Những kịch bản liên minh quốc phòng và an ninh ở châu Âu

Trung tuần tháng 6, Ủy ban châu Âu (EC) đã thảo luận công khai về đường hướng tương lai của quốc phòng châu Âu. Trong khi đó, tại cuộc họp ở Prague, CH Czech, các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) cũng đã bàn cách làm thế nào để sử dụng hết tiềm năng của các Hiệp ước để tăng cường hợp tác trong quốc phòng.

Theo báo chí châu Âu, EC đang đóng góp vào các cuộc bàn luận đó và thảo luận rộng hơn trên khắp châu Âu về quốc phòng bằng cách đưa ra những kịch bản có thể xảy ra cho tương lai quốc phòng châu Âu. Về vấn đề này, Cao ủy phụ trách an ninh và đối ngoại của EU Federica Mogherini cũng nhấn mạnh: "Chúng tôi đang tiến nhanh trong vấn đề an ninh của EU với việc Ủy ban đang sát cánh và hỗ trợ cho quyết tâm của các nước thành viên.

Thông qua EU, chúng tôi có thể hỗ trợ cho các quốc gia thành viên trong việc phát triển năng lực quân sự và đầu tư hiệu quả hơn cho quốc phòng. Chúng tôi đã tiến được một bước dài trong chưa đầy một năm và chúng ta quyết tâm duy trì tốc độ này”.

Các lãnh đạo châu Âu đang muốn mở rộng hợp tác an ninh, quốc phòng cho khu vực. Ảnh: Euintheus.
Các lãnh đạo châu Âu đang muốn mở rộng hợp tác an ninh, quốc phòng cho khu vực.  Ảnh: Euintheus.

Cũng theo Cao ủy Federica Mogherini, những cuộc thảo luận này đóng góp quan trọng tới việc EU sẽ tăng cường bảo vệ và an ninh cho các công dân châu Âu như thế nào, đặc biệt là trong việc thành lập một Quỹ Quốc phòng châu Âu nhằm hỗ trợ việc chi tiêu hiệu quả hơn của các quốc gia thành viên trong việc cùng chia sẻ năng lực quốc phòng.

Hãng tin AP thì cho hay, Quỹ Quốc phòng châu Âu theo đề xuất của Chủ tịch EC Jean-ClaudeJuncker sẽ điều phối, bổ sung và mở rộng các khoản đầu tư quốc gia vào nghiên cứu quốc phòng, vào việc phát triển các nguyên mẫu và mua sắm thiết bị và công nghệ quốc phòng.

Hồi tháng 3 vừa qua, trong Tuyên bố Rome, các nhà lãnh đạo EU cũng đã cam kết hướng tới một EU27 giúp tạo ra một ngành công nghiệp quốc phòng có tính cạnh tranh và hội nhập hơn, đồng thời tăng cường an ninh và quốc phòng chung trong việc hợp tác và hỗ trợ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Sách Trắng về tương lai của châu Âu được trình bày cùng thời điểm đó còn đưa ra những thách thức và cơ hội chính cho châu Âu trong thập kỷ tới, đánh dấu sự khởi đầu của một quá trình cho EU27 quyết định tương lai liên minh của họ.

Vậy EU đã sẵn có các biện pháp để tránh xa sự hợp tác quân sự song phương và đa phương hiện tại, thay vào đó là các hình thức hội nhập quốc phòng hiệu quả hơn hay chưa? Theo các nhà phân tích, có 3 kịch bản hợp tác an ninh quốc phòng trong EU tác động mạnh mẽ đến cục diện thế giới.

Trong kịch bản thứ 1 mang tên “hợp tác an ninh và quốc phòng, các quốc gia thành viên EU vẫn sẽ quyết định nhu cầu hợp tác về an ninh và quốc phòng trên cơ sở tự nguyện trong từng trường hợp trong khi EU sẽ tiếp tục hỗ trợ những nỗ lực của các quốc gia. Hợp tác quốc phòng sẽ được tăng cường, tuy nhiên sự tham gia của EU trong những hành động đòi hỏi nhiều nhất vẫn còn hạn chế. Quỹ Quốc phòng châu Âu mới sẽ giúp phát triển một số năng lực chung mới nhưng các quốc gia thành viên vẫn sẽ giám sát công việc mua và phát triển của các năng lực quốc phòng một cách riêng rẽ. Hợp tác EU-NATO sẽ vẫn giữ nguyên cấu trúc và hình thức hiện tại. Còn với kịch bản tham vọng hơn mang tên "Chia sẻ an ninh và quốc phòng", các quốc gia thành viên sẽ cùng huy động nguồn tài chính và phương tiện quốc phòng nhất định để tăng tính đoàn kết trong quốc phòng. EU cũng sẽ tham gia tích cực hơn trong việc bảo vệ châu Âu bên trong và ngoài biên giới của khu vực.

EU sẽ đảm nhiệm vai trò lớn hơn trong các lĩnh vực như: bảo vệ biên giới, an ninh mạng hay chống khủng bố và đẩy mạnh phương diện quốc phòng và an ninh trong các chính sách nội khối EU như năng lượng, y tế, hải quan hay không gian vũ trụ.

Điều này sẽ phù hợp với ý chí chính trị là hành động cũng như việc ra quyết định phù hợp với bối cảnh đang thay đổi nhanh chóng. EU và NATO cũng sẽ tăng cường hợp tác chung và phối hợp trên toàn bộ các lĩnh vực. Riêng với kịch bản tham vọng nhất "An ninh quốc phòng chung" thì sẽ dự tính hình thành một chính sách quốc phòng chung của Liên minh, mang đến nền quốc phòng chung dựa trên Điều 52 của Hiệp ước EU.

Điều khoản này sẽ cho phép một nhóm các quốc gia thành viên đưa nền quốc phòng châu Âu lên một tầm mới. Trong kịch bản này, bảo vệ châu Âu sẽ trở thành trách nhiệm chung được tăng cường của EU và NATO. EU sẽ có thể tiến hành những hành động an ninh và quốc phòng cao cấp, được củng cố bởi mức độ hội nhập lớn hơn của các lực lượng quốc phòng của các quốc gia thành viên.

EU sẽ hỗ trợ các chương trình quốc phòng chung với Quỹ Quốc phòng châu Âu, cũng như thành lập cơ quan Nghiên cứu Quốc phòng châu Âu chuyên biệt. Điều này cũng sẽ thúc đẩy việc tạo ra một thị trường quốc phòng châu Âu đích thực, có khả năng bảo vệ các hoạt động chiến lược trọng yếu từ những đơn vị tiếp quản từ bên ngoài.

Các kịch bản này không loại trừ nhau nhưng thể hiện ba mức độ tham vọng khác nhau về sự đoàn kết. Nhìn về tương lai, các nhà lãnh đạo EU phải quyết định ngay bây giờ con đường họ sẽ đi và tốc độ họ muốn đi để bảo vệ các công dân châu Âu.

Sông Thương

Các tin khác

Khi doanh nghiệp trở thành giao điểm trong đàm phán Mỹ - Trung

Khi doanh nghiệp trở thành giao điểm trong đàm phán Mỹ - Trung

Chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump vào trung tuần tháng 5 được xem là một trong những sự kiện ngoại giao quan trọng nhất giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới trong thời gian qua. Theo các chuyên gia, khác với các cuộc gặp thượng đỉnh trước đây vốn tập trung nhiều vào cạnh tranh chiến lược, lần này yếu tố kinh tế và lợi ích doanh nghiệp đang nổi lên như ưu tiên hàng đầu của Washington.

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump từ ngày 13-15/5 tới đang thu hút sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng, hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh được đánh giá khó tạo ra đột phá mang tính lịch sử, nhưng vẫn được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì các “lan can an toàn”, hạn chế nguy cơ đối đầu vượt tầm kiểm soát và tạo thêm dư địa ổn định cho kinh tế toàn cầu.

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

Sự hiện diện của người đứng đầu WHO diễn ra ngay trước thời điểm sơ tán hành khách khỏi con tàu du lịch MV Hondius, nơi phát hiện virus Hanta khiến ba người tử vong, không chỉ mang tính chất giám sát chuyên môn mà còn là một động thái chính trị và nhân đạo quan trọng nhằm đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho cư dân địa phương cũng như gần 150 hành khách đang mắc kẹt trên tàu.

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU), Brazil và Trung Quốc mới đây chính thức ra mắt “Liên minh mở về thị trường carbon bắt buộc” trong lễ ký kết diễn ra tại thành phố Florence của Italy, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường hợp tác quốc tế nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Liên minh giữa Mỹ và châu Âu, với nòng cốt là NATO, nhiều thập niên được xem là trụ cột bảo đảm an ninh phương Tây. Tuy nhiên, những bất đồng ngày càng sâu sắc liên quan tới tình hình Trung Đông đang khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt.

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Trong bối cảnh chảo lửa Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt, hồ sơ hạt nhân Iran một lần nữa trở thành tâm điểm của các nỗ lực ngoại giao quốc tế. Mới đây, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết đang tiến hành đàm phán với Nga và một số quốc gia về khả năng đưa uranium làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran. Động thái này diễn ra khi Washington liên tục đặt điều kiện Tehran phải từ bỏ kho dự trữ và đình chỉ việc làm giàu uranium như một chìa khóa then chốt cho bất kỳ giải pháp hòa bình nào.

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và cơ chế OPEC+ sau 60 năm là thành viên, nhấn mạnh ưu tiên lợi ích quốc gia. Động thái này được giới phân tích đánh giá có thể tạo hiệu ứng dây chuyền trong nội bộ liên minh dầu mỏ, đồng thời làm gia tăng những toan tính địa chính trị và mang lại ưu thế cho Mỹ.

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Căng thẳng ngoại giao và quân sự giữa Pakistan và Afghanistan vừa có bước leo thang nguy hiểm mới khi hai bên liên tiếp cáo buộc nhau tiến hành các cuộc tấn công xuyên biên giới, đe dọa phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập hồi tháng 3 vừa qua.

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Gần hai tháng kể từ ngày xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra tại Trung Đông, Tehran được cho là vẫn đang vận dụng chiến thuật bất đối xứng, tận dụng lợi thế địa lý và khả năng gây gián đoạn để bù đắp chênh lệch sức mạnh. Tuy nhiên, gần đây, khi Washington tuyên bố phong tỏa các cảng biển Iran và triển khai đồng thời ba nhóm tàu sân bay cùng hàng chục nghìn binh sĩ tới khu vực – đặt ra một câu hỏi lớn rằng liệu Tehran có thể cầm cự được bao lâu trong vòng siết ngày càng khép chặt tại eo biển Hormuz?

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Truyền thông Hàn Quốc dẫn lời Tổng thống Lee Jae Myung ví von dòng sông Hàn và sông Hồng như đang hòa nhịp, biểu trưng cho sự gắn kết giữa hai dân tộc. Trong khi đó, dư luận nước này cũng đặc biệt chú ý tới chia sẻ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi so sánh tương đậu nành Doenjang với tương Bần Việt Nam – càng ủ lâu càng đậm đà, như một ẩn dụ cho tình hữu nghị Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng bền chặt theo thời gian.

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

Liên minh châu Âu (EU) nhóm họp thượng đỉnh đột xuất với nội dung then chốt xoay quanh cách thức vận dụng điều khoản phòng thủ chung giữa các thành viên khi một nước bị tấn công quân sự. Đây được xem là chủ đề nóng bỏng ở thời điểm quan hệ xuyên Đại Tây Dương có những rạn nứt.