Đời nổi trôi của những đứa trẻ “nhà thuyền” ven sông Hồng

Những đứa trẻ cứ hồn nhiên lớn lên trong đời “vô danh”nơi ven bãi cạn sông Hồng.

“Sinh ra mẹ chúng nó đã chẳng có giấy tờ gì, đến chúng nó cũng lại thế. Giờ cũng mong muốn cho bọn trẻ có cái danh tính để cuộc sống về sau đỡ khổ”, bà Lĩnh nói.

Để tìm tới nhà bà Nguyễn Lĩnh, người đang nuôi 3 đứa trẻ, chúng tôi hỏi đường tới “xóm thuyền”. Người lắc đầu không biết, người lại chỉ về bãi giữa sông Hồng.

Tới lui hai lượt cầu Long Biên rồi xuống lối nhỏ giữa cầu, chạy xe gần hết bãi mới may mắn có người biết thông tin để chỉ lối. Hóa ra nơi chúng tôi muốn tới nằm ở nhánh cạn phía trong.

Lại thêm một vòng trở ra, thêm một lượt cầu, chúng tôi quay về con ngõ 133, phố An Xá, phường Phúc Xá, quận Ba Đình (Hà Nội).

Lối đi xuống mép sông bằng con dốc giữa bãi phế thải quả thật không thể nhận ra nếu không có người dân ở đây cho biết. Cơn mưa hồi sáng làm biến mất con đường đất, thay vào bằng những bãi bùn lầy.

Quanh co khoảng mấy chục mét, mở ra trước mắt chúng tôi là một xóm ba đến bốn căn nhà nổi đang quây quần sinh hoạt phía nhánh trong sông Hồng.

Gọi là nhà cho thuận miệng chứ đây chỉ là những thanh gỗ, phên tre ghép lại với nhau rồi quây thêm bao tải xung quanh. Mấy đàn chó từ các nhà lao ra gầm ghè người lạ.

Phải lớn tiếng gọi mới thấy một người phụ nữ lom khom từ trong “chui” ra xua đàn chó rồi đẩy tấm ván gỗ xuống mé nước để khách đi. Nghe có người tới thăm, người phụ nữ mời vào nhà.

Cúi người chui trong không gian tối như hũ nút vì không có điện, chúng tôi nhận thấy ba đứa trẻ đang say ngủ nằm lăn lóc trên tấm phản. Cậu trai lớn 8 tuổi tên Việt Anh, hai cô bé Nguyệt Anh 5 tuổi và Diệp Anh 2 tuổi rưỡi nghe thấy tiếng người lạ liền ngẩng đầu lên.Trong tiết trời mùa hè, lại sau cơn mưa lớn làm không khí quanh đây vốn đã ẩm thấp càng thêm nực.

Ngồi xuống nền nhà, bà Lĩnh với chiếc quạt phe phẩy cho lũ trẻ khỏi đám muỗi, nói: “Cậu chắc không quen, ở đây muỗi cả ngày như thế đấy. Đến tối trời có gió thì mát hơn. Gần bờ nên chuột với rắn cứ bò vào suốt, nên mới phải nuôi nhiều chó để trông nhà với bắt mấy con rắn luôn”.

Bà Lĩnh trùng giọng khi câu chuyện bắt đầu với câu hỏi về bố mẹ lũ trẻ: “Ba đứa là con của đứa con gái thứ hai nhà tôi. Phận các cháu có cha nhưng không thể nhận về được vì người ta còn gia đình, mình cũng chẳng quấy rầy người ta. Thi thoảng thì bố chúng nó có về thăm nhưng kín đáo lắm. Mẹ bọn trẻ thì cách đây gần 1 tháng nói là đi làm rồi đi luôn, gọi thì không được nữa”.

Có lẽ vì những đứa nhỏ mang kiếp không cha nên bà Lĩnh chỉ nói tên rồi vội bỏ qua không nói họ của chúng. Giờ một mình người phụ nữ ngoài ngũ tuần này ngày trông cháu, tối đêm lại đi đẩy xe hàng chợ Long Biên đến tờ mờ sáng để kiếm tiền trang trải. Thời gian đi làm thì khóa cửa, để mấy đứa cháu ở nhà tự chơi với nhau, đùa rồi khóc mệt xong thì tự lăn ra ngủ.

“Bọn nó ở nhà cũng không yên tâm vì sông nước xung quanh, nhỡ ra ngã xuống nước thì khổ nhưng đành vì cứ hết mồ hôi là hết tiền”, nheo đôi mắt bà Lĩnh nhìn về mấy đứa cháu.

Bà Lĩnh với nỗi lo về tương lai của những đứa cháu.
Bà Lĩnh với nỗi lo về tương lai của những đứa cháu.

Bà Lĩnh cho biết mình quê Bắc Giang, nhiều năm đi làm xa nên giờ địa chỉ cũ ra sao chẳng còn nhớ nữa, địa phương cũng đã cắt hộ khẩu. Bà tự trách mình để cuộc sống mưu sinh cuốn đi, 5 người con ra đời cũng chẳng để ý chuyện làm giấy khai sinh và các giấy tờ liên quan. Chuyện học hành, việc làm, cuộc sống cũng vì thế mà nhỡ nhàng.

Sau rồi chồng lẩn thẩn bỏ đi mang theo cậu con trai duy nhất giờ chẳng biết còn sống hay chết, các con gái người lấy chồng, người đi làm tứ phương. Mấy đứa nhỏ ra đời cũng chịu chung cảnh sinh ra mà trên giấy tờ như không tồn tại.

Xót lòng lo cho cuộc sống sau này của mấy đứa cháu nhưng người phụ nữ sạm màu nắng gió này chẳng biết phải làm sao. Chỉ vào bé trai, ánh mắt bà Lĩnh rạng lên khi “cậu ấm của nhà” được một tổ chức giáo dục phi lợi nhuận tài trợ đi học ở trường tiểu học gần nhà, mới nghỉ hè được mấy tuần.

Câu chuyện ngắt quãng bởi tiếng người gọi đi xách nước. Ở đây các hộ thường phải từ nhà thuyền đi bộ ngược lên trên con dốc để mua nước máy về sử dụng. Đến mùa nước thượng nguồn về, các nhà sử dụng trực tiếp nước sông sau khi dùng bột khử và phèn chua xử lý cặn, vi khuẩn.

“Được cái trời ban cho sức khỏe nên mấy bà cháu đôi khi chỉ ốm vặt chứ rặt chẳng bệnh nặng bao giờ. Mà ốm, đau bụng thì cứ lấy nhọ nồi cho uống là đỡ, tôi với mấy đứa này đều thế”, bà Lĩnh chia sẻ.

Về chuyện bữa ăn, đôi khi người ta tới cho gia đình bà chục cân gạo, chai mắm, túi muối, bộ quần áo trẻ nên đỡ đi phần nào nỗi lo thường ngày.

“Ngôi nhà thuyền” là nơi tá túc của bà Lĩnh và 3 đứa trẻ.
“Ngôi nhà thuyền” là nơi tá túc của bà Lĩnh và 3 đứa trẻ.

Ba đứa trẻ mới đầu còn ngại ngùng, khép nép nhưng chỉ sau dăm phút đã cười đùa vui vẻ. Mở túi quà là mấy gói bim bim, chúng chia cho nhau ăn. Cứ một lúc, đứa này lại chọc đứa kia để bà phải lên tiếng phân xử. “Bố cháu có ôtô với cả xe máy nữa, cháu yêu bố mẹ lắm”, cô bé Nguyệt Anh nép vào vách nhà rồi cất tiếng.

Với các em, cuộc sống là bà ngoại, là những bữa cơm nguội buổi sáng, là những đêm ngủ quên khi ngóng bà, đợi mẹ về. Còn những vật chất cuộc sống tới tình cảm cha con mà người ta coi hiển nhiên thì với những mầm sống non nớt này lại là cả một sự định nghĩa lạ lẫm.

Khi được hỏi về mong muốn của mình, bà Lĩnh cười xòa nói: “Đời tôi tới giờ phiêu dạt về bến sông này chẳng còn mong muốn gì nữa. Một mình tôi làm nên ngôi nhà thuyền để cho 4 con người có chỗ tá túc cũng mệt rồi. Chỉ có mấy đứa nhỏ này, tôi chẳng theo chúng nó được cả đời nên mong sao chính quyền, xã hội giúp đỡ chúng nó có giấy tờ khai sinh để rõ ràng thông tin cá nhân để về sau có cuộc sống như bình thường như người ta chứ đừng long đong như thế hệ trước của nó”.

Cạnh đó, tương tự là nhà bà Oanh, người hàng xóm hiện đang sống cùng hai đứa cháu không có giấy tờ khai sinh trong nhiều năm. Người phụ nữ này cũng đang chờ đợi ngày bọn trẻ của mình được chính thức là một công dân, có sự hiện diện về mặt pháp lý.

Phía bên ngoài, những đứa trẻ “không định danh” của những hộ thuyền nơi đây đang vui đùa bên mé sông bùn đất chẳng ưu tư.

Mang những tâm tư của người dân trao đổi lại với phía cơ quan chức năng, Phó trưởng Công an phường Phúc Xá, Trung tá Bùi Anh Tuấn cho biết: “Các “hộ mặt nước” ven sông Hồng đã sinh sống nhiều năm trên địa bàn phường, gồm cả người ngoại tỉnh và nội thành Hà Nội. Với đặc thù cuộc sống và công việc mưu sinh nên nhiều khi các hộ dân này cũng không chú ý tới việc làm giấy tờ, thông tin cá nhân. Có các trường hợp đi lâu ngày địa phương cũ không còn thông tin gì”.

Đồng chí Phó Công an phường Phúc Xá cho biết, phía chính quyền địa phương sẵn sàng tạo điều kiện giúp đỡ, xác nhận cho những hộ này về thông tin sinh sống sở tại để có thể về quê cũ nhập lại hộ khẩu hoặc khi các hộ dân này chuyển lên sống trên bờ sẽ có thể làm giấy đăng ký tạm trú, từ đó có cơ sở để làm những giấy tờ khác.

Về giấy khai sinh cho các cháu nhỏ, các gia đình cần mang giấy chứng sinh tới bộ phận tư pháp của phường để thực hiện thủ tục làm giấy khai sinh.

Trung Hiếu

Các tin khác

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Ở những địa bàn rộng lớn và rất đặc thù như miền Trung, phóng viên thường trú là cầu nối đưa thông tin từ cơ sở đến tòa soạn nhanh, chính xác và khách quan. Gần dân để nghe, đi sâu thực tế để hiểu, kiểm chứng để phản ánh đúng những vấn đề người dân quan tâm – đó cũng là cách phóng viên Báo Công an nhân dân (CAND) đưa tiếng nói cơ sở đến bạn đọc, đồng thời góp phần giúp cơ quan chức năng kịp thời nhận diện và hành động.

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Chúng tôi có mặt tại Đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình (GGHB) số 1, Bộ Công an đóng tại Trung tâm Đào tạo và Phát triển năng lực GGHB, ở xã Hoàng Hoa Thám, Hưng Yên vào một ngày nắng lửa, khi cả đơn vị tổ chức diễn tập thực chiến chào đón Đoàn Tư lệnh Cảnh sát Liên hợp quốc (LHQ) đến thăm và làm việc. Cảm nhận rõ nhất là dấu ấn của một đơn vị trẻ, năng động, mang theo khát khao thực hiện sứ mệnh GGHB LHQ tại các địa bàn xa Tổ quốc.

Một lần đến Trường Sa…

Một lần đến Trường Sa…

Tôi đã đăng ký đi Trường Sa không chỉ một lần. Mỗi khi nghe tin có đoàn công tác chuẩn bị ra đảo, tôi lại đăng ký. Nhưng rồi vì nhiều lý do, tôi vẫn chưa thực hiện được ước nguyện. Có lúc tưởng như đã đến lượt mình, cuối cùng lại lỡ hẹn.

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ những bản tin đầu tiên với không ít va vấp, nghề báo đã đưa tôi đến Trường Sa, Làng Nủ, những sự kiện trọng đại của đất nước và rồi tới hiện trường động đất cách quê hương nửa vòng trái đất. Mỗi chuyến đi cho tôi thêm một cách hiểu về hai chữ “đưa tin”.

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

26 năm gắn bó với Báo CAND (tờ báo mà chúng tôi coi như ngôi nhà thứ hai và là một phần cuộc đời của mình) thì có tới 24 năm tôi là phóng viên theo dõi mảng giáo dục và đào tạo. Và đến bây giờ, tôi vẫn luôn thầm cảm ơn một cơ duyên may mắn vô hình nào đó đã đưa tôi đến với giáo dục, cho tôi cơ hội được đóng góp một phần nhỏ bé của mình trong sự nghiệp giáo dục - đào tạo nước nhà.

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Trong đời làm báo của mình - đặc biệt là gần 30 năm làm báo Công an nhân dân và An ninh thế giới - tôi đã đi công tác không biết bao nhiêu chuyến và riêng đi nước ngoài cũng phải gần 25 chuyến. Nhưng có một chuyến đi “vô tiền khoáng hậu”, đó là chuyến đi sang Pakistan vào trung tuần tháng 10 năm 2001.
Và lý thú nhất trong chuyến đi này là chuyện tôi và cuốn Kinh Koran.

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Có những bài báo “khép lại” sau khi đăng tải nhưng hành trình tạo chuyển biến trong đời sống từ bài báo ấy chỉ mới bắt đầu. Tại Lâm Đồng, từ những đồi thông bị “xẻ thịt” đến những khu dân cư bị bủa vây bởi ô nhiễm được phản ánh trên Báo Công an nhân dân đã góp phần thúc đẩy cơ quan chức năng vào cuộc, kịp thời chấn chỉnh, xử lý dứt điểm vi phạm, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Để công viên Lãm Làng thực sự trở lại đúng chức năng là không gian sinh hoạt cộng đồng, vui chơi, giải trí lành mạnh, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng cần sớm vào cuộc, kiểm tra, chấn chỉnh và xử lý nghiêm những hành vi gây mất an ninh, trật tự, gây ô nhiễm tiếng ồn, chiếm dụng không gian công cộng trái quy định.

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Ít xuất hiện trước công chúng, nhưng công tác bảo vệ các sự kiện chính trị, văn hóa quan trọng diễn ra hay các chuyến công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, khách quốc tế đến khu vực phía Nam, những chú chó nghiệp vụ của Phòng Cảnh vệ miền Nam (Bộ Tư lệnh Cảnh vệ) luôn sát cánh cùng cán bộ, chiến sĩ, trở thành “mắt thần”, “lá chắn” bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối.

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Từ bản Lân Đặt biệt lập giữa núi rừng, nơi người dân vừa trải qua nhiều tháng bị nước lũ chia cắt, đến những tuyến cáp đang được triển khai tại Tràng Định, hành trình xóa vùng lõm sóng di động ở Lạng Sơn đang được thực hiện bằng quyết tâm của Viettel, sự vào cuộc của bộ đội và sự đồng lòng của chính quyền, nhân dân. Không chỉ đưa sóng 4G đến những nơi còn thiếu kết nối, chương trình còn mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin, dịch vụ số, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn biên giới.

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Trước tình trạng vi phạm pháp luật trong học sinh, thanh thiếu niên (HS, TTN) còn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm, Công an TP Hải Phòng đã triển khai nhiệm vụ, giải pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật trong HS, TTN, người thất nghiệp trên địa bàn. Trong đó đánh giá thực trạng, nhận diện nguyên nhân, đề ra giải pháp nhằm chủ động phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở, không để những biểu hiện lệch chuẩn trở thành mầm mống tội phạm.

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Có những chàng trai vừa rời ghế nhà trường đã tìm đến Công an xã để tìm hiểu về tiêu chuẩn, điều kiện thực hiện nghĩa vụ Công an nhân dân (CAND). Sau khi cân nhắc, họ viết đơn tình nguyện, mong muốn được rèn luyện trong môi trường kỷ luật, thử sức và trưởng thành qua những năm tháng thực hiện nghĩa vụ. Đằng sau mỗi lá đơn là những khát vọng của tuổi trẻ, cùng mong muốn được góp sức mình cho quê hương.

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Thông qua công tác tuyên truyền, vận động kết hợp tổ chức nhiều hình thức linh hoạt, sáng tạo, lực lượng Công an xã, phường tại Hà Tĩnh đã vận động người dân trên địa bàn giao nộp hàng trăm khẩu súng cùng nhiều công cụ hỗ trợ, vật liệu nổ các loại.

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Sau cai nghiện, điều khó nhất với nhiều người không chỉ là tránh xa ma túy mà còn là bắt đầu lại cuộc sống. Từ rà soát, quản lý, giáo dục đến kết nối vay vốn, học nghề, tìm việc làm, Công an các đơn vị, địa phương ở Hải Phòng đang cùng chính quyền, ngân hàng và các đoàn thể tạo thêm những “điểm tựa” để người sau cai có thể tự đứng lên bằng chính sức lao động của mình.

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

Không để ma túy có khoảng trống len vào địa bàn, suốt 45 ngày đêm, Công an TP Đà Nẵng đồng loạt tổng rà soát từ khu dân cư, chung cư, nhà trọ, cơ sở lưu trú đến chợ đầu mối, bến xe và những địa bàn tiềm ẩn nguy cơ. Với phương châm “đi từng nhà, rà từng người”, mỗi cuộc kiểm tra không chỉ để phát hiện, xử lý mà còn mở ra những đầu mối truy xét, đấu tranh, làm sạch địa bàn. 45 ngày đêm khép lại, yêu cầu “làm sạch để giữ sạch” tiếp tục được đặt ra thường xuyên, hướng tới mục tiêu xây dựng TP Đà Nẵng không ma túy.

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

10 năm qua, những đứa trẻ đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm Từ thiện xã hội chùa Hồi Long, xã Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hóa vẫn gọi sư cô Thích Đàm Ngoan là mẹ. Từ những đứa trẻ đỏ hỏn bị bỏ lại bên cổng chùa đến những em nhỏ lớn lên dưới mái nhà Hồi Long, sư cô đã dành phần lớn thời gian, công sức và tình yêu thương để các em có một tuổi thơ bình thường như bao đứa trẻ khác.

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Hơn hai thập kỷ sau khi được mở tuyến, đường Hồ Chí Minh nhánh Tây từ Phong Nha đến Khe Sanh đã trở thành một trục giao thông quan trọng xuyên qua miền Tây Quảng Trị. Tuyến đường đi qua những vùng núi rừng hiểm trở, kết nối các bản làng với miền xuôi, tạo thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương và từng bước thay đổi sinh kế.

Nẻo thiện tìm về

Nẻo thiện tìm về

Giúp đỡ người dân đi qua đường khi gặp mưa lũ, không nhận tiền “bồi dưỡng” của đối tượng khai thác gỗ trái phép, không quản thời gian, không nề hà công việc, có lệnh triệu tập là lên đường, đó là bản tính của Nguyễn Quốc Duy - Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự (ANTT) thôn Mỹ Thạnh, xã Hàm Thạnh, tỉnh Lâm Đồng.

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Để ngăn ngừa hành vi đặt bẫy, giăng lưới săn bắt động vật hoang dã (chim trời) mùa di cư, lực lượng Công an cơ sở ở các xã ven biển tỉnh Hà Tĩnh đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp thu gom, phá huỷ các bẫy chim trái phép đến bắt giữ, xử lý những trường hợp săn bắt, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép.