Quy trình cho ai?

Đúng quy trình hết, vậy mà…

Không biết từ khi nào, chúng ta đã trở nên quá quen thuộc với cụm từ “đúng quy trình”, một cụm từ thông dụng để người ta giải thích về một sự cố nào đó xảy ra…

Mới đây, truyền thông bàn luận sôi nổi về việc ông Vũ Quang Hải (con trai của nguyên Bộ trưởng Bộ Công thương Vũ Huy Hoàng) được lãnh đạo Bộ Công thương điều động về Sabeco ở vị trí hàm phó vụ trưởng để đảm đương vị trí chủ chốt là thành viên HĐQT. Người ta thắc mắc, liệu việc bổ nhiệm ông Hải có đúng quy trình hay không?

Thật ra thì thắc mắc đó, hay nói thẳng ra là sự hồ nghi như thế cũng là điều hết sức dễ hiểu. Người xưa có nói: “Đi qua ruộng dưa chớ có sửa giày” là vậy. Cho nên, đối với những việc nhạy cảm như quy trình bổ nhiệm ông Hải về Sabeco thì cần phải hết sức minh bạch, rõ ràng nếu không muốn bị người ta quy kết “tình ngay lý gian”.

Trả lời trên truyền thông, ông Vũ Quang Hải cho biết, ông về Sabeco từ đầu năm 2015 là do được đơn vị này xin về và mọi thủ tục bổ nhiệm đều đúng quy trình. Cụ thể thì quy trình đó là thế này, Chủ tịch HĐQT Sabeco lúc đó là anh Phan Đăng Tuất có làm văn bản gửi Bộ Công thương xin tăng cường cán bộ trẻ cho tổng công ty. 

Ông Tuất đã có văn bản chỉ đích danh ông Vũ Quang Hải và hai Phó TGĐ trẻ khác. Thời điểm đó, Bộ Công thương chấp thuận giới thiệu ông Hải về Sabeco chứ không hề có quyết định bổ nhiệm ông.

Ngoài ra, ông Vũ Quang Hải còn cho biết thêm ngay thời điểm ông về Sabeco và cả hiện nay, ông không hề là người đại diện vốn nhà nước tại Sabeco. Ông phân trần: “Tôi chỉ là người làm thuê cho Sabeco thôi, hoàn toàn rất đúng quy trình, chứ không phải bố bổ nhiệm con”.

Báo chí cũng đã phân tích theo pháp luật hiện hành quy định về doanh nghiệp nhà nước cũng như điều kiện, tiêu chuẩn để đưa người vào các công ty mẹ, công ty con giữ chức vụ quan trọng. Những quy định này khá nhiều và cũng rất khắt khe, song, thực tế biến hóa thì muôn hình vạn trạng và tất nhiên việc ông Hải về giữ chức thành viên HĐQT Sabeco là không có gì sai, tất cả đều đúng quy trình.

Minh họa: Hữu Khoa.
Minh họa: Hữu Khoa.

Vâng, thực tế thì quy trình rất khó sai nếu như người ta đã muốn như thế; sai, có chăng chỉ ở hình thức nào đó mà thôi. Và phải thừa nhận rằng, cụm từ “đúng quy trình” đã trở nên quá quen thuộc mỗi khi người ta giải thích về một sự cố nào đó vừa xảy ra.

Ông Trịnh Xuân Thanh từng làm lãnh đạo một công ty nhà nước gây thua lỗ hơn 3.000 tỉ đồng, Văn phòng Chính phủ từng có văn bản truyền đạt ý kiến của Thủ tướng chỉ đạo kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm cá nhân liên quan nhưng sau đó ông được đưa về làm Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hậu Giang. Việc này cũng được lý giải “đúng quy trình”. Thậm chí là mới đây, ông Thanh còn trúng cử đại biểu Quốc hội.

Ở vụ các bác sĩ tắc trách khiến một nữ sinh lớp 10 cưa chân, Sở Y tế Đắk Lắk ban hành kết luận thanh tra rằng Bệnh viện Đa khoa Cư Kuin “có sai sót trong quá trình điều trị do trình độ chuyên môn hạn chế, khi có diễn biến xấu xảy ra đã không xử lý kịp thời” nhưng quy trình khám chữa bệnh cho nữ sinh này là đúng. 

Vấn đề được dư luận quan tâm nhất trong thời gian gần đây là vụ khởi tố chủ quán cà phê Xin Chào ở huyện Bình Chánh (TP HCM), đều cho rằng vụ việc đã được thực hiện “đúng quy trình”.

Ở Hà Nội, hai dự án đường sắt đô thị lớn liên tiếp xảy ra nhiều vụ tai nạn, sự cố... Đó là việc sắt bị tuột khỏi cẩu rơi xuống đường, sàn bê tông đổ sập, thanh sắt rơi xuống trúng chiếc xe, cần cẩu dài đè lên nhà dân... Những sự việc này đã khiến 1 người chết, 5 người bị thương và nhiều phương tiện bị hư hỏng. Song, việc thi công công trình này vẫn được kết luận là “đúng quy trình”.

Đường ống nước Sông Đà giai đoạn I của nhà thầu Trung Quốc đã bị vỡ hơn 15 lần vậy mà trong lần gọi thầu cho dự án giai đoạn II vừa qua, người ta vẫn chọn chủ thầu Trung Quốc. Tất nhiên đó là lựa chọn thầu “đúng quy trình”.

Hay đình đám nhất là vụ cá chết hàng loạt trên dọc biển miền Trung, người dân nghi vấn nhà máy Formosa Hà Tĩnh xả thải có độc tố ra môi trường biển… cơ quan chức năng vẫn kết luận là Fomosa được cấp phép và xả thải “đúng quy trình”, người dân cứ yên tâm ăn cá và tắm biển. 

Không riêng gì với Formosa, ở nhiều nhà máy khác cũng vậy, dẫu đơn tố cáo của người dân về việc nhà máy gây ô nhiểm môi trường gửi đến ồ ạt thì cơ quan liên quan vẫn kết luận tương tự: Xả thải “đúng quy trình”…

Đã có rất rất nhiều sự cố xảy ra ở nhiều lĩnh vực nhưng vẫn được kết luận là “đúng quy trình”. Vậy lý do vì sao “đúng quy trình” mà kết quả vẫn sai? Thật ra sẽ có rất nhiều câu trả lời cho câu hỏi này. Đó có thể là do trình độ nhận thức về mặt pháp luật còn hạn chế, là do lợi ích cá nhân chi phối, là cán bộ muốn thể hiện uy quyền với dân...

Quy trình thì căn cứ theo luật pháp, mà luật pháp là do con người tạo ra, nó có chặt chẽ, khắt khe đến mấy thì cũng không phải là hoàn hảo đến mức không có những “kẽ hở”. Luật pháp được con người thực thi, nên nếu con người vướng vào những điều kể trên, thì quy trình cũng không có tác dụng. Vì vậy mà người xưa mới dạy, làm quan thì phải trung thực và biết liêm sỉ. Nếu thiếu nó thì dù có “quy trình”, quan vẫn hành và hại dân như thường.

Nhưng việc làm “đúng quy trình” mà vẫn sai không chỉ dừng lại ở những tác hại như các ví dụ kể trên mà quan trọng hơn, nó góp phần làm sụp đổ niềm tin của nhân dân vào cái gọi là “quy trình” của một bộ phận cán bộ. Từ sự mất dần niềm tin ấy, người ta sẽ dần trở nên nghi kỵ với tất cả. Đó mới thật sự là điều nguy hiểm cho một hệ thống xã hội.

Hoàng Lãm

Các tin khác

Thiết lập khung pháp lý thống nhất, đồng bộ hoạt động định danh, xác thực điện tử

Thiết lập khung pháp lý thống nhất, đồng bộ hoạt động định danh, xác thực điện tử

Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang được đẩy mạnh, việc xây dựng, ban hành Luật Định danh và xác thực điện tử là cần thiết, góp phần hoàn thiện hạ tầng pháp lý số, giải quyết những thách thức về an ninh mạng, đồng thời tạo động lực thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, giúp Việt Nam chủ động hội nhập và phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.

Xác định rõ trách nhiệm các chủ thể trong bảo vệ công trình quan trọng liên quan an ninh quốc gia

Xác định rõ trách nhiệm các chủ thể trong bảo vệ công trình quan trọng liên quan an ninh quốc gia

Cùng với sự phát triển của đất nước, hệ thống công trình có ý nghĩa đặc biệt đối với quốc phòng, an ninh, chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội và đời sống nhân dân ngày càng mở rộng, trở thành những bộ phận quan trọng trong kết cấu hạ tầng chiến lược quốc gia. Đây không chỉ là những tài sản có giá trị lớn mà còn là các mục tiêu có ý nghĩa đặc biệt đối với sự ổn định chính trị, hoạt động bình thường của bộ máy nhà nước, sự phát triển kinh tế và khả năng bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Muốn kinh tế bứt phá, phải tháo đúng những điểm nghẽn

Muốn kinh tế bứt phá, phải tháo đúng những điểm nghẽn

Chín tháng năm 2026, GDP Việt Nam tăng 9,01%; riêng quý III đạt 9,95% — mức tăng chín tháng cao nhất trong khoảng mười lăm năm. Công nghiệp và xây dựng đóng góp gần một nửa mức tăng chung. Năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đang được mở ra bằng một sức bật đáng kể.

Sửa luật hình sự và tố tụng hình sự: Đúng ranh giới, chặt quyền lực, vững công lý

Sửa luật hình sự và tố tụng hình sự: Đúng ranh giới, chặt quyền lực, vững công lý

Quốc hội đang xem xét đồng thời Bộ luật Hình sự (sửa đổi) và Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi). Thước đo của lần sửa luật này không nằm ở việc thêm bao nhiêu tội danh hay nặng thêm bao nhiêu mức án, mà ở chỗ pháp luật có xử lý đúng người, đúng tội, không để lọt tội phạm và không làm oan người vô tội hay không.

Hoàn thiện tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động điều tra

Hoàn thiện tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động điều tra

Thực hiện các chủ trương của Đảng trong công cuộc đổi mới toàn diện, đồng bộ trong sắp xếp tổ chức bộ máy Nhà nước theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, việc sửa đổi Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự trong thời điểm hiện nay là rất cần thiết.

Hơn 10.400 cơ sở nhà, đất dôi dư chưa hoàn thành xử lý

Hơn 10.400 cơ sở nhà, đất dôi dư chưa hoàn thành xử lý

Kết quả công khai về tiến độ xử lý nhà đất dôi dư của Bộ Tài chính cho thấy khối địa phương chiếm phần lớn số cơ sở chưa hoàn thành trên cả nước, với 9.608 cơ sở, tương đương hơn 92% tổng số cơ sở còn phải xử lý.

Họp nhiều, họp trùng là… lãng phí kép

Họp nhiều, họp trùng là… lãng phí kép

Nhìn từ góc độ kinh tế, họp nhiều, họp trùng là lãng phí kép: lãng phí nguồn lực công và lãng phí thời gian của những người làm việc tự nguyện; kèm theo đó là chi phí đi lại, in ấn, điện nước, cơ sở vật chất và chi phí cơ hội - thời gian lẽ ra có thể dùng để sản xuất, kinh doanh, chăm lo gia đình hoặc giải quyết công việc cho dân.

Đà Nẵng: Không để nhà, đất công bỏ trống, lãng phí

Đà Nẵng: Không để nhà, đất công bỏ trống, lãng phí

433 cơ sở nhà, đất công tại Đà Nẵng vừa được đưa vào khai thác thông qua hình thức cho thuê ngắn hạn. Cùng với chính sách miễn, giảm tiền thuê nhà cho một số đối tượng ưu tiên, động thái này hướng đến sử dụng hiệu quả tài sản Nhà nước, bổ sung nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội.

Áp lực tăng trưởng 2 con số và "phép thử" bản lĩnh trong kỷ nguyên mới

Áp lực tăng trưởng 2 con số và "phép thử" bản lĩnh trong kỷ nguyên mới

Số liệu thống kê 9 tháng đầu năm 2026, toàn quốc ghi nhận chỉ có 6/34 tỉnh, thành phố đạt chỉ tiêu tăng trưởng GRDP hai con số theo kế hoạch mà Đảng, Nhà nước đề ra. Một thực tế không thể phủ nhận áp lực chỉ tiêu tăng trưởng hai con số đang “đè nặng” lên bộ máy chỉ đạo, điều hành ở hầu hết các địa phương.