Khẩn trương xóa thế “ốc đảo” cho làng Zlao

Làng Zlao thuộc xã Dang, huyện biên giới Tây Giang, Quảng Nam. 18 năm qua ngôi làng này bị cô lập giữa đại ngàn Trường Sơn, bởi thủy điện A Vương tích nước dẫn đến không đường, không điện, không trạm y tế, chỉ có duy nhất một điểm trường học tạm bợ…

Được sự hỗ trợ của Trung ương và tỉnh Quảng Nam, chính quyền huyện Tây Giang đang khẩn trương xây dựng khu tái định cư (TĐC) mới, ổn định cuộc sống cho người làng Zlao…

Trong căn nhà Gươl của làng Zlao, già làng Hồi Kíp kể cho chúng tôi nghe về lịch sử làng mình. Theo lời già Kíp, làng Zlao của người Cơ Tu nằm trên sườn núi Coong Dong rất lâu đời, dưới chân núi, trước mặt làng là sông A Vương xanh ngắt, uốn lượn qua đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ. Trước đây, người dân Zlao thường men theo con đường mòn dọc sông A Vương, để đi thăm các làng khác, về thị trấn Prao mua bán, trao đổi các sản vật của rừng và các nhu phẩm thiết yếu.

Nhưng 18 năm qua, từ khi có dự án thủy điện A Vương, dòng sông A Vương trở thành một vùng hồ mênh mông nên con đường mòn không còn nữa. Làng Zlao rơi vào thế bị cô lập trên sườn núi Coong Dong. Muốn xuống đến trung tâm xã Dang, phải mất gần một ngày đường vượt núi băng rừng…

Nhiều người chọn cách làm bè mảng để chèo qua lòng hồ thủy điện, vượt gần 3km ra bờ đập chính, rồi vòng đường Hồ Chí Minh lên thị trấn Prao, huyện Đông Giang, cách gần 50km. Từ đây, muốn lên đến trung tâm huyện Tây Giang thì tiếp tục đi gần 40km nữa. Rơi vào cái thế “khi đi mắc núi, trở về mắc sông” nên làng Zlao trở thành “ốc đảo” giữa đại ngàn Trường Sơn...

Hai khu tái định cư mới đang được san ủi để di dời người làng Zlao đến ở, ổn định cuộc sống.
Hai khu tái định cư mới đang được san ủi để di dời người làng Zlao đến ở, ổn định cuộc sống.

Đáng quan tâm, làng Zlao hiện có 45 hộ, gần 200 nhân khẩu, sống bên mép hồ thủy điện A Vương, nhưng không có điện thắp sáng. “Cách đây mấy năm, Chủ tịch huyện Tây Giang lên thăm làng, chứng kiến cảnh sống thiếu điện của người dân nên mua tặng 10 chiếc tua bin phát điện bằng nguồn nước suối.

Người làng chia ra, cứ 5 hộ dùng chung nhau một tua bin. Song tua bin cũng chỉ dùng được vào mùa mưa, như năm nay, sắp hết mùa mưa mà vẫn nắng hạn, tua bin đành bỏ không, đêm đến làng vẫn đốt lửa như trước”, già Kíp trầm ngâm nói. Nói đến điện thoại, nhiều thanh niên trong làng cho biết, vị trí làng ở đã có sóng điện thoại di động, nhưng không có điện thì điện thoại cũng chẳng sạc được pin, thành ra thông tin liên lạc cũng gần như tê liệt…

Già Kíp bảo chúng tôi, ngày xưa làng có hàng chục thửa ruộng màu mỡ ven sông A Vương, nhưng 18 năm qua, ruộng đã nằm dưới đáy hồ thủy điện, dân làng  chỉ còn trông chờ vào những vạt rẫy trên những triền núi cao.

Nhà nước tuyên truyền chủ trương bảo vệ, cấm chặt phá rừng nên canh tác năm này qua năm khác trên đất rẫy bạc màu năng suất lúa, bắp chẳng là bao. Năm nay lại nắng hạn, mỗi hộ trong làng chỉ thu được hơn chục ang lúa, chắc không đủ lương thực giáp hạt. Không đủ lương thực, dân làng cũng không nuôi heo, gà...

“Khổ nhất là không có đường giao thông, mỗi khi làng có người đau ốm, sinh đẻ phải đưa đi Bệnh viện ở Đông Giang rất khó khăn”, ông Briu Bác, Phó trưởng thôn Zlao nói. Theo Briu Bác, khi có người đau ốm, cách duy nhất là đưa họ lên bè mảng, chèo vượt lòng hồ thủy điện. Tuy nhiên, vào những ngày gió to rất nguy hiểm, đã có mấy lần bè mảng bị lật, may mà không xảy ra chết người.

Mới cách đây một tuần, làng có chị Ta Ngôn Thị Ến đau đẻ mấy ngày không sinh được, nửa đêm phải khênh xuống bè mảng vượt lòng hồ đi cấp cứu. Hàng chục thanh niên, đàn ông trong làng phải bơi kèm bè mảng mới đưa chị Ến đến nơi an toàn.

“Mình thương nhất là lũ trẻ con, ở làng chỉ có một điểm trường tạm bợ, với 3 thầy cô giáo dạy từ mẫu giáo đến đến lớp 4, còn tất cả phải đi học nội trú ở trường trung tâm xã, trung tâm huyện. Cũng may bọn trẻ ham học, mấy tháng mới về làng thăm cha mẹ một lần, nhưng đã có 3 em học lên đến đại học. Gần 20 năm nay, làng sống lắt lay như thế…”, Briu Bác bày tỏ.

Trao đổi với chúng tôi về cảnh sống “ốc đảo” của người làng Zlao, ông Bling Mia, Chủ tịch UBND huyện Tây Giang trăn trở: “Thực ra huyện biết việc này từ lâu rồi, nhưng điều kiện, kinh phí của huyện hạn hẹp quá, muốn di dời, tìm nơi tái định cư mới cho người dân; muốn làm đường giao thông, muốn kéo điện cho dân, nhưng cứ phải lần lữa năm này qua năm khác, vì không tìm được nguồn kinh phí…”. 

Ông Mia giải thích, khi quy hoạch vùng lòng hồ thủy điện A Vương, đã có nhiều làng đồng bào Cơ Tu phải di dời TĐC ở nơi mới; nhưng làng Zlao nằm trên sườn núi nên chủ đầu tư cho rằng không  ảnh hưởng vùng lòng hồ thủy điện nên không có biện pháp hỗ trợ người dân di dời, TĐC nơi ở mới. Đến khi hồ thủy điện tích nước, làng Zlao bị cô lập, UBND huyện Tây Giang đề nghị Ban quản lý dự án thủy điện A Vương hỗ trợ, bồi thường phần diện tích đất sản xuất nông nghiệp nằm dưới lòng hồ cho dân làng và được hỗ trợ 100 triệu đồng.

Đến đầu năm 2018, bằng nguồn kinh phí Trung ương và địa phương, UBND huyện mở một con đường dài hơn 11km, san ủi hai khu đất làm nơi tái định cư mới cho người dân với kinh phí hơn 10 tỷ đồng. “Hai khu TĐC mới, nếu thời tiết thuận lợi thì đến đầu năm 2019 sẽ  hoàn thành, cho người dân Zlao nhận đất để di dời nhà cửa đến đây.

Tuy nhiên, đường giao thông hiện nay mới đang san ủi mặt bằng, nhưng kinh phí để thảm nhựa hoặc đổ bê tông mặt đường vẫn chưa có, vì vậy đến mùa mưa việc đi lại của người dân vẫn còn rất khó khăn”, ông Mia bày tỏ.

Hồng Thanh

Các tin khác

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

“Việt Nam thành công không chỉ vì đạt được thành tựu đáng chú ý, mà còn vì đã tìm ra con đường xã hội chủ nghĩa phù hợp với thực tiễn quốc gia”, Đại sứ Trung Quốc Hà Vĩ chia sẻ. Còn với Đại sứ Liên minh châu Âu Julien Guerrier, trong 30 năm qua, mỗi lần ông đến Việt Nam đều cảm nhận sự đổi thay và tiến bộ rõ rệt...