Phòng chống tham nhũng - những dấu ấn mang “thương hiệu” Trung ương 4

Ngày 25-6-2018, Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng tổ chức Hội nghị đánh giá kết quả công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng 6 tháng đầu năm cũng như xem xét, nhìn nhận cả quá trình từ sau Đại hội lần thứ XII của Đảng tới nay, đặc biệt là từ khi thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khoá XII.

Đây là dịp để chúng ta nhìn lại chặng đường chống “giặc nội xâm” với tinh thần, khí thế phấn chấn toàn xã hội. Nhân dịp này, chúng tôi phân tích, đánh giá với 4 dấu ấn nổi bật, đồng thời cũng là 4 kinh nghiệm trong xây dựng, chỉnh đốn Đảng.

1. Dấu ấn thủ lĩnh

Còn nhớ, khi Đảng ban hành Nghị quyết Trung ương 4 khoá XII về xây dựng, chỉnh đốn Đảng, không ít người hoài nghi, không tin tưởng nghị quyết này sẽ đem lại điều gì đó khác trước. 

Nhưng tới nay, sau một năm rưỡi, sự chuyển động của một nghị quyết được dư luận xã hội nói đến như một “thương hiệu” của lòng tin: chỉ cần nói Trung ương 4, người dân đều hiểu đó là nghị quyết chỉnh đốn Đảng, chống quan tham, là nghị quyết của “công cuộc đốt lò, nhóm củi”mà không nhất thiết phải nêu rõ tên đầy đủ của nghị quyết. 

Giờ đây, bằng những chỉ dấu và việc xử lý trong thực tiễn, những ngạn ngữ, châm ngôn ám chỉ hiệu lực việc chống tham nhũng trước đây đã dần bị loại bỏ như: “nói hay, làm dở”, “tắm từ vai xuống”, “vùng cấm tham nhũng”, “đầu voi đuôi chuột”, “giơ cao đánh khẽ”, “đánh bùn sang ao”… 

Thay vào đó, người dân biết đến, nhớ đến những câu nói giản dị, thân thuộc nhưng sâu sắc mà Tổng Bí thư đã khái quát: “xử một vài người để cứu muôn người”, “lò nóng lên rồi, củi tươi cũng cháy”, “ai nhụt chí thì tránh sang một bên để người khác làm”, chống chạy chức, chạy quyền, thân quen, cánh hẩu…

Thực tiễn cho thấy, chống “giặc nội xâm” luôn khó khăn bởi ranh giới giữa đối tượng xử lý và đồng chí, đồng đội, giữa vạch mặt chỉ tên và thân quen, cánh hẩu nhiều khi bện chặt trong đa dạng các mối quan hệ xã hội khó bóc tách. 

Bởi thế, để đạt hiệu quả công cuộc chống tham nhũng hiện nay, người dân tin tưởng và cảm kích trước hình ảnh Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng - người cầm trịch thổi ngọn lửa “công cuộc đốt lò, nhóm củi” nhất quán giữa nói và làm, giữa chỉ đạo và hành động, thận trọng nhưng kiên quyết, kịp thời nhưng chắc chắn, răn đe để giáo dục, phòng ngừa…               

Người cầm trịch chẳng những bài bản trong chỉ đạo, kiên quyết trong hành động mà chính sự nêu gương hình ảnh cá nhân - một vị thủ lĩnh mực thước, thanh liêm, giản dị đã thực sự tạo dựng điểm tựa tinh thần to lớn trong lòng dân. 

Trong đời sống chính trị, xã hội ở bất kỳ thời đại lịch sử nào, người dân cũng luôn cần một điểm tựa tinh thần, đó là một vị thủ lĩnh chính trị hội đủ những giá trị cần thiết của đức và tài để quy tụ niềm tin, quy tụ sức mạnh cộng đồng, sức mạnh thời đại. 

Nhiều vị vua, quan trong triều đại phong kiến xưa, nếu như người dân kính phục bởi sự anh minh, mẫn tiệp thì ở mức độ cao hơn, người dân tôn thờ, ngưỡng vọng bởi đức độ, thanh liêm vì muôn dân. 

Triều đại hưng vong, thịnh suy trước hết phụ thuộc tài năng lãnh đạo và đức độ của người chèo lái quốc gia, của thủ lĩnh chính trị. Xã tắc vững bền, dân chúng đồng lòng hay không cũng phụ thuộc phần nhiều bởi yếu tố này. 

Công cuộc xây dựng, kiến thiết đất nước hôm nay với một trong những trọng tâm chống suy thoái, chống tham nhũng - vấn đề cấp bách được Đảng ta xác định “ảnh hưởng đến sự tồn vong của chế độ”, nay đang tạo dựng và lan toả khí thế, niềm tin toàn xã hội cũng bởi chính thành công trong nói và làm của Bộ Chính trị, Trung ương Đảng dưới sự dẫn dắt, chèo lái của thủ lĩnh chính trị - Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.

Chúng ta thử đặt câu hỏi: Tham nhũng diễn biến phức tạp từ lâu, bộ phận không nhỏ suy thoái, biến chất thì Đảng cũng chỉ ra từ lâu và Đảng cũng đã rất nhiều lần ban hành nghị quyết, chỉ thị để chấn chỉnh, để chỉnh đốn nhưng tại sao chỉ đến lúc này, công cuộc này, phong trào này mới thực sự lan toả, mới thực sự đạt dần đến kỳ vọng của muôn dân? Cái thiếu ở đây dường như không phải là nghị quyết, chỉ thị. 

Cái thiếu là một người thổi lửa, nhóm lò, cầm trịch thực sự xứng tầm. Cho tới hôm nay, với sự vào cuộc quyết liệt, rốt ráo của Bộ Chính trị, Trung ương Đảng dưới sự dẫn dắt, chèo lái của Tổng Bí thư, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về PCTN, phong trào đấu tranh đã mang sắc diện mới cả về quan điểm, phương châm đến hành động. Rõ ràng “thủ lĩnh nào, phong trào đó”, và một khi PCTN đã trở thành phong trào, trở thành xu thế thì “không ai có thể đứng ngoài cuộc”. 

Dấu ấn “thuyền trưởng” - Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng trong cuộc chiến chống “giặc nội xâm” thuyết phục lòng dân chính bởi hội tụ những yếu tố này, giữa lời nói và hành động, giữa quan điểm và khí chất, giữa chỉ đạo và nêu gương. 

Đây cũng là bài học kinh nghiệm sâu sắc của Đảng ta trong việc lựa chọn những người kế tục chèo lái sau này, không chỉ trong PCTN. Đối với địa phương cũng cần phải lựa chọn cho được những thủ lĩnh xứng đáng.

Một phiên họp của Ủy ban Kiểm tra Trung ương, kết luận sai phạm của một số cá nhân, tổ chức Đảng.
Một phiên họp của Ủy ban Kiểm tra Trung ương, kết luận sai phạm của một số cá nhân, tổ chức Đảng.

2. Dấu ấn “không có vùng cấm”

Bởi sự khó khăn của chống tham nhũng, suy thoái nên lâu nay trong dân gian từng định kiến “vùng cấm” trong xử lý cán bộ sai phạm. Vụ án lớn mà “cá lớn” ngoài lưới, “cá nhỏ” lại đưa lên “trảm”, người dân nhìn nhận điều đó mà nản lòng, mất tin tưởng. Nay, muốn chống, muốn răn đe thì trên phải làm nghiêm. 

70 năm trước, trong điều kiện chiến tranh kham khó, vụ án Trần Dụ Châu cảnh báo bản chất ăn chơi sa đoạ của cán bộ nếu không được tu dưỡng. 

Trước sự thật đau lòng này, Bác Hồ dứt khoát nói: “Một cái ung nhọt, dẫu có đau cũng phải cắt bỏ, không để nó lây lan, nguy hiểm”. Ngày làm việc với đồng chí Trần Đăng Ninh, Tổng cục trưởng Tổng cục Cung cấp, xét lá đơn của tử tù, Bác chỉ cho đồng chí thấy một cây xoan đang héo lá, úa ngọn và hỏi lý do tại sao cây xoan sắp chết?

- Dạ, thưa Bác vì thân cây đã bị sâu đục một lỗ rất to, chảy hết nhựa...

- Thế theo chú muốn cứu cây ta phải làm gì?

- Dạ, thưa Bác phải bắt, giết hết những con sâu đó đi.

Bác gật đầu, nói: “Chú nói đúng, với loài sâu mọt đục khoét nhân dân cũng thế, nếu phải giết đi một con sâu mà cứu được cả rừng cây thì việc đó là cần thiết, hơn nữa còn là một việc làm nhân đạo”. Hồ Chủ tịch đã bác đơn xin tha tội chết của Trần Dụ Châu.

Vụ án Trần Dụ Châu cho thấy rằng, thói hư tật xấu của con người nếu không được rèn giũa, không được giáo dục, chỉnh đốn thì có thể nảy sinh, phát triển bất cứ lúc nào. 

Trong điều kiện chiến tranh gian khổ mà còn nảy sinh những kẻ sâu mọt, trác táng như vậy thì trong điều kiện đời sống vật chất, tinh thần đổi khác, con người có điều kiện sống hưởng thụ như ngày nay lại càng là môi trường để sinh sôi. 

Sau này, trong tài liệu có những dòng chữ Bác Hồ (biên bản họp Hội đồng Chính phủ tháng 11-1950) nói về vụ Trần Dụ Châu rằng: “Chúng ta sinh ra trong một xã hội phong kiến và thực dân, một xã hội ham danh ham lợi. Danh lợi dễ làm hư người. Danh lợi là tập quán. Bây giờ chúng ta dùng cán bộ để cải tạo xã hội mà không có chính sách, biện pháp cải tạo cán bộ đấy là khuyết điểm”.

Loại bỏ sâu mọt, cứu cả rừng cây, cứu muôn dân chính là thông điệp mà Đảng ta đang làm theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 4. Bởi vậy, ở cuộc chiến chống “giặc nội xâm” thời bình, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng lưu ý công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng để kịp thời nhắc nhở, chấn chỉnh, ngăn chặn những hành vi vi phạm, thiếu gương mẫu trong cuộc sống với mục đích “trị bệnh cứu người”, đồng thời kiên quyết xử lý những tổ chức Đảng, đảng viên cố tình vi phạm, làm ảnh hưởng đến uy tín của Đảng, đến sự phát triển của đất nước với quan điểm  không có “vùng cấm”.

Kể từ sau Đại hội XII, những cán bộ tham ô, tham nhũng dù ở bất cứ cương vị nào, nếu phạm tội thì phải làm rõ để xử lý theo đúng luật định, loại bỏ khái niệm “tắm từ cổ”. Việc xử lý hình sự ông Đinh La Thăng, Trịnh Xuân Thanh, xử lý các quan chức tham nhũng tại các vụ án ở Tập đoàn Dầu khí quốc gia và một số tập đoàn, doanh nghiệp nhà nước, ngân hàng; điều tra, làm rõ tội trạng của một số cán bộ cấp cao trong lực lượng vũ trang, một số bộ, ngành, địa phương… chứng minh tinh thần đó. 

Cùng việc xử lý hình sự những vụ tham nhũng lớn thì nhiều cán bộ lãnh đạo đương chức hoặc đã nghỉ hưu cũng đã được Ủy ban Kiểm tra Trung ương “điểm danh” và ra quyết định kỷ luật hoặc đề nghị cấp có thẩm quyền kỷ luật nghiêm minh. Đó là các trường hợp như ông Võ Kim Cự, bà Hồ Thị Kim Thoa, bà Phan Thị Mỹ Thanh, ông Nguyễn Xuân Anh, ông Ngô Văn Tuấn, ông Phạm Văn Vọng... Cán bộ đã nghỉ hưu bị xử lý kỷ luật như ông Vũ Huy Hoàng, ông Nguyễn Phong Quang, ông Dương Anh Điền, ông Nguyễn Văn Thiện...

Thêm nữa, việc kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật là công việc thường xuyên của Đảng và những diễn biến gần đây, nhất là kết luận các phiên họp của Ủy ban Kiểm tra Trung ương cho thấy sự cải biến mạnh mẽ cả về phương diện kiểm tra và thi hành kỷ luật. 

Ngày nay, câu chuyện “lưu hành nội bộ” đã thay đổi. Sự công bố rộng rãi vừa đảm bảo nguyên tắc nhân dân làm chủ, nhân dân giám sát cán bộ, đảng viên, vừa có ý nghĩa cảnh báo, răn đe, phòng ngừa rất hữu hiệu.

Việc kiểm tra, kết luận tuân theo quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước với nguyên tắc khách quan, thận trọng, đúng người, đúng tội, đúng hành vi. Đây cũng chính là bài học lớn trong chống tham nhũng, suy thoái, Đảng muốn dân tin tất phải xử nghiêm, phải loại bỏ yếu tố “vùng cấm”, phải nêu gương chính mình để dân tin, dân nghe, dân ủng hộ.

(còn tiếp)

Đăng Trường

Các tin khác

Người dân đang kỳ vọng gì nhất từ chính quyền địa phương 2 cấp?

Người dân đang kỳ vọng gì nhất từ chính quyền địa phương 2 cấp?

Sau 16 tháng vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thực tiễn cho thấy đây không chỉ là thay đổi về tổ chức bộ máy, mà là đổi mới phương thức quản lý, điều hành và phục vụ nhân dân. Mục tiêu không chỉ để giảm đầu mối, giảm tầng nấc hay tinh giản biên chế, mà là xây dựng một nền hành chính tinh gọn nhưng mạnh, phân cấp rõ, hiệu lực, hiệu quả, gần dân và sát thực tiễn hơn.

Nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm hành chính, giữ vững kỷ cương trong quản lý nhà nước

Nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm hành chính, giữ vững kỷ cương trong quản lý nhà nước

Thông điệp quan trọng nhất mà cơ quan soạn thảo muốn gửi tới người dân và cộng đồng doanh nghiệp thông qua lần sửa đổi Luật Xử lý vi phạm hành chính này là các hành vi vi phạm pháp luật phải được phát hiện, xử lý kịp thời, nghiêm minh, chính xác, khách quan, công bằng để tạo môi trường ổn định, an toàn.

Đông đảo các đại biểu tham dự hội thảo.

Kỳ 1: “Lá chắn” pháp lý cho đô thị thông minh và hạ tầng chiến lược

Trước yêu cầu phát triển bứt phá của TP Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên số, các thách thức an ninh phi truyền thống, tội phạm công nghệ cao và an toàn hạ tầng đô thị đang đặt ra nhiều bài toán hóc búa. Việc Quốc hội xem xét 5 Dự án luật do Bộ Công an chủ trì soạn thảo có ý nghĩa chiến lược đặc biệt. Hệ thống pháp lý đồng bộ này không chỉ tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, tạo “lá chắn” bảo vệ hạ tầng chiến lược và không gian số, mà còn siết chặt quản lý địa bàn từ cơ sở, mang lại cuộc sống bình yên, an toàn cho hơn 14 triệu dân Thành phố mang tên Bác.

Hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả bảo vệ các công trình trọng yếu

Hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả bảo vệ các công trình trọng yếu

Trước yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia và sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ, việc xây dựng Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia là cần thiết nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ các công trình trọng yếu, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong kỷ nguyên mới.

Hoàn thiện pháp luật quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ để xã hội an toàn hơn

Hoàn thiện pháp luật quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ để xã hội an toàn hơn

Bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ tính mạng, sức khỏe và tài sản của nhân dân là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của quốc gia. Trong bối cảnh tội phạm, vi phạm pháp luật liên quan đến vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ diễn biến phức tạp, việc tiếp tục hoàn thiện pháp luật về quản lý, sử dụng các phương tiện nguy hiểm này có ý nghĩa hết sức quan trọng.

Giữ lại những “mạch sống” xanh cho Thủ đô: Từ chủ trương “thuận thiên địa và hợp lòng dân”

Giữ lại những “mạch sống” xanh cho Thủ đô: Từ chủ trương “thuận thiên địa và hợp lòng dân”

Quá trình đô thị hóa “thần tốc” đang khoác lên Thủ đô Hà Nội một diện mạo mới, năng động, hiện đại, với những tòa nhà cao tầng, khu đô thị sang trọng, đường sá rộng đẹp, trung tâm thương mại và những công trình kiến trúc quy mô lớn. Tuy nhiên, đằng sau sự “hào nhoáng” là những “khoảng tối” bất ổn về sinh thái đô thị.

Thiết lập khung pháp lý thống nhất, đồng bộ hoạt động định danh, xác thực điện tử

Thiết lập khung pháp lý thống nhất, đồng bộ hoạt động định danh, xác thực điện tử

Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang được đẩy mạnh, việc xây dựng, ban hành Luật Định danh và xác thực điện tử là cần thiết, góp phần hoàn thiện hạ tầng pháp lý số, giải quyết những thách thức về an ninh mạng, đồng thời tạo động lực thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, giúp Việt Nam chủ động hội nhập và phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.

Xác định rõ trách nhiệm các chủ thể trong bảo vệ công trình quan trọng liên quan an ninh quốc gia

Xác định rõ trách nhiệm các chủ thể trong bảo vệ công trình quan trọng liên quan an ninh quốc gia

Cùng với sự phát triển của đất nước, hệ thống công trình có ý nghĩa đặc biệt đối với quốc phòng, an ninh, chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội và đời sống nhân dân ngày càng mở rộng, trở thành những bộ phận quan trọng trong kết cấu hạ tầng chiến lược quốc gia. Đây không chỉ là những tài sản có giá trị lớn mà còn là các mục tiêu có ý nghĩa đặc biệt đối với sự ổn định chính trị, hoạt động bình thường của bộ máy nhà nước, sự phát triển kinh tế và khả năng bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Muốn kinh tế bứt phá, phải tháo đúng những điểm nghẽn

Muốn kinh tế bứt phá, phải tháo đúng những điểm nghẽn

Chín tháng năm 2026, GDP Việt Nam tăng 9,01%; riêng quý III đạt 9,95% — mức tăng chín tháng cao nhất trong khoảng mười lăm năm. Công nghiệp và xây dựng đóng góp gần một nửa mức tăng chung. Năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đang được mở ra bằng một sức bật đáng kể.

Sửa luật hình sự và tố tụng hình sự: Đúng ranh giới, chặt quyền lực, vững công lý

Sửa luật hình sự và tố tụng hình sự: Đúng ranh giới, chặt quyền lực, vững công lý

Quốc hội đang xem xét đồng thời Bộ luật Hình sự (sửa đổi) và Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi). Thước đo của lần sửa luật này không nằm ở việc thêm bao nhiêu tội danh hay nặng thêm bao nhiêu mức án, mà ở chỗ pháp luật có xử lý đúng người, đúng tội, không để lọt tội phạm và không làm oan người vô tội hay không.

Hoàn thiện tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động điều tra

Hoàn thiện tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động điều tra

Thực hiện các chủ trương của Đảng trong công cuộc đổi mới toàn diện, đồng bộ trong sắp xếp tổ chức bộ máy Nhà nước theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, việc sửa đổi Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự trong thời điểm hiện nay là rất cần thiết.

Hơn 10.400 cơ sở nhà, đất dôi dư chưa hoàn thành xử lý

Hơn 10.400 cơ sở nhà, đất dôi dư chưa hoàn thành xử lý

Kết quả công khai về tiến độ xử lý nhà đất dôi dư của Bộ Tài chính cho thấy khối địa phương chiếm phần lớn số cơ sở chưa hoàn thành trên cả nước, với 9.608 cơ sở, tương đương hơn 92% tổng số cơ sở còn phải xử lý.