Nếu không còn mùa Thu

Nay đã là đầu tháng chín ta, cứ như mọi năm thì Thu đã về trong hương cốm mới với chút gió heo may lành lạnh đủ để cho thiếu nữ choàng thêm cho mình một cái khăn mỏng để mà làm dáng làm duyên cùng nàng Thu yêu kiều và kín đáo. 

Vậy mà năm nay, đợi chờ mãi mà sao Thu chưa đến, những hàng cây trút lá theo mùa giờ này lá vẫn còn ngằn ngặt xanh, cây hoa sữa đầu phố như đang quá ngột ngạt vì thời tiết nên chưa bung nở được những chùm hoa như những chùm pháo sáng mang hương ướp đầy trời Thu mộng.

Bên những ngôi nhà cổ kính, hàng sấu thâm trầm trái vẫn còn non và xanh lắm và hình như cốm nữa, hương cốm mới cũng chả còn đằm lại trong cái gió heo may. Và rồi gió nữa, gió qua sông chưa mang màu hun hút nhớ, chưa mênh mênh mang mang bảng lảng như khói như sương trên những quãng sông mỗi khi chiều rụng, gió chưa là gió để vắng người sang những chuyến đò ngang.

Trên những tuyến phố dài hun hút, người người vẫn đang hơ hải, vội vàng chạy trời cho khỏi nắng. Đâu hết rồi cái nền nã, yêu kiều của mùa Thu với những chiếc xích lô mui trần, trên đó là những người bạn đến từ bốn phương thong thả, thanh thản ngắm trời Thu qua kẽ lá của những hàng cây. Đâu rồi những đôi tình nhân yêu nhau qua từng cái nắm tay ríu ran quanh hồ xanh soi bóng trời Thu?

Đã đầu tháng chín ta thế mà mùa Hạ tham lam vẫn đang bành trướng và o ép thời gian của nàng Thu mỏng mảnh. Trời đất có bốn mùa và con người phân chia thời gian từng mùa theo cơ học, đủ để một mùa có ba tháng trong một năm. Nghe Thu xưa vọng lại trong câu hát lời ru của bà, chuyện ngày xửa ngày xưa, xưa như cổ tích, khi mà con người đang sống hòa đồng, bình đẳng với thiên nhiên, cây cỏ và muông thú.

Con người biết ơn Mẹ đất, Mẹ nước, Mẹ thượng ngàn và Cha Biển Đông… con người biết vun trồng và chăm bón, con người biết sợ vì biết rằng luật đời có vay có trả, "ăn của rừng rưng rưng nước mắt" nên con người chưa truy sát và tận diệt thiên nhiên như bây giờ thì bốn mùa cũng hòa thuận sàng sẻ thời gian với nhau, cứ Xuân qua Hạ đến, Thu vãn Đông về.

Người xưa lấy nhịp điều hòa của các tiết trong năm để mà tính ngày tính tháng, người xưa có bốn mùa để mà biết ơn và để yêu nhau. Ai cũng chọn cho mình một mùa trong năm để mà thương mà nhớ, nhưng được lựa chọn nhiều nhất chắc vẫn là mùa Thu và mùa Xuân. Ai thích kín đáo, nền nã thiếu phụ một chút thì thường chọn mùa Thu, còn ai đang phơi phới sức Xuân, nồng nàn trong hơi thở, bung nở trong từng đường gân thớ thịt thì thường chọn lấy mùa Xuân để thể hiện và trải lòng.

Mùa Thu vàng như người đàn bà tiết hạnh mới một con, Gái một con không còn quá trẻ để ngỡ ngàng trong ánh mắt, ngập ngừng ở bờ môi. Gái một con và gái đã có gia đình, đã có một tình yêu viên mãn mà kết quả của tình yêu đó là đứa con bụ bẫm đầu lòng.

Gái mới một con nên chưa thể già để mà đành hanh và cáu cẳn như mùa Đông. Gái một con có cặp có đôi nên không phải người đứng bóng ế chồng để gay gắt như mùa Hạ. Thu quyến rũ và kín đáo của gái một con, của con nhà khuê các và gia giáo. Thu hiền dịu, nhường nhịn và bao dung.

Có phải vì quá hiền dịu, nhường nhịn và bao dung nên ngày nay Thu càng ngày càng bị thu hẹp về thời gian. Nếu đúng thời gian của Thu hình như chỉ còn có mỗi một tháng mười ta mà thôi. Sen tàn nhưng Hạ vẫn chưa chịu tắt nắng, bàn giao, Hạ cứ chùng chình câu giờ qua cả tháng chín ta.

Hạ có sự đanh đá và gay gắt của bà cô ế chồng lấn át cả nàng dâu Thu cô thế và kiệm lời. Đến khi Thu chưa kịp thay áo mới thì mùa Đông se sắt lại đon đả, hối hả nhận bàn giao. Bên Đông ép một tí, bên Đoài ép một tí, nàng Thu chỉ còn lại nhõn mỗi một tháng mười để mà yêu, ghét, buồn, vui.

Thu ngắn lại có phải vì Thu quá hiền dịu, nhường nhịn và bao dung hay do con người ngày nay không còn biết sợ, con người đã tàn phá hết rừng, moi cả xuống lòng đất mẹ để đào quặng và đầu độc biển trời. Đau đớn thay và buồn tủi thay, cả một dải biển miền Trung cá chết trắng tràn ngập bờ và chiều qua thả bộ lên Hồ Tây, trong mênh mang gió Tây Hồ không hề có một chút hương Thu mà là mùi xú uế của hàng tấn cá chết nổi nênh như những dấu trừ cho môi trường Thủ đô thân yêu của chúng ta và rồi hạn hán ở Nam Trung bộ, Tây Nguyên, còn mùa nước nổi ở Tây Nam bộ thì đã đi vào dĩ vãng. Không còn con nước nổi trôi theo dòng Cửu Long giang về tưới tắm và bồi đắp phù sa cho đồng bằng châu thổ. Cá linh cũng không còn theo được con nước mà về để mặc bông điên điển vẫn nở vàng rực đợi chờ ở bờ ao.

Thu thoắt đến rồi Thu sẽ thoắt đi, với tốc độ tàn phá môi trường sống của chúng ta như hiện nay, chỉ sợ đến một ngày nào đó sẽ không còn mùa Thu, còn mùa Xuân cũng chỉ còn lại trong ký ức của những người già. Nếu không còn mùa Thu thì thật là buồn lắm thay.

Nguyễn Thế Hùng

Các tin khác

Đọc “Hoàng hôn làng” của Bùi Quảng Bạ

Đọc “Hoàng hôn làng” của Bùi Quảng Bạ

Tập thơ 76 bài của tác giả Bùi Quảng Bạ, mở đầu là “Chiều cuối năm”. Tại sao là “Chiều cuối năm”? Bởi người viết xác định: Mình không còn trẻ nữa, đang ở tuổi xế chiều. Cái tuổi mà tâm trạng con người thường hướng về nỗi cô đơn, cảm giác bâng khuâng xa vắng, nỗi ám ảnh về sự héo tàn, mất mát và đầy tiếc nuối. Bài thơ cho phép liên tưởng đến sự gắn kết không thể tách rời với tên của tập thơ “Hoàng hôn làng” (cùng tên một bài thơ trong tập).

Vũ Hoàng Chương: Ôi ta đã làm chi đời ta!

Vũ Hoàng Chương: Ôi ta đã làm chi đời ta!

Gần đây, tôi gặp một nghệ nhân làm gốm và thấy trên bàn của chủ nhân có tờ giấy chép bài "Qua áng hương trà" của thi sĩ Vũ Hoàng Chương (1916-1976). Ông nói, định tìm một câu thơ để viết lên ấm trà trước khi cho vào lò nung. Đột nhiên ông ngâm: "Hồn sen thoảng ngát trà dâng đượm/ Ai biết mình sen rụng xác xơ". Tôi giật mình, vậy thi sĩ Vũ Hoàng Chương không chỉ có "Say đi em" như mọi người vẫn nhắc tới. Chiếc ấm nhỏ còn hương đất vẫn đợi người thảo bút "khói lên tơ".

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một công trình kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của dân tộc cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, dân tộc.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học nghệ thuật (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học nghệ thuật, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.