Hé lộ ba kịch bản quân sự nhằm vào Iran
Giữa tháng 5, theo tiết lộ của tờ New York Times, các cố vấn an ninh của Tổng thống Donald Trump đã xây dựng nhiều kịch bản quân sự mới nhằm vào Iran trong trường hợp thỏa thuận ngừng bắn hiện nay đổ vỡ. Nguồn tin này nêu rõ, Iran có khả năng phải hứng chịu các cuộc tấn công mới của Mỹ và Israel ngay trong tuần tới.
Dù Nhà Trắng chưa đưa ra quyết định cuối cùng, giới quan sát cho rằng những tín hiệu gần đây cho thấy Washington đang ngày càng nghiêng về phương án gia tăng sức ép quân sự, để buộc Tehran phải nhượng bộ trong các cuộc đàm phán hạt nhân cũng như vấn đề eo biển Hormuz.
Cụ thể, ba kịch bản quân sự đã được đưa ra. Phương án một là nối lại các đợt không kích với cường độ lớn hơn nhằm vào các mục tiêu quân sự và cơ sở hạ tầng chiến lược của Iran. Một số quan chức Mỹ trước đó cũng cho rằng, nếu chiến dịch được tái khởi động, quy mô có thể vượt xa các đợt tấn công trong chiến dịch Epic Fury. NBC News thì dẫn tin từ Lầu Năm Góc cho hay, Mỹ đang cân nhắc đặt tên cho chiến dịch quân sự mới nhằm vào Iran là chiến dịch “Búa gậy” nếu thỏa thuận ngừng bắn hiện tại sụp đổ.
Phương án hai là triển khai lực lượng đặc nhiệm trên bộ nhằm truy tìm và thu giữ uranium làm giàu, được cho là đang cất giấu tại các cơ sở hạt nhân ngầm của Iran. Theo giới phân tích quân sự, một chiến dịch như vậy được đánh giá là rất táo bạo, nhưng sẽ đòi hỏi số lượng lớn binh sĩ hỗ trợ, kéo theo nguy cơ giao tranh trực tiếp với lực lượng Iran và khiến Washington có thể sa lầy vào một cuộc xung đột trên bộ kéo dài tại Trung Đông.
Phương án ba là Mỹ sẽ kiểm soát đảo Kharg – trung tâm xuất khẩu dầu mỏ lớn nhất của Iran. Đây được xem là đòn đánh trực diện vào nguồn thu năng lượng chủ chốt của Tehran. Song, việc duy trì kiểm soát hòn đảo này trong thời gian dài sẽ khiến chi phí quân sự và hậu cần tăng mạnh, đồng thời đẩy nguy cơ leo thang khu vực lên mức nguy hiểm hơn.
Những động thái này diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Trump liên tục phát đi tín hiệu cứng rắn đối với Tehran. Trong bài đăng trên mạng xã hội hôm 14/5 (giờ địa phương), ông Trump tuyên bố chiến dịch quân sự của Mỹ nhằm vào Iran sẽ tiếp tục, nhấn mạnh thỏa thuận ngừng bắn đang trong tình trạng nguy kịch.
Nhà lãnh đạo Mỹ cũng bày tỏ sự mất kiên nhẫn trước việc eo biển Hormuz bị Iran kiểm soát, đặc biệt, Tehran cho biết đã hoàn tất cơ chế quản lý hoạt động lưu thông hàng hải qua eo biển này, bao gồm việc áp dụng các khoản phí đối với dịch vụ chuyên biệt dành cho tàu thuyền đi qua. Bên cạnh đó, Iran cũng chưa hề đưa ra những nhượng bộ đủ lớn trong các cuộc đàm phán.
Theo đánh giá của tình báo Mỹ, Iran hiện đã khôi phục đáng kể năng lực tác chiến tên lửa sau các đợt tấn công trước đó. Các nguồn tin xác nhận Tehran đã giành lại quyền kiểm soát 30 trong số 33 địa điểm phóng tên lửa dọc eo biển Hormuz. Điều này làm gia tăng lo ngại rằng Iran đủ khả năng tiếp tục đe dọa tàu chiến Mỹ và tàu chở dầu thương mại đi qua khu vực.
Đáp lại các tín hiệu từ Washington, giới chức Iran cũng phát đi thông điệp cứng rắn. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cảnh báo Mỹ và Israel không nên tiến hành thêm các cuộc tấn công quân sự mới, cho rằng các chiến dịch trước đó đã thất bại trong việc đạt được mục tiêu chiến lược. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf tuyên bố, lực lượng vũ trang nước này “đã chuẩn bị cho mọi kịch bản”, đồng thời khẳng định mọi quyết định sai lầm của đối phương sẽ phải trả giá.
Iran triển khai các chiến dịch cơ hội?
Không chỉ dừng ở mặt trận quân sự, căng thẳng Mỹ - Iran hiện còn lan sang không gian mạng. Theo nhiều nguồn tin được CNN dẫn lại, giới chức Mỹ đang điều tra hàng loạt vụ xâm nhập nhằm vào hệ thống đo mức bồn chứa nhiên liệu tự động (ATG) tại các trạm xăng ở nhiều bang. Các tin tặc bị nghi đã khai thác những hệ thống kết nối internet không được bảo vệ bằng mật khẩu, để can thiệp vào dữ liệu hiển thị nhiên liệu.
Dù chưa có bằng chứng cho thấy các vụ xâm nhập gây thiệt hại vật lý hay thương vong, giới chuyên gia cảnh báo việc kiểm soát các hệ thống ATG về lý thuyết có thể khiến các vụ rò rỉ nhiên liệu không bị phát hiện, gây rủi ro lớn đối với an toàn hạ tầng năng lượng.
Các cơ quan điều tra Mỹ cho rằng, lịch sử nhắm mục tiêu vào hệ thống nhiên liệu và hạ tầng dầu khí là một trong những yếu tố khiến Iran trở thành nghi phạm hàng đầu. Trước đó, Washington từng cáo buộc các nhóm tin tặc liên quan tới Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) thực hiện nhiều cuộc tấn công vào hệ thống cấp nước và cơ sở hạ tầng trọng yếu của Mỹ sau cuộc xung đột Hamas - Israel năm 2023.
Theo giới phân tích an ninh mạng, chiến thuật của Iran hiện nay có khả năng tập trung nhiều vào các mục tiêu mềm – những hệ thống quan trọng kết nối trực tuyến nhưng có mức bảo vệ yếu. Dù năng lực tác chiến mạng của Tehran chưa được đánh giá ngang hàng với nhiều nước lớn khác, song Iran vẫn được xem là đối thủ khó đoán định nhờ khả năng tiến hành các chiến dịch cơ hội với chi phí thấp nhưng hiệu ứng tâm lý lớn.
Thực tế chỉ ra rằng, kể từ khi xung đột bùng phát cuối tháng 2, các tin tặc liên quan tới Tehran đã gây gián đoạn tại nhiều cơ sở dầu khí và nước sạch của Mỹ, gây chậm trễ vận chuyển tại hãng thiết bị y tế lớn Stryker, đồng thời làm rò rỉ email cá nhân của Giám đốc FBI Kash Patel. Các tổ chức và công dân Israel cũng liên tục bị tin tặc Iran nhắm mục tiêu.
Còn theo bà Allison Wikoff, Giám đốc nhóm tình báo đe dọa của PwC với hơn 10 năm theo dõi các mối đe dọa từ Iran, nhận định, các chiến dịch mạng của nước này trong thời gian gần đây tăng tốc với khả năng thích nghi nhanh hơn, đồng thời tận dụng AI để mở rộng hoạt động do thám và phát tán mã độc. Trong khi đó, ông Yossi Karadi, người đứng đầu Cơ quan Phòng thủ mạng quốc gia Israel chia sẻ với CNN, hoạt động mạng của Tehran hiện cho thấy mức độ phối hợp ngày càng rõ giữa chiến tranh mạng và chiến tranh tâm lý.
Giới quan sát nhận định, những diễn biến mới cho thấy cuộc đối đầu Mỹ - Iran đang bước vào giai đoạn phức tạp hơn khi các mặt trận quân sự, năng lượng, chính trị và an ninh mạng ngày càng đan xen, làm gia tăng nguy cơ xảy ra những tính toán sai lầm hoặc sự cố vượt ngoài kiểm soát. Trong bối cảnh đó, việc sớm khép lại xung đột bằng một kết quả có thể được xem là “chiến thắng” đối với nước Mỹ đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với Tổng thống Donald Trump, khiến lựa chọn quân sự tiếp tục được Washington sử dụng như công cụ gây sức ép mạnh nhằm buộc Tehran phải nhượng bộ.
Tuy nhiên, Nhà Trắng cũng đang đứng trước bài toán chính trị không dễ giải trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới, khi cuộc chiến tại Trung Đông ngày càng làm gia tăng tâm lý mệt mỏi trong dư luận Mỹ, còn chi phí năng lượng và gánh nặng tài chính từ xung đột tiếp tục tác động trực tiếp tới đời sống người dân. Bởi vậy, mọi quyết định được đưa ra lúc này từ Washington và Tehran đều có thể trở thành nhân tố làm thay đổi cục diện xung đột trong thời gian tới.
