Mục tiêu tăng trưởng đột phá hai con số ngay từ đầu nhiệm kỳ khóa XIV không phải là một con số cảm tính mà hoàn toàn dựa trên sự tính toán kỹ lưỡng về thời cơ và vận hội mới của đất nước. Tổng Bí thư Tô Lâm đã chỉ rõ, “sợi chỉ đỏ” xuyên suốt hành trình đó bằng bốn nguyên tắc chiến lược đó là: (1) Tăng trưởng thực chất; (2) Kiên định nguyên tắc ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, đảm bảo các cân đối lớn; (3) Tận dụng hiệu quả mọi nguồn lực sẵn có, tập trung ưu tiên cho các dự án trọng điểm và thúc đẩy hợp tác công - tư, để gia tăng hiệu quả đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia; (4) Tăng trưởng kinh tế cao phải đảm bảo phục vụ lợi ích, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân và công bằng xã hội. Những nguyên tắc này không đơn thuần là định hướng phát triển kinh tế cho nhiệm kỳ tới mà còn là mệnh lệnh hành động cấp thiết, cần được vận hành đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị nhằm khơi thông mọi điểm nghẽn và phát huy tối đa sức sức mạnh nội sinh của dân tộc trong kỷ nguyên mới.
Nguyên tắc thứ nhất: Tăng trưởng thực chất, tức là không đánh đổi chất lượng, tính bền vững để lấy tốc độ tăng trưởng đơn thuần. Có thể khẳng định nguyên tắc tăng trưởng thực chất là một định hướng hoàn toàn đúng đắn, đưa nền kinh tế nước ta phát triển vững chắc. Ở các giai đoạn trước, tăng trưởng kinh tế chủ yếu dựa trên khai thác nguồn tài nguyên thiên nhiên sẵn có, nguồn lao động dồi dào, giá rẻ nhưng đổi lại môi trường bị ô nhiễm, làm suy giảm sức mạnh nền kinh tế đất nước trước những tác động từ bên ngoài. Đặt trong giai đoạn phát triển mới, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh nền kinh tế, thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình thì tăng trưởng kinh tế không đơn thuần là sự gia tăng cơ học về quy mô tổng sản phẩm quốc nội (GDP) mà còn phải được đo bằng chất lượng và hiệu quả, gắn năng suất, giá trị gia tăng, khả năng cạnh tranh trên nền tảng của khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Nguyên tắc thứ hai: Kiên định nguyên tắc ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, đảm bảo các cân đối lớn. Có thể thấy, kiên định nguyên tắc ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, đảm bảo các cân đối lớn là một trong những nguyên tắc quan trọng nhất, bởi nền kinh tế có tăng trưởng cao mà thiếu ổn định sẽ dẫn đến một vòng xoáy rất quen thuộc: tín dụng nới lỏng quá mức, giá tài sản tăng nóng, lạm phát quay lại, tỷ giá chịu sức ép, lãi suất phải điều chỉnh, doanh nghiệp mất khả năng dự báo, người dân bị bào mòn thu nhập thực. Trong giai đoạn hiện nay, tình hình thế giới và khu vực có nhiều diễn biến phức tạp, khó lường, nhất là xung đột, căng thẳng leo thang giữa Mỹ, Israel và Iran đã đẩy giá dầu thế giới tăng cao, kéo theo chi phí sản xuất tăng, tạo áp lực lên lạm phát, ở trong nước mặt bằng lãi suất có phần giảm đáng kể thì việc tiếp tục nới lỏng có thể gây áp lực lên tỷ giá và lạm phát. Do đó, dù chúng ta có cơ sở để bứt tốc tăng trưởng nhưng không cho phép chủ quan mà cần giữ vững các cân đối lớn như giữ “sức đề kháng” nền kinh tế, tập trung nguồn vốn cho sản xuất kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên, đồng thời kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, giữ vững ổn định vĩ mô và tạo được niềm tin cho doanh nghiệp, ổn định chất lượng cuộc sống cho người dân.
Nguyên tắc thứ ba: Tận dụng hiệu quả mọi nguồn lực sẵn có, tập trung ưu tiên cho các dự án trọng điểm và thúc đẩy hợp tác công - tư để gia tăng hiệu quả đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Tận dụng nguồn lực sẵn có không chỉ là khả năng tài chính mà còn bao hàm đất đai, tài nguyên thiên nhiên, giá trị con người, đặc biệt là nguồn tài nguyên dữ liệu số khổng lồ. Khi các nguồn lực này được khai thác một cách khoa học, đặc biệt là ưu tiên đầu tư cho các dự án chiến lược như: hạ tầng giao thông, trung tâm dữ liệu quốc gia... thì sẽ triệt tiêu được tình trạng lãng phí từ các dự án “treo”, các “đại tập đoàn” vốn đã tồn đọng hàng nhiều năm nay, giải phóng được nguồn vốn, rút ngắn tiến độ thi công để sớm đưa vào khai thác sử dụng, khơi thông sức sản xuất, tạo môi trường thông thoáng trong phát triển kinh tế.
Hơn nữa, mô hình hợp tác công - tư chính là lời giải tối ưu cho bài toán thiếu hụt ngân sách nhà nước. Sự tham gia của khu vực tư nhân không chỉ mang đến dòng tiền dồi dào mà còn đi kèm với công nghệ hiện đại và năng lực quản trị tiên tiến, giúp hiệu quả vận hành dự án. Quan trọng hơn, cơ chế này giúp giải phóng đáng kể nguồn lực công, cho phép Nhà nước tập trung ngân sách hạn hẹp vào các lĩnh vực trọng yếu như an sinh xã hội, quốc phòng và an ninh
Nguyên tắc thứ tư: Tăng trưởng kinh tế cao phải đảm bảo phục vụ lợi ích, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân và công bằng xã hội. Mục tiêu cao nhất trong đường lối cách mạng của Đảng ta là: tất cả vì hạnh phúc của nhân dân. Bởi vậy, tăng trưởng kinh tế cao không đơn thuần là thống kê bằng những chỉ số mà phải được chuyển hóa thành những giá trị thiết thực để nâng cao đời sống toàn diện cho nhân dân và trong mọi chính sách, mục tiêu phát triển của Đảng và Nhà nước ta đều lấy con người làm trung tâm. Một nền kinh tế phát triển đúng nghĩa phải đảm bảo hệ thống an sinh xã hội bao phủ đầy đủ, cải thiện rõ rệt đời sống thông qua thu nhập, nhà ở, y tế, đồng thời làm phong phú đời sống tinh thần, giúp con người có điều kiện học tập và hưởng thụ văn hóa. Ngoài ra, với chính sách điều tiết nền kinh tế thông qua thuế, công trình công cộng, an sinh xã hội hướng tới thu hẹp khoảng cách giàu nghèo, bảo vệ nhóm yếu thế trong xã hội.
Như vậy, việc kiên định thực hiện “bốn nguyên tắc” tăng trưởng cao, bền vững không chỉ là yêu cầu cấp thiết trước mắt mà còn là định hướng chiến lược cho sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong giai đoạn mới. Đây chính là “động lực của động lực”, là “nền tảng của nền tảng” dẫn dắt Việt Nam bước vào kỷ nguyên tăng trưởng mới với tốc độ và hiệu quả cao chưa từng có. Bằng cách tận dụng tối đa nội lực, tập trung nguồn lực cho các dự án trọng điểm, khơi thông dòng vốn thông qua hợp tác công - tư và luôn lấy hạnh phúc của nhân dân làm thước đo cho sự tăng trưởng, chúng ta đang xây dựng một nền kinh tế tự chủ, linh hoạt, hướng tới mục tiêu trở thành nước phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045.
Bế mạc Hội nghị Trung ương lần thứ 2: Thống nhất cao về những vấn đề lớn, hệ trọng 
