỉ vì tuổi cao, chính quyền địa phương động viên ông kế tiếp nhang khói ở đây. Và ông Hạ trở thành "quản trang" của nghĩa địa cá Ông từ đó.

Ông Hạ cho biết: Hằng ngày ông quét dọn khu lăng mộ của các Ngài, mồng một và ngày rằm hằng tháng thì hương khói và hướng dẫn người dân đi lễ, thắp hương. Người quản trang già chia sẻ: Công việc cũng không có gì nặng nhọc nhưng cần sự thành tâm, tỉ mỉ, chu đáo. Với ông, được chăm sóc phần mộ của các "Ngài", không chỉ để tĩnh tâm lúc tuổi xế chiều, mà còn là góp phần gìn giữ nét đẹp trong đời sống tâm linh của người dân quê hương ông.

Cứ vào ngày 14/3 Âm lịch hằng năm, làng chài Cửa Lò lại tổ chức lễ nghinh Ông với sự tham dự của đông đảo ngư dân nơi và du khách tham dự. Đối với những người đã từng chịu tang cá Ông sẽ đem lễ vật cúng viếng. Người dân từ mọi miền đến đây luôn cầu mong được may mắn, bình an. Được biết, năm 2012, Đền làng Hiếu và nghĩa trang cá Ông đã được UBND tỉnh Nghệ An công nhận là di tích văn hóa cấp Tỉnh. Đến nay đền làng Hiếu và nghĩa địa cá Ông không chỉ là nơi lưu giữ những nét đẹp văn hoá tâm linh của người dân vạn chài địa phương, mà đã trở thành một trong những điểm tham quan hút du khách bởi những câu chuyện kỳ bí về nghĩa địa cá Ông.

Thùy Anh

Các tin khác

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Ít xuất hiện trước công chúng, nhưng công tác bảo vệ các sự kiện chính trị, văn hóa quan trọng diễn ra hay các chuyến công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, khách quốc tế đến khu vực phía Nam, những chú chó nghiệp vụ của Phòng Cảnh vệ miền Nam (Bộ Tư lệnh Cảnh vệ) luôn sát cánh cùng cán bộ, chiến sĩ, trở thành “mắt thần”, “lá chắn” bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối.

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Từ bản Lân Đặt biệt lập giữa núi rừng, nơi người dân vừa trải qua nhiều tháng bị nước lũ chia cắt, đến những tuyến cáp đang được triển khai tại Tràng Định, hành trình xóa vùng lõm sóng di động ở Lạng Sơn đang được thực hiện bằng quyết tâm của Viettel, sự vào cuộc của bộ đội và sự đồng lòng của chính quyền, nhân dân. Không chỉ đưa sóng 4G đến những nơi còn thiếu kết nối, chương trình còn mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin, dịch vụ số, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn biên giới.

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Trước tình trạng vi phạm pháp luật trong học sinh, thanh thiếu niên (HS, TTN) còn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm, Công an TP Hải Phòng đã triển khai nhiệm vụ, giải pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật trong HS, TTN, người thất nghiệp trên địa bàn. Trong đó đánh giá thực trạng, nhận diện nguyên nhân, đề ra giải pháp nhằm chủ động phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở, không để những biểu hiện lệch chuẩn trở thành mầm mống tội phạm.

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Có những chàng trai vừa rời ghế nhà trường đã tìm đến Công an xã để tìm hiểu về tiêu chuẩn, điều kiện thực hiện nghĩa vụ Công an nhân dân (CAND). Sau khi cân nhắc, họ viết đơn tình nguyện, mong muốn được rèn luyện trong môi trường kỷ luật, thử sức và trưởng thành qua những năm tháng thực hiện nghĩa vụ. Đằng sau mỗi lá đơn là những khát vọng của tuổi trẻ, cùng mong muốn được góp sức mình cho quê hương.

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Thông qua công tác tuyên truyền, vận động kết hợp tổ chức nhiều hình thức linh hoạt, sáng tạo, lực lượng Công an xã, phường tại Hà Tĩnh đã vận động người dân trên địa bàn giao nộp hàng trăm khẩu súng cùng nhiều công cụ hỗ trợ, vật liệu nổ các loại.

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Sau cai nghiện, điều khó nhất với nhiều người không chỉ là tránh xa ma túy mà còn là bắt đầu lại cuộc sống. Từ rà soát, quản lý, giáo dục đến kết nối vay vốn, học nghề, tìm việc làm, Công an các đơn vị, địa phương ở Hải Phòng đang cùng chính quyền, ngân hàng và các đoàn thể tạo thêm những “điểm tựa” để người sau cai có thể tự đứng lên bằng chính sức lao động của mình.

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

Không để ma túy có khoảng trống len vào địa bàn, suốt 45 ngày đêm, Công an TP Đà Nẵng đồng loạt tổng rà soát từ khu dân cư, chung cư, nhà trọ, cơ sở lưu trú đến chợ đầu mối, bến xe và những địa bàn tiềm ẩn nguy cơ. Với phương châm “đi từng nhà, rà từng người”, mỗi cuộc kiểm tra không chỉ để phát hiện, xử lý mà còn mở ra những đầu mối truy xét, đấu tranh, làm sạch địa bàn. 45 ngày đêm khép lại, yêu cầu “làm sạch để giữ sạch” tiếp tục được đặt ra thường xuyên, hướng tới mục tiêu xây dựng TP Đà Nẵng không ma túy.

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

10 năm qua, những đứa trẻ đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm Từ thiện xã hội chùa Hồi Long, xã Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hóa vẫn gọi sư cô Thích Đàm Ngoan là mẹ. Từ những đứa trẻ đỏ hỏn bị bỏ lại bên cổng chùa đến những em nhỏ lớn lên dưới mái nhà Hồi Long, sư cô đã dành phần lớn thời gian, công sức và tình yêu thương để các em có một tuổi thơ bình thường như bao đứa trẻ khác.

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Hơn hai thập kỷ sau khi được mở tuyến, đường Hồ Chí Minh nhánh Tây từ Phong Nha đến Khe Sanh đã trở thành một trục giao thông quan trọng xuyên qua miền Tây Quảng Trị. Tuyến đường đi qua những vùng núi rừng hiểm trở, kết nối các bản làng với miền xuôi, tạo thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương và từng bước thay đổi sinh kế.

Nẻo thiện tìm về

Nẻo thiện tìm về

Giúp đỡ người dân đi qua đường khi gặp mưa lũ, không nhận tiền “bồi dưỡng” của đối tượng khai thác gỗ trái phép, không quản thời gian, không nề hà công việc, có lệnh triệu tập là lên đường, đó là bản tính của Nguyễn Quốc Duy - Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự (ANTT) thôn Mỹ Thạnh, xã Hàm Thạnh, tỉnh Lâm Đồng.

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Để ngăn ngừa hành vi đặt bẫy, giăng lưới săn bắt động vật hoang dã (chim trời) mùa di cư, lực lượng Công an cơ sở ở các xã ven biển tỉnh Hà Tĩnh đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp thu gom, phá huỷ các bẫy chim trái phép đến bắt giữ, xử lý những trường hợp săn bắt, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép.

Nuôi cá lòng hồ thuỷ điện, hướng sinh kế mới ở miền núi xứ Thanh

Nuôi cá lòng hồ thuỷ điện, hướng sinh kế mới ở miền núi xứ Thanh

Giữa mênh mông lòng hồ thủy điện Trung Sơn, những lồng cá nổi theo từng cụm đang mở ra một hướng sinh kế mới cho người dân vùng núi cao Thanh Hóa. Từ những hộ tiên phong ban đầu, đến nay nghề nuôi cá lồng ở Trung Sơn đã và đang ngày càng phát triển với gần 60 hộ dân tham gia, nhờ nuôi cá lồng (cá chép, cá lăng đen, cá rô phi…), nhiều gia đình có nguồn thu nhập ổn định…

Giữ hồn đại ngàn qua những thanh âm Bru-Vân Kiều

Giữ hồn đại ngàn qua những thanh âm Bru-Vân Kiều

Đối với đồng bào Bru-Vân Kiều, văn hóa không chỉ hiện hữu trong những lễ hội được tổ chức theo mùa, những bộ trang phục thổ cẩm rực rỡ hay âm thanh của cồng chiêng giữa đại ngàn. Văn hóa còn nằm trong từng làn điệu dân ca, tiếng sáo, tiếng đàn, trong cách làm một nhạc cụ và những nghi thức được người già truyền lại cho người trẻ. Đó là mạch nguồn âm thầm nuôi dưỡng bản sắc cộng đồng qua bao thế hệ.

Lời tuyên thệ ở Bentiu

Lời tuyên thệ ở Bentiu

Ngày 19/8, đúng dịp kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công, tại Bentiu, Nam Sudan, hai nữ quân nhân cùng công tác tại Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Dã chiến cấp 2 số 7 được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam.

Tiếng máy thuyền giữa đại ngàn

Tiếng máy thuyền giữa đại ngàn

Ở Hôi Rấy và Nước Đắng, hai bản người Bru-Vân Kiều nằm sâu dọc sông Long Đại, xã miền núi Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị, tiếng máy thuyền vọng lại từ phía hạ nguồn đã trở thành âm thanh quen thuộc với bà con. Giữa nơi còn biệt lập với bên ngoài, âm thanh ấy báo hiệu một chuyến thuyền đang ngược dòng lên bản.

Dòng sông "vàng" và những phận đời lam lũ

Dòng sông "vàng" và những phận đời lam lũ

Mỗi mùa khô, khi dòng Đakrông (Quảng Trị) rút nước, những doi cát và bãi đá lộ ra cũng là lúc hàng chục người dân Pa Cô, Vân Kiều lặng lẽ mang theo chiếc mâm sắt xuống sông đào đãi vàng sa khoáng. Sau những hạt vàng nhỏ bé là cuộc mưu sinh đầy nhọc nhằn, những khoảng lòng sông bị đào xới và nỗi trăn trở về sinh kế của đồng bào vùng cao.

Kỳ cuối: Cạm bẫy “công nghệ hóa” ma túy và sự chuyển hóa nhận thức

Kỳ cuối: Cạm bẫy “công nghệ hóa” ma túy và sự chuyển hóa nhận thức

Ẩn mình dưới hình hài những thiết bị điện tử nhỏ gọn, thơm tho mùi kẹo ngọt hay trái cây nhiệt đới, pod chill chứa Etomidate đang có nguy cơ càn quét vào các không gian giải trí của giới trẻ. Từ chỗ chỉ thử “cho biết” theo lời rủ rê, nhiều thanh thiếu niên đã nhanh chóng trượt dài thành kẻ nghiện ngập, thậm chí trở thành mắt xích tiếp tay cho tội phạm ma túy.

Bài 2: Từ thuốc gây mê y khoa đến bẫy ma túy núp bóng pod chill

Bài 2: Từ thuốc gây mê y khoa đến bẫy ma túy núp bóng pod chill

Cầm trên tay chiếc “pod chill” nhỏ gọn, tỏa ra mùi hương trái cây ngọt ngào, nhiều bạn trẻ hồn nhiên nghĩ rằng mình chỉ đang dùng một sản phẩm giải trí thời thượng. Nhưng đằng sau làn khói thơm ấy lại là Etomidate - một hoạt chất gây mê y học bị giới tội phạm “biến tướng” thành ma túy nguy hiểm. Đáng lo ngại hơn, hàng loạt lời quảng cáo dối trá “hút không lên test”, “que thử âm tính” đang khiến không ít người sập bẫy pháp lý và đối mặt với hiểm họa khôn lường về sức khỏe.