Những nữ Anh hùng trở về từ Trường Sơn huyền thoại

Ngoài lực lượng Bộ đội, công binh, đường Trường Sơn là nơi hàng vạn nữ Thanh niên xung phong (TNXP) đã hy sinh cả tuổi thanh xuân để viết nên huyền tích vọng mãi…

Sau ngày 30/4/1975, rất nhiều sử gia trong nước và quốc tế đều có chung nhận định: Đường mòn Hồ Chí Minh (đường Trường Sơn) đã góp một phần quyết định đến chiến thắng. Trên tuyến đường xuyên rừng rậm này ghi đậm lịch sử hào hùng của một thế hệ “Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước/ Mà lòng phơi phới dậy tương lai”.

Ngoài lực lượng Bộ đội, công binh, đường Trường Sơn là nơi hàng vạn nữ Thanh niên xung phong (TNXP) đã hy sinh cả tuổi thanh xuân để viết nên huyền tích vọng mãi…

“Cọc tiêu sống” trên đèo Đá Đẽo

Theo đường Trường Sơn chạy dài như dải lụa, chúng tôi tìm gặp chị Đinh Thị Thu Hiệp, ở thôn Ba Nương, xã Xuân Hóa, huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình. Người con gái anh hùng trên đèo Đá Đẽo năm nào nay đã qua tuổi 70.

Khi tuổi mới chớm mười tám đôi mươi, Đinh Thị Thu Hiệp xung phong vào TNXP, và đường Trường Sơn là nơi chị đến. Chị được phân công về nhận nhiệm vụ ở đèo Đá Đẽo, nơi lằn ranh giữa sự sống và cái chết chỉ trong gang tấc.

Nữ Anh hùng Thanh niên xung phong Đinh Thị Thu Hiệp.
Nữ Anh hùng Thanh niên xung phong Đinh Thị Thu Hiệp.

Đường Trường Sơn qua đất Quảng Bình được xem là bản đồ bát quái xuyên rừng rậm với hai nhánh Đông-Tây, đèo Đá Đẽo là một trong những trọng điểm trên tuyến đường này bị máy báy Mỹ bắn phá ác liệt nhất. Từ năm 1967, không quân Mỹ đã thực hiện chiến dịch 97 ngày đêm xóa trắng, vùi lấp đèo Đá Đẽo để cắt đứt tuyến đường.

Chỉ có lòng gan dạ mới chiến thắng được bom đạn kẻ thù, Đinh Thị Thu Hiệp đã không ngần ngại bám sát mặt đường từng ngày, từng giờ, đếm từng quả bom rơi, vác từng thùng đạn chạy băng qua bãi bom nổ chậm để đến điểm tập kết.

Suốt 10 năm, chị  lăn lộn khắp các trọng điểm ác liệt trên nhánh đường 12A và 15 đường Trường Sơn. Nhiều năm trời chốt chặn ở đèo Đá Đẽo, chị Đinh Thị Thu Hiệp được đồng đội yêu mến gọi là “chuyên gia phá bom nổ chậm” bởi chị có khả năng đặc biệt về kinh nghiệm phá bom.

Có lần có quả bom nổ chậm rơi ngay đúng tim đường, làm tắc những chuyến xe ra trận. Chị Hiệp yêu cầu mọi người ẩn nấp, còn mình ra đối mặt để kích cho quả bom nổ. Trong một lần làm nhiệm vụ, khi chị hoàn thành việc kích bom vừa rơi khoảng hơn trăm mét thì quả bom nổ, sức ép của bom đã làm một tai chị bị điếc. Nhận về mình phần hiểm nguy cho đồng đội sống, Hiệp trả lời tỉnh bơ "Nếu phải chết thì mình chết, để chị em sống còn làm đường cho xe vô mặt trận".

Giữa những ngày "đoàn quân trùng trùng ra trận" đi qua Trường Sơn, chị Hiệp yêu và kết duyên với anh Hoàng Khắc Đường, một đồng đội TNXP. Hai vợ chồng cùng công tác trên một cung đường, nhưng hàng năm trời họ vẫn phải xa nhau vì nhiệm vụ. Chỉ biết gửi niềm thương nỗi nhớ qua lời nhắn gửi với bạn bè.

"Chiến tranh là rứa, có nhiều chị em trong đơn vị tui cưới nhau xong chưa ở với nhau được một ngày trọn vẹn. Hôm nay cưới mai anh hoặc chị đã hy sinh khi đang làm đường", chị Hiệp thổ lộ.

Trong câu chuyện với chị Đinh Thị Thu Hiệp, tôi lại nhớ đến trong nhiều cuốn nhật ký, hồi ký của những người một thời ra trận đều có những trang viết đầy tài hoa và hoài niệm về các cung đường Trường Sơn trên mảnh đất Quảng Bình.

"Đêm đầu tiên đến đường Trường Sơn, nghe tiếng bom đạn rùng rợn chúng tôi không sao ngủ được. Lần đầu tiên xa quê hương, đi đánh Mỹ, phần nhớ nhà, nhớ bạn bè thân thuộc, phần vì tiếng bom đạn vang cả núi rừng. Nhiều người nghĩ: Cái ngày trở lại thăm quê hương có khi có có khi không. Cứ thế thao thức, nước mắt chảy dài…".

Với những cống hiến xuất sắc của mình, năm 1972, Đinh Thị Thu Hiệp được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND. Giờ đây, cuộc sống rất đỗi yên bình của chị Hiệp bên cạnh 4 người con và mười đứa cháu vây quanh.

Mỗi khi nhắc nhớ về tuổi thanh xuân, về đồng đội, nước mắt chị Hiệp lại chảy dài. Chị hay nói với con cháu, để có hôm nay bao đồng đội của chị đã trở thành cát bụi do bom đạn, giờ nằm lại trong rặng cây, bụi cỏ ở núi rừng Trường Sơn.

Người từ Trường Sơn 5 lần ra Hà Nội gặp Bác Hồ

Vinh dự đó thuộc về Anh hùng Nguyễn Thị Kim Huế, xã Cảnh Hóa, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình, nữ TNXP ở đường Trường Sơn huyền thoại. Mồ côi cha mẹ từ nhỏ, tuổi thơ phải nương nhờ vào tình thương của ông bà ngoại, đến tuổi trưởng thành Huế viết đơn xung phong vào TNXP lên Trường Sơn làm đường cho xe vô tiền tuyến.

Chị Nguyễn Thị Kim Huế.

Chị Nguyễn Thị Kim Huế.

Tuyến đường 12 một nhánh đường Trường Sơn bị bom đạn Mỹ cày xới ác liệt nhất là nơi chị đến. Là Tiểu đội trưởng Tiểu đội 6, đơn vị 759, đội 75, công trường 12, chị Nguyễn Thị Kim Huế luôn là điểm tựa của các chị em cùng đơn vị. Bom đạn của địch bắn phá  ngày càng khốc liệt, đơn vị thành lập trung đội quyết tử và Huế được chọn làm Trung đội trưởng.

Lau nước mắt, chị Huế nhìn xa xăm: “Trước mỗi lần ra đường phá bom giữa máy bay gầm rú của địch chúng tôi đều được làm lễ truy điệu sống. Chị em nhìn nhau động viên. Sau mỗi trận bom của địch, con số của đơn vị cứ vơi dần. Có những buổi chiều cơm nấu bê lên nhưng không ai nuốt nổi vì đồng đội mình đã bị bom chôn lấp ở đâu không biết…”.

Với những thành tích trong chiến đấu, chị Nguyễn Thị Kim Huế đã vinh dự năm lần được gặp Bác Hồ. Chị Huế cho biết lần gặp Bác xúc động và để lại ấn tượng sâu sắc nhất đối với chị là dịp Ðại hội TNXP toàn quốc lần thứ tư (7/1967). 

Theo phân công, chị cùng với chị Nguyễn Thị Nguyệt -Tổng đội phó Tổng đội TNXP miền Nam vinh dự thay mặt Đại hội tặng hoa Bác. Bức ảnh “Bác Hồ với TNXP” chụp chị Huế tặng hoa cho Người được in ra nhiều nghìn bản, lưu hành rộng rãi trong toàn quốc. Hiện nay, bức ảnh là một kỷ vật quan trọng, được chị Huế đặt ở nơi trang trọng nhất trong nhà.

Chị Huế còn vinh dự được gặp Bác khi chị được cử đi học tại Trường Trung cấp Chính trị chuyên môn nghiệp vụ C Trưởng ở tỉnh Hưng Yên trong ba tháng. Chị là người xuất sắc trở thành xạ thủ số một về bắn súng. Kết thúc khóa học, lớp học của chị được Bác Hồ đến thăm, động viên. Chị được Bác hỏi thăm quê quán, đơn vị công tác và Bác động viên “Con gái Quảng Bình sản xuất giỏi, chiến đấu giỏi…”.

Tiếp đó, chị Huế lại được chọn trong Đoàn đại biểu ngành Giao thông vận tải Quảng Bình ra báo cáo thành tích với Bác. Tại Đại hội Anh hùng chiến sỹ thi đua toàn quốc năm 1967, chị Nguyễn Thị Kim Huế lại một lần nữa vinh dự có mặt trong Đoàn đại biểu gồm 11 người tỉnh Quảng Bình tham dự. Lần này, chị Huế được vinh danh Anh hùng và được Bác Hồ gắn huy hiệu.

Sau Đại hội, Đoàn đại biểu Quảng Bình được Bác cho phép gặp Ban Bí thư Trung ương, lúc nghe chị Huế báo cáo tới việc các nữ TNXP tìm đồng đội “hốt từng nắm đất đá đưa lên ngửi…”, Bác Hồ đã bật khóc. Riêng nhà thơ Tố Hữu đã ôm chị vào lòng và khóc nghẹn …

"Trường Sơn ơi! Đêm nay ta đi Trường Sơn lộng gió…" bài ca bất hủ về Trường Sơn của một thời oanh liệt đưa tôi đến ngã ba Khe Ve, đèo Mụ Gịa, Đồi 37, suối Rụng Tóc, đèo Đá Đẻo… những địa danh chỉ mới được đặt tên qua từng trận đánh của Bộ đội Trường Sơn và TNXP trong thập niên 60, 70 của thế kỷ trước. Đi trên đường Trường Sơn hôm nay, tôi vẫn luôn ngoái đầu nhìn lại, và ở đó hình ảnh những cô gái TNXP "đứng bên đường, vai áo bạc quàng súng trường" vẫn hằn in trong nỗi nhớ, niềm thương.

Dương Sông Lam

Các tin khác

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Ở những địa bàn rộng lớn và rất đặc thù như miền Trung, phóng viên thường trú là cầu nối đưa thông tin từ cơ sở đến tòa soạn nhanh, chính xác và khách quan. Gần dân để nghe, đi sâu thực tế để hiểu, kiểm chứng để phản ánh đúng những vấn đề người dân quan tâm – đó cũng là cách phóng viên Báo Công an nhân dân (CAND) đưa tiếng nói cơ sở đến bạn đọc, đồng thời góp phần giúp cơ quan chức năng kịp thời nhận diện và hành động.

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Chúng tôi có mặt tại Đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình (GGHB) số 1, Bộ Công an đóng tại Trung tâm Đào tạo và Phát triển năng lực GGHB, ở xã Hoàng Hoa Thám, Hưng Yên vào một ngày nắng lửa, khi cả đơn vị tổ chức diễn tập thực chiến chào đón Đoàn Tư lệnh Cảnh sát Liên hợp quốc (LHQ) đến thăm và làm việc. Cảm nhận rõ nhất là dấu ấn của một đơn vị trẻ, năng động, mang theo khát khao thực hiện sứ mệnh GGHB LHQ tại các địa bàn xa Tổ quốc.

Một lần đến Trường Sa…

Một lần đến Trường Sa…

Tôi đã đăng ký đi Trường Sa không chỉ một lần. Mỗi khi nghe tin có đoàn công tác chuẩn bị ra đảo, tôi lại đăng ký. Nhưng rồi vì nhiều lý do, tôi vẫn chưa thực hiện được ước nguyện. Có lúc tưởng như đã đến lượt mình, cuối cùng lại lỡ hẹn.

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ những bản tin đầu tiên với không ít va vấp, nghề báo đã đưa tôi đến Trường Sa, Làng Nủ, những sự kiện trọng đại của đất nước và rồi tới hiện trường động đất cách quê hương nửa vòng trái đất. Mỗi chuyến đi cho tôi thêm một cách hiểu về hai chữ “đưa tin”.

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

26 năm gắn bó với Báo CAND (tờ báo mà chúng tôi coi như ngôi nhà thứ hai và là một phần cuộc đời của mình) thì có tới 24 năm tôi là phóng viên theo dõi mảng giáo dục và đào tạo. Và đến bây giờ, tôi vẫn luôn thầm cảm ơn một cơ duyên may mắn vô hình nào đó đã đưa tôi đến với giáo dục, cho tôi cơ hội được đóng góp một phần nhỏ bé của mình trong sự nghiệp giáo dục - đào tạo nước nhà.

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Trong đời làm báo của mình - đặc biệt là gần 30 năm làm báo Công an nhân dân và An ninh thế giới - tôi đã đi công tác không biết bao nhiêu chuyến và riêng đi nước ngoài cũng phải gần 25 chuyến. Nhưng có một chuyến đi “vô tiền khoáng hậu”, đó là chuyến đi sang Pakistan vào trung tuần tháng 10 năm 2001.
Và lý thú nhất trong chuyến đi này là chuyện tôi và cuốn Kinh Koran.

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Có những bài báo “khép lại” sau khi đăng tải nhưng hành trình tạo chuyển biến trong đời sống từ bài báo ấy chỉ mới bắt đầu. Tại Lâm Đồng, từ những đồi thông bị “xẻ thịt” đến những khu dân cư bị bủa vây bởi ô nhiễm được phản ánh trên Báo Công an nhân dân đã góp phần thúc đẩy cơ quan chức năng vào cuộc, kịp thời chấn chỉnh, xử lý dứt điểm vi phạm, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Để công viên Lãm Làng thực sự trở lại đúng chức năng là không gian sinh hoạt cộng đồng, vui chơi, giải trí lành mạnh, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng cần sớm vào cuộc, kiểm tra, chấn chỉnh và xử lý nghiêm những hành vi gây mất an ninh, trật tự, gây ô nhiễm tiếng ồn, chiếm dụng không gian công cộng trái quy định.

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Ít xuất hiện trước công chúng, nhưng công tác bảo vệ các sự kiện chính trị, văn hóa quan trọng diễn ra hay các chuyến công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, khách quốc tế đến khu vực phía Nam, những chú chó nghiệp vụ của Phòng Cảnh vệ miền Nam (Bộ Tư lệnh Cảnh vệ) luôn sát cánh cùng cán bộ, chiến sĩ, trở thành “mắt thần”, “lá chắn” bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối.

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Từ bản Lân Đặt biệt lập giữa núi rừng, nơi người dân vừa trải qua nhiều tháng bị nước lũ chia cắt, đến những tuyến cáp đang được triển khai tại Tràng Định, hành trình xóa vùng lõm sóng di động ở Lạng Sơn đang được thực hiện bằng quyết tâm của Viettel, sự vào cuộc của bộ đội và sự đồng lòng của chính quyền, nhân dân. Không chỉ đưa sóng 4G đến những nơi còn thiếu kết nối, chương trình còn mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin, dịch vụ số, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn biên giới.

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Trước tình trạng vi phạm pháp luật trong học sinh, thanh thiếu niên (HS, TTN) còn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm, Công an TP Hải Phòng đã triển khai nhiệm vụ, giải pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật trong HS, TTN, người thất nghiệp trên địa bàn. Trong đó đánh giá thực trạng, nhận diện nguyên nhân, đề ra giải pháp nhằm chủ động phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở, không để những biểu hiện lệch chuẩn trở thành mầm mống tội phạm.

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Có những chàng trai vừa rời ghế nhà trường đã tìm đến Công an xã để tìm hiểu về tiêu chuẩn, điều kiện thực hiện nghĩa vụ Công an nhân dân (CAND). Sau khi cân nhắc, họ viết đơn tình nguyện, mong muốn được rèn luyện trong môi trường kỷ luật, thử sức và trưởng thành qua những năm tháng thực hiện nghĩa vụ. Đằng sau mỗi lá đơn là những khát vọng của tuổi trẻ, cùng mong muốn được góp sức mình cho quê hương.

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Thông qua công tác tuyên truyền, vận động kết hợp tổ chức nhiều hình thức linh hoạt, sáng tạo, lực lượng Công an xã, phường tại Hà Tĩnh đã vận động người dân trên địa bàn giao nộp hàng trăm khẩu súng cùng nhiều công cụ hỗ trợ, vật liệu nổ các loại.

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Sau cai nghiện, điều khó nhất với nhiều người không chỉ là tránh xa ma túy mà còn là bắt đầu lại cuộc sống. Từ rà soát, quản lý, giáo dục đến kết nối vay vốn, học nghề, tìm việc làm, Công an các đơn vị, địa phương ở Hải Phòng đang cùng chính quyền, ngân hàng và các đoàn thể tạo thêm những “điểm tựa” để người sau cai có thể tự đứng lên bằng chính sức lao động của mình.

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

Không để ma túy có khoảng trống len vào địa bàn, suốt 45 ngày đêm, Công an TP Đà Nẵng đồng loạt tổng rà soát từ khu dân cư, chung cư, nhà trọ, cơ sở lưu trú đến chợ đầu mối, bến xe và những địa bàn tiềm ẩn nguy cơ. Với phương châm “đi từng nhà, rà từng người”, mỗi cuộc kiểm tra không chỉ để phát hiện, xử lý mà còn mở ra những đầu mối truy xét, đấu tranh, làm sạch địa bàn. 45 ngày đêm khép lại, yêu cầu “làm sạch để giữ sạch” tiếp tục được đặt ra thường xuyên, hướng tới mục tiêu xây dựng TP Đà Nẵng không ma túy.

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

10 năm qua, những đứa trẻ đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm Từ thiện xã hội chùa Hồi Long, xã Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hóa vẫn gọi sư cô Thích Đàm Ngoan là mẹ. Từ những đứa trẻ đỏ hỏn bị bỏ lại bên cổng chùa đến những em nhỏ lớn lên dưới mái nhà Hồi Long, sư cô đã dành phần lớn thời gian, công sức và tình yêu thương để các em có một tuổi thơ bình thường như bao đứa trẻ khác.

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Hơn hai thập kỷ sau khi được mở tuyến, đường Hồ Chí Minh nhánh Tây từ Phong Nha đến Khe Sanh đã trở thành một trục giao thông quan trọng xuyên qua miền Tây Quảng Trị. Tuyến đường đi qua những vùng núi rừng hiểm trở, kết nối các bản làng với miền xuôi, tạo thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương và từng bước thay đổi sinh kế.

Nẻo thiện tìm về

Nẻo thiện tìm về

Giúp đỡ người dân đi qua đường khi gặp mưa lũ, không nhận tiền “bồi dưỡng” của đối tượng khai thác gỗ trái phép, không quản thời gian, không nề hà công việc, có lệnh triệu tập là lên đường, đó là bản tính của Nguyễn Quốc Duy - Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự (ANTT) thôn Mỹ Thạnh, xã Hàm Thạnh, tỉnh Lâm Đồng.

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Để ngăn ngừa hành vi đặt bẫy, giăng lưới săn bắt động vật hoang dã (chim trời) mùa di cư, lực lượng Công an cơ sở ở các xã ven biển tỉnh Hà Tĩnh đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp thu gom, phá huỷ các bẫy chim trái phép đến bắt giữ, xử lý những trường hợp săn bắt, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép.