Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Những ngày đầu tháng 9, lực lượng Houthi đã phát động một cuộc tấn công quy mô lớn nhằm chiếm giữ một phần bờ biển phía Tây Yemen và giành được vị trí chiến lược hơn ở eo biển Bab al-Mandab. Giao tranh sau đó nổ ra trên nhiều mặt trận ở Yemen khi lực lượng chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn cố gắng củng cố lại vị trí của mình, với các cuộc đụng độ bắt đầu ở al-Jawf, al-Baydaa, Taiz và Hodeidah.

Lực lượng Chính phủ Yemen sau đó đã ra tuyên bố cho biết họ đang phát động chiến dịch riêng để cố gắng giành lại Sana'a từ tay lực lượng Houthi.

Houthi đã phóng tên lửa tấn công Saudi Arabia vào ngày 8/9, làm bị thương 73 người và gây ra những đám cháy lớn tại các cơ sở dầu mỏ của Saudi Arabia. Sau đó, Saudi Arabia đã tiến hành hơn 50 cuộc không kích vào Yemen trong vòng 12 giờ ngày 9/9. Đây là cuộc giao tranh lớn nhất ở nước này kể từ kế hoạch hòa bình do Liên hợp quốc làm trung gian năm 2022.

Ngày 10 và 11/9, cuộc tiến công nhanh chóng của lực lượng Houthi về phía Nam dọc bờ biển phía Tây Yemen đã dẫn đến việc chiếm được thành phố cảng Mocha và sau đó là đảo Perim chiến lược ở eo biển Bab al-Mandab. Trong khi chờ đợi một cuộc phản công từ lực lượng chính phủ, nhóm này hiện đang ở vị trí có thể kiểm soát hoạt động vận chuyển hàng hóa qua eo biển.

Tàu thuyền đi qua Bab al-Mandab phải chịu sự kiểm soát của Houthi

Tàu thuyền đi qua Bab al-Mandab phải chịu sự kiểm soát của Houthi

Eo biển Bab al-Mandab là một tuyến đường thủy quan trọng đối với vận tải biển, khoảng 12% thương mại hàng hải toàn cầu đi qua eo biển này. Nó đã trở nên quan trọng hơn kể từ khi Mỹ bắt đầu cuộc chiến chống Iran và nước này phong tỏa eo biển Hormuz.

Biển Đỏ, thông qua eo biển Bab al-Mandab, đã trở thành huyết mạch quan trọng cho Saudi Arabia để xuất khẩu dầu mỏ. Nếu lực lượng Houthi giành được quyền kiểm soát hoàn toàn eo biển, nhóm này sẽ có thể gần như phong tỏa hoạt động vận chuyển hàng hóa qua tuyến đường thủy này, hoặc thu phí.

Việc lực lượng Houthi tiến dọc theo bờ Biển Đỏ từ cảng Hodeidah cũng củng cố vị thế của Iran trong nỗ lực đạt được thỏa thuận với các quốc gia Vùng Vịnh khác về quyền kiểm soát eo biển Hormuz trong tương lai, điểm tranh chấp chính giữa Mỹ và Iran. Iran đã đạt được thỏa thuận về các tuyến đường tạm thời được phê duyệt với Oman, quốc gia có chung bờ biển phía Nam của eo biển Hormuz. Thỏa thuận được đề xuất dự kiến sẽ được thảo luận tại cuộc họp của các bộ trưởng ngoại giao Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) tại thành phố ven biển Salalah của Oman, ngày 14/9.

Thỏa thuận này, bao gồm một tuyến đường tạm thời được phê duyệt cho việc vận chuyển hàng hóa phần lớn nằm dưới sự kiểm soát của Iran, nếu được GCC chấp thuận, sẽ gây áp lực lên Mỹ để dỡ bỏ lệnh phong tỏa rất hiệu quả đối với các cảng dầu của Iran, điều đang gây thiệt hại nghiêm trọng cho nền kinh tế Iran.

Cuộc nội chiến ở Yemen bắt đầu vào năm 2014 khi giao tranh nổ ra giữa lực lượng Houthi và quân đội Yemen sau khi những người ủng hộ Houthi bị bắn trong các cuộc biểu tình lớn phản đối việc cắt giảm trợ cấp nhiên liệu ở thủ đô Sana'a. Lực lượng Houthi nhanh chóng chiếm giữ thủ đô và đến năm 2015 đã lật đổ chính phủ.

Các chiến tuyến trở nên tàn khốc hơn và rơi vào bế tắc. Sự can thiệp của liên minh do Saudi Arabia dẫn đầu ngày càng trở nên không được lòng dân trên trường quốc tế và đã không dẫn đến việc đánh bại lực lượng Houthi. Mệt mỏi vì chiến đấu, các bên tham chiến đã đồng ý một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời do Liên hợp quốc làm trung gian vào năm 2022. Thỏa thuận ngừng bắn đã được gia hạn hai lần và tình hình tương đối yên bình trên khắp đất nước cho đến tháng 9 năm nay.

Các chiến binh Houthi ăn mừng trước tòa nhà Ban Giám đốc an ninh ở Hays, Yemen. Ảnh: Reuters

Các chiến binh Houthi ăn mừng trước tòa nhà Ban Giám đốc an ninh ở Hays, Yemen. Ảnh: Reuters

Kế hoạch hòa bình đã gặp nhiều khó khăn kể từ khi cuộc chiến ở Gaza bắt đầu, tháng 10/2023, khi Israel phát động chiến tranh để đáp trả cuộc tấn công do Hamas dẫn đầu vào Israel khiến khoảng 1.200 người thiệt mạng. Cuộc chiến của Israel ở Gaza đã làm hơn 70.000 người Palestine thiệt mạng và bị lên án rộng rãi vì điều mà một ủy ban của Liên hợp quốc gọi là tội ác diệt chủng, đã kéo Trục kháng chiến vào cuộc xung đột.

Lực lượng Houthi, trong một động thái nhằm thể hiện tình đoàn kết với người dân Gaza, đã bắt đầu nhắm mục tiêu vào các tàu thuyền trên Biển Đỏ mà họ cho là đang hướng tới Israel. Bờ biển phía Tây của Yemen chiếm vị trí chiến lược đối với vận tải biển toàn cầu vì nó nhìn ra eo biển Bab al-Mandab, một eo biển nối Biển Đỏ và Ấn Độ Dương.

Chiến dịch của Houthi đã dẫn đến sự can thiệp quân sự của Mỹ và làm căng thẳng thỏa thuận ngừng bắn ở Yemen. Đồng thời, sự can thiệp này cũng mang lại cho Houthi sự ủng hộ trong khu vực và trong lãnh thổ mà họ kiểm soát. Với vị thế ngày càng vững mạnh, lực lượng Houthi đã ngừng tham gia đàm phán một cách nghiêm túc, khiến Saudi Arabia thất vọng.

Vào tháng 7, một máy bay Iran đã hạ cánh xuống sân bay Sana'a, bất chấp sự phản đối của Chính phủ Yemen, dẫn đến việc Saudi Arabia tấn công sân bay này. Sau đó, lực lượng Houthi tuyên bố phong tỏa hải quân đối với Saudi Arabia ở Biển Đỏ, một tuyến đường quan trọng cho dầu mỏ của Saudi Arabia kể từ khi Iran đóng cửa eo biển Hormuz vào tháng 3.

Các nguồn tin ngoại giao của Anh cho biết hiện không kỳ vọng Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ phê chuẩn bất kỳ vụ ném bom nào của Mỹ vào các vị trí của lực lượng Houthi ở Yemen, bất chấp yêu cầu từ Saudi Arabia. Tốc độ tiến công của lực lượng Houthi và sự chia rẽ chính trị ở các tỉnh của Yemen không do lực lượng Houthi kiểm soát đã khiến phương Tây lo ngại rằng ngay cả thủ đô Aden của Chính phủ Yemen cũng có thể rơi vào tay lực lượng Houthi.

Ngày 14/8, Saudi Arabia đã tập hợp một liên minh hải quân quốc tế gồm 14 quốc gia để bảo vệ tự do hàng hải ở eo biển Bab al-Mandab và vịnh Aden. Liên minh này, bao gồm Bahrain, Pakistan, Somalia, Djibouti, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập..., cho đến nay vẫn chưa được công bố rộng rãi, mặc dù Riyadh lập luận rằng việc tập hợp một liên minh tự nguyện như vậy cần thời gian.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.

Bài toán “làm mới” và thách thức từ những rạn nứt cũ

Bài toán “làm mới” và thách thức từ những rạn nứt cũ

Ngày 7/8, ông Abelardo de la Espriella tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia với cam kết “làm mới” đất nước, khôi phục trật tự và thúc đẩy tăng trưởng. Nhưng, phía sau những lời hứa mạnh mẽ ấy là một Colombia đang bị chia rẽ sâu sắc, các nhóm vũ trang chuẩn bị cho khả năng đối đầu mới và gánh nặng ngân sách không dễ cắt giảm.

Cần nhiều hơn một chiếc ô, trong thế giới ngày càng bất ổn

Cần nhiều hơn một chiếc ô, trong thế giới ngày càng bất ổn

Việc Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan ký thỏa thuận phòng thủ chung, ngày 7/8, không chỉ tạo thêm một cơ chế hợp tác quân sự ở Trung Đông. Quan trọng hơn, thỏa thuận cho thấy các cường quốc khu vực đang tìm cách xây dựng thêm những tầng bảo đảm an ninh trong bối cảnh môi trường chiến lược ngày càng bất ổn.

EU và cuộc khủng hoảng Ceuta

EU và cuộc khủng hoảng Ceuta

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đã kêu gọi hành động để tăng cường an ninh biên giới châu Âu sau khi hàng chục nghìn người đến và sau đó rời khỏi vùng lãnh thổ Ceuta của Tây Ban Nha, giáp biên giới Morocco ở Bắc Phi, gây ra cuộc tranh cãi gay gắt giữa Madrid và các nước châu Âu khác.

Bẫy ma túy Etomidate khoác vỏ bọc “pod chill”

Bẫy ma túy Etomidate khoác vỏ bọc “pod chill”

Với thiết kế nhỏ gọn như chiếc USB, tỏa mùi hương trái cây ngọt ngào và những lời quảng cáo dối trá “hút không lên test”, “chỉ là tinh dầu thư giãn”, ma túy Etomidate ngụy trang dưới dạng “pod chill” đang âm thầm len lỏi vào học đường, quán bar, chung cư... tàn phá sức khỏe, thần trí của không ít thanh, thiếu niên…

Great Nicobar - cuộc chơi quyền lực mới của Ấn Độ

Great Nicobar - cuộc chơi quyền lực mới của Ấn Độ

Nếu xem Ấn Độ Dương là trái tim của thương mại toàn cầu thì eo biển Malacca chính là động mạch quan trọng nhất của nó. Mỗi ngày, hàng nghìn tàu chở dầu, khí hóa lỏng và hàng hóa từ Trung Đông, châu Phi hướng về Đông Á đều phải đi qua hành lang biển hẹp nhưng có ý nghĩa chiến lược đặc biệt này. Bất kỳ quốc gia nào đủ năng lực kiểm soát hoặc tác động đến dòng lưu thông tại Malacca đều nắm trong tay một lợi thế địa chính trị đáng kể.

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Việc Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) bỏ phiếu bãi nhiệm Công tố viên trưởng Karim Khan sau bê bối liên quan đến cáo buộc có hành vi sai trái về tình dục đã khép lại nhiệm kỳ đầy sóng gió của một trong những gương mặt nổi bật nhất của nền tư pháp quốc tế. Ít ai ngờ, sự nghiệp kéo dài hơn 3 thập kỷ của luật gia người Anh lại kết thúc theo cách như vậy.

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Mới đây, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã bổ nhiệm Thiếu tướng Mykhailo Drapatyi làm Tổng Tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraine, thay ông Oleksandr Syrskyi. Động thái này diễn ra giữa làn sóng biểu tình kéo dài gần một tuần yêu cầu ông Syrskyi từ chức và phục chức cựu Bộ trưởng Quốc phòng cho ông Mykhailo Fedorov. Dù được quân đội và giới chuyên gia hoan nghênh, quyết định này vẫn khiến nhiều nhà phân tích hoài nghi: Liệu ông Zelensky có tự làm suy yếu vị thế của mình khi đưa ra thay đổi chiến lược dưới áp lực đường phố?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Những cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Biển Đỏ một lần nữa đẩy một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới vào tình trạng bất ổn. Trong bối cảnh đó, các phương án thay thế từng giúp thương mại toàn cầu vượt qua nhiều cuộc khủng hoảng lại đang bộc lộ giới hạn, khiến dư địa ứng phó ngày càng thu hẹp.