Chuyện về những nữ chiến sĩ biệt động quả cảm

Kỳ 1: Trận chiến oanh liệt và chiếc nhẫn nặng tình yêu của mẹ

Trong các trận đánh khốc liệt trước, trong và sau Tết Mậu Thân, người chiến sĩ biệt động thành Lê Hồng Quân luôn có mặt ở những địa điểm ác liệt nhất.

Và trong trận chiến đấu ác liệt, nữ chiến sĩ ấy đã tự mình cứa đứt lìa cánh tay mình để tiếp tục chiến đấu trước họng súng điên cuồng của kẻ thù.

19 tuổi, Lê Hồng Quân (Đào Thị Huyền Nga) từ đất Tây Đô lên Sài Gòn hoạt động cách mạng. Để tồn tại và sống được tại đây, mới đầu, chị phải làm đủ mọi nghề. Một thời gian ngắn, chị đã tạo cho mình một vỏ bọc an toàn giữa lòng địch. Có một vị trí nhất định trong Sài Gòn, Khu ủy Khu 9 (T3) bàn giao Hồng Quân cho đơn vị biệt động Sài Gòn - Gia Định (T4). 

Nhận nhiệm vụ mới đồng nghĩa với gánh trên vai trách nhiệm nặng nề nhưng cũng rất vẻ vang, chiến sĩ trẻ Lê Hồng Quân đã bắt tay ngay vào công việc. Chị tìm hiểu về phương thức hoạt động của địch tại những sào huyệt, cơ quan đầu não của chúng để tìm cách đối phó. Thời điểm này, Mỹ - ngụy ra sức đàn áp phong trào công nhân học sinh xuống đường biểu tình, vì vậy các cuộc đấu tranh bùng phát và ngày càng lan rộng.

 Để chuẩn bị cho kế hoạch Tổng tiến công Tết Mậu Thân 1968, đơn vị nữ biệt động nội thành đã hoạt động rất tích cực. Trước đợt I, tổng tiến công, Hồng Quân cùng các đồng chí tổ chức diễn thuyết phát truyền đơn ở 147 điểm. Địa điểm diễn thuyết là ở các nhà ga, khu chợ buôn bán, khu công nhân lao động, trường học và trên xe bus… 

Mốc thành công đánh đấu thắng lợi của đội nữ biệt động là điểm diễn thuyết cuối cùng tại cửa Bắc chợ Bến Thành. Với chất giọng hào sảng, có sức lan tỏa mạnh mẽ, Hồng Quân được giao trọng trách đứng lên diễn thuyết kêu gọi đồng bào chung sức, đoàn kết đánh giặc. 

Vào đúng 21h ngày 27 Tết Mậu Thân 1968, Hồng Quân trong trang phục được hóa trang sẵn, tóc búi cao thừa thời cơ trèo lên nóc cao của một gian hàng ở chợ Bến Thành. Phía sau chị, lá cờ đỏ sao vàng bề ngang 2,4m, bề dài 1,8m tung bay trong gió. 

Ước chừng trong đêm hôm đó có khoảng 10 ngàn người bao gồm tiểu thương, quần chúng nhân dân được vận động sẵn và một bộ phận khách vãng lai tập trung đi dạo chợ Tết. Hồng Quân đứng trên bục cao cất lời thật to: “Kính thưa đồng bào! Chúng tôi đại diện lực lượng vũ trang giải phóng miền Nam kêu gọi đồng bào hãy chung sức chung lòng, đoàn kết đánh đuổi bọn xâm lăng và bọn tay sai bán nước…”. 

Giọng nói của chị âm vang và dội vào không trung lan rộng ra cả một vùng. Không khí ồn ào, náo nhiệt của khu bán buôn sầm uất nhất Sài Gòn chợt lặng yên, im phăng phắc. Trong vòng chưa đầy 10 phút, Hồng Quân đã truyền đạt thành công ý Đảng tới nhân dân. Ở phía dưới, đồng đội chị cũng rải xong truyền đơn. 

Phía xa, có một vài tên đặc vụ lăm lăm sát khí đang cố rẽ dòng người để tiến lại phía Hồng Quân. Rất nhanh, Quân vớ được một cuộn giấy truyền đơn ném vào bọn chúng rồi nhảy xuống “thoát xác” thành một thiếu nữ quần đen, áo sơ mi trắng lẩn vào dòng người dạo chợ.

Nữ chiến sĩ biệt động Lê Hồng Quân ngày ấy và bây giờ.
Nữ chiến sĩ biệt động Lê Hồng Quân ngày ấy và bây giờ.

Trong đợt 1 của cuộc tổng tiến công, Hồng Quân bị thương một chân, chị cố lết về lõm căn cứ. Vết thương cũ vừa lành, Hồng Quân tiếp tục tham gia đợt tổng tiến công lần hai. Trong đợt này, nhiều chiến sĩ của ta bị thương và hy sinh, còn Hồng Quân vẫn chiến đấu trong trận đánh không cân sức ở mặt trận Cầu Muối, Cô Bắc, Cô Giang thuộc quận Nhì, Sài Gòn. Đồng đội bị thương nhiều, số còn lại đang cố thủ quyết chiến với giặc. 

Hồng Quân tình nguyện ở lại thu hỏa lực cùng hai đồng chí khác là Quang và Sáu Xuân nhằm cản đường tiến công của giặc để đồng đội rút về phía sau. Lúc này, Quân bị thương khắp người, cánh tay trái của cô bị đạn bắn xuyên thủng gần khuỷu giập nát. 

Một tiếng nổ long trời ngay phía trước mặt chị, Hồng Quân vẫn sống nhưng khắp người cô là dày đặc những mảnh đạn bám vào. Quân không còn cảm giác đau đớn nữa bởi trước mặt chị là cái chết đang cận kề. Trong tình thế nguy cấp, lại phải ôm súng mà cánh tay gãy cứ lúc lắc thấy vướng bận. 

Thời khắc ấy theo chị nghĩ không còn gì để mất, giặc tiến sát tới chân, chị quyết ở lại chiến đấu đến hơi thở cuối cùng. Quân chìa cánh tay ra bảo Sáu Xuân chặt giúp nhưng người đồng chí của chị khuyên nên giữ lại để về điều trị may ra có cơ hội hồi phục. Giặc đến rất gần, không chần chừ, Quân rút dao, cứa đứt cánh tay bị gãy bỏ lại phía sau rồi tiếp tục chiến đấu. 

Quân giấu chặt cánh tay vào trong ngực, máu thấm đẫm áo. Cố gắng chút sức lực còn lại, Quân bắn đến những viên đạn cuối cùng. Súng hết đạn, máu chảy đầm đìa ở vết thương, Quân ngồi lại chờ giặc tới.

Chợt Quân nhìn xuống ngón tay đeo nhẫn, trước đó vài hôm, chị  gặp mẹ và bà đã đeo vào tay con gái chiếc nhẫn vàng để khi nào có túng thiếu gì thì bán mà dùng vào việc chung. Chiếc nhẫn của mẹ đang mắc trên cánh tay bị gãy nhuộm đỏ máu. Nhưng cái chết đã đến rất gần, nhẫn cũng chẳng để làm gì. Hồng Quân nghĩ về mẹ, không biết giờ này mẹ đang ở đâu giữa tiếng súng nổ rền khắp nơi. 

Đồng đội khuyên Quân nên lùi lại phía sau điều trị vết thương nhưng chị một mực không chịu. Quân nhìn phía trước mình ít bước chân, Sáu Xuân hy sinh khi trên tay còn nắm chặt quả lựu đạn chưa kịp rút chốt. Quân và Quang bị thương nặng. Quang là một cậu bé vừa tròn 15 tuổi đời và 1 tháng tuổi Đoàn. Quang bị thương khắp người, trong đó có vết thương đụng phổi. Quang ngồi ép mình vào Quân, hai chị em ngẩng cao đầu trước họng súng đằng đằng sát khí của giặc. 

Một thoáng suy nghĩ chợt lướt qua trong đầu Hồng Quân: “Mẹ ơi! Đứa con gái cuối cùng của mẹ không quay trở về nữa” (trước đó, 4 người anh của Quân đều có giấy báo tử). Một tên lính nhanh như cắt, hất họng súng của một tên khác đang chĩa thẳng vào đầu Quân bóp cò khiến viên đạn định mệnh bay chệch hướng. 

Đau đáu thương nhớ đồng đội

Đến nay, ở vào tuổi “thất thập cổ lai hy” nhưng chất anh dũng, kiên trung và lòng yêu nước nồng nàn luôn hiện lên trong mỗi ánh mắt, cử chỉ ở trong mỗi kỷ niệm mà bà kể, khiến thế hệ cháu con cảm thấy tự hào về truyền thống vẻ vang của dân tộc.

Chưa giây phút nào trong suốt cuộc đời mình, bà quên được những hình ảnh, những kỷ niệm về một thời thanh xuân anh hùng. Đến nay, những di chứng từ những vết thương để lại khi bà tham gia vào cuộc chiến vệ quốc đầy ý nghĩa của dân tộc vẫn âm ỉ đau nhức đến thấu xương mỗi khi trái gió trở trời. Không chỉ là một nữ chiến sĩ anh dũng mà bà còn là một người sống trọng tình cảm, giàu tình nghĩa. Trở về sau cuộc chiến, mang thương tật nặng nề nhưng mấy chục năm qua, bà vẫn miệt mài, lặng lẽ đi tìm danh phận cho đồng đội.

Hải Âu

Các tin khác

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Ở nơi đại ngàn Trường Sơn của xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị vẫn phủ một màu xanh trải dài đến tận chân trời, rừng từ lâu đã trở thành kho sinh kế của đồng bào Bru - Vân Kiều. Từ những sợi mây rừng, giọt mật ong, búp măng đến những chiếc lá thuốc giữa tầng cây cổ thụ…, những sản vật dưới tán rừng đã âm thầm nuôi sống bao thế hệ người dân bản địa.

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Những lần khơi thông cửa biển Cửa Việt, Lý Hòa cho thấy nạo vét chỉ có thể giải quyết phần ngọn nếu không đi cùng các giải pháp căn cơ. Khi dòng chảy tự nhiên bị thay đổi, lượng cát bồi lắng vẫn tiếp tục tìm đường trở lại, đẩy các cửa biển vào vòng luẩn quẩn “khơi thông – bồi lấp – khơi thông”.

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Từ Cửa Việt đến Lý Hòa, những cửa sông, cửa biển từng là lối ra khơi, nơi kết nối hoạt động khai thác thủy sản, vận tải biển và đời sống cư dân ven biển, đang bị bồi lấp nghiêm trọng. Khi luồng lạch bị thu hẹp, phía sau những doi cát không chỉ là những con tàu mắc cạn, mà còn là sinh kế của hàng nghìn người dân bị ảnh hưởng.

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Giữa vùng biển phía Đông tỉnh Quảng Trị, đảo Cồn Cỏ hiện lên như một chấm xanh giữa trùng khơi. Từ lâu, hòn đảo tiền tiêu này được biết đến như một pháo đài nơi đầu sóng, một địa danh ghi dấu những năm tháng chiến tranh ác liệt. Hôm nay, bên cạnh giá trị về quốc phòng, chủ quyền, Cồn Cỏ đang viết tiếp câu chuyện mới về gìn giữ những giá trị của biển, bảo vệ hệ sinh thái và phát triển hài hòa với thiên nhiên.

Tìm đồng đội, nối những cuộc đoàn viên từ đại ngàn Trường Sơn

Tìm đồng đội, nối những cuộc đoàn viên từ đại ngàn Trường Sơn

Hơn nửa thế kỷ sau ngày đất nước thống nhất, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ vẫn được các lực lượng chức năng kiên trì thực hiện. Trên những địa bàn từng là chiến trường ác liệt ở phía tây Quảng Trị, cán bộ, chiến sĩ ngày đêm lần tìm từng dấu tích đồng đội. Cùng với đó, lực lượng Công an đẩy mạnh thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ, góp phần nối lại những cuộc đoàn viên còn dang dở sau chiến tranh.

Giữ hồn xưa bên dòng Ô Lâu

Giữ hồn xưa bên dòng Ô Lâu

Giữa miền quê ven sông Ô Lâu, xã Nam Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị, làng cổ Hội Kỳ vẫn còn lưu giữ nhiều ngôi nhà rường hàng trăm năm tuổi – những dấu tích hiếm hoi của một không gian văn hóa xưa cũ còn sót lại. Sau hơn 5 thế kỷ hiện diện, những mái ngói rêu phong, cột kèo gỗ mít sẫm màu thời gian vẫn lặng lẽ đứng đó như một phần ký ức làng quê.

Nỗi đau sau song sắt của người mẹ lầm lỡ

Nỗi đau sau song sắt của người mẹ lầm lỡ

Cơn mưa chuyển mùa bất chợt đổ xuống cao nguyên, những hạt mưa lách qua khung cửa sắt, rơi lộp độp xuống nền xi măng lạnh. Trong góc buồng giam ở Trại tạm giam số 1 Công an tỉnh Lâm Đồng, phạm nhân Huỳnh Thị Thanh Thảo (SN 1985, trú xã Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng) lặng lẽ ngồi nhìn ra khoảng trời xám đục ngoài ô cửa nhỏ.

Hành trình trưởng thành của nữ phạm nhân hưởng chính sách khoan hồng

Hành trình trưởng thành của nữ phạm nhân hưởng chính sách khoan hồng

Biết mình là một trong những phạm nhân đủ điều kiện được hưởng chính sách khoan hồng của Đảng và Nhà nước trong đợt này, nữ phạm nhân Trần Ngọc Minh Anh (SN 2006, trú tại phường Lâm Viên – Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng) đã không giấu được những giọt nước mắt vỡ òa sau quãng thời gian dài sống trong day dứt và ân hận.

Nỗi đau ở Sông Lô và lời cảnh tỉnh không thể chậm trễ

Nỗi đau ở Sông Lô và lời cảnh tỉnh không thể chậm trễ

Chưa bao giờ ở xã Sông Lô, tỉnh Phú Thọ lại có đến nhiều đám tang cùng một lúc như vậy. Có tới 5 gia đình cùng chung một nỗi đau vô tận khi đột ngột mất đi người con trai yêu quý trong buổi chiều định mệnh. Lá vàng tiễn mái đầu xanh, tiếng khóc gọi tên con nghe quá xót xa.

Mạch sống chảy mãi giữa đại ngàn Trường Sơn

Mạch sống chảy mãi giữa đại ngàn Trường Sơn

Tháng 5 về, nắng vàng như rót mật trên những sườn đồi phía Tây TP Đà Nẵng. Giữa màu xanh ngút ngàn của dãy Trường Sơn hùng vĩ, đồng bào các dân tộc lại rộn ràng chuẩn bị cho một ngày lễ đặc biệt trong trái tim mình: Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026).

Đổi thay, phát triển ở vùng căn cứ cách mạng Vùng Bưng 6 xã

Đổi thay, phát triển ở vùng căn cứ cách mạng Vùng Bưng 6 xã

Vùng Bưng 6 xã vốn là căn cứ cách mạnh gắn liền với những trang sử đấu tranh kiên cường của quân dân ta qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Đây không chỉ là căn cứ lưu giữ giá trị lịch sử, truyền thống yêu nước, Vùng Bưng đầy lau sậy, cỏ cây xưa kia nay vươn mình mạnh mẽ với tốc độ phát triển kinh tế, văn hóa, đô thị và công nghiệp.

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Sương sớm còn vương trên những tán rừng già, giăng thành lớp màn mỏng bảng lảng phủ xuống buôn làng. Từng mái nhà dài của người Mnông ở xã Đam Rông 4 (Lâm Đồng) lặng lẽ thức giấc trong tiếng gà rừng gọi sáng, trong mùi khói bếp len qua vách gỗ. Con đường đất đỏ dẫn xuống bến nước diễn ra lễ cúng hôm nay bỗng trở nên rộn ràng khác lạ!

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa là một công trình quân sự trong lòng đất tại phường Phú Thọ Hòa, TP Hồ Chí Minh. Thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, địa đạo Phú Thọ Hòa là điểm trú ngụ của bộ đội chủ lực, được các đơn vị đặc công biệt động của cách mạng dùng làm bàn đạp tấn công vào nội thành Sài Gòn như: Trung đoàn Phạm Hồng Thái, Tiểu đoàn Ngô Gia Tự. Đồng thời, địa đạo cũng là cái nôi đảm bảo cho nhiều cán bộ quân dân chính đảng các cấp về dừng chân hoạt động tại đây.

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.