Những đóng góp của Việt Nam trên cương vị Chủ tịch ASEAN 2020

Trong vòng ba tháng tới, Việt Nam sẽ bàn giao vị trí Chủ tịch Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) cho Brunei Darussalam. Cộng đồng quốc tế đã có những đánh giá tích cực về những gì mà Việt Nam đã làm được trong vai trò nói trên.

Trong bài viết đăng trên trang mạng của Quỹ Nghiên cứu Quốc tế Kalinga, Tiến sĩ Vijay Sakhuja chỉ ra rằng, năm Chủ tịch ASEAN 2020 của Việt Nam với chủ đề “Gắn kết và chủ động thích ứng” diễn ra với nhiều cơ hội và thách thức đan xen. Việt Nam đã thực hiện trọng trách này trong bối cảnh những thách thức từ đại dịch COVID-19 và tình hình căng thẳng trên Biển Đông. Đầu tiên, tại Liên hợp quốc (LHQ), Việt Nam đã bắt đầu năm 2020 trên cương vị Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an LHQ nhiệm kỳ 2020-2021 với chủ đề “Việt Nam: Đối tác tin cậy vì hòa bình bền vững”. 

Tại phiên “Tương lai chúng ta muốn, Liên hợp quốc chúng ta cần: Tái khẳng định cam kết tập thể đối với chủ nghĩa đa phương - đối phó với đại dịch COVID-19 thông qua hành động đa phương hiệu quả” trong khuôn khổ Phiên thảo luận chung cấp cao kỳ họp Đại hội đồng LHQ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam Nguyễn Phú Trọng đã có thông điệp (ghi hình) khẳng định Việt Nam ủng hộ “đối thoại, giảm leo thang căng thẳng, tránh đối đầu, các giải pháp công bằng và phù hợp cho các vấn đề hòa bình, an ninh khu vực và toàn cầu”, ủng hộ chủ nghĩa đa phương (ASEAN) mà Việt Nam đang “phối hợp với các nước thành viên để cùng xây dựng một khu vực hòa bình, hữu nghị và hợp tác”.

Theo Chỉ số quyền lực tại châu Á (Asia Power Index) năm 2020, Việt Nam xếp thứ 12 trong tổng số 26 quốc gia và vùng lãnh thổ được đánh giá tăng một bậc so với năm ngoái. Ảnh: Viện Lowy.
Theo Chỉ số quyền lực tại châu Á (Asia Power Index) năm 2020, Việt Nam xếp thứ 12 trong tổng số 26 quốc gia và vùng lãnh thổ được đánh giá tăng một bậc so với năm ngoái. Ảnh: Viện Lowy.

Thứ hai, tại ASEAN, Việt Nam đã dẫn dắt và triển khai tất cả các sự kiện ASEAN bao gồm Hội nghị cấp cao, đối thoại ASEAN mở rộng và các cam kết khác trong “Chương trình nghị sự ASEAN” với số lần hoãn và hủy do dịch COVID-19 rất hạn chế. Phần lớn các hoạt động trên được tổ chức trên nền tảng số theo hình thức trực tuyến, là “minh chứng cho thấy chúng ta hoàn toàn có thể làm được mà không cần gặp mặt trực tiếp”. Trong nội bộ ASEAN, liên quan vấn đề chính trị-ngoại giao-kinh tế-quốc phòng, an ninh phi truyền thống-pháp lý-phát triển..., các cam kết đã được triển khai một cách khéo léo. Tổng thư ký ASEAN Lim Jock Hoi đã biểu dương sự chuẩn bị chu toàn, kỹ lưỡng của Việt Nam và kết quả của Hội nghị Bộ trưởng ASEAN lần thứ 53, thông qua số lượng văn kiện lớn nhất trong lịch sử (gồm hai văn kiện, trong đó có Kế hoạch Hành động Hà Nội II (2020-2025) trong khuôn khổ Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN.

Thứ ba, trên cương vị Chủ tịch ASEAN 2020, Việt Nam đã góp phần đưa vấn đề Biển Đông lên LHQ. Trong bài phát biểu của Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng tại Phiên thảo luận cấp cao kỳ họp Đại hội đồng LHQ, Việt Nam cam kết “duy trì và thúc đẩy hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn hàng hải ở Biển Đông”, tuân thủ luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982; nhấn mạnh và kêu gọi “tất cả các bên liên quan kiềm chế, tránh các hành động đơn phương làm phức tạp tình hình, giải quyết tranh chấp thông qua các biện pháp hòa bình, tuân thủ các quy trình ngoại giao và pháp lý”. Cần nhắc lại Tuyên bố Chủ tịch tại Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 36 “nhấn mạnh sự cần thiết duy trì hoà bình và thúc đẩy môi trường thuận lợi cho đàm phán Bộ Quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC)”. Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc cũng kêu gọi Trung Quốc đẩy nhanh các cuộc đàm phán về một COC hiệu quả và có hiệu lực, tuân thủ luật pháp quốc tế, bao gồm Công ước LHQ về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS).

Những nỗ lực của Việt Nam nhằm đưa Ấn Độ tham gia Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) - một trong những hiệp định thương mại tự do lớn nhất bao gồm 10 nước thành viên ASEAN và 6 nước mà ASEAN có thỏa thuận thương mại tự do (Australia, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc và New Zealand), có lẽ là một trở ngại đối với ASEAN. Tháng 11 năm ngoái, Ấn Độ đã từ chối gia nhập hiệp ước thương mại khu vực khổng lồ này vì một số lý do, trong đó có vấn đề thâm hụt thương mại với Trung Quốc. Quan hệ Ấn Độ-Trung Quốc hiện nay đang ở mức thấp nhất do tình trạng đối đầu căng thẳng giữa quân đội hai nước trên dãy Himalaya và Ấn Độ đã bày tỏ lập trường cứng rắn đối với RCEP. Tuy nhiên, “các nước tham gia RCEP sẽ mở rộng cửa với Ấn Độ nếu Ấn Độ quyết định tham gia RCEP trong tương lai, bởi sự tham gia của Ấn Độ sẽ có vai trò rất quan trọng về các mặt chính trị, kinh tế và khối đoàn kết châu Á”. Tiến sĩ Vijay Sakhuja kết luận, Việt Nam vẫn còn ba tháng nữa trên cương vị Chủ tịch ASEAN 2020. Trong bối cảnh căng thẳng Mỹ-Trung hiện nay, còn tiềm ẩn nhiều vấn đề mới đòi hỏi Việt Nam (ASEAN) phải có những biện pháp ngoại giao khôn khéo. Đặc biệt, Dự thảo Văn bản Đơn nhất về COC có thể sẽ thu hút nhiều sự chú ý sau khi Trung Quốc tuyên bố đang “đẩy nhanh và thúc đẩy tham vấn về một COC có tính ràng buộc hơn để cùng bảo vệ hòa bình, ổn định và tự do hàng hải trên Biển Đông”.

Trong khi đó, tờ The ASEAN Post mới đây cũng có bài viết đánh giá cao vai trò của Việt Nam trên cương vị Chủ tịch ASEAN năm 2020. Báo trên nêu rõ Việt Nam đã tham gia tích cực vào tổ chức khu vực này ngay từ khi gia nhập năm 1995, với mục đích tập hợp tất cả các nước Đông Nam Á, thúc đẩy hòa bình, tự do và thịnh vượng trong khu vực. Theo bài viết, Việt Nam đã đạt được những bước tiến dài trong việc thể hiện vai trò một nhà lãnh đạo hiệu quả, đặc biệt với việc chủ động ứng phó với đại dịch viêm đường hô hấp cấp COVID-19, chính sách chống biến đổi khí hậu và sự ổn định chính trị. Nhiều chuyên gia đã đánh giá cao sự dẫn dắt của Việt Nam trong tình hình thực tế tại ASEAN. Cụ thể, Việt Nam đã đạt được mục tiêu hành động về khí hậu của LHQ, trong khi Indonesia, Thái Lan, Malaysia và Singapore đang bị rớt lại phía sau giống như hầu hết các quốc gia châu Âu. Mục tiêu Phát triển bền vững (SDG) 13 của LHQ là hành động vì khí hậu. Theo đó, các quốc gia phải đạt được 5 mục tiêu, bao gồm các biện pháp cắt giảm lượng khí thải carbon và đầu tư vào khả năng ứng phó với biến đổi khí hậu.

Theo Báo cáo Phát triển bền vững năm 2020, Việt Nam là quốc gia Đông Nam Á duy nhất đã đạt được SDG 13. Việt Nam đang đi trước phần còn lại của Đông Nam Á khi thúc đẩy sự phụ thuộc nhiều hơn vào năng lượng tái tạo. Báo cáo năm 2019 của hãng tư vấn quản lý toàn cầu McKinsey có tiêu đề: “Tìm kiếm một con đường khác cho tương lai năng lượng Việt Nam” cho rằng Việt Nam có nguồn tài nguyên thiên nhiên to lớn, với 4-5 kWh năng lượng mặt trời/m2 và 3.000 km bờ biển với lượng gió ổn định trong khoảng 5,5-7,3 mét/giây, thuận lợi cho sản xuất điện mặt trời và điện gió.

Minh Hải (tổng hợp)

Các tin khác

Khi doanh nghiệp trở thành giao điểm trong đàm phán Mỹ - Trung

Khi doanh nghiệp trở thành giao điểm trong đàm phán Mỹ - Trung

Chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump vào trung tuần tháng 5 được xem là một trong những sự kiện ngoại giao quan trọng nhất giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới trong thời gian qua. Theo các chuyên gia, khác với các cuộc gặp thượng đỉnh trước đây vốn tập trung nhiều vào cạnh tranh chiến lược, lần này yếu tố kinh tế và lợi ích doanh nghiệp đang nổi lên như ưu tiên hàng đầu của Washington.

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump từ ngày 13-15/5 tới đang thu hút sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng, hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh được đánh giá khó tạo ra đột phá mang tính lịch sử, nhưng vẫn được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì các “lan can an toàn”, hạn chế nguy cơ đối đầu vượt tầm kiểm soát và tạo thêm dư địa ổn định cho kinh tế toàn cầu.

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

Sự hiện diện của người đứng đầu WHO diễn ra ngay trước thời điểm sơ tán hành khách khỏi con tàu du lịch MV Hondius, nơi phát hiện virus Hanta khiến ba người tử vong, không chỉ mang tính chất giám sát chuyên môn mà còn là một động thái chính trị và nhân đạo quan trọng nhằm đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho cư dân địa phương cũng như gần 150 hành khách đang mắc kẹt trên tàu.

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU), Brazil và Trung Quốc mới đây chính thức ra mắt “Liên minh mở về thị trường carbon bắt buộc” trong lễ ký kết diễn ra tại thành phố Florence của Italy, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường hợp tác quốc tế nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Liên minh giữa Mỹ và châu Âu, với nòng cốt là NATO, nhiều thập niên được xem là trụ cột bảo đảm an ninh phương Tây. Tuy nhiên, những bất đồng ngày càng sâu sắc liên quan tới tình hình Trung Đông đang khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt.

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Trong bối cảnh chảo lửa Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt, hồ sơ hạt nhân Iran một lần nữa trở thành tâm điểm của các nỗ lực ngoại giao quốc tế. Mới đây, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết đang tiến hành đàm phán với Nga và một số quốc gia về khả năng đưa uranium làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran. Động thái này diễn ra khi Washington liên tục đặt điều kiện Tehran phải từ bỏ kho dự trữ và đình chỉ việc làm giàu uranium như một chìa khóa then chốt cho bất kỳ giải pháp hòa bình nào.

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và cơ chế OPEC+ sau 60 năm là thành viên, nhấn mạnh ưu tiên lợi ích quốc gia. Động thái này được giới phân tích đánh giá có thể tạo hiệu ứng dây chuyền trong nội bộ liên minh dầu mỏ, đồng thời làm gia tăng những toan tính địa chính trị và mang lại ưu thế cho Mỹ.

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Căng thẳng ngoại giao và quân sự giữa Pakistan và Afghanistan vừa có bước leo thang nguy hiểm mới khi hai bên liên tiếp cáo buộc nhau tiến hành các cuộc tấn công xuyên biên giới, đe dọa phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập hồi tháng 3 vừa qua.

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Gần hai tháng kể từ ngày xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra tại Trung Đông, Tehran được cho là vẫn đang vận dụng chiến thuật bất đối xứng, tận dụng lợi thế địa lý và khả năng gây gián đoạn để bù đắp chênh lệch sức mạnh. Tuy nhiên, gần đây, khi Washington tuyên bố phong tỏa các cảng biển Iran và triển khai đồng thời ba nhóm tàu sân bay cùng hàng chục nghìn binh sĩ tới khu vực – đặt ra một câu hỏi lớn rằng liệu Tehran có thể cầm cự được bao lâu trong vòng siết ngày càng khép chặt tại eo biển Hormuz?

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Truyền thông Hàn Quốc dẫn lời Tổng thống Lee Jae Myung ví von dòng sông Hàn và sông Hồng như đang hòa nhịp, biểu trưng cho sự gắn kết giữa hai dân tộc. Trong khi đó, dư luận nước này cũng đặc biệt chú ý tới chia sẻ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi so sánh tương đậu nành Doenjang với tương Bần Việt Nam – càng ủ lâu càng đậm đà, như một ẩn dụ cho tình hữu nghị Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng bền chặt theo thời gian.

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

Liên minh châu Âu (EU) nhóm họp thượng đỉnh đột xuất với nội dung then chốt xoay quanh cách thức vận dụng điều khoản phòng thủ chung giữa các thành viên khi một nước bị tấn công quân sự. Đây được xem là chủ đề nóng bỏng ở thời điểm quan hệ xuyên Đại Tây Dương có những rạn nứt.