“Không học vẫn làm được” - một quan điểm cần phê phán

Học là quá trình tiếp thu tri thức, rèn luyện trí lực, hình thành năng lực tư duy. Mục đích của việc học là học để biết, học để hiểu, học để làm việc có ích cho xã hội. Vai trò của học tập, nâng cao trình độ đối với công tác cán bộ đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Học để làm gì? Học để sửa chữa tư tưởng... Học để tu dưỡng đạo đức cách mạng... Học để tin tưởng... Học để hành...” (1).

Với ý nghĩa đó, tinh thần “Học, học nữa, học mãi” của V.I. Lênin vẫn vẹn nguyên giá trị trong mọi thời đại, tấm gương không ngừng học tập của Bác Hồ “Tôi năm nay 71 tuổi, ngày nào cũng phải học... Không học thì không theo kịp, công việc nó sẽ gạt mình lại phía sau” (2) là sự khẳng định cả về lí luận lẫn thực tiễn vai trò của việc học tập, nâng cao trình độ, hiểu biết của mỗi cá nhân trong xã hội. Học giỏi có thể chưa làm tốt ngay mọi việc, nhưng không học thì chắc chắn không thể làm giỏi.

Lịch sử anh hùng vẻ vang của cách mạng Việt Nam và những thành tựu mà đất nước, dân tộc ta có được ngày hôm nay là một phần lớn nhờ nỗ lực học tập, cống hiến sức lực, trí tuệ của cán bộ, đảng viên, chiến sĩ và nhân dân. Trong đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh là tấm gương tiêu biểu nhất, tiếp đến là các bậc tiền bối của Đảng tới những lớp học tập về chủ nghĩa Mác - Lênin và đường lối cách mạng Việt Nam do chính lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc tổ chức và truyền thụ.

Thực tế cho thấy, “làm được” thông qua hai con đường cơ bản. Một là, bằng cách học tập trong sách vở, ở trường lớp, học qua thực tiễn; hai là, bằng kinh nghiệm, thực hành nhiều, làm đi làm lại nhiều lần thành kỹ năng, kinh nghiệm. Nếu đơn thuần làm theo kỹ năng hoặc kinh nghiệm có sẵn thì công việc sẽ tiến triển chậm, hiệu quả không cao, thiếu cải tiến và sáng tạo. Cách làm như trên chỉ phù hợp với các công việc đơn giản, không cần nhiều trí tuệ. Có một số cá nhân không học nhiều vẫn giỏi, thành công và trở thành thiên tài.

Họ có tư chất thông minh, nhạy bén và linh hoạt trong nhận thức cũng như hành động nên đạt kết quả cao trong công việc. Tuy nhiên, chỉ tồn tại số rất ít người như vậy, được xem là “hiện tượng” của xã hội chứ không mang tính phổ quát trong xã hội. Còn đại đa số công việc không học thì không thể làm được. Một cán bộ tuyên truyền nếu không được đào tạo kiến thức lý luận nền tảng, không thường xuyên học tập lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, nắm vững chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước thì việc thực hiện công tác tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành nghiêm chủ trương, chính sách không mang lại hiệu quả; một cán bộ học tập không đúng chuyên môn, chuyên ngành, không có kiến thức chuyên sâu lại đươc bố trí làm công tác lý luận, tuyên truyền, rồi bao biện cho quyết định của tổ chức và cá nhân mình, thậm chí còn cho rằng “không học vẫn làm được”.

Từ thiếu kiến thức nền tảng, dẫn đến cán bộ khó khăn trong thực hiện nhiệm vụ, thiếu tính sáng tạo, non yếu trong việc vận dụng chủ trương, đường lối của Đảng, bởi những cán bộ đó thực hiện nhiệm vụ chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, dễ tuyệt đối hóa vai trò của kinh nghiệm, thậm chí có thể dẫn đến hạ thấp hoặc phủ nhận vai trò của lí luận, có nơi, có lúc mang tư tưởng coi thường lí luận, chỉ dựa vào kinh nghiệm để xét đoán và giải quyết công việc...

Từ những phân tích trên, cho thấy “không học vẫn làm được” là quan điểm sai trái, mang tính thực dụng, xem thường việc học hành, đào tạo bài bản, hệ thống. Vì coi thường việc học tập mà sinh ra chủ quan, duy ý chí, đề cao kinh nghiệm, hạ thấp vai trò của giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng. Nhận thức sai lệch đó dễ dẫn đến suy thoái về tư tưởng chính trị trong cán bộ, đảng viên hiện nay, như Nghị quyết số 04-NQ/TW Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XII đã chỉ rõ: “Nhận thức sai lệch về ý nghĩa, tầm quan trọng của lý luận và học tập lý luận chính trị; lười học tập chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước”.

Cán bộ, đảng viên không nắm vững nền tảng lí luận chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, tri thức khoa học xã hội, kiến thức chuyên môn, cho nên khi đứng trước sự vật, hiện tượng, vấn đề mới, họ khó nhận thức đúng, dễ ngộ nhận, và tất yếu hệ lụy là dao động, dễ thoái hóa, biến chất. Đó là cội rễ dẫn tới tiêu cực, sai trái trong hành vi của một bộ phận cán bộ, đảng viên. Họ dễ bị dao động trước luận điệu tuyên truyền, xuyên tạc, lôi kéo của kẻ thù, càng nguy hiểm hơn dưới tác động của kinh tế thị trường, trước sự cám dỗ của giá trị đồng tiền và sự tấn công của những viên “đạn bọc đường”.

Bên cạnh đó, “không học mà vẫn làm được” dựa trên kinh nghiệm, phụ thuộc vào thói quen và kỹ năng có sẵn còn rơi vào bệnh kinh nghiệm chủ nghĩa, lười vận động và đổi mới tư duy, là căn bệnh hết sức nguy hiểm.

“Không học vẫn làm được” vì chỉ cần có tiền, có ô dù, có người “chống lưng” cũng là một biểu hiện suy thoái đạo đức, lối sống. Bởi cách nghĩ đó là nguyên nhân nảy sinh chạy chức, chạy quyền, chạy luân chuyển, chạy bằng cấp, chạy tội; lợi dụng thân quen, nể nang trong sắp xếp công tác cán bộ; gây ra thói tự kiêu, tự mãn, cậy nhờ vào “quan hệ”, “tiền tệ”, chạy theo lối sống buông thả, ỷ lại, không học tập, rèn

luyện nhưng lại được bao biện, che đậy, làm thay. Người được cất nhắc, bổ nhiệm vào vị trí lãnh đạo nếu không có năng lực thực sự thì chỉ tạo được cho mình một vị trí về mặt hình thức, mà không gây dựng được tín nhiệm đối với cấp trên, với tập thể, thậm chí còn làm sai việc, hỏng việc, gây nguy hại cho tập thể. Quan điểm người không có trí tuệ vẫn có thể giữ chức vụ cao, người không cần năng lực nhưng chạy chọt vẫn được bổ nhiệm là suy nghĩ sai lầm, cổ súy cho những hành động tiêu cực, dựa vào vật chất của một bộ phận cán bộ, đảng viên hiện nay.

Vì vậy, phê phán quan điểm “không học vẫn làm được” và ngăn chặn, đấu tranh chống lại những suy nghĩ lệch lạc, sai trái là công việc cấp bách và cần tiến hành thường xuyên trong từng tổ chức đảng, ở mỗi cán bộ, đảng viên. Là lực lượng vũ trang nhân dân, làm nòng cốt trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, đấu tranh phòng, chống tội phạm, Công an nhân dân có vai trò đặc biệt quan trọng trong đấu tranh chống những biểu hiện suy thoái.

Để tổ chức thực hiện hiệu quả, cần nâng cao trách nhiệm và vai trò của cấp ủy, người đứng đầu cơ quan, đơn vị trong đấu tranh chống lại các quan điểm sai trái, biểu hiện tiêu cực trong công tác cán bộ, bảo đảm công tác cán bộ thực sự công khai, minh bạch, dân chủ; cần tổ chức đào tạo, bồi dưỡng đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ công tác công an, xuất phát từ nhu cầu của thực tiễn trên từng lĩnh vực cụ thể; tăng cường bố trí cán bộ đào tạo chính quy, đúng chuyên môn, chuyên ngành, sắp xếp đúng người, đúng việc; thường xuyên đào tạo, liên tục bồi dưỡng nâng cao trình độ, cập nhật đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và những tri thức cần thiết khác, nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ “vừa hồng vừa chuyên”, ngang tầm nhiệm vụ đặt ra trong giai đoạn hiện nay.

Làm tốt công tác này, mỗi cán bộ, chiến sĩ Công an phải nghĩ cho đúng, thực hành cho nghiêm, tích cực, chủ động đấu tranh chống lại mọi biểu hiện của quan điểm sai trái “không học vẫn làm được” trong giai đoạn hiện nay.

-----------------------------

1. Hồ Chí Minh về vấn đề giáo dục, Nxb. Giáo dục, Hà Nội, 1997, tr. 76.

2. Trong bài nói chuyện của Bác Hồ với những cán bộ, đảng viên ở Nghệ An ngày 9-12-1961.

Ths.Lê Mai Trang - Học viện Chính trị CAND

Các tin khác

Nhận diện đúng “xã hội dân sự” để đấu tranh hành vi lợi dụng chống phá Việt Nam

Nhận diện đúng “xã hội dân sự” để đấu tranh hành vi lợi dụng chống phá Việt Nam

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của không gian mạng, thuật ngữ “xã hội dân sự” (XHDS) được nhắc đến ngày càng nhiều. Tuy nhiên, cùng với những giá trị tích cực, một số tổ chức, cá nhân đã lợi dụng danh nghĩa XHDS để thực hiện các hoạt động vi phạm pháp luật, xâm phạm lợi ích quốc gia, dân tộc. Vì vậy, nhận diện đúng bản chất XHDS và các hành vi lợi dụng là yêu cầu cấp thiết, góp phần bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia trong tình hình mới.

Gộp 4 chương trình mục tiêu quốc gia để đẩy nhanh tiến độ

Gộp 4 chương trình mục tiêu quốc gia để đẩy nhanh tiến độ

Bên cạnh việc đẩy nhanh hoàn thiện cơ chế, chính sách, phân bổ nguồn lực và thúc đẩy giải ngân, Bộ Tài chính chủ trì xây dựng phương án thống nhất 4 Chương trình mục tiêu quốc gia (CTMTQG) thành 1 CTMTQG tổng thể nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng nguồn lực và tăng cường phân cấp cho địa phương.

Kỳ 1: Những “mặt trận vô hình” của an ninh văn hóa

Kỳ 1: Những “mặt trận vô hình” của an ninh văn hóa

Có những mối đe dọa không xuất hiện bằng tiếng súng, không mang hình hài của một cuộc xung đột trực diện, song lại âm thầm tác động đến hệ giá trị, niềm tin, bản sắc, ký ức cộng đồng và khả năng tự chủ văn hóa của một quốc gia...

Bước đột phá trong tư duy phát triển của Đảng ở kỷ nguyên mới

Bước đột phá trong tư duy phát triển của Đảng ở kỷ nguyên mới

Nghị quyết về xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển đánh dấu bước phát triển quan trọng trong tư duy của Đảng về phát triển xã hội. Đây không chỉ là nghị quyết giải quyết các vấn đề xã hội, mà xác lập mô hình phát triển xã hội xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên mới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu 6 nhiệm vụ trọng tâm trong công tác đối ngoại

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu 6 nhiệm vụ trọng tâm trong công tác đối ngoại

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đối ngoại đã phối hợp với quốc phòng, an ninh góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ và lợi ích quốc gia dân tộc từ sớm, từ xa, từ khi chưa có nguy cơ. Diện mạo đối ngoại tiếp tục được mở rộng và nâng tầm.

Chủ động quản trị xã hội, giữ vững kỷ cương, an toàn vì sự phát triển bền vững

Chủ động quản trị xã hội, giữ vững kỷ cương, an toàn vì sự phát triển bền vững

Tại Hội nghị lần thứ 3, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khóa XIV đã ban hành Nghị quyết số 18-NQ/TW về Xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển qua đó tiếp tục khẳng định nhất quán quan điểm xây dựng nền quản trị hiện đại là nhiệm vụ trọng tâm, chiến lược gắn với nâng cao năng lực quản trị quốc gia.

Liêm chính - Nền tảng của một đảng cầm quyền vững mạnh

Liêm chính - Nền tảng của một đảng cầm quyền vững mạnh

Không có quốc gia nào phát triển bền vững chỉ bằng nguồn lực tự nhiên hay tốc độ tăng trưởng kinh tế. Điều quyết định cuối cùng vẫn là chất lượng quản trị quốc gia, mà cốt lõi của quản trị là chất lượng của đội ngũ nắm giữ quyền lực.

Xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển – trụ cột phát triển mới

Xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển – trụ cột phát triển mới

Lần đầu tiên Trung ương ban hành một nghị quyết chuyên đề toàn diện, xác lập tầm nhìn chiến lược về xây dựng xã hội trong kỷ nguyên mới của đất nước, khẳng định xây dựng xã hội không chỉ là kết quả của phát triển kinh tế mà còn là một trụ cột quan trọng trong mô hình phát triển đất nước.

Cấp thiết xây dựng cơ chế quản trị kỳ thi hiện đại, minh bạch và công bằng

Cấp thiết xây dựng cơ chế quản trị kỳ thi hiện đại, minh bạch và công bằng

Điều đáng quan tâm sau kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 không chỉ là việc xử lý các hành vi vi phạm, mà còn là yêu cầu nhìn lại hiệu quả của cơ chế tổ chức thực hiện Quy chế thi. Trong quản trị công, mỗi vụ việc phát sinh đều là cơ hội để rà soát, hoàn thiện thể chế và nâng cao chất lượng quản lý.

Đồng chí Nguyễn Văn Phương-Bí thư Tỉnh uỷ Quảng Trị kiểm tra, chỉ đạo đẩy nhanh việc xây dựng các công trình trường học liên cấp ở các xã biên giới tỉnh Quảng Trị.

Tăng tốc xây dựng các trường học vùng biên giới để kịp tiến độ

Tỉnh Quảng Trị được đầu tư xây dựng mới 11 trường phổ thông nội trú liên cấp vùng biên giới. Tổng mức đầu tư của 11 dự án là 2.339 tỷ đồng. Hiện, địa phương đang huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc để việc xây dựng trường học đạt tiến độ khi năm học mới đang cận kề.

TP Hồ Chí Minh rà soát khai thác nhà đất công dôi dư

TP Hồ Chí Minh rà soát khai thác nhà đất công dôi dư

Sau quá trình sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy và điều chỉnh đơn vị hành chính, TP Hồ Chí Minh có nhiều nhà, đất công dôi dư. Nếu không được xử lý kịp thời, những trụ sở, cơ sở nhà đất này sẽ tiếp tục bị bỏ trống, xuống cấp, gây thất thoát nguồn lực công và làm giảm hiệu quả sử dụng tài sản nhà nước.

Nỗi lòng thầy u tôi mỗi lần đưa tiễn người thân vào lửa đạn…

Nỗi lòng thầy u tôi mỗi lần đưa tiễn người thân vào lửa đạn…

Những ngày tháng qua, toàn Đảng, toàn quân, cả hệ thống chính trị và toàn dân đồng tâm, trách nhiệm tổ chức nhiều hoạt động tri ân, đền ơn đáp nghĩa, đặc biệt đã triển khai “Chiến dịch 500 ngày đêm” tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính các Anh hùng liệt sĩ.

Đảm bảo an ninh dữ liệu trong kỷ nguyên số

Đảm bảo an ninh dữ liệu trong kỷ nguyên số

Hồ sơ dự án Luật An ninh dữ liệu đang được Bộ Công an tổ chức lấy ý kiến của các cơ quan, tổ chức và cá nhân. Dự án luật được xây dựng và ban hành sẽ tạo hành lang pháp lý toàn diện bảo đảm an ninh dữ liệu trong kỷ nguyên số.

Đà Nẵng hiện thực hóa mục tiêu "Điểm đến sự kiện và lễ hội hàng đầu châu Á"

Đà Nẵng hiện thực hóa mục tiêu "Điểm đến sự kiện và lễ hội hàng đầu châu Á"

Sau thành công vang dội của Lễ hội pháo hoa Quốc tế Đà Nẵng 2026 (DIFF 2026), Đà Nẵng tiếp tục khởi công Sun Galaxy Complex - tổ hợp lễ hội, sự kiện, văn hóa và giải trí quy mô quốc tế đầu tiên với tổng vốn đầu tư gần 10.750 tỷ đồng. Công trình được kỳ vọng trở thành biểu tượng mới bên sông Hàn, tạo động lực phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế đêm và khẳng định vị thế điểm đến sự kiện, lễ hội hàng đầu châu Á.