Nữ giáo viên cắm bản ở Pá Hu

Gần 20 năm làm giáo viên cắm bản, những ngày tháng xa gia đình đằng đẵng, một tháng về nhà được 2-3 lần thăm chồng con, đôi lúc khiến cô giáo Huân thấy thiệt thòi vô cùng...

Trường phổ thông dân tộc bán trú – Tiểu học và THCS Pá Hu (Trường Pá Hu), huyện Trạm Tấu, tỉnh Yên Bái nằm trên một ngọn đồi mà chiếc xe của chúng tôi phải lao xuống một con dốc dựng đứng rồi trườn ngược lên mới tới nơi. Tiếng trẻ bi bô đọc bài vọng ra ngoài dãy núi, nơi có những thửa ruộng bậc thang vàng óng. 

Khung cảnh thanh bình như bao ngày khác trong năm mặc dù gần đến ngày Quốc tế phụ nữ 8-3. Những nữ giáo viên mà chúng tôi gặp ở Pá Hu chưa một lần được nhận hoa của học trò nhưng không phải vì thế mà niềm nhiệt huyết gieo chữ của họ giảm đi.

Ngôi trường nhỏ bé nằm ngay trên đỉnh núi, mỗi lớp có 20 học sinh, đứa thì mặc áo đồng phục của các bạn học sinh miền xuôi gửi lên, đứa thì mặc nguyên bộ quần áo dân tộc Mông, Thái ngồi nghiêm trang nghe cô giáo giảng bài. Dù là lớp 3 nhưng trông chúng chỉ như học sinh lớp 1 ở thành phố. 

Ngó vào quyển vở để trên bàn, chúng tôi ngạc nhiên bởi nét chữ tròn trịa và đẹp chẳng kém gì học trò dưới xuôi. Ở lớp học này chúng tôi được biết, có em nhà cách đây 8km mà đường chỉ đi bộ. Ngày đầu tới trường, vì nhớ nhà, em chỉ ngồi khóc đòi về. Thầy cô phải động viên, thuyết phục mãi em mới chịu học.

Nữ giáo viên ở Pá Hu đang miệt mài gieo con chữ.
Nữ giáo viên ở Pá Hu đang miệt mài gieo con chữ.

Điểm trường bán trú km16 nằm cách trường trung tâm hơn 6km hiện giáo viên cắm bản đều là nữ. Điểm trường có 321 học sinh cả tiểu học và THCS. Cô Nguyễn Thị Duân, chủ nhiệm lớp 5A cho biết: “Tuy thiếu thốn về cơ sở vật chất nhưng được cái học sinh đều ngoan, chăm học, đó là niềm vui của chúng tôi”. 

Sinh ra ở thị xã Nghĩa Lộ, sau khi lập gia đình, cô Duân về ở xã Phù Nham, huyện Văn Chấn. Điểm trường mà cô dạy học cách nhà 30km, một tháng về nhà được 2 - 3 lần thăm chồng con. 

Gần 20 năm làm giáo viên cắm bản, những ngày tháng xa gia đình đằng đẵng, đôi lúc cô thấy thiệt thòi vô cùng. Cô Duân có 2 con đang bước vào tuổi lớn, thiếu vắng bàn tay chăm sóc của người mẹ, những đêm nằm thương con, cô đã rơi bao nhiêu nước mắt. Nhưng duyên nợ với những đứa trẻ vùng cao Pá Hu chẳng thể dứt được bước chân cô rời đi. Hôm nay đứa này ốm, mai đứa kia nghỉ học, cô thay mẹ chăm sóc chúng, chạy lên nương tìm chúng về lớp. 

Chặng đường gần 20 năm đằng đẵng cô không nhớ hết có bao nhiêu gian lao vất vả để đưa chúng tới trường, nhưng cô chỉ biết rằng mình phải cố gắng hết mức để làm tròn trách nhiệm của một người giáo viên cắm bản. Cô Duân là giáo viên dạy giỏi nên kiến thức cô truyền đạt cho học trò đều rất dễ hiểu và chúng gắn bó, yêu thương cô như người mẹ hiền.

Thiệt thòi lớn nhất với giáo viên cắm bản ở Pá Hu đó là xa gia đình. Họ chăm sóc những đứa trẻ dân tộc ở Pá Hu, nhưng lại lo lắng ở nhà ai chăm sóc cho con mình? Họ chỉ biết phấn đấu cho công việc, chỉ biết yêu thương những đứa trẻ này hơn để bù đắp thiệt thòi mà các con họ không được hưởng. 

Nằm nép mình bên dãy núi, điểm trường Cang Dông thấp lè tè với những mái lá cũ lợp đan xen. Trận rét kỷ lục cuối năm ngoái, điểm trường bị băng tuyết bao phủ, cô trò tưởng chừng như đóng đá, phải đốt củi sưởi ấm để học bài. Khu nhà lắp ghép dành cho giáo viên đã xuống cấp, gió chỉ chực thổi tung, rét đến thấu xương thịt.

Cô giáo Lê Ánh Nguyệt dạy lớp ghép 1 và 3 cho biết: “Chỉ sợ học sinh rét quá không đến trường, mình và các cô giáo khác luôn phải động viên các con. Thậm chí, phải mang áo ấm cho các con mặc thêm, mang chăn cho các con đắp”. Cô giáo Nguyệt nhà ở TP Yên Bái cách nơi dạy học trên 100km, vì thế chồng cô phải xin vào trường làm cho gần vợ. Thế nhưng, hai vợ chồng vẫn phải ở xa nhau vì nơi cô dạy học cách chỗ chồng 5km, một tuần họ mới được gặp nhau một lần. 

Pá Hu là xã đặc biệt khó khăn của huyện Trạm Tấu, 50% dân số là hộ nghèo. Theo ông Thào A Chu, Phó chủ tịch UBND xã thì hành trình vận động trẻ đến trường cực kỳ khó khăn. Do điều kiện kinh tế gia đình khó khăn, đường đi lại xa xôi, vào mùa mưa tỷ lệ đi học chỉ đạt 97%. Pá Hu có 5 điểm trường, có 22 nữ giáo viên đến từ các tỉnh cả miền xuôi và miền ngược. 

Chia sẻ với chúng tôi về hành trình gieo con chữ của các nữ giáo viên nơi đây, thầy Nguyễn Thế Hợp, Phó Hiệu trưởng nhà trường trầm tư cho biết: “Ở các điểm trường đều có nhà công vụ, nhưng xây dựng từ năm 1995 đến nay đều đã xuống cấp. Vào mùa đông, nhiệt độ ở Pá Hu thường dưới 10 độ C, nhà lắp ghép không đủ ấm. Ngoài giờ dạy học, họ phải đi 400m đến khe suối lấy nước. Gặp ngày trời mưa thì nước đục không ăn uống được. Các cô giáo quanh năm phải ăn đồ khô vì ở bản điện yếu không bảo quản được thực phẩm”. 

Cuộc sống của nữ giáo viên ở Pá Hu bộn bề khó khăn nên điểm trường số 9 ở thôn Háng Càng cách cơ sở chính 20km, Ban giám hiệu đã cử 2 thầy giáo người Mông lên đây dạy học. “Trên đó đường đi lại và cơ sở vật chất cực kỳ khó khăn nên chúng tôi không thể bố trí nữ giáo viên giảng dạy được” – thầy Hợp giải thích.

Giống như hàng nghìn giáo viên cắm bản vùng cao khác, cuộc sống của 22 nữ giáo viên Trường Pá Hu đều trông chờ vào đồng lương. Ngay đến ngày trọng đại của chị em phụ nữ như 8-3, họ cũng vẫn miệt mài bên từng trang giáo án. Thầy Hợp nói với chúng tôi, nữ giáo viên ở đây không có hoa, không có quà vào ngày 8-3. 

Để động viên các cô, ngoài buổi tọa đàm do Công đoàn nhà trường tổ chức thì các thầy giáo đã đóng góp mời các cô một bữa cơm thân mật. Dù thiệt thòi rất nhiều so với giáo viên miền xuôi và ở thành phố, nhưng nhờ có sự hy sinh to lớn của các thầy cô giáo cắm bản mà bao nhiêu thế hệ học trò vùng cao mới biết đến cái chữ, biết đến ánh sáng tương lai từ những bài học nhân cách đầu đời.

Trần Hằng – Việt hà

Các tin khác

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Ở nơi đại ngàn Trường Sơn của xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị vẫn phủ một màu xanh trải dài đến tận chân trời, rừng từ lâu đã trở thành kho sinh kế của đồng bào Bru - Vân Kiều. Từ những sợi mây rừng, giọt mật ong, búp măng đến những chiếc lá thuốc giữa tầng cây cổ thụ…, những sản vật dưới tán rừng đã âm thầm nuôi sống bao thế hệ người dân bản địa.

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Những lần khơi thông cửa biển Cửa Việt, Lý Hòa cho thấy nạo vét chỉ có thể giải quyết phần ngọn nếu không đi cùng các giải pháp căn cơ. Khi dòng chảy tự nhiên bị thay đổi, lượng cát bồi lắng vẫn tiếp tục tìm đường trở lại, đẩy các cửa biển vào vòng luẩn quẩn “khơi thông – bồi lấp – khơi thông”.

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Từ Cửa Việt đến Lý Hòa, những cửa sông, cửa biển từng là lối ra khơi, nơi kết nối hoạt động khai thác thủy sản, vận tải biển và đời sống cư dân ven biển, đang bị bồi lấp nghiêm trọng. Khi luồng lạch bị thu hẹp, phía sau những doi cát không chỉ là những con tàu mắc cạn, mà còn là sinh kế của hàng nghìn người dân bị ảnh hưởng.

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Giữa vùng biển phía Đông tỉnh Quảng Trị, đảo Cồn Cỏ hiện lên như một chấm xanh giữa trùng khơi. Từ lâu, hòn đảo tiền tiêu này được biết đến như một pháo đài nơi đầu sóng, một địa danh ghi dấu những năm tháng chiến tranh ác liệt. Hôm nay, bên cạnh giá trị về quốc phòng, chủ quyền, Cồn Cỏ đang viết tiếp câu chuyện mới về gìn giữ những giá trị của biển, bảo vệ hệ sinh thái và phát triển hài hòa với thiên nhiên.

Tìm đồng đội, nối những cuộc đoàn viên từ đại ngàn Trường Sơn

Tìm đồng đội, nối những cuộc đoàn viên từ đại ngàn Trường Sơn

Hơn nửa thế kỷ sau ngày đất nước thống nhất, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ vẫn được các lực lượng chức năng kiên trì thực hiện. Trên những địa bàn từng là chiến trường ác liệt ở phía tây Quảng Trị, cán bộ, chiến sĩ ngày đêm lần tìm từng dấu tích đồng đội. Cùng với đó, lực lượng Công an đẩy mạnh thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ, góp phần nối lại những cuộc đoàn viên còn dang dở sau chiến tranh.

Giữ hồn xưa bên dòng Ô Lâu

Giữ hồn xưa bên dòng Ô Lâu

Giữa miền quê ven sông Ô Lâu, xã Nam Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị, làng cổ Hội Kỳ vẫn còn lưu giữ nhiều ngôi nhà rường hàng trăm năm tuổi – những dấu tích hiếm hoi của một không gian văn hóa xưa cũ còn sót lại. Sau hơn 5 thế kỷ hiện diện, những mái ngói rêu phong, cột kèo gỗ mít sẫm màu thời gian vẫn lặng lẽ đứng đó như một phần ký ức làng quê.

Nỗi đau sau song sắt của người mẹ lầm lỡ

Nỗi đau sau song sắt của người mẹ lầm lỡ

Cơn mưa chuyển mùa bất chợt đổ xuống cao nguyên, những hạt mưa lách qua khung cửa sắt, rơi lộp độp xuống nền xi măng lạnh. Trong góc buồng giam ở Trại tạm giam số 1 Công an tỉnh Lâm Đồng, phạm nhân Huỳnh Thị Thanh Thảo (SN 1985, trú xã Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng) lặng lẽ ngồi nhìn ra khoảng trời xám đục ngoài ô cửa nhỏ.

Hành trình trưởng thành của nữ phạm nhân hưởng chính sách khoan hồng

Hành trình trưởng thành của nữ phạm nhân hưởng chính sách khoan hồng

Biết mình là một trong những phạm nhân đủ điều kiện được hưởng chính sách khoan hồng của Đảng và Nhà nước trong đợt này, nữ phạm nhân Trần Ngọc Minh Anh (SN 2006, trú tại phường Lâm Viên – Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng) đã không giấu được những giọt nước mắt vỡ òa sau quãng thời gian dài sống trong day dứt và ân hận.

Nỗi đau ở Sông Lô và lời cảnh tỉnh không thể chậm trễ

Nỗi đau ở Sông Lô và lời cảnh tỉnh không thể chậm trễ

Chưa bao giờ ở xã Sông Lô, tỉnh Phú Thọ lại có đến nhiều đám tang cùng một lúc như vậy. Có tới 5 gia đình cùng chung một nỗi đau vô tận khi đột ngột mất đi người con trai yêu quý trong buổi chiều định mệnh. Lá vàng tiễn mái đầu xanh, tiếng khóc gọi tên con nghe quá xót xa.

Mạch sống chảy mãi giữa đại ngàn Trường Sơn

Mạch sống chảy mãi giữa đại ngàn Trường Sơn

Tháng 5 về, nắng vàng như rót mật trên những sườn đồi phía Tây TP Đà Nẵng. Giữa màu xanh ngút ngàn của dãy Trường Sơn hùng vĩ, đồng bào các dân tộc lại rộn ràng chuẩn bị cho một ngày lễ đặc biệt trong trái tim mình: Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026).

Đổi thay, phát triển ở vùng căn cứ cách mạng Vùng Bưng 6 xã

Đổi thay, phát triển ở vùng căn cứ cách mạng Vùng Bưng 6 xã

Vùng Bưng 6 xã vốn là căn cứ cách mạnh gắn liền với những trang sử đấu tranh kiên cường của quân dân ta qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Đây không chỉ là căn cứ lưu giữ giá trị lịch sử, truyền thống yêu nước, Vùng Bưng đầy lau sậy, cỏ cây xưa kia nay vươn mình mạnh mẽ với tốc độ phát triển kinh tế, văn hóa, đô thị và công nghiệp.

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Sương sớm còn vương trên những tán rừng già, giăng thành lớp màn mỏng bảng lảng phủ xuống buôn làng. Từng mái nhà dài của người Mnông ở xã Đam Rông 4 (Lâm Đồng) lặng lẽ thức giấc trong tiếng gà rừng gọi sáng, trong mùi khói bếp len qua vách gỗ. Con đường đất đỏ dẫn xuống bến nước diễn ra lễ cúng hôm nay bỗng trở nên rộn ràng khác lạ!

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa là một công trình quân sự trong lòng đất tại phường Phú Thọ Hòa, TP Hồ Chí Minh. Thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, địa đạo Phú Thọ Hòa là điểm trú ngụ của bộ đội chủ lực, được các đơn vị đặc công biệt động của cách mạng dùng làm bàn đạp tấn công vào nội thành Sài Gòn như: Trung đoàn Phạm Hồng Thái, Tiểu đoàn Ngô Gia Tự. Đồng thời, địa đạo cũng là cái nôi đảm bảo cho nhiều cán bộ quân dân chính đảng các cấp về dừng chân hoạt động tại đây.

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.