Ngăn chặn vi phạm bản quyền báo chí

Tình trạng vi phạm bản quyền tác phẩm báo chí ngày càng phổ biến, tinh vi, đặc biệt là trên môi trường số với sự bùng nổ của mạng xã hội, trang tin tổng hợp… gây thất thu lớn về mặt kinh tế cho cơ quan báo chí.

Bảo vệ bản quyền báo chí giúp ngăn chặn hiện tượng ăn cắp các chất liệu báo chí, giả mạo báo chí để lan truyền các thông tin sai lệch, xuyên tạc, tin giả mạo, thúc đẩy một nền báo chí với "hàng thật" và "hàng chất lượng cao". Đây trở thành vấn đề cấp bách với mọi nhà báo, mọi cơ quan báo chí.

1.jpg -0
Một trang thông tin trên mạng xã hội lợi dụng thương hiệu của VTV để quảng cáo thuốc đông y.

Vi phạm diễn ra ngày càng tràn lan

Chia sẻ tại hội thảo "Bảo vệ bản quyền báo chí trên môi trường số" vừa qua, Tổng Biên tập Báo Hà nội mới Nguyễn Minh Đức cho rằng, hiện nay có khoảng 2.000 trang thông tin tổng hợp sao chép với tốc độ rất nhanh nội dung thông tin của các cơ quan báo chí. Điều nguy hiểm là đa số trang tin này không có cơ quan quản lý, không có người chịu trách nhiệm, không có giấy phép hoạt động.

"Hiện nay, không ít trang tin, tờ báo và trang "3 không" do yêu cầu về số lượng lớn tin bài hằng ngày, áp lực về lượng "view" để có thể bán quảng cáo và "bán click" đã đi "vợt" lại nguyên bài hoặc một phần rồi "chế bản" từ các đơn vị báo chí có bản quyền dẫn tới hiện tượng những đơn vị không trực tiếp sáng tạo nội dung lại được nhận tiền quảng cáo, còn đơn vị trực tiếp sở hữu nội dung sản phẩm không nhận được giá trị tương xứng mà họ bỏ ra. Kênh thứ hai phức tạp, khó kiểm soát và tràn lan nhất là việc các tài khoản cá nhân, trong đó đặc biệt là các tài khoản ảo, tài khoản không xác thực trên các mạng xã hội Facebook và Youtube…", nhà báo Nguyễn Minh Đức trăn trở.

Ở lĩnh vực truyền hình, tình trạng vi phạm bản quyền cũng đang xảy ra tràn lan. Nhà báo Nguyễn Thanh Vân, Phó Trưởng ban Kiểm tra - Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) thông tin, gần đây ở VTV đã xảy ra tình trạng vi phạm bản quyền nghiêm trọng, như: Cắt sóng giải bóng đá Champions League và Europa League (5/2017); bản tin sóng sạch của VTV bị phát tại một số địa phương khu vực Nam bộ; tháng đầu tiên phát sóng 2 bộ phim "Người phán xử" và "Sống chung với mẹ chồng" có trên 400 trang Facebook và kênh Youtube vi phạm; trong dịp Worldcup 2022 đã lập danh sách và phối hợp đánh chặn IP đối với hơn 40 trang web thường xuyên vi phạm bản quyền thể thao…

Nhà báo Nguyễn Thanh Vân cho biết, theo số liệu xử lý vi phạm bằng cách phản hồi mail trên Youtube cho thấy luôn ở mức hàng nghìn trường hợp, cá biệt trong tháng 4/2022 ghi nhận được tổng cộng 25.009 vi phạm tiềm năng, đồng thời tiến hành báo cáo và gỡ bỏ 291 vi phạm trên các nền tảng trực tuyến.

"Các nội dung của VTV bị vi phạm bản quyền, đăng tải lậu bởi rất nhiều trang xem video hằng ngày, hằng giờ, thậm chí nhiều vi phạm với mục đích xấu, phát tán thông tin độc hại, ảnh hưởng đến uy tín của Đài. 2 công ty P.T và B.A đã phải bồi thường 500 triệu đồng vì tự ý khai thác phim "Bí thư tỉnh ủy", "Chạy án" của VTV. 2 nhà mạng lớn nhất Việt Nam và 1 cá nhân bị xử phạt 75 triệu đồng do phát "Sống chung với mẹ chồng" và "Người phán xử". Đầu năm 2020, Đài cũng xử lý một công ty truyền thông và đòi bồi thường thiệt hại gần 300 triệu đồng do tự ý khai thác 1 chương trình của VTV trên Youtube", nhà báo Nguyễn Thanh Vân chia sẻ.

Theo ghi nhận của Kantar Media Việt Nam, doanh thu quảng cáo trên các nền tảng như Facebook, Youtube và Tiktok trong năm 2022 (số liệu từ tháng 3/2022) là khoảng 2,5 tỷ USD, cao hơn nhiều so với quảng cáo trên truyền hình. Năm 2023, dự kiến con số này là 3,4 tỷ USD, tương đương 80 nghìn tỷ đồng. Còn theo khảo sát của Cục Báo chí (Bộ Thông tin và Truyền thông) với 158 cơ quan báo chí in và điện tử cho thấy, trong 2 năm đại dịch COVID-19, tổng doanh thu của những đơn vị này đều giảm. Trong đó, tổng doanh thu khối báo trong năm 2021 giảm 30,6% so với năm 2020 (năm 2020 là 2.855 tỷ đồng, năm 2021 là 1.952 tỷ đồng). Tổng doanh thu khối tạp chí từ 307 tỷ đồng năm 2019 giảm còn 259 tỷ đồng trong năm 2020 và năm 2021 tiếp tục giảm mạnh xuống chỉ còn 170 tỷ đồng. Doanh thu Đài phát thanh, truyền hình năm 2021 cũng giảm 10% so với năm 2020.

Rõ ràng, "miếng bánh" quảng cáo đã bị các doanh nghiệp Facebook, Youtube, TikTok,… chiếm phần lớn (khoảng 80.000 nghìn tỷ đồng), phần nhỏ dành cho các cơ quan báo chí (khoảng 3.000 tỷ đồng). Một trong những nguyên nhân quan trọng dẫn tới tình trạng này là tình trạng vi phạm bản quyền báo chí đang trở thành vấn nạn nhức nhối.

Hợp lực để có chế tài mạnh hơn

Phát hiện vi phạm bản quyền không khó nhưng xử lý các hành vi này sao cho hiệu quả thì không đơn giản, đòi hỏi các giải pháp phải được thực hiện một cách tổng thể và đồng bộ. PGS.TS Đỗ Thị Thu Hằng, Trưởng Ban Nghiệp vụ Hội Nhà báo Việt Nam khẳng định, để đảm bảo rằng các bản quyền nội dung số được bảo vệ hiệu quả, cần thiết lập và thực thi quy định pháp lý rõ ràng và mạnh mẽ, đặc biệt là việc xây dựng Trung tâm bảo vệ bản quyền báo chí truyền thông số quốc gia. Ngoài ra, cần có chiến lược thúc đẩy chuyển đổi số báo chí, xây dựng tòa soạn số tích hợp công cụ số có khả năng rà quét phát hiện vi phạm bản quyền trước khi xuất bản, phát sóng tác phẩm báo chí.

Đứng trên góc độ luật pháp, nhà báo Nguyễn Đức Hiển, Phó Tổng Biên tập Báo Pháp luật TP Hồ Chí Minh cho rằng, cần quy định rõ hơn về bản quyền trong Luật Báo chí 2016. Hiện Luật này chỉ có duy nhất một điều khoản là Điều 45 về quyền tác giả trong lĩnh vực báo chí tuy nhiên, điều này lại quá ngắn gọn, chỉ khái quát chung. Do vậy, cần phải có các quy định chi tiết hơn về: Quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian; quy định về hình thức, phạm vi hoạt động của các trang thông tin điện tử tổng hợp; quy định rõ ràng hơn các trường hợp sử dụng hợp lý trong báo chí…

Để cùng ngăn chặn việc tác phẩm của báo mình bị ăn cắp, hiện nay Báo Tuổi trẻ đã thành lập Liên minh với 5 cơ quan báo chí, Báo Pháp luật TP Hồ Chí Minh đã thành lập Tổ bảo vệ bản quyền tác phẩm báo chí. Hơn nữa, một tín hiệu tích cực là tại tọa đàm "Chuyển đổi số báo chí - Cú hích bứt phá tương lai" vừa qua, nhà báo Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam khẳng định: "Hội Nhà báo Việt Nam sẽ hỗ trợ các cơ quan báo chí trong việc bảo vệ bản quyền, tăng nguồn thu từ khai thác dữ liệu người dùng. Chúng tôi sẽ bắt tay hợp tác với những doanh nghiệp có nền tảng công nghệ lớn để hỗ trợ cho các cơ quan báo chí nhỏ không đủ tiềm lực cơ sở hạ tầng thực hiện chuyển đổi số. Bên cạnh đó, Hội cũng xây dựng hệ thống dữ liệu dùng chung thống nhất cho các cơ quan báo chí, từ nay đến cuối năm 2023 sẽ có ít nhất 30 cơ quan báo chí sử dụng hệ thống này".

Ngô Khiêm

Các tin khác

Giữ niềm tin vào đội ngũ thầy thuốc

Giữ niềm tin vào đội ngũ thầy thuốc

Những vụ án xảy ra trong lĩnh vực y tế thời gian qua đặt ra một câu hỏi khó, nhưng không thể né tránh: vì sao những lớp kiểm soát được thiết kế để ngăn ngừa sai phạm lại có thể bị xuyên qua?

Nhà cao tầng mọc theo tuyến Metro số 1 Bến Thành-Suối Tiên.

Kỳ 1: "Mở khóa" không gian bầu trời và lòng đất

Trong quá trình mở rộng không gian phát triển, TP Hồ Chí Minh đang chuyển từ tư duy khai thác quỹ đất theo chiều ngang sang tổ chức lại cả không gian trên mặt đất và dưới lòng đất. Với cơ chế TOD gắn phát triển đô thị với giao thông công cộng, cùng chính sách quản lý, khai thác không gian ngầm, thành phố đang từng bước mở thêm dư địa cho hạ tầng, giao thông và các hoạt động kinh tế.

Hãy xây dựng “lá chắn số” cho chính mình

Hãy xây dựng “lá chắn số” cho chính mình

Để tránh bị sập... "bẫy lừa", các chuyên gia khuyến cáo nên vận dụng nguyên tắc: “Dừng - Kiểm tra - Xác minh”. Cụ thể, "Dừng" là dừng lại trước những yêu cầu bất thường; "Kiểm tra" là kiểm tra thông tin, người liên hệ và đường link; "Xác minh" là xác minh qua kênh chính thức trước khi cung cấp dữ liệu hoặc chuyển tiền. Cùng với đó, phải thực hiện tốt nguyên tắc “Ba không - Ba có”,...

Trách nhiệm của lực lượng Công an nhân dân đối với công tác tư tưởng trong bối cảnh mới

Trách nhiệm của lực lượng Công an nhân dân đối với công tác tư tưởng trong bối cảnh mới

Triển khai đồng bộ, quyết liệt các định hướng chiến lược mới về công tác tư tưởng không chỉ là nhiệm vụ cấp bách trước mắt, mà còn là đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng nhằm củng cố vững chắc nền tảng chính trị - tư tưởng trong toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và lực lượng Công an nhân dân.

Giải bài toán "nợ hạ tầng" mà mỗi mùa mưa đến lại canh cánh nỗi lo

Giải bài toán "nợ hạ tầng" mà mỗi mùa mưa đến lại canh cánh nỗi lo

Mưa là chuyện của trời. Ngập là chuyện của người. Đó là điều đầu tiên cần được nói thẳng khi Hà Nội và nhiều tỉnh phía Bắc, Bắc Trung Bộ vừa trải qua những ngày mưa lớn liên tiếp từ 14 đến 17/9: có điểm đo vượt 250 mm, nước sông Bùi tại Yên Duyệt vượt báo động ba, một số đoạn đê thấp bị tràn, hàng trăm cán bộ, chiến sĩ và người dân đắp đê trong đêm, hàng chục nghìn hộ dân ngoại thành bị ảnh hưởng, trường học phải nghỉ hoặc chuyển sang học trực tuyến. Trong nội đô, những tuyến phố quen tên lại ngập đúng vào giờ đi làm.

Kỳ 1: Pháp lý mở lối cho người dám nghĩ, dám làm

Kỳ 1: Pháp lý mở lối cho người dám nghĩ, dám làm

Sự ra đời của Nghị quyết số 37/2026/QH16 ngày 24/8/2026 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số (Nghị quyết số 37/2026/QH16) được ví như một “luồng sinh khí mới” giải tỏa áp lực tâm lý nặng nề cho đội ngũ cán bộ, công chức và các doanh nghiệp công nghệ.

Hoàn thiện pháp luật hình sự về pháp nhân thương mại phù hợp yêu cầu thực tiễn

Hoàn thiện pháp luật hình sự về pháp nhân thương mại phù hợp yêu cầu thực tiễn

Việc ghi nhận trách nhiệm hình sự (TNHS) của pháp nhân thương mại (PNTM) trong Bộ luật Hình sự (BLHS) năm 2015 là bước phát triển quan trọng của pháp luật hình sự Việt Nam. Tuy nhiên, các quy định hiện hành chưa làm rõ bản chất lỗi của pháp nhân, cơ chế quy kết hành vi của cá nhân cho pháp nhân và mối quan hệ giữa trách nhiệm của hai chủ thể.

Đà Nẵng siết trekking tự phát, giữ Sơn Trà an toàn

Đà Nẵng siết trekking tự phát, giữ Sơn Trà an toàn

Bán đảo Sơn Trà càng hấp dẫn du khách bởi vẻ đẹp nguyên sơ, hệ sinh thái đặc biệt với núi rừng, biển cả và những đàn voọc chà vá chân nâu quý hiếm, thì yêu cầu bảo vệ nơi đây càng trở nên cấp thiết. Thời gian qua, các tour trekking, du lịch sinh thái, quan sát động vật hoang dã tự phát đã kéo theo nhiều vụ lạc đường, tai nạn, mất tích, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ tác động đến rừng đặc dụng. Đà Nẵng đang siết chặt quản lý, nhưng phía sau câu chuyện “cấm” còn là bài toán lớn hơn: Bảo đảm an toàn cho du khách, bảo vệ hệ sinh thái và tổ chức thế nào để nhu cầu khám phá thiên nhiên được đáp ứng một cách có trách nhiệm.

Tháo gỡ điểm nghẽn, làm sạch mã số thuế

Tháo gỡ điểm nghẽn, làm sạch mã số thuế

Chiến dịch làm sạch mã số thuế giúp sàng lọc rủi ro, ngăn chặn việc lợi dụng doanh nghiệp (DN) “ảo”, DN “ma” để trốn thuế, làm sạch môi trường kinh doanh, chống thất thu ngân sách.

Từ quản lý thông tin đến dẫn dắt nhận thức xã hội

Từ quản lý thông tin đến dẫn dắt nhận thức xã hội

Dẫn dắt nhận thức không có nghĩa là áp đặt nhận thức. Muốn định hướng hiệu quả, trước hết phải hiểu xã hội đang quan tâm điều gì, băn khoăn điều gì và vì sao một thông tin lại có thể tạo ra những phản ứng mạnh...

Nghị quyết 26 NQ/TW đặt du lịch vào bệ phóng phát triển lên tầm cao mới

Nghị quyết 26-NQ/TW đặt du lịch vào bệ phóng phát triển lên tầm cao mới

Nghị quyết 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới của Bộ Chính trị cùng với những Nghị quyết trụ cột khác đã tạo ra những cơ hội, xung lực mới cho du lịch phát triển… Đây là khẳng định của Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu trong cuộc phỏng vấn ngày 7/9 do Báo Công an nhân dân thực hiện.

Bảo vệ từ sớm, từ xa nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng

Bảo vệ từ sớm, từ xa nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng

Nghị quyết số 25-NQ/TW ra đời đã phản ánh sự thích ứng kịp thời, đổi mới tư duy trước những thay đổi của thời đại số, khi không gian mạng trở thành nguồn tài nguyên chiến lược, mang đến một không gian phát triển mới trong thời đại công nghệ số và AI đang làm thay đổi sâu sắc phương thức quản trị quốc gia.

Tăng “sức đề kháng số” trước chiêu trò thao túng thông tin

Tăng “sức đề kháng số” trước chiêu trò thao túng thông tin

Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị ngày 3/9/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Phải coi không gian mạng là địa bàn trọng yếu của công tác tư tưởng và là kênh lắng nghe Nhân dân. Phải phân biệt băn khoăn, phản biện, thông tin chưa đầy đủ với tin giả, xuyên tạc, thao túng có tổ chức; không quy chụp ý kiến khác biệt; không để thông tin giả mạo, độc hại, lệch chuẩn dẫn dắt”.

Ngăn chặn tội phạm từ sớm ngay khi hậu quả chưa xảy ra

Ngăn chặn tội phạm từ sớm ngay khi hậu quả chưa xảy ra

Mục đích của đề xuất mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của hành vi chuẩn bị phạm tội đối với 13 tội danh tại dự thảo Bộ luật Hình sự (BLHS) sửa đổi là nhằm ngăn chặn tội phạm từ sớm ngay từ khi hậu quả chưa xảy ra.

Từ tiếng trống khai trường đến một nền giáo dục mới

Từ tiếng trống khai trường đến một nền giáo dục mới

Sáng 5/9, tiếng trống khai trường vang lên cùng lúc trên cả nước, trong khung giờ thống nhất từ 7 giờ 30 đến 8 giờ 30, kết nối trực tiếp ba điểm cầu lớn Lào Cai, Gia Lai, An Giang cùng hàng chục điểm cầu tương tác khác. Hàng triệu học sinh, từ đồng bằng đến biên giới, hải đảo, cùng bước vào năm học mới trong một nghi thức chưa từng đồng bộ đến vậy. Ngày khai giảng, vì thế, không còn là sự kiện riêng của từng nhà trường mà đã trở thành một ngày hội chung của nền giáo dục quốc gia.