Chuyện về những nữ chiến sĩ biệt động quả cảm

Kỳ 1: Trận chiến oanh liệt và chiếc nhẫn nặng tình yêu của mẹ

Trong các trận đánh khốc liệt trước, trong và sau Tết Mậu Thân, người chiến sĩ biệt động thành Lê Hồng Quân luôn có mặt ở những địa điểm ác liệt nhất.

Và trong trận chiến đấu ác liệt, nữ chiến sĩ ấy đã tự mình cứa đứt lìa cánh tay mình để tiếp tục chiến đấu trước họng súng điên cuồng của kẻ thù.

19 tuổi, Lê Hồng Quân (Đào Thị Huyền Nga) từ đất Tây Đô lên Sài Gòn hoạt động cách mạng. Để tồn tại và sống được tại đây, mới đầu, chị phải làm đủ mọi nghề. Một thời gian ngắn, chị đã tạo cho mình một vỏ bọc an toàn giữa lòng địch. Có một vị trí nhất định trong Sài Gòn, Khu ủy Khu 9 (T3) bàn giao Hồng Quân cho đơn vị biệt động Sài Gòn - Gia Định (T4). 

Nhận nhiệm vụ mới đồng nghĩa với gánh trên vai trách nhiệm nặng nề nhưng cũng rất vẻ vang, chiến sĩ trẻ Lê Hồng Quân đã bắt tay ngay vào công việc. Chị tìm hiểu về phương thức hoạt động của địch tại những sào huyệt, cơ quan đầu não của chúng để tìm cách đối phó. Thời điểm này, Mỹ - ngụy ra sức đàn áp phong trào công nhân học sinh xuống đường biểu tình, vì vậy các cuộc đấu tranh bùng phát và ngày càng lan rộng.

 Để chuẩn bị cho kế hoạch Tổng tiến công Tết Mậu Thân 1968, đơn vị nữ biệt động nội thành đã hoạt động rất tích cực. Trước đợt I, tổng tiến công, Hồng Quân cùng các đồng chí tổ chức diễn thuyết phát truyền đơn ở 147 điểm. Địa điểm diễn thuyết là ở các nhà ga, khu chợ buôn bán, khu công nhân lao động, trường học và trên xe bus… 

Mốc thành công đánh đấu thắng lợi của đội nữ biệt động là điểm diễn thuyết cuối cùng tại cửa Bắc chợ Bến Thành. Với chất giọng hào sảng, có sức lan tỏa mạnh mẽ, Hồng Quân được giao trọng trách đứng lên diễn thuyết kêu gọi đồng bào chung sức, đoàn kết đánh giặc. 

Vào đúng 21h ngày 27 Tết Mậu Thân 1968, Hồng Quân trong trang phục được hóa trang sẵn, tóc búi cao thừa thời cơ trèo lên nóc cao của một gian hàng ở chợ Bến Thành. Phía sau chị, lá cờ đỏ sao vàng bề ngang 2,4m, bề dài 1,8m tung bay trong gió. 

Ước chừng trong đêm hôm đó có khoảng 10 ngàn người bao gồm tiểu thương, quần chúng nhân dân được vận động sẵn và một bộ phận khách vãng lai tập trung đi dạo chợ Tết. Hồng Quân đứng trên bục cao cất lời thật to: “Kính thưa đồng bào! Chúng tôi đại diện lực lượng vũ trang giải phóng miền Nam kêu gọi đồng bào hãy chung sức chung lòng, đoàn kết đánh đuổi bọn xâm lăng và bọn tay sai bán nước…”. 

Giọng nói của chị âm vang và dội vào không trung lan rộng ra cả một vùng. Không khí ồn ào, náo nhiệt của khu bán buôn sầm uất nhất Sài Gòn chợt lặng yên, im phăng phắc. Trong vòng chưa đầy 10 phút, Hồng Quân đã truyền đạt thành công ý Đảng tới nhân dân. Ở phía dưới, đồng đội chị cũng rải xong truyền đơn. 

Phía xa, có một vài tên đặc vụ lăm lăm sát khí đang cố rẽ dòng người để tiến lại phía Hồng Quân. Rất nhanh, Quân vớ được một cuộn giấy truyền đơn ném vào bọn chúng rồi nhảy xuống “thoát xác” thành một thiếu nữ quần đen, áo sơ mi trắng lẩn vào dòng người dạo chợ.

Nữ chiến sĩ biệt động Lê Hồng Quân ngày ấy và bây giờ.
Nữ chiến sĩ biệt động Lê Hồng Quân ngày ấy và bây giờ.

Trong đợt 1 của cuộc tổng tiến công, Hồng Quân bị thương một chân, chị cố lết về lõm căn cứ. Vết thương cũ vừa lành, Hồng Quân tiếp tục tham gia đợt tổng tiến công lần hai. Trong đợt này, nhiều chiến sĩ của ta bị thương và hy sinh, còn Hồng Quân vẫn chiến đấu trong trận đánh không cân sức ở mặt trận Cầu Muối, Cô Bắc, Cô Giang thuộc quận Nhì, Sài Gòn. Đồng đội bị thương nhiều, số còn lại đang cố thủ quyết chiến với giặc. 

Hồng Quân tình nguyện ở lại thu hỏa lực cùng hai đồng chí khác là Quang và Sáu Xuân nhằm cản đường tiến công của giặc để đồng đội rút về phía sau. Lúc này, Quân bị thương khắp người, cánh tay trái của cô bị đạn bắn xuyên thủng gần khuỷu giập nát. 

Một tiếng nổ long trời ngay phía trước mặt chị, Hồng Quân vẫn sống nhưng khắp người cô là dày đặc những mảnh đạn bám vào. Quân không còn cảm giác đau đớn nữa bởi trước mặt chị là cái chết đang cận kề. Trong tình thế nguy cấp, lại phải ôm súng mà cánh tay gãy cứ lúc lắc thấy vướng bận. 

Thời khắc ấy theo chị nghĩ không còn gì để mất, giặc tiến sát tới chân, chị quyết ở lại chiến đấu đến hơi thở cuối cùng. Quân chìa cánh tay ra bảo Sáu Xuân chặt giúp nhưng người đồng chí của chị khuyên nên giữ lại để về điều trị may ra có cơ hội hồi phục. Giặc đến rất gần, không chần chừ, Quân rút dao, cứa đứt cánh tay bị gãy bỏ lại phía sau rồi tiếp tục chiến đấu. 

Quân giấu chặt cánh tay vào trong ngực, máu thấm đẫm áo. Cố gắng chút sức lực còn lại, Quân bắn đến những viên đạn cuối cùng. Súng hết đạn, máu chảy đầm đìa ở vết thương, Quân ngồi lại chờ giặc tới.

Chợt Quân nhìn xuống ngón tay đeo nhẫn, trước đó vài hôm, chị  gặp mẹ và bà đã đeo vào tay con gái chiếc nhẫn vàng để khi nào có túng thiếu gì thì bán mà dùng vào việc chung. Chiếc nhẫn của mẹ đang mắc trên cánh tay bị gãy nhuộm đỏ máu. Nhưng cái chết đã đến rất gần, nhẫn cũng chẳng để làm gì. Hồng Quân nghĩ về mẹ, không biết giờ này mẹ đang ở đâu giữa tiếng súng nổ rền khắp nơi. 

Đồng đội khuyên Quân nên lùi lại phía sau điều trị vết thương nhưng chị một mực không chịu. Quân nhìn phía trước mình ít bước chân, Sáu Xuân hy sinh khi trên tay còn nắm chặt quả lựu đạn chưa kịp rút chốt. Quân và Quang bị thương nặng. Quang là một cậu bé vừa tròn 15 tuổi đời và 1 tháng tuổi Đoàn. Quang bị thương khắp người, trong đó có vết thương đụng phổi. Quang ngồi ép mình vào Quân, hai chị em ngẩng cao đầu trước họng súng đằng đằng sát khí của giặc. 

Một thoáng suy nghĩ chợt lướt qua trong đầu Hồng Quân: “Mẹ ơi! Đứa con gái cuối cùng của mẹ không quay trở về nữa” (trước đó, 4 người anh của Quân đều có giấy báo tử). Một tên lính nhanh như cắt, hất họng súng của một tên khác đang chĩa thẳng vào đầu Quân bóp cò khiến viên đạn định mệnh bay chệch hướng. 

Đau đáu thương nhớ đồng đội

Đến nay, ở vào tuổi “thất thập cổ lai hy” nhưng chất anh dũng, kiên trung và lòng yêu nước nồng nàn luôn hiện lên trong mỗi ánh mắt, cử chỉ ở trong mỗi kỷ niệm mà bà kể, khiến thế hệ cháu con cảm thấy tự hào về truyền thống vẻ vang của dân tộc.

Chưa giây phút nào trong suốt cuộc đời mình, bà quên được những hình ảnh, những kỷ niệm về một thời thanh xuân anh hùng. Đến nay, những di chứng từ những vết thương để lại khi bà tham gia vào cuộc chiến vệ quốc đầy ý nghĩa của dân tộc vẫn âm ỉ đau nhức đến thấu xương mỗi khi trái gió trở trời. Không chỉ là một nữ chiến sĩ anh dũng mà bà còn là một người sống trọng tình cảm, giàu tình nghĩa. Trở về sau cuộc chiến, mang thương tật nặng nề nhưng mấy chục năm qua, bà vẫn miệt mài, lặng lẽ đi tìm danh phận cho đồng đội.

Hải Âu

Các tin khác

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

“Việt Nam thành công không chỉ vì đạt được thành tựu đáng chú ý, mà còn vì đã tìm ra con đường xã hội chủ nghĩa phù hợp với thực tiễn quốc gia”, Đại sứ Trung Quốc Hà Vĩ chia sẻ. Còn với Đại sứ Liên minh châu Âu Julien Guerrier, trong 30 năm qua, mỗi lần ông đến Việt Nam đều cảm nhận sự đổi thay và tiến bộ rõ rệt...