Những bước chân bám bản
Xã Sà Phìn hiện nay được sáp nhập từ xã Sủng Là, Sính Lủng, Sảng Tủng và Sà Phìn của huyện Đồng Văn thuộc tỉnh Hà Giang (cũ), nay là tỉnh Tuyên Quang - là nơi đá nhiều hơn đất, gió nhiều hơn nắng và cái rét có thể cắt vào da thịt suốt những tháng dài. Nhưng, cũng chính nơi đây, con người đã bám trụ, sinh tồn, dựng bản, giữ đất qua bao thế hệ. Trên mảnh đất khắc nghiệt ấy, bình yên chưa bao giờ là điều hiển nhiên, mà là kết quả của sự chung tay bền bỉ giữa chính quyền, nhân dân và lực lượng Công an xã - những người ngày đêm đứng ở tuyến đầu giữ gìn an ninh, trật tự cơ sở.
Nhắc đến Sà Phìn, không thể không nhắc tới dinh thự Vua Mèo - nhà Vương, một công trình kiến trúc độc đáo, gắn liền với lịch sử hình thành và phát triển của cộng đồng người Mông trên cao nguyên đá Đồng Văn. Dinh thự nằm giữa thung lũng, lưng tựa núi, mặt hướng ra không gian rộng lớn. Dinh Vua Mèo không chỉ là di tích lịch sử, mà còn là biểu tượng của một giai đoạn đầy biến động, nơi từng chứng kiến những cuộc tranh giành quyền lực, những mối quan hệ phức tạp giữa con người với con người, giữa bản làng với thế giới bên ngoài. Trải qua bao thăng trầm, di tích vẫn đứng đó, trầm mặc, như nhắc nhở các thế hệ hôm nay về giá trị của hòa bình, ổn định và đoàn kết.
Cách đó không xa là nhà Pao ở thung lũng Sủng Là, nơi được ví như "bông hoa giữa cao nguyên đá". Ngôi nhà trình tường đất vàng, hàng rào đá xếp thủ công, cánh cổng gỗ giản dị..., tất cả tạo nên một vẻ đẹp mộc mạc, chân thực. Mỗi độ xuân về, hoa đào, hoa mận nở trắng sân, trẻ em ríu rít chạy quanh, váy áo thổ cẩm rực rỡ sắc màu, tạo nên một bức tranh vừa yên bình, vừa giàu sức sống.
Nhưng, phía sau vẻ đẹp nên thơ ấy là một thực tế không ít khó khăn. Địa bàn rộng, chia cắt mạnh bởi núi đá; đời sống kinh tế của người dân còn nhiều thiếu thốn; trình độ nhận thức pháp luật không đồng đều; các thế lực xấu luôn tìm cách lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để truyền bá tà đạo trái pháp luật, kích động tư tưởng ly khai, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc. Trong bối cảnh ấy, vai trò của Công an xã Sà Phìn trở nên đặc biệt quan trọng.
Ở Sà Phìn, để "gần dân" không chỉ là xuống cơ sở họp bản vài lần trong năm. Gần dân là sống cùng dân, đi cùng con đường đá mà dân đi, ăn bát cơm ngô mà dân ăn, nói thứ tiếng mà dân hiểu và lắng nghe những điều mà dân lo lắng. Cán bộ, chiến sĩ Công an xã Sà Phìn quen thuộc từng thôn, từng xóm, từng nóc nhà cheo leo trên sườn núi. Họ biết nhà nào còn khó khăn, nhà nào có nguy cơ phát sinh mâu thuẫn, nhà nào từng bị đối tượng xấu tiếp cận, lôi kéo.
Việc nắm địa bàn ở đây không nằm trên giấy, mà nằm trong trí nhớ, trong mối quan hệ gắn bó hằng ngày với nhân dân. Có những buổi tuyên truyền pháp luật không diễn ra ở hội trường, mà bên bếp lửa của một gia đình người Mông. Có những cuộc vận động không loa đài, băng rôn, mà chỉ là cuộc trò chuyện chân thành, kiên nhẫn giữa cán bộ Công an và người dân.
Chính từ sự gần gũi ấy, Công an xã Sà Phìn đã từng bước xóa bỏ tâm lý e dè, sợ hãi, xây dựng được niềm tin vững chắc trong nhân dân. Trung tá Nguyễn Ngọc Quang, Trưởng Công an xã Sà Phìn cho biết: "Ở Sà Phìn, làm Công an không chỉ là giữ gìn an ninh, trật tự theo nghĩa thông thường. Muốn địa bàn yên ổn thì trước hết phải hiểu dân, sống cùng dân và được dân tin. Chúng tôi xác định rõ: mỗi cán bộ Công an xã phải coi từng bản làng như nhà mình, từng hộ dân như người thân. Khi dân tin, dân nói thật, dân hợp tác thì dù địa bàn có khó khăn đến đâu cũng giữ được bình yên".
Niềm tin bồi đắp mỗi ngày
Ở nơi biên giới xa xôi này, Công an xã Sà Phìn không chỉ là lực lượng giữ gìn an ninh, trật tự, mà còn là điểm tựa tinh thần của nhân dân. Khi trong bản có mâu thuẫn, người dân tìm đến Công an để nhờ phân xử. Khi có người lạ xuất hiện, bà con chủ động báo tin. Khi gia đình gặp hoạn nạn, Công an xã có mặt kịp thời. Niềm tin ấy được xây dựng qua năm tháng, qua những việc làm âm thầm, qua những bước chân bám bản không mệt mỏi.
Đêm ở Sà Phìn rất sâu. Không có ánh đèn phố thị, chỉ có trăng sao và gió núi. Nhiệt độ xuống thấp, sương mù dày đặc, đường đá trơn trượt, sắc lạnh. Trong khung cảnh ấy, từng tổ tuần tra của Công an xã vẫn lặng lẽ xuất phát. Áo khoác dày, giày bám đá, đèn pin, bộ đàm - những vật dụng giản dị nhưng không thể thiếu. Mỗi ca tuần tra kéo dài hàng giờ, có khi xuyên qua cả đêm. Tuần tra không chỉ là đi để "có mặt".
Đó là quá trình quan sát từng dấu hiệu nhỏ, lắng nghe từng tiếng động lạ, ghi nhớ từng thay đổi bất thường trong đời sống bản làng. Một ánh đèn le lói trong đêm muộn, một người lạ xuất hiện không rõ mục đích, một con đường mòn có dấu chân mới..., tất cả đều không qua khỏi con mắt của những người đã quá quen với địa bàn. Chính từ những đêm không ngủ ấy, nhiều vụ việc đã được ngăn chặn kịp thời, giữ cho Sà Phìn một không gian yên bình, trật tự.
Đại úy Thào Mí Vi, Phó trưởng Công an xã Sà Phìn chia sẻ: "Địa bàn Sà Phìn rộng, chia cắt mạnh, nhiều bản xa trung tâm nên công tác nắm tình hình phải đi trước một bước. Chúng tôi duy trì tuần tra, bám bản, bám dân. Mỗi thông tin dù nhỏ từ người dân đều được kiểm tra, xác minh kịp thời để không phát sinh phức tạp. Giữ bình yên biên giới không phải là những việc lớn lao, mà bắt đầu từ việc giải quyết dứt điểm mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân, không để tích tụ thành điểm nóng".
Tình quân dân ở Sà Phìn ấm áp giữa cái lạnh của cao nguyên đá. Có đêm mưa rét, người dân gõ cửa trụ sở Công an xã nhờ giúp đỡ vì người thân ốm nặng. Không chần chừ, cán bộ trực lập tức đưa người bệnh xuống tuyến dưới, vượt qua những con đường trơn trượt trong làn mưa mù dày đặc. Những việc làm ấy không ghi trong báo cáo thành tích, nhưng được người dân ghi nhớ. Và, chính từ việc làm đời thường ấy, niềm tin được bồi đắp, phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc được nuôi dưỡng từ gốc rễ.
Bình yên ở Sà Phìn không chỉ đến từ những ca tuần tra, những kế hoạch nghiệp vụ, mà còn được hình thành từ ý thức tự giác của người dân. Điều đó có được là nhờ phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc được Công an xã Sà Phìn xây dựng bền bỉ qua từng năm, từng bản. Ở nơi đồng bào dân tộc Mông sinh sống lâu đời, phong trào không triển khai theo cách hình thức. Công an xã chọn cách đi cùng người có uy tín, già làng, trưởng bản, dựa vào dòng họ, dựa vào tiếng nói cộng đồng để lan tỏa tinh thần tự quản, tự phòng, tự bảo vệ.
Mỗi người dân được giải thích để hiểu rằng: giữ an ninh không phải là việc của riêng Công an, mà là giữ bình yên cho chính ngôi nhà của mình, cho con cháu mình. Khi có người lạ xuất hiện bất thường, bà con chủ động báo tin. Khi trong bản phát sinh mâu thuẫn, người dân mời Công an đến cùng giải quyết ngay từ đầu, không để kéo dài. Từ sự đồng thuận ấy, nhiều vụ việc phức tạp đã được ngăn chặn sớm, nhiều nguy cơ được triệt tiêu từ khi còn manh nha. Phong trào toàn dân bảo vệ an ninh, trật tự ở Sà Phìn không ồn ào, nhưng chắc gốc, bền rễ.
