Giữ cho “trong ấm, ngoài êm”

Những thành tích, chiến công của lực lượng CAND đạt được, trước hết là nhờ tầm nhìn, sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, Bác Hồ và các vị lãnh đạo Công an tiền bối trong việc hoạch định đường lối và tổ chức thực hiện nhiệm vụ bảo đảm an ninh, giữ vững an toàn hậu phương, đồng thời chi viện sức người, sức của và trực tiếp đánh địch ở chiến trường hoặc vùng tạm chiếm.

Sau Hiệp định Genève, đất nước tạm thời bị chia cắt tại vĩ tuyến 17, miền Bắc bắt tay vào xây dựng chủ nghĩa xã hội, bảo vệ hòa bình và nỗ lực thi hành hiệp định để tiến tới tổng tuyển cử, thống nhất đất nước vào năm 1956. Tuy nhiên, nằm trong chiến lược toàn cầu và xu thế chiến tranh Lạnh, đối đầu Đông – Tây, đế quốc Mỹ đã quyết tâm chia cắt Việt Nam, dựng lên chính quyền tay sai nhằm phục vụ ý đồ bá quyền, sen đầm quốc tế. Mỹ và chính quyền Sài Gòn công khai khước từ thực hiện Hiệp định Genève, thẳng tay đàn áp những người kháng chiến cũ và cấp tốc xây dựng lực lượng quân đội, an ninh, tình báo, cảnh sát… Không chỉ đàn áp dã man phong trào cách mạng ở miền Nam, Mỹ và chính quyền Sài Gòn còn hung hăng hô hào “lấp sông Bến Hải”, “Bắc tiến” rồi tạo ra “sự kiện Vịnh Bắc Bộ” vào mùa hè năm 1964 để dùng hải quân, không quân tấn công hủy diệt miền Bắc.

Thực tế trên đặt ra những nhiệm vụ mới cho miền Bắc, miền Nam và cả nước. Đến tháng 1/1959, Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khoá II) họp Hội nghị lần thứ 15 và ra Nghị quyết lãnh đạo cách mạng Việt Nam trong giai đoạn mới (sau đây gọi tắt là Nghị quyết 15). Nghị quyết 15 khẳng định hai nhiệm vụ chiến lược là cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc và cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam. Hai nhiệm vụ chiến lược đó tuy tính chất khác nhau, nhưng quan hệ hữu cơ với nhau, song song tiến hành, ảnh hưởng sâu sắc lẫn nhau, trợ lực mạnh mẽ cho nhau, nhằm phương hướng chung là giữ vững hoà bình, thực hiện thống nhất nước nhà... 

Nghị quyết 15 nhấn mạnh: “Miền Bắc nước ta hiện nay là kết quả của hàng bao thế kỷ đấu tranh dựng nước và cứu nước của dân tộc Việt Nam, đặc biệt là của mấy mươi năm tiến hành cách mạng dân tộc dân chủ và chín năm kháng chiến dưới ngọn cờ vẻ vang của Đảng. Tích cực đưa miền Bắc tiến lên chủ nghĩa xã hội là củng cố và phát huy thắng lợi đã giành được, là xây dựng cơ sở vững chắc để thực hiện thống nhất, hoàn thành độc lập và dân chủ trong cả nước”.

Như vậy, nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ miền Bắc, đưa miền Bắc trở thành hậu phương lớn của tiền tuyến lớn miền Nam được xác định rất rõ trong nhiều nghị quyết, đặc biệt là Nghị quyết 15.

Với miền Nam, Nghị quyết 15 nhấn mạnh: Nhiệm vụ cơ bản là giải phóng miền Nam khỏi ách thống trị của đế quốc và phong kiến, thực hiện độc lập dân tộc và người cày có ruộng, hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam, xây dựng một nước Việt Nam hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh… Sau khi phân tích rõ tình hình, vạch ra đường lối, Nghị quyết 15 khẳng định: “Ngoài con đường cách mạng, nhân dân miền Nam không có con đường nào khác để tự giải phóng khỏi xiềng xích nô lệ”.

Thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, đặc biệt Nghị quyết 15, Đảng đoàn và lãnh đạo Bộ Công an qua các thời kỳ đã tham mưu cho Đảng, Chính phủ nhiều chủ trương, chính sách; đồng thời lực lượng CAND phát huy tốt vai trò nòng cốt bảo đảm an ninh chính trị, trật tự trị an của hậu phương lớn miền Bắc. Bên cạnh đó, Bộ Công an còn tổ chức nhiều đợt chi viện cán bộ và vũ khí, khí tài cho lực lượng an ninh miền Nam. Từ đầu những năm 1960 đến 1975, hơn 11.000 cán bộ ưu tú của Bộ Công an, Công an các địa phương miền Bắc đã được chi viện, tăng cường vào Nam trực tiếp chiến đấu, bảo vệ cơ quan lãnh đạo các cấp, bảo vệ chính quyền cách mạng và nhân dân. Trong số đó, có những đồng chí đã cùng lực lượng an ninh, quân và dân miền Nam lập nhiều chiến công xuất sắc, góp phần xứng đáng vào ngày toàn thắng năm 1975 như các Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Tài, Nguyễn Đình Bảy, Tô Quyền, Đậu Văn Ngôn, Lê Tiền, Phan Văn Lai, Nguyễn Đức Minh…

Tại miền Bắc, lực lượng CAND từ Bộ đến các địa phương đã tập trung bảo đảm tốt an ninh chính trị, trật tự trị an, bảo vệ sự nghiệp xây dựng CNXH. Một trong những chiến công nổi bật của lực lượng CAND thời kỳ này là tiến hành đấu tranh chuyên án với hàng chục vụ gián điệp, biệt kích do Mỹ và chính quyền Sài Gòn tung ra phá hoại miền Bắc. Từ năm 1961 đến 1973, lực lượng Công an miền Bắc đã tổ chức đấu tranh thành công 33 chuyên án gián điệp, biệt kích. Tổng hợp số liệu chung thời kỳ này, ta đã bắt, diệt, truy lùng, đánh đuổi 166 toán gián điệp, biệt kích xâm nhập bằng đường không, đường bộ, vượt giới tuyến và đường biển; bắt và diệt nhiều tên gián điệp, biệt kích, thu hơn 100 tấn vũ khí và phương tiện hoạt động phá hoại.

Những chiến công đấu tranh chuyên án gián điệp, biệt kích thời kỳ này đã góp phần giữ vững an ninh, an toàn của miền Bắc, làm thất bại âm mưu phá hoại của địch, tạo điều kiện để miền Bắc chi viện sức người, sức của cho tiền tuyến lớn miền Nam. Chiến công đặc biệt xuất sắc này không những tô thắm thêm truyền thống hào hùng của CAND Việt Nam, mà còn đặt tiền đề, kinh nghiệm để sau này lực lượng an ninh tiếp tục đánh địch qua các chuyên án, kế hoạch lớn, tiêu biểu như kế hoạch CM12.

Bài học giữ vững an ninh chính trị, trật tự trị an, phục vụ tốt nhất sự nghiệp xây dựng miền Bắc và chi viện sức người, sức của cho lực lượng an ninh nói riêng, tiền tuyến lớn miền Nam nói chung vẫn giữ nguyên giá trị trong giai đoạn xây dựng, đổi mới đất nước. Đặc biệt, trong kỷ nguyên mới của dân tộc, hướng tới 2 mục tiêu 100 năm, bài học đó càng cần được phát huy lên một tầm cao mới.

Nghị quyết Đại hội XIV (tháng 1/2026) nhấn mạnh: “Củng cố, tăng cường quốc phòng, an ninh; xây dựng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Bảo đảm và bảo vệ cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc, kiên quyết, kiên trì bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; bảo vệ Đảng, Nhà nước, Nhân dân, chế độ xã hội chủ nghĩa; bảo vệ thành quả cách mạng, sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hoá, hiện đại hoá; giữ gìn, phát huy giá trị truyền thống văn hoá dân tộc, nâng cao vị thế quốc tế của đất nước; bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia, an ninh chế độ, an ninh con người, an ninh kinh tế, an ninh dữ liệu, an ninh mạng, an ninh năng lượng, an ninh nguồn nước, an ninh lương thực...; tăng cường quốc phòng toàn dân, phòng thủ chủ động; ngăn ngừa, đẩy lùi từ sớm các nhân tố gây mất ổn định chính trị từ bên trong; giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội; giữ vững và củng cố môi trường hoà bình, ổn định để xây dựng, phát triển đất nước”.

Cùng với Quân đội nhân dân, Công an nhân dân là lực lượng vũ trang trọng yếu, giữ vai trò nòng cốt thực hiện nhiệm vụ bảo vệ hòa bình, bảo vệ độc lập, chủ quyền Tổ quốc, bảo vệ an ninh quốc gia và phục vụ đắc lực sự nghiệp phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Trong bối cảnh đó, những bài học năm xưa về bảo vệ miền Bắc, chi viện an ninh miền Nam, giữ cho “trong ấm, ngoài êm” cần được phát huy hơn nữa, góp phần tạo những tiền đề vững chắc để đất nước phát triển nhanh và bền vững trên con đường giàu đẹp, văn minh trong kỷ nguyên mới.