Dân hạ du lo ngay ngáy vì những "quả bom" thủy điện

Đã 3 ngày trôi qua, kể từ khi xảy ra sự cố vỡ hầm dẫn dòng công trình thủy điện Sông Bung 2 (TĐSB2), chúng tôi về xã miền núi Đại Sơn, huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam - vùng hạ du sông Vu Gia, những người dân tại đây vẫn chưa hết bàng hoàng. 

Khi nước từ thượng nguồn tràn về như thác, người dân hoảng hốt dắt díu chạy trốn lên núi để thoát thân tạo ra một khung cảnh hỗn loạn chưa từng có…

Ông Ngô Vinh, Chủ tịch UBND xã Đại Sơn cho biết, việc người dân địa phương trốn chạy lên núi vì có thông tin vỡ đập TĐSB 2, xảy ra vào lúc 16h30 ngày 13-9, từ người thân của một số gia đình làm ăn trên khu vực sông Bung thông báo về. Thông tin nhanh chóng được lan truyền khiến người dân trong xã hoang mang, tự động thu gom đồ đạc rủ nhau tìm nơi lánh nạn.

Đến 16h45 cùng ngày, khi chính quyền xã Đại Sơn biết tin về sự cố vỡ hầm dẫn dòng tại TĐSB2 đã lên loa phát thanh để thông báo, tuyên truyền người dân an tâm, song đã muộn, hàng trăm người dân trong xã đã kéo nhau vào núi. “Đúng là chưa bao giờ địa phương chúng tôi lại có trường hợp chạy lánh nạn nhiều như thế.

550 hộ với hơn 2.110 nhân khẩu của 7 thôn trong xã đã di chuyển đến các điểm cao ráo tụ họp trú ẩn. Sau quá trình nỗ lực tuyên truyền, đến 19h ngày 13-9 mới có 150 hộ, với 620 nhân khẩu trở về nhà, đến 22h thì lượng người gần như đã về nhà hết, chỉ còn lại người già, phụ nữ, trẻ em vẫn còn trú ẩn trên rừng đến sáng hôm sau mới chịu về nhà”.

Theo ông Vinh, sở dĩ người dân xã Đại Sơn rất “nhạy cảm” với thông tin liên quan đến thủy điện vì năm 2013, trên địa bàn có mưa lũ lớn cộng với các thủy điện ở thượng nguồn xả lũ đã khiến nước sông Vu Gia dâng cao nhanh và chảy xiết, nhiều khu dân cư bị đe dọa. 32 hộ dân với 115 nhân khẩu đã phải sơ tán khẩn cấp trong đêm; gây thiệt hại lớn về kinh tế cũng như hoa màu, đất sản xuất cho người dân…

Vụ vỡ ống dẫn dòng công trình Thủy điện Sông Bung 2 khiến người dân vùng hạ du lo âu.
Vụ vỡ ống dẫn dòng công trình Thủy điện Sông Bung 2 khiến người dân vùng hạ du lo âu.

Người dân đã từng chứng kiến do thủy điện xả lũ kết hợp mưa lớn đã tạo nên một cột nước cao cả 4-5m từ thượng nguồn tràn về, cuốn trôi nhiều tài sản, vật nuôi, hoa màu và họ cũng phải dắt díu chạy lên núi để lánh nạn. Do đó mà ai cũng lo lắng mỗi khi đến mùa mưa bão. Vào mùa mưa, không ai dám đi làm ăn xa, chỉ quanh quẩn làm thuê, làm mướn gần nhà để khi có nước dâng cao đột ngột thì còn đưa người nhà đi sơ tán...

Qua tìm hiểu được biết, vào năm 2009, khi thủy điện A Vương xả lũ đột ngột khiến nhiều vùng ở hạ du vùng Đại Lộc, Duy Xuyên, Điện Bàn… bị lũ kép gây thiệt hại lớn về người và tài sản. Tiếp theo đó, từ năm 2012, thủy điện Sông Tranh 2 gây động đất, rò rỉ nước ở thân đập cũng làm người dân quanh vùng dự án và vùng hạ du đã nhiều năm qua “ăn không ngon, ngủ không yên”. TĐSB2 mới được tích nước từ ngày 3-9 thì đến ngày 13-9 xảy ra sự cố.

Hồ chính cũng chỉ mới tích nước được gần 30 triệu mét khối trong số 94 triệu mét khối của dung tích hồ nhưng đã xảy ra sự cố vỡ cống dẫn dòng. Cống dẫn dòng này nằm sâu dưới đáy hồ (có chiều cao 14m, rộng 12m), khi các đơn vị đang thi công để lấp vĩnh viễn cống dẫn dòng này thì nước lũ về gây bục cống dẫn đến sự cố.

Chủ đầu tư giải thích cho rằng, do lũ lớn về đột ngột do ảnh hưởng bão số 4 làm cống dẫn dòng bị bục và một lượng lớn nước tràn về hạ du gây ngập. Đặt tình huống vỡ đập Sông Bung 2 có ảnh hưởng đến hạ du?

Ông Huỳnh Khánh Toàn, Phó Chủ tịch tỉnh Quảng Nam cho rằng, đập TĐSB2 có dung tích gần 100 triệu mét khối; tuy nhiên hồ đang tích nước nên lượng nước cũng không đầy hồ. Khi nước ở TĐSB2 chảy xuống thì hồ thủy điện Sông Bung 4 sẽ “hứng” hết vì lòng hồ Sông Bung 4 có khoảng 550 triệu mét khối.

Kể cả lượng nước trong hồ Sông Bung 2 đầy chảy xuống hết thì cũng không đủ cho Sông Bung 4 chứa. Hơn nữa đã có quy định vận hành liên hồ chứa nên các hồ thủy điện ở thượng nguồn của Quảng Nam đều phải tuân thủ theo quy định… Lý thuyết thì vậy, nhưng qua sự cố đã thấy “nhỡn tiền” ở hạ du.

Hiện trường sau sự cố vỡ ống dẫn dòng công trình Thủy điện?Sông Bung 2.
Hiện trường sau sự cố vỡ ống dẫn dòng công trình Thủy điện?Sông Bung 2.

Về vấn đề trên, GS.TS. Nguyễn Thế Hùng, Trưởng bộ môn cơ sở kỹ thuật thủy lợi, Khoa Xây dựng thủy lợi – thủy điện, Trường Đại học Bách khoa Đà Nẵng, nêu ý kiến: Đằng sau đập thủy điện mà có vùng dân cư quan trọng thì người ta phải có đập phụ, khi có sự cố thì đập phụ này vỡ để bảo vệ đập chính, sau đó khắc phục lại không tốn kém nhiều.

Vấn đề dân cư vùng hạ du thì nước từ đập phụ chảy ra không nhiều lắm, hơn nữa đập phụ sẽ được xây dựng để chảy ra ở vùng dưới đó không có dân. Quan trọng hơn, các hồ chứa thủy điện phải có phương án vỡ đập thì nước lũ đi đường nào. Đến khi đập vỡ thì thông báo cho người dân di chuyển lên vùng an toàn. Cần phải có kịch bản trước và đặt một bài toán giả định…

Tổng Công ty Phát điện 2 (GENCO2) cho biết, đến sáng 16-9, công trình hồ chứa TĐSB2 đã được tháo cạn nước thông qua hầm dẫn dòng về hạ lưu. Tất cả các hạng mục công trình chính hoạt động bình thường, đảm bảo an toàn. Hiện 5 xã thuộc khu vực hạ du đều đã liên lạc được với toàn bộ các cá nhân mà trước đây chưa liên lạc được. GENCO2 và Ban QLDA đã phối hợp với chính quyền địa phương thăm hỏi và động viên, hỗ trợ ban đầu thực phẩm và tiền cho 3 gia đình chịu ảnh hưởng của sự cố và đang tiếp tục kiểm kê, đánh giá để tiến hành khẩn trương đền bù nhằm sớm ổn định cuộc sống cho người dân bị ảnh hưởng.

Chiều 16-9, ông Ngô Việt Hải, Tổng giám đốc Tổng Công ty Phát điện 2 (GENCO2) cho biết, lúc 13h40 ngày 16-9, lực lượng tìm kiếm đã vớt lên một thi thể nam ở vị trí sau lán thi công của một đơn vị thi công bảo dưỡng đường lên TĐSB2, nghi thi thể của công nhân bị mất tích. Địa điểm phát hiện được thi thể này nằm trên dòng sông Bung đoạn chảy qua địa bàn xã Zuôih, cách nơi xảy ra sự cố khoảng 25km. Tuy nhiên, cơ quan chức năng chưa xác định được thi thể này là của ai và đang chờ giám định của cơ quan chức năng cũng như người nhà của các nạn nhân mất tích đến nhận dạng. Như Báo CAND đã thông tin, sự cố vỡ hầm dẫn dòng tại công trình TĐSB 2 đã khiến cho 2 công nhân đang thi công tại đây bị mất tích gồm Đặng Văn Tuyền (37 tuổi, quê Hải Dương) và Nguyễn Minh Luân (24 tuổi, quê Phú Thọ).

Theo số liệu thống kê, sự cố tại TĐSB2 đã gây thiệt hại hơn 5 tỷ đồng đối với người dân các xã vùng hạ du thân đập thuộc huyện Nam Giang. Để hỗ trợ cho các hộ dân bị thiệt hại, UBND huyện Nam Giang đã quyết định hỗ trợ 3 hộ dân tại thôn Pà Ooi, xã La Êê, có 3 ngôi nhà bị nước cuốn trôi, mỗi hộ 40 triệu đồng; hỗ trợ mỗi hộ 15kg gạo/tháng, duy trì trong 3 tháng để khắc phục sự cố.

N.Thi – H.Thu – T.Công

Các tin khác

Giữ niềm tin vào đội ngũ thầy thuốc

Giữ niềm tin vào đội ngũ thầy thuốc

Những vụ án xảy ra trong lĩnh vực y tế thời gian qua đặt ra một câu hỏi khó, nhưng không thể né tránh: vì sao những lớp kiểm soát được thiết kế để ngăn ngừa sai phạm lại có thể bị xuyên qua?

Nhà cao tầng mọc theo tuyến Metro số 1 Bến Thành-Suối Tiên.

Kỳ 1: "Mở khóa" không gian bầu trời và lòng đất

Trong quá trình mở rộng không gian phát triển, TP Hồ Chí Minh đang chuyển từ tư duy khai thác quỹ đất theo chiều ngang sang tổ chức lại cả không gian trên mặt đất và dưới lòng đất. Với cơ chế TOD gắn phát triển đô thị với giao thông công cộng, cùng chính sách quản lý, khai thác không gian ngầm, thành phố đang từng bước mở thêm dư địa cho hạ tầng, giao thông và các hoạt động kinh tế.

Hãy xây dựng “lá chắn số” cho chính mình

Hãy xây dựng “lá chắn số” cho chính mình

Để tránh bị sập... "bẫy lừa", các chuyên gia khuyến cáo nên vận dụng nguyên tắc: “Dừng - Kiểm tra - Xác minh”. Cụ thể, "Dừng" là dừng lại trước những yêu cầu bất thường; "Kiểm tra" là kiểm tra thông tin, người liên hệ và đường link; "Xác minh" là xác minh qua kênh chính thức trước khi cung cấp dữ liệu hoặc chuyển tiền. Cùng với đó, phải thực hiện tốt nguyên tắc “Ba không - Ba có”,...

Trách nhiệm của lực lượng Công an nhân dân đối với công tác tư tưởng trong bối cảnh mới

Trách nhiệm của lực lượng Công an nhân dân đối với công tác tư tưởng trong bối cảnh mới

Triển khai đồng bộ, quyết liệt các định hướng chiến lược mới về công tác tư tưởng không chỉ là nhiệm vụ cấp bách trước mắt, mà còn là đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng nhằm củng cố vững chắc nền tảng chính trị - tư tưởng trong toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và lực lượng Công an nhân dân.

Giải bài toán "nợ hạ tầng" mà mỗi mùa mưa đến lại canh cánh nỗi lo

Giải bài toán "nợ hạ tầng" mà mỗi mùa mưa đến lại canh cánh nỗi lo

Mưa là chuyện của trời. Ngập là chuyện của người. Đó là điều đầu tiên cần được nói thẳng khi Hà Nội và nhiều tỉnh phía Bắc, Bắc Trung Bộ vừa trải qua những ngày mưa lớn liên tiếp từ 14 đến 17/9: có điểm đo vượt 250 mm, nước sông Bùi tại Yên Duyệt vượt báo động ba, một số đoạn đê thấp bị tràn, hàng trăm cán bộ, chiến sĩ và người dân đắp đê trong đêm, hàng chục nghìn hộ dân ngoại thành bị ảnh hưởng, trường học phải nghỉ hoặc chuyển sang học trực tuyến. Trong nội đô, những tuyến phố quen tên lại ngập đúng vào giờ đi làm.

Kỳ 1: Pháp lý mở lối cho người dám nghĩ, dám làm

Kỳ 1: Pháp lý mở lối cho người dám nghĩ, dám làm

Sự ra đời của Nghị quyết số 37/2026/QH16 ngày 24/8/2026 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số (Nghị quyết số 37/2026/QH16) được ví như một “luồng sinh khí mới” giải tỏa áp lực tâm lý nặng nề cho đội ngũ cán bộ, công chức và các doanh nghiệp công nghệ.

Hoàn thiện pháp luật hình sự về pháp nhân thương mại phù hợp yêu cầu thực tiễn

Hoàn thiện pháp luật hình sự về pháp nhân thương mại phù hợp yêu cầu thực tiễn

Việc ghi nhận trách nhiệm hình sự (TNHS) của pháp nhân thương mại (PNTM) trong Bộ luật Hình sự (BLHS) năm 2015 là bước phát triển quan trọng của pháp luật hình sự Việt Nam. Tuy nhiên, các quy định hiện hành chưa làm rõ bản chất lỗi của pháp nhân, cơ chế quy kết hành vi của cá nhân cho pháp nhân và mối quan hệ giữa trách nhiệm của hai chủ thể.

Đà Nẵng siết trekking tự phát, giữ Sơn Trà an toàn

Đà Nẵng siết trekking tự phát, giữ Sơn Trà an toàn

Bán đảo Sơn Trà càng hấp dẫn du khách bởi vẻ đẹp nguyên sơ, hệ sinh thái đặc biệt với núi rừng, biển cả và những đàn voọc chà vá chân nâu quý hiếm, thì yêu cầu bảo vệ nơi đây càng trở nên cấp thiết. Thời gian qua, các tour trekking, du lịch sinh thái, quan sát động vật hoang dã tự phát đã kéo theo nhiều vụ lạc đường, tai nạn, mất tích, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ tác động đến rừng đặc dụng. Đà Nẵng đang siết chặt quản lý, nhưng phía sau câu chuyện “cấm” còn là bài toán lớn hơn: Bảo đảm an toàn cho du khách, bảo vệ hệ sinh thái và tổ chức thế nào để nhu cầu khám phá thiên nhiên được đáp ứng một cách có trách nhiệm.

Tháo gỡ điểm nghẽn, làm sạch mã số thuế

Tháo gỡ điểm nghẽn, làm sạch mã số thuế

Chiến dịch làm sạch mã số thuế giúp sàng lọc rủi ro, ngăn chặn việc lợi dụng doanh nghiệp (DN) “ảo”, DN “ma” để trốn thuế, làm sạch môi trường kinh doanh, chống thất thu ngân sách.

Từ quản lý thông tin đến dẫn dắt nhận thức xã hội

Từ quản lý thông tin đến dẫn dắt nhận thức xã hội

Dẫn dắt nhận thức không có nghĩa là áp đặt nhận thức. Muốn định hướng hiệu quả, trước hết phải hiểu xã hội đang quan tâm điều gì, băn khoăn điều gì và vì sao một thông tin lại có thể tạo ra những phản ứng mạnh...

Nghị quyết 26 NQ/TW đặt du lịch vào bệ phóng phát triển lên tầm cao mới

Nghị quyết 26-NQ/TW đặt du lịch vào bệ phóng phát triển lên tầm cao mới

Nghị quyết 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới của Bộ Chính trị cùng với những Nghị quyết trụ cột khác đã tạo ra những cơ hội, xung lực mới cho du lịch phát triển… Đây là khẳng định của Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu trong cuộc phỏng vấn ngày 7/9 do Báo Công an nhân dân thực hiện.

Bảo vệ từ sớm, từ xa nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng

Bảo vệ từ sớm, từ xa nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng

Nghị quyết số 25-NQ/TW ra đời đã phản ánh sự thích ứng kịp thời, đổi mới tư duy trước những thay đổi của thời đại số, khi không gian mạng trở thành nguồn tài nguyên chiến lược, mang đến một không gian phát triển mới trong thời đại công nghệ số và AI đang làm thay đổi sâu sắc phương thức quản trị quốc gia.

Tăng “sức đề kháng số” trước chiêu trò thao túng thông tin

Tăng “sức đề kháng số” trước chiêu trò thao túng thông tin

Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị ngày 3/9/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Phải coi không gian mạng là địa bàn trọng yếu của công tác tư tưởng và là kênh lắng nghe Nhân dân. Phải phân biệt băn khoăn, phản biện, thông tin chưa đầy đủ với tin giả, xuyên tạc, thao túng có tổ chức; không quy chụp ý kiến khác biệt; không để thông tin giả mạo, độc hại, lệch chuẩn dẫn dắt”.

Ngăn chặn tội phạm từ sớm ngay khi hậu quả chưa xảy ra

Ngăn chặn tội phạm từ sớm ngay khi hậu quả chưa xảy ra

Mục đích của đề xuất mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của hành vi chuẩn bị phạm tội đối với 13 tội danh tại dự thảo Bộ luật Hình sự (BLHS) sửa đổi là nhằm ngăn chặn tội phạm từ sớm ngay từ khi hậu quả chưa xảy ra.

Từ tiếng trống khai trường đến một nền giáo dục mới

Từ tiếng trống khai trường đến một nền giáo dục mới

Sáng 5/9, tiếng trống khai trường vang lên cùng lúc trên cả nước, trong khung giờ thống nhất từ 7 giờ 30 đến 8 giờ 30, kết nối trực tiếp ba điểm cầu lớn Lào Cai, Gia Lai, An Giang cùng hàng chục điểm cầu tương tác khác. Hàng triệu học sinh, từ đồng bằng đến biên giới, hải đảo, cùng bước vào năm học mới trong một nghi thức chưa từng đồng bộ đến vậy. Ngày khai giảng, vì thế, không còn là sự kiện riêng của từng nhà trường mà đã trở thành một ngày hội chung của nền giáo dục quốc gia.