Từ ngày đầu thành lập còn khó khăn với chỉ 3 bác sĩ được đào tạo chuyên sâu, đến nay Khoa Ngoại thần kinh đã cơ bản làm chủ được các kỹ thuật chuyên sâu trong phẫu thuật thần kinh và phẫu thuật cột sống, cứu nhiều người bệnh bên bờ sinh - tử.
Những cuộc cấp cứu bệnh nhân bên bờ sinh - tử
Tôi hẹn gặp Thiếu tá Nguyễn Văn Quang, Phó trưởng Khoa phụ trách Khoa Ngoại thần kinh khi anh vừa cùng các đồng nghiệp cấp cứu, điều trị thành công 3 ca bệnh khó. Đây đều là những bệnh nhân đang trong tình trạng sinh mạng “ngàn cân treo sợi tóc”.
Anh chia sẻ: “Những bệnh nhân mắc các bệnh lý hoặc tổn thương do chấn thương hệ thần kinh khi đến với chúng tôi hầu hết đều là những ca bệnh nặng và diễn biến phức tạp, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng. Những trường hợp tối khẩn cấp, nếu chậm xử lý, nguy cơ tử vong cao hoặc ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng thần kinh. Vì vậy, các bác sĩ đã nhanh chóng chớp tận dụng thời gian vàng để mổ cấp cứu”.
Ca phẫu thuật cấp cứu mới đây nhất cho nam bệnh nhân 39 tuổi bị tai nạn giao thông, được đưa đến viện trong tình trạng rất nặng với tri giác đánh giá theo đang điểm GCS 4-5/15 điểm là một ví dụ. Bệnh nhân được cấp cứu ban đầu tại Khoa Khám bệnh, đặt ống nội khí quản, chụp chiếu phim xác định tổn thương não rất nặng, cần mổ cấp cứu ngay lập tức vì đã có dấu hiệu đe dọa đến tính mạng. Ca mổ cấp cứu kéo dài 2 giờ 30 phút đã thành công. Sau 6 ngày điều trị hồi sức tích cực, nam bệnh nhân đã tỉnh, không để lại tổn thương. “Đây là điều khiến chúng tôi hạnh phúc nhất”, Thạc sĩ, bác sĩ Quang chia sẻ niềm vui mỗi khi cứu được sinh mạng một người bệnh.
Ngoài các ca tai nạn giao thông, các bệnh lý não cũng gia tăng, đặc biệt là u não, dị dạng mạch máu, đột quỵ não chảy máu... Để lấy được khối u não, ngoài đòi hỏi về tay nghề của bác sĩ, còn phải có sự tinh tế, sử dụng kính vi phẫu khi nối những mạch máu rất nhỏ. Dù đã được ra viện, sức khỏe ổn định nhưng bà N.T.V (62 tuổi, Hà Nội) vẫn luôn cảm kích và biết ơn các thầy thuốc đã cứu sống mình. Trước đó, bà V nhập viện với các triệu chứng đau đầu, mất ngủ kéo dài. Bà được phát hiện khối u màng não rất lớn trong não, kích thước 60x60x50 mm. Tin tưởng vào tay nghề của các bác sĩ ở Khoa Ngoại thần kinh, Bệnh viện 19-8, bà quyết định thực hiện ca mổ tại đây.
Theo chia sẻ của bác sĩ Quang, với trường hợp của bà V, tuy bệnh nhân không có triệu chứng yếu liệt do tổn thương thần kinh, nhưng các bác sĩ rất áp lực, là làm sao để sau mổ đảm bảo được chức năng thần kinh cho bệnh nhân; làm sao tránh tối đa các biến chứng do phẫu thuật? Để thực hiện ca này, ê-kíp đã lên kế hoạch rất kỹ như phương án mổ, hội chẩn với các bác sĩ chuyên khoa liên quan như ung bướu, chẩn đoán hình ảnh, bác sĩ gây mê hồi sức; chuẩn bị trang, thiết bị hiện đại: Kính vi phẫu, hệ thống định vị thần kinh, các dụng cụ chuyên dụng để mổ vi phẫu, khung gắn đầu - định vị. Kết quả, ca phẫu thuật đã được tiến hành thuận lợi, bóc trọn khối u. Sau mổ, bệnh nhân chụp lại phim, khối u đã lấy hết và chức năng hệ thần kinh của người bệnh hoàn toàn bình thường.
Kỹ thuật mới giúp hồi sinh sự sống
Khoa Ngoại thần kinh, Bệnh viện 19-8 được thành lập năm 2012 trên cơ sở Khoa Chấn thương chỉnh hình và Phẫu thuật thần kinh. Những ngày đầu thành lập, Khoa chỉ có 3 bác sĩ được đào tạo chuyên sâu nhưng đã đáp ứng được các phẫu thuật chấn thương sọ não, chấn thương cột sống và các bệnh lý của hệ thần kinh. Khi đó, Trưởng Khoa là Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Quốc Bảo, người thực hiện những ca bệnh khó, bệnh lý sọ não và cột sống, giúp bệnh nhân trở lại cuộc sống bình thường mà không phải chuyển tuyến.
Về nhận công tác tại Khoa Ngoại thần kinh năm 2011 sau khi đã học chuyên khoa sơ bộ về phẫu thuật thần kinh tại Bệnh viện Chợ Rẫy, Ths.BS Nguyễn Văn Quang chia sẻ, ngày đó, những ca u não vào viện chưa nhiều như hiện nay. Sau khi đảm bảo nguồn nhân lực, bệnh u não xuất hiện nhiều, các bệnh lý u tủy, thoát vị đĩa đệm cột sống cổ, thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng tăng lên, Ban Giám đốc Bệnh viện đã gửi bác sĩ đến bệnh viện có chuyên khoa sâu như: Việt Đức, Chợ Rẫy, Học viện Quân y 103 để đào tạo phẫu thuật những bệnh lý phức tạp.
Bên cạnh đó, bệnh viện cũng không ngừng đầu tư trang, thiết bị hiện đại như kính vi phẫu, hệ thống định vị thần kinh, bàn mổ chuyên dụng, dụng cụ để thực hiện những ca mổ vi phẫu. Từ buổi đầu sơ khai, dần dần đã mổ nhiều ca bệnh khó, điển hình, thu hút người bệnh, phát triển về mặt kỹ thuật, nhận được sự tin tưởng của người bệnh và người nhà người bệnh.
Cũng trong thời gian này, bác sĩ Quang tiếp tục học thạc sĩ tại Đại học Y Hà Nội và học khóa ngắn hạn tại Bệnh viện Việt Đức, trở thành phẫu thuật viên chính những ca u não, chấn thương sọ não khó. Anh còn nhớ, cách đây ít lâu, khi tiếp nhận bệnh nhân 20 tuổi ở Thanh Hóa bị tai nạn lao động do vật cứng từ trên cao rơi xuống, vào viện trong tình trạng lơ mơ, kích thích, có vết thương phức tạp đỉnh đầu, chảy chất não qua vết thương rất nhiều. Kết quả chụp cho thấy bệnh nhân bị lún sọ vùng đỉnh rất phức tạp, xương sọ cắm trực tiếp vào xoang tĩnh mạch trên (mạch máu lớn của não). Nếu không mổ cấp cứu kịp thời, bệnh nhân có thể diễn biến rất nặng, thậm chí tử vong.
Để thực hiện ca phẫu thuật, bác sĩ Quang và ê-kíp đã tính toán tỉ mỉ. Trong quá trình phẫu thuật, dù bệnh nhân mất máu khá nhiều, song các bác sĩ đã kiểm soát được mạch máu, bảo toàn mạch máu lớn của não. 15 ngày sau mổ, bệnh nhân tỉnh táo hoàn toàn, nhưng còn yếu nửa người bên trái. Tuy nhiên, biến chứng sau đó là nam thanh niên bị dò dịch não tủy và phải tiến hành ca mổ thứ hai.
Vì bệnh nhân còn trẻ, nên anh cùng ê kíp bác sĩ đã rất trăn trở, làm sao để ca phẫu thuật thành công, đưa người bệnh trở lại được với cuộc sống lao động bình thường. Những trăn trở và quyết tâm đó là động lực thôi thúc, giúp các bác sĩ thực hiện ca phẫu thuật thứ hai thành công ngoài mong đợi. Bệnh nhân được xuất viện và 4 tháng sau, theo lịch hẹn, chàng thanh niên quay lại tiếp tục phẫu thuật tạo hình xương sọ bằng vật liệu nhân tạo có dựng hình 3D. Trải qua 3 lần phẫu thuật thành công, chàng trai được tiếp tục điều trị tại Khoa Phục hồi chức năng.
Chia sẻ về bệnh nhân này, bác sĩ Quang vui vẻ cho biết: “Tuy có diễn biến sau mổ và cuối cùng chúng tôi đã giải quyết vấn đề cho bệnh nhân, che lại khiếm khuyết cho người bệnh để chàng trai bình phục. Hiện, bệnh nhân đã trở về với cuộc sống sinh hoạt và lao động bình thường, đây là điều khiến chúng tôi vui nhất”.
Mỗi ngày Khoa Ngoại thần kinh phẫu thuật cho 5-6 trường hợp. Khoa hiện có 6 bác sĩ đã được đào tạo chuyên sâu về chuyên ngành phẫu thuật thần kinh và phẫu thuật cột sống, gần đây tiếp nhận bác sĩ nội trú chất lượng cao, nên đã triển khai được các ca phẫu thuật tại não như: u não bán cầu (u màng não, u tế bào hình sao, u mạch thể hang...), dãn não thất, nang dịch dưới nhện... Còn những phẫu thuật về cột sống như trượt cột sống, xẹp đốt sống do loãng xương, các bác sĩ đã thực hiện thường quy nhiều năm nay.
Những năm gần đây, Khoa triển khai phẫu thuật ít xâm lấn (MIS TLIF), phẫu thuật nội soi đĩa đệm, tạo hình nhân nhầy đĩa đệm bằng sóng cao tần, giảm đau mạn tính bằng sóng cao tần... Những người đã làm nên thương hiệu của Khoa Ngoại thần kinh có thể kể tên các bác sĩ: Thiếu tá Nguyễn Văn Quang; Thiếu tá, Thạc sĩ Phạm Khánh Toàn; Thiếu tá, Bác sĩ chuyên khoa I Nguyễn Tiến Quân; Đại úy, Bác sĩ chuyên khoa I Vũ Anh Tuấn... Ngoài ra, còn có sự đóng góp lớn của đội ngũ điều dưỡng trong việc điều trị và chăm sóc người bệnh, Điều dưỡng trưởng, Thiếu tá, Thạc sĩ Nguyễn Thị Dân...
Trong những năm qua, các bác sĩ của Khoa Ngoại thần kinh không ngừng học hỏi, tham dự và báo cáo tại các hội nghị khoa học thường niên của Hội Phẫu thuật thần kinh để cập nhật kiến thức chuyên sâu, các phương pháp phẫu thuật tiên tiến về ứng dụng trong điều trị, cứu sống người bệnh. Các bác sĩ trong Khoa còn tham dự Hội thi Kỹ thuật sáng tạo tuổi trẻ ngành y tế và giành được giải thưởng.
