Nhận diện rõ những tồn tại
Thông tin với PV, Đại tá Vũ Văn Tấn, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát QLHC về TTXH, Bộ Công an, Thư ký Tổ công tác triển khai Đề án 06 của Chính phủ cho biết: Tính đến nay, trong tổng số những nhiệm vụ của năm 2023 vẫn còn 29 nhiệm vụ theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại các Chỉ thị, Công điện, Nghị quyết của Chính phủ, Thông báo của Văn phòng Chính phủ đang chậm tiến độ.
Cụ thể, về pháp lý vẫn còn 735 thủ tục hành chính chưa được thực thi theo 19 nghị quyết của Chính phủ. Nhiệm vụ ban hành hướng dẫn về lưu trữ điện tử dưới dạng văn bản quy phạm pháp luật chưa hoàn thành, chậm tiến độ 5 tháng theo Chỉ thị 05. Hiện, Bộ Nội vụ đang xin ý kiến của các bộ ngành.
Nhiệm vụ xây dựng Nghị định quy định danh mục cơ sở dữ liệu quốc gia; xây dựng, cập nhật, duy trì và khai thác, sử dụng cơ sở dữ liệu quốc gia theo trình tự, thủ tục rút gọn, chưa hoàn thành trong tháng 7/2023 theo Chỉ thị 05. Hiện Bộ Thông tin và Truyền thông đang hoàn thiện dự thảo Nghị định. Nhiệm vụ rà soát, hoàn thiện dự thảo “Quy hoạch hạ tầng thông tin và truyền thông thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050” phải hoàn thành trong tháng 7/2023, hiện nay, Bộ Thông tin và Truyền thông đang thống nhất nội dung về Trung tâm dữ liệu quốc gia trong dự thảo quy hoạch.
Về hạ tầng công nghệ thông tin, theo Đại tá Vũ Văn Tấn, mới có 19/31 đơn vị có hệ thống (trong đó, 11 đơn vị đảm bảo an ninh, an toàn thông tin, chiếm 57,9%), 12 đơn vị chưa triển khai hệ thống. Tỉnh Bắc Kạn chưa hoàn thành triển khai Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính cấp bộ, cấp tỉnh trên cơ sở hợp nhất Cổng dịch vụ công và Hệ thống một cửa điện tử.
Đối với dịch vụ công, Thư ký Tổ công tác triển khai Đề án 06 của Chính phủ đánh giá, qua theo dõi của Văn phòng Chính phủ, đến nay, còn 18/28 dịch vụ công thiết yếu theo Quyết định số 422, ngày 4/4/2022 của Thủ tướng Chính phủ chưa hoàn thành cung cấp trên Cổng dịch vụ công quốc gia. Trách nhiệm thuộc các bộ, ngành như: Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Lao động Thương binh và Xã hội, Y tế, Tài Nguyên và Môi trường, Tư pháp, Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Kế hoạch và đầu tư.
Đối với việc triển khai 02 dịch vụ công liên thông vẫn còn tình trạng hồ sơ tồn trên Hệ thống đăng ký quản lý hộ tịch điện tử dùng chung của Bộ Tư pháp chưa được xử lý, dẫn đến không thể chuyển hồ sơ sang các hệ thống của Bộ Công an, Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội để hoàn thành quy trình liên thông. Việc này dẫn đến nguy cơ không kịp thời giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) cho công dân, gây bức xức cho công dân trong quá trình giải quyết, dẫn đến công dân có khả năng kiện cơ quan giải quyết TTHC.
Đề cập đến nhiệm vụ nghiên cứu, đề xuất các chính sách khuyến khích người dân, doanh nghiệp tham gia dịch vụ công trực tuyến như: miễn, giảm phí, lệ phí cho người dân, doanh nghiệp khi thực hiện dịch vụ công trực tuyến, Đại tá Vũ Văn Tấn cho biết: Hiện Bộ Tài chính đã hoàn thiện dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số Thông tư quy định thu phí, lệ phí của Bộ Tài chính để khuyến khích sử dụng dịch vụ công trực tuyến; đang xin ý kiến các bộ, ngành, địa phương.
Nhấn mạnh vai trò đặc biệt quan trọng trong công tác đảm bảo an ninh, an toàn, Thư ký Tổ công tác triển khai Đề án 06 của Chính phủ khẳng định: Trong tất cả những phiên họp của Tổ công tác, Bộ trưởng Tô Lâm, Tổ trưởng Tổ công tác triển khai Đề án 06 của Chính phủ đều đặc biệt lưu ý và nhấn mạnh phải đảm bảo an ninh, an toàn hệ thống.
Hiện nay, qua kiểm tra, trang Cổng dịch vụ công tỉnh Cà Mau và Trung tâm chăm sóc khách hàng chi nhánh Tổng công ty điện lực Miền Nam cho phép thực hiện tra cứu thông tin từ hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư mà không cần đăng nhập, xác thực tài khoản. Trong đó, đầu vào của giao diện tra cứu chỉ cần 3 trường thông tin: Họ tên, Ngày tháng năm sinh, số CMND/CCCD. Kết quả trả ra sau khi điền đúng thông tin bao gồm các thông tin cá nhân (họ tên, giới tính, dân tộc, tôn giáo, quốc tịch, tình trạng hôn nhân, số CMND/CCCD, quê quán, nơi thường trú, nơi ở hiện tại, ngày tháng năm sinh,…) và thông tin nhân thân.
“Cổng thông tin với giao diện tra cứu trên có tiềm ẩn nguy cơ lớn khả năng bị rà quét dữ liệu, tra cứu dữ liệu sai mục đích, thiếu kiểm soát đối với các cá nhân khai thác và mục đích sử dụng dữ liệu. Việc này vi phạm quy định về kết nối, chia sẻ và khai thác thông tin giữa Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư với Cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và hệ thống thông tin khác (Thông tư số 46 ngày 04/11/2022 của Bộ Công an) và vi phạm các nguyên tắc bảo vệ dữ liệu cá nhân (quy định tại Nghị định số 13 về bảo vệ dữ liệu cá nhân). Sau khi phát hiện sự việc trên, Cục Cảnh sát QLHC về TTXH đã ngắt kết nối với tài khoản khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư của Tập đoàn Điện lực Việt Nam và tỉnh Cà Mau”- Đại tá Vũ Văn Tấn cho biết.
Hay như tại tỉnh Quảng Trị phát sinh các truy vấn bất thường do một cán bộ tại Chi cục Thuế huyện Hướng Hòa, Cục Thuế của tỉnh sử dụng phần mềm không phải do Bộ Công an cho phép hay đã được kiểm tra an ninh an toàn thông tin để thực hiện để tra cứu dữ liệu phục vụ rà soát chuẩn hóa dữ liệu mã số thuế cá nhân; dẫn đến hệ thống của Bộ Công an khóa kết nối của hệ thống thông tin giải quyết TTHC Quảng Trị. Việc này đã vi phạm quy định về khai thác và sử dụng thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Rõ trách nhiệm, phần việc phải hoàn thành
Có thể khẳng định, từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, CCCD, định danh và xác thực điện tử phục vụ cho các hoạt động nghiệp vụ ngân hàng, y tế, bảo hiểm xã hội… đã và đang mang lại những giá trị cho các cơ quan, tổ chức, cắt giảm nhân lực, quy trình, thời gian, giảm chi phí cho doanh nghiệp, đảm bảo minh bạch, phục hồi phát triển kinh tế cho đất nước. Vai trò của Bộ Công an đã tạo được “công cụ, phương tiện, điều kiện” cho người dân để thực hiện, vì vậy, trách nhiệm của các bộ, ngành phải phối hợp, triển khai.
Hiện, Bộ Công an đã triển khai phần mềm theo dõi, giám sát Đề án 06, các đồng chí thành viên Tổ công tác, các Bộ, ngành, địa phương cần chỉ đạo đơn vị thường xuyên cập nhật các nội dung triển khai, tiến độ thực hiện các nhiệm vụ của đơn vị mình vào phần mềm hàng ngày, hàng tuần. Các bộ, ngành thành viên Tổ công tác quan tâm, chỉ đạo xây dựng lộ trình khắc phục đối với 30 nhiệm vụ chậm muộn, ấn định thời gian hoàn thành. Tiếp tục quán triệt, triển khai Thông báo số 299, ngày 31/7/2023 của Văn phòng Chính phủ thông báo kết luận của đồng chí Thủ tướng Chính phủ tại Hội nghị sơ kết 6 tháng của Ủy ban chuyển đổi số và Đề án 06.
Các bộ, ngành, Thành viên Tổ công tác tiếp tục nghiên cứu, rà soát đề xuất sửa đổi lộ trình hoặc bổ sung thêm các nhiệm vụ, lộ trình, thời gian hoàn thành để Tổ Công tác báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang xem xét, quyết định. Thành viên Tổ công tác thuộc Bộ Lao động Thương binh và Xã hội tiếp tục nghiên cứu 11 khó khăn, vướng mắc của TP Hà Nội trong quá trình triển khai Đề án 06 để hướng dẫn, giải đáp. Hiện nay, văn bản 3262 ngày 15/8/2023 của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội mới hướng dẫn 10/21 vướng mắc của TP Hà Nội.
Thiếu tướng Nguyễn Quốc Hùng, Cục trưởng Cục Cảnh sát QLHC về TTXH, Bộ Công an cho biết, về vấn đề pháp lý đề xuất thành viên thuộc Bộ Thông tin và truyền thông trong Tổ công tác triển khai Đề án 06 của Chính phủ chủ trì, phối hợp với Bộ Công an, Bộ Tư pháp và các bộ, ngành thống nhất nội dung về Trung tâm dữ liệu quốc gia trong dự thảo Quy hoạch Hạ tầng thông tin thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050; hoàn thiện hồ sơ xây dựng Nghị định quy định danh mục cơ sở dữ liệu quốc gia, việc xây dựng, cập nhật, duy trì và khai thác, sử dụng cơ sở dữ liệu quốc gia, trình Chính phủ xem xét, ban hành trong tháng 9/2023. Sửa đổi Nghị định 130 ngày 27/9/2018 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật giao dịch điện tử về chữ ký số và dịch vụ chứng thực chữ ký theo trình tự, thủ tục rút gọn, phù hợp với Luật giao dịch điện tử mới được thông qua. Nghiên cứu, ban hành bộ quy chuẩn, tiêu chuẩn đầu đọc thẻ và ứng dụng đọc thông tin từ chip CCCD (hiện nay, mới có quy định về đọc mã QR).
Đối với thành viên thuộc Bộ Tư pháp trong Tổ Công tác triển khai Đề án 06 của Chính phủ cần tiếp tục đôn đốc 11 bộ, ngành và 14 địa phương khẩn trương rà soát các văn bản quy phạm pháp luật theo Luật giao dịch điện tử. Thành viên của Bộ Thông tin và Truyền thông tiếp tục bám sát, hướng dẫn các bộ, ngành, địa phương thực hiện rà soát văn bản quy phạm pháp luật theo Luật Giao dịch điện tử. Bộ Tư pháp phối hợp với Bộ Thông tin và Truyền thông, các bộ, ngành xây dựng Báo cáo tổng hợp trình Lãnh đạo Chính phủ về kết quả rà soát, đề xuất xử lý văn bản quy phạm pháp luật phục vụ triển khai Đề án 06. Nhiệm vụ này cần được hoàn thành xong trong tháng 9/2023.
“Các bộ, ngành, địa phương chủ động phối hợp với Bộ Công an triển khai ý kiến kết luận của Thủ tướng Chính phủ đối với việc tổ chức thí điểm tại một số đô thị loại 3 để ứng dụng VNeID từ làm giàu dữ liệu và ứng dụng quản lý xã hội, mang lại tiện ích cho người dân, chúng tôi đề xuất các bộ, ngành quan tâm, phối hợp giải quyết sớm và hiệu quả”- Đại tá Vũ Văn Tấn kiến nghị. Cụ thể, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tiếp tục phối hợp với các cơ quan có liên quan nghiên cứu, tích hợp thông tin tài khoản khách hàng qua CCCD gắn chip, ứng dụng VNeID để phục vụ chi trả lương hưu, trợ cấp an sinh xã hội, thất nghiệp, thiên tai, bệnh dịch... thanh toán không dùng tiền mặt.
Triển khai thí điểm tại 3 Ngân hàng về giải pháp đánh giá khả tín khách hàng vay trong tháng 9/2023, sau đó đánh giá và đề xuất nhân rộng. Thành viên thuộc các tổ công tác của các bộ, ngành nghiên cứu giải pháp triển khai sổ Bảo hiểm Xã hội, nộp phạt vi phạm giao thông, tích hợp vé tàu, xe, sử dụng thông tin sổ sức khỏe điện tử, giao dịch việc làm trên VNeID. Thành viên Tổ công tác thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư chỉ đạo đơn vị chức năng khẩn trương rà soát, đối khớp, làm sạch thông tin các dữ liệu tổ chức, doanh nghiệp hiện đang quản lý, đảm bảo đầy đủ, chính xác các thông tin để đảm bảo việc cấp định danh cho tổ chức, doanh nghiệp.
Tạo đột phá trong thực hiện Đề án 06 về chuyển đổi số 
Đề án 06, chuyển đổi số đã đi đúng hướng, trọng tâm, góp phần quan trọng phát triển kinh tế - xã hội 
