Nỗi buồn trong một nỗi buồn

Ca sĩ Minh Thuận ra đi vì căn bệnh ung thư để lại trong lòng người yêu nghệ thuật nhiều mất mát. Chẳng ai ngờ một ca sĩ, diễn viên đa tài, hiền lành như anh lại ra đi sớm như thế ở cái tuổi 47. Người đến chia buồn rất đông, nhưng chưa đông bằng kẻ đến vì hiếu kỳ. Không biết từ bao giờ đã thành một phong trào không hay ho gì: đám tang của người nổi tiếng là dịp để những fan cuồng kéo đến “săn” thần tượng!

Đi đám tang mà họ ăn mặc sành điệu, đỏ tím vàng hồng và hở hang như đang đi đại nhạc hội. Họ cười nói rổn rảng, trèo tường để chỉ trỏ nghệ sĩ này, nghệ sĩ kia rồi bình phẩm tướng mạo, dung nhan… Nghệ sĩ gặp fan thì làm sao đây? Cười cũng dở mà mặt lạnh tanh thì bảo là chảnh chọe, khó gần.

Đến viếng đám tang Minh Thuận, Hoài Linh bị người hâm mộ chèo kéo để chụp ảnh đến nỗi rượt anh chạy lòng vòng. Trấn Thành, Hồ Ngọc Hà cũng không may mắn gì hơn khi bị nguyên một đội quân bao vây, đòi quay clip, săn hình ảnh tự sướng.

Bị “săn” dữ quá, nhiều “sao” phải “đột kích”, đến tang gia giữa đêm khuya mới thoát nạn. Đến khi các nghệ sĩ biểu diễn một đêm nhạc mini tiễn đưa đồng nghiệp thì đám tang như vỡ chợ, nó biến thành cuộc xô xát, chen lấn vì nhiều người tranh nhau xô hàng rào để xem hát. Tiếng la ó, kêu gào, cười cợt, đùa giỡn vô tư diễn ra ở một đám tang đau thương. Trong đám đông hỗn loạn đó, ca sĩ Nhật Hào còn bị trộm nẫng mất điện thoại. Ở cõi cực lạc, hẳn Minh Thuận không khỏi đau lòng.

Người dân hiếu kỳ xếp hàng dài chờ đón thần tượng ở đám tang ca sĩ Minh Thuận. (Ảnh: Internet).
Người dân hiếu kỳ xếp hàng dài chờ đón thần tượng ở đám tang ca sĩ Minh Thuận. (Ảnh: Internet).

Trước đó, các đám tang của ca sĩ Wanbi Tuấn Anh, người mẫu Duy Nhân đều xảy ra tình cảnh ì xèo mỗi khi người nổi tiếng xuất hiện. Nghệ sĩ đi viếng đám tang mà mỗi lần họ xuống xe thì các fan không hiểu phục kích ở đâu kéo ra đồng thanh hét lớn tên thần tượng. Tiếng hét át cả tiếng tụng kinh, gõ mõ cầu siêu cho người quá cố. Thần tượng nghe chỉ muốn độn thổ.

Vậy nên, giới nghệ sĩ đi đám tang thường bịt khẩu trang, trùm mũ kín mít, gắng “bơi” trong biển người để vào chia buồn với gia quyến. Báo lá cải chụp hình không được, lại cho là “sao” chảnh, làm khó phóng viên, coi thường người hâm mộ. Thiệt, làm người nổi tiếng khổ hết sức. Đến khi nằm xuống cũng không yên.

Trên Facebook thì họ lại thể hiện sự hâm mộ phát rồ, phát dại của mình bằng vô vàn cách ăn theo. Một trong những cách “ái mộ” khủng khiếp là lập trang cho người đã khuất, kêu gào mọi người liên tục nhấn like, nếu được cỡ 1.000 like hoặc 10.000 like chẳng hạn thì người chết sẽ sống lại! Con kền kền là đây.

Trên trang cá nhân, nghệ sĩ nào chia buồn, lời lẽ xót thương thống thiết thì lại bị các “thánh soi” quy kết rằng đạo đức giả, là nhân cơ hội để đánh bóng tên tuổi. Nói sao cũng bị suy diễn, đến mức thành vạ miệng nên nhiều nghệ sĩ cứ im lặng là vàng. Phương Thanh rất thân với Minh Thuận nhưng chị cũng chỉ ghi vài dòng trên Facebook để tránh rắc rối.

Có người lớn tiếng bênh vực hành động xấu của đám đông kia bằng lời lẽ như thế này: “Thử hỏi nếu không có khán giả như họ, liệu nghệ sĩ có nổi tiếng được không mà chỉ trích?”. Thật nực cười. Quả là công chúng cần cho nghệ sĩ thật đấy và  nghệ sĩ sáng tạo nghệ thuật mà không có công chúng thưởng thức thì coi như thất bại. Nhưng không phải vì thế mà nghệ sĩ chấp nhận mọi loại công chúng  đồng hành trên con đường nghệ thuật của mình.

Có người chỉ cần một bộ phận công chúng rất nhỏ nhưng họ hiểu và yêu mến nghệ sĩ thật sự thì người nghệ sĩ đã vô cùng mãn nguyện. Nghệ thuật đích thực không cần đếm số đông. Nghệ sĩ đích thực càng không cần kiểu công chúng vô ý thức đến mức không biết câu: “Không ai chê đám cưới, không ai cười đám ma”.

Thuở nhỏ đi học, ai mà không được cô dạy rằng: đi qua một đám ma thì nên ngả mũ, im lặng cúi đầu tiễn người đã khuất vì nghĩa tử là nghĩa tận. Mà ở đám đông vô cảm và nhặng xị ấy lại có lắm thanh niên trí thức, tay lăm lăm điện thoại, máy tính bảng xịn hẳn hoi.

Lâu nay, người ta chỉ quen nhìn về phía nghệ sĩ để yêu cầu họ phải có tài năng thế này, trình độ thế kia, đạo đức thế nọ để đáp ứng nhu cầu thưởng thức văn hóa nghệ thuật của khán giả. Thế nhưng, tại sao ta không đòi hỏi ngược lại ở những người ngồi hàng ghế khán giả. Phải có những tiêu chí nhất định, chẳng hạn như trình độ thưởng thức, cảm thụ, cách ứng xử thì mới có thể trở thành công chúng thật sự của loại hình nghệ thuật ấy.

Công chúng của cải lương hẳn nhiên phải khác công chúng của sân khấu ca nhạc, người yêu ballet phải khác người thích chèo… Tất cả điều trên họ cần phải học và rèn luyện chứ không phải bỗng dưng tự nhiên mà có. Nói sâu xa, suy cho cũng quay về cái gốc của giáo dục. Nếu một người được giáo dục tới nơi tới chốn, biết thưởng thức và yêu mến nghệ thuật thì họ không thể có những hành xử vô văn hóa với nghệ sĩ như ở đám tang vừa rồi.

NSND Kim Cương kể hồi còn là đầu tàu của Đoàn kịch nói Kim Cương, bà cùng anh em nghệ sĩ “huấn luyện” cho công chúng biết thưởng thức nghệ thuật, ứng xử với nghệ sĩ. Phải làm sao để họ coi sân khấu như thánh đường mà mình là những con chiên ngoan đạo, còn nghệ sĩ là những vị thiên sứ. Bà uốn nắn khán giả từ những điều nhỏ nhặt nhất.

Mỗi lần đoàn sắp diễn, bà nhắc nhở mọi người trật tự, không gây ồn ào nơi công cộng. Dù điều kiện vật chất thiếu thốn nhưng đoàn vẫn để rạp luôn sạch sẽ, cử người túc trực để nhắc những ai mất trật tự, ăn đồ vặt trong giờ diễn. Anh em nghệ sĩ hết sức gìn giữ hình ảnh của mình cũng như cái đạo làm nghề. Lâu dần khán giả quen với sự nền nếp, nghiêm túc của đoàn Kim Cương. Khán giả đối với nghệ sĩ một lòng trọng vọng, yêu quý.

Nếu khán giả không được định hướng, giáo dục về thẩm mỹ và cảm thụ nghệ thuật trong nhà trường thì rõ ràng chính nghệ sĩ phải làm điều đó. Cách Hoài Linh nhắc nhở đám đông “đây là đám tang mà”, cách Hồ Ngọc Hà kiên quyết nói “không” khi một fan cuồng xin chụp hình trong đám tang Minh Thuận là hành xử văn minh để khán giả nhận ra trò lố và bộ mặt vô cảm của một số người.

Phan Thi Uyên

Các tin khác

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào đời sống thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.

“Những người lính của làng” - Bản hợp xướng đẹp & buồn

“Những người lính của làng” - Bản hợp xướng đẹp & buồn

Tập trường ca “Những người lính của làng” của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều vừa được Nha xuất bản Hội Nhà văn ấn hành là một dấu ấn khá đặc biệt. Ở đó, hình tượng người lính không còn được khắc họa đơn tuyến như biểu tượng anh hùng thuần túy, mà trở thành một thực thể đa chiều - vừa bi tráng, vừa mong manh, vừa mang nỗi đau riêng tư, vừa hòa vào số phận dân tộc.

Cây bút "giải phẫu nội tâm"

Cây bút "giải phẫu nội tâm"

Tuy là đồng nghiệp và đồng hương Quảng Bình, nhưng mãi đến năm 2018, tôi mới được gặp và quen biết Nguyễn Hương Duyên, cây bút nữ văn xuôi "7x đời chót" đang làm Trưởng ban Thư ký tòa soạn tạp chí Nhật Lệ của Hội VHNT ở quê nhà.

"Ước vọng xanh" - tập thơ học đường giành Huy chương Vàng Dickens

"Ước vọng xanh" - tập thơ học đường giành Huy chương Vàng Dickens

Trong những ngày đầu năm 2026, giới văn chương Việt Nam, đặc biệt là vùng đất "sen bùi nhãn ngọt" Hưng Yên, đón nhận tin vui: Đại tá Công an - nhà thơ Văn Diên (hội viên Hội Nhà văn Việt Nam) đã chính thức được vinh danh Giải thưởng Văn học Quốc tế 2025 với Huy chương Vàng Dickens cho tập thơ thiếu nhi "Green Wishes" (Ước vọng xanh).

Trưa hè nhớ bát “chè hai”

Trưa hè nhớ bát “chè hai”

Một bữa nắng như chảo lửa nung cháy xứ Quảng, tôi ghé nhà bạn ở vùng trung du phía Tây Thăng Bình, nơi con sông Rù Rì chảy qua. Loáng thoáng trong câu chuyện quanh mâm giỗ, bà ngoại bạn thở than với mấy người già quê: “Trời ni mà có bát nước chè hai uống cái ực thì sướng phải biết!”.

Như thế nào là nghệ thuật?

Như thế nào là nghệ thuật?

Nghệ thuật (Tiếng Anh: Art), nếu chiết tự theo Hán Việt, đó là nuôi dưỡng, làm phát triển tài năng bên trong (tài nghệ) bằng các kỹ thuật, phương pháp. Sản phẩm nghệ thuật là hình thức hiện ra - kết quả của quá trình nuôi dưỡng tài năng cùng với các phương pháp biểu hiện tốt nhất có thể. Hiểu trên phương diện thực tế: nghệ thuật là sự biểu đạt thẩm mỹ thông qua các phương tiện/ chất liệu (ngôn ngữ, âm thanh, màu sắc, hình ảnh, hình khối, vũ đạo…).

Biết đủ để định vị bản thân

Biết đủ để định vị bản thân

Một sáng Chủ nhật thảnh thơi, tôi lại đem cuốn sách cũ ra đọc. Tiếng là những sách cũ, giấy đã sờn và rách gáy nhưng chữ nghĩa cổ nhân ngẫm ra thật thú vị. Trong "Đạo đức kinh", Lão Tử viết: "...Tri túc bất nhục, tri chỉ bất đài, khả dĩ trường cửu". Nghĩa là: Biết thế nào là đủ thì không nhục, biết lúc nào nên ngừng thì không nguy, may có thể sống lâu được".

Nhà báo Hồ Quang Lợi: Viết bằng cả trái tim

Nhà báo Hồ Quang Lợi: Viết bằng cả trái tim

Gần nửa thế kỷ cầm bút, 11 đầu sách đã xuất bản, 9 Giải thưởng Báo chí quốc gia - đó là những con số biết nói về một hành trình sáng tạo bền bỉ của nhà báo Hồ Quang Lợi. Nhưng, có lẽ, điều khiến độc giả nhớ nhất ở ông không chỉ là nhà báo với những bài bình luận quốc tế sắc sảo, mà còn trong tư cách nhà văn qua những trang viết chân dung đầy nhân văn về những con người "làm nên thời đại".

Đặng Thùy Tiên - “con ngựa” trên thảo nguyên Pu Ta Leng

Đặng Thùy Tiên - “con ngựa” trên thảo nguyên Pu Ta Leng

“Nơi tôi sống, núi rừng trùng điệp, màu xanh cây cối đã thành quen mắt. Từ khi tôi còn là một đứa trẻ bé tí theo mẹ đi chợ, những hoa văn thổ cẩm đã theo vào mắt tôi, cùng tôi khôn lớn”, nhà văn trẻ Đặng Thùy Tiên giới thiệu về mình. Nơi “núi rừng trùng điệp” ấy chính là thị trấn Tam Đường, nay là xã Bình Lư, tỉnh Lai Châu.

Nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung - ân nghĩa quê nhà

Nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung - ân nghĩa quê nhà

“Rộn ràng, rộn ràng hạnh phúc đang tràn dâng/ Nôn nao lâng lâng xao xuyến đến ngập lòng...” - nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung “chào sân” bằng bài hát vui vui. Không cần guitar đệm nhạc, chỉ có nhịp vỗ tay đã thấy rộn lên như trong một hội hôn. Hát xong, người nhạc sĩ đến từ miệt Sen hồng Đồng Tháp cúi đầu chào khán giả. Sau tràng pháo tay khích lệ, anh hát tiếp: “Nhớ không em! trò chơi đám cưới ngày xưa/ Tóc cô dâu thả suông kết bông mười giờ/ bên chú rể lưng trần, che lộng vàng lá chuối/ Xây tổ ấm uyên ương mơ ước ngày nên đôi...”.

Bút ký Tô Hoàng - làm mới cách viết về chiến tranh

Bút ký Tô Hoàng - làm mới cách viết về chiến tranh

Trong dòng chảy văn xuôi Việt Nam viết về chiến tranh và hậu chiến, có những tác phẩm không chọn giọng điệu sử thi lớn lao, cũng không cố dựng lên những tượng đài bất khả xâm phạm, mà lặng lẽ đi vào ký ức cá nhân, từ đó chạm đến phần sâu nhất của lịch sử dân tộc. Tác phẩm bút ký - tản văn “Lính già mau nhớ lâu quên” của nhà văn Tô Hoàng vừa được NXB Hội Nhà văn ấn hành tháng 2/2026 là một tập sách như thế.

Khi lịch sử trở thành câu hỏi của hiện tại

Khi lịch sử trở thành câu hỏi của hiện tại

“Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng”của tiến sĩ Nguyễn Thành Nam không chỉ kể lại lịch sử Việt Nam hơn một thế kỷ qua, mà còn đặt lịch sử vào một vai trò khác, như tấm gương để soi chiếu hiện tại. Khi các sự kiện và nhân vật được nhìn lại bằng những câu hỏi mới, lịch sử không còn là những mốc thời gian khép kín, mà trở thành nguồn bài học sống động, đặc biệt với người trẻ, trong việc hiểu mình đang ở đâu và nên đi về đâu.

Nguyễn Thu Hằng: Thắp mình cháy lên như một ngọn nến

Nguyễn Thu Hằng: Thắp mình cháy lên như một ngọn nến

Lần mới đây nhất tôi gặp lại nhà văn Nguyễn Thu Hằng chính là tại lễ tổng kết, trao giải Cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài "Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" lần thứ V, giai đoạn 2022-2025. Cuộc thi do Bộ Công an phối hợp với Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức. Ở cuộc thi này chị đã đoạt giải Nhất với tiểu thuyết “Chiều qua thị trấn”.

Trần Nhương với cảm hứng thi ca về đất nước, con người

Trần Nhương với cảm hứng thi ca về đất nước, con người

Trong thơ Việt Nam đương đại nửa sau thế kỷ XX, lớp nhà thơ trưởng thành từ chiến tranh đã tạo nên một diện mạo đặc biệt cho thi ca dân tộc. Họ mang đến cho thơ không chỉ cảm xúc mà còn là ký ức lịch sử, những trải nghiệm sống động của một thế hệ đã đi qua chiến tranh và bước vào công cuộc dựng xây đất nước.

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải: Kiến tạo "bảo tàng sống" về những cuộc đời vĩ đại

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải: Kiến tạo "bảo tàng sống" về những cuộc đời vĩ đại

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải là gương mặt quen thuộc trong làng văn, làng báo Việt Nam. Trải qua nhiều thăng trầm, bà khẳng định mình không chỉ là nhà báo tâm huyết mà còn là cây bút kiên trì với thể loại phi hư cấu, đặc biệt là những cuốn sách chân dung gây tiếng vang như tác phẩm về nhà tình báo huyền thoại Phạm Xuân Ẩn – cuốn sách được giới nghiên cứu quốc tế đánh giá cao, từng được dịch nhiều chương trên tạp chí The Consequence (Mỹ).

Tơ duyên trong chữ

Tơ duyên trong chữ

Tập tiểu luận phê bình "Duyên khởi đến cõi văn" (NXB Hội Nhà văn, 2025) của PGS.TS Hoàng Kim Ngọc là kết quả sau hơn 3 năm đọc, nghĩ và viết dưới ánh sáng của chữ duyên: “Hữu duyên, nhân duyên, thiện duyên và duyên khởi. Đó là sự gặp gỡ giữa nhà phê bình với nhà văn, giữa nhà văn với cõi văn linh diệu của họ” (Lời nói đầu).