Khi giáo dục lệch lạc thẩm mỹ

Khi clip cô giáo được cho là ở Trường THCS Phú Mỹ (TP Hồ Chí Minh) đứng trước sân trường hát bản “Lạc Trôi” trong tiếng guitar của một thầy giáo và khiến cả trăm học sinh đồng thanh hát theo được phát tán trên mạng xã hội, nhiều người đã thấy ngạc nhiên xen lẫn thú vị đến vô cùng. Phải thừa nhận, những hoạt động như thế rất gần với tâm lý của học sinh, gần gụi với sở thích cũng như lứa tuổi của học sinh và đó chính là thứ mà hệ thống giáo dục ở Việt Nam ta vẫn còn thiếu.

Đã từng có lần Văn nghệ Công an nhắc đến chuyện cần phải mềm hoá giáo dục bằng cách tìm đến những gì gần với học sinh nhất, khai phá sở thích của lứa tuổi các em để lồng ghép nhiệm vụ giáo dục vào đó, khiến các em không cảm thấy học tập là trách nhiệm khiên cưỡng và nặng nề.

Và bây giờ, có thể nói việc cô giáo sẵn sàng hát lên một ca khúc “hit” trong lòng học sinh, kêu gọi các em rằng “Các em ơi, hãy vỗ tay lên nào” chính là một trong những nỗ lực xích lại gần học sinh như thế. Đáp lại là sự hưởng ứng nhiệt thành của các em, khi các em nhận thấy thầy cô rất hiểu mình và có thể đối với các em ở trường THCS ấy, người giáo viên kia sẽ được các em chọn là giáo viên ưa thích nhất.

Cô giáo hát bài "Lạc trôi" đang gây sốt trên mạng (Ảnh cắt từ Clip).
Cô giáo hát bài "Lạc trôi" đang gây sốt trên mạng (Ảnh cắt từ Clip).

Cũng cần phải nói thêm về “Lạc Trôi”. Đó có thể không phải là bài hát dễ nghe nhất của Sơn Tùng M-TP nhưng thực tế, đó là ca khúc tốt nhất mà Tùng đã viết ra từ trước tới nay. Cơ bản nhất, nó đã cho thấy một Sơn Tùng M-TP bắt đầu thoát ra khỏi chỗ dựa nguy hiểm là lấy nhạc nền nước ngoài có sẵn để phóng tác.

Song, cho dù “Lạc Trôi” là ca khúc khá nhất của Sơn Tùng từ trước tới nay đi nữa, cho dù hành động cô giáo hát “Lạc Trôi” cho học sinh đáng được khen đi nữa thì một sự kiện khác liên quan đến ca khúc này, ở một môi trường giáo dục khác, lại đáng để chúng ta giật mình vì sự dễ dãi về thẩm mỹ của những người làm giáo dục. Đó là việc Trường PTTH Chuyên Vĩnh Phúc sử dụng ca từ của “Lạc Trôi” để đưa vào đề thi ngữ văn lớp 11 như một bài phân tích tác phẩm.

Sự mềm hoá giáo dục mà chúng ta nhắc tới ở Trường THCS Phú Mỹ là vừa đủ độ, vì nó là giờ sinh hoạt ngoại khoá. Còn sự mềm hoá giáo dục ở Trường PTTH Chuyên Vĩnh Phúc thì đã bắt đầu quá đà và lố bịch vì sự dễ dãi của mình.

Ca từ của “Lạc Trôi” dù khá hơn các sản phẩm khác của Sơn Tùng M-TP đi nữa thì cũng không vượt qua được cái giới hạn nhỏ hẹp của giải trí đơn thuần, thứ giải trí mà chúng ta vẫn thừa nhận với nhau là “nghe và xem không phải để suy ngẫm”. Nó dễ dãi, và khá cẩu thả.

Điển hình như câu “Đường xưa nơi cố nhân từ giã biệt ly, cánh hoa rụng rơi/ Phận duyên mong manh rẽ lối trong mơ ngày tương phùng” chẳng hạn. Đã “từ giã” rồi lại còn “biệt ly” và câu sau thì gần như vô nghĩa. Vậy mà nó được sử dụng cho đề thi ngữ văn ư? Nên nhớ, văn là người. Dạy văn rất khó và đưa ra một tác phẩm có tính văn học để dạy cho học sinh bình luận, phân tích là một việc không hề đơn giản chút nào.

Vậy thì việc đưa lời một ca khúc như thế vào đề thi ngữ văn đã cho thấy điều gì? Phải chăng thẩm mỹ của giáo viên cũng lệch lạc rất nhiều nên mới dẫn tới những thế hệ được đào tạo ra với những giá trị thẩm mỹ vô cùng nghèo nàn? Đó là một câu hỏi không hề nhỏ và cũng không cần câu trả lời ngay lập tức, khi mà chúng ta nhìn vào đời sống xã hội hôm nay và nhận ra giới trẻ đang mang trong mình một trình độ cảm thụ như thế nào.

Mềm hoá giáo dục là việc cần phải làm nhưng dễ dãi hoá giáo dục đến mức hạ thấp giá trị thẩm mỹ thì phải tuyệt nhiên không thể được chấp nhận. Chúng ta phải tìm hiểu học sinh, tìm hiểu tâm tư, sở thích của chúng để giáo dục chúng tốt hơn chứ không phải cứ chiều theo chúng để nhận những lời ngợi khen vô bổ.

Văn Đoàn

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một công trình kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của dân tộc cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, dân tộc.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học nghệ thuật (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học nghệ thuật, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Nghệ thuật mới thơ Hai - Cư Việt Nam hiện đại

Nghệ thuật mới thơ Hai - Cư Việt Nam hiện đại

Mấy năm gần đây, ở Việt Nam xuất hiện những CLB thơ Hai-cư với nhiều người tham gia và đã có những cuộc thi thơ Hai-cư. Một số bạn yêu thơ hỏi tôi về thể loại thơ này và sự khác biệt giữa thơ Hai-cư Nhật Bản và Việt Nam.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử dân tộc.