Dân hạ du lo ngay ngáy vì những "quả bom" thủy điện

Đã 3 ngày trôi qua, kể từ khi xảy ra sự cố vỡ hầm dẫn dòng công trình thủy điện Sông Bung 2 (TĐSB2), chúng tôi về xã miền núi Đại Sơn, huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam - vùng hạ du sông Vu Gia, những người dân tại đây vẫn chưa hết bàng hoàng. 

Khi nước từ thượng nguồn tràn về như thác, người dân hoảng hốt dắt díu chạy trốn lên núi để thoát thân tạo ra một khung cảnh hỗn loạn chưa từng có…

Ông Ngô Vinh, Chủ tịch UBND xã Đại Sơn cho biết, việc người dân địa phương trốn chạy lên núi vì có thông tin vỡ đập TĐSB 2, xảy ra vào lúc 16h30 ngày 13-9, từ người thân của một số gia đình làm ăn trên khu vực sông Bung thông báo về. Thông tin nhanh chóng được lan truyền khiến người dân trong xã hoang mang, tự động thu gom đồ đạc rủ nhau tìm nơi lánh nạn.

Đến 16h45 cùng ngày, khi chính quyền xã Đại Sơn biết tin về sự cố vỡ hầm dẫn dòng tại TĐSB2 đã lên loa phát thanh để thông báo, tuyên truyền người dân an tâm, song đã muộn, hàng trăm người dân trong xã đã kéo nhau vào núi. “Đúng là chưa bao giờ địa phương chúng tôi lại có trường hợp chạy lánh nạn nhiều như thế.

550 hộ với hơn 2.110 nhân khẩu của 7 thôn trong xã đã di chuyển đến các điểm cao ráo tụ họp trú ẩn. Sau quá trình nỗ lực tuyên truyền, đến 19h ngày 13-9 mới có 150 hộ, với 620 nhân khẩu trở về nhà, đến 22h thì lượng người gần như đã về nhà hết, chỉ còn lại người già, phụ nữ, trẻ em vẫn còn trú ẩn trên rừng đến sáng hôm sau mới chịu về nhà”.

Theo ông Vinh, sở dĩ người dân xã Đại Sơn rất “nhạy cảm” với thông tin liên quan đến thủy điện vì năm 2013, trên địa bàn có mưa lũ lớn cộng với các thủy điện ở thượng nguồn xả lũ đã khiến nước sông Vu Gia dâng cao nhanh và chảy xiết, nhiều khu dân cư bị đe dọa. 32 hộ dân với 115 nhân khẩu đã phải sơ tán khẩn cấp trong đêm; gây thiệt hại lớn về kinh tế cũng như hoa màu, đất sản xuất cho người dân…

Vụ vỡ ống dẫn dòng công trình Thủy điện Sông Bung 2 khiến người dân vùng hạ du lo âu.
Vụ vỡ ống dẫn dòng công trình Thủy điện Sông Bung 2 khiến người dân vùng hạ du lo âu.

Người dân đã từng chứng kiến do thủy điện xả lũ kết hợp mưa lớn đã tạo nên một cột nước cao cả 4-5m từ thượng nguồn tràn về, cuốn trôi nhiều tài sản, vật nuôi, hoa màu và họ cũng phải dắt díu chạy lên núi để lánh nạn. Do đó mà ai cũng lo lắng mỗi khi đến mùa mưa bão. Vào mùa mưa, không ai dám đi làm ăn xa, chỉ quanh quẩn làm thuê, làm mướn gần nhà để khi có nước dâng cao đột ngột thì còn đưa người nhà đi sơ tán...

Qua tìm hiểu được biết, vào năm 2009, khi thủy điện A Vương xả lũ đột ngột khiến nhiều vùng ở hạ du vùng Đại Lộc, Duy Xuyên, Điện Bàn… bị lũ kép gây thiệt hại lớn về người và tài sản. Tiếp theo đó, từ năm 2012, thủy điện Sông Tranh 2 gây động đất, rò rỉ nước ở thân đập cũng làm người dân quanh vùng dự án và vùng hạ du đã nhiều năm qua “ăn không ngon, ngủ không yên”. TĐSB2 mới được tích nước từ ngày 3-9 thì đến ngày 13-9 xảy ra sự cố.

Hồ chính cũng chỉ mới tích nước được gần 30 triệu mét khối trong số 94 triệu mét khối của dung tích hồ nhưng đã xảy ra sự cố vỡ cống dẫn dòng. Cống dẫn dòng này nằm sâu dưới đáy hồ (có chiều cao 14m, rộng 12m), khi các đơn vị đang thi công để lấp vĩnh viễn cống dẫn dòng này thì nước lũ về gây bục cống dẫn đến sự cố.

Chủ đầu tư giải thích cho rằng, do lũ lớn về đột ngột do ảnh hưởng bão số 4 làm cống dẫn dòng bị bục và một lượng lớn nước tràn về hạ du gây ngập. Đặt tình huống vỡ đập Sông Bung 2 có ảnh hưởng đến hạ du?

Ông Huỳnh Khánh Toàn, Phó Chủ tịch tỉnh Quảng Nam cho rằng, đập TĐSB2 có dung tích gần 100 triệu mét khối; tuy nhiên hồ đang tích nước nên lượng nước cũng không đầy hồ. Khi nước ở TĐSB2 chảy xuống thì hồ thủy điện Sông Bung 4 sẽ “hứng” hết vì lòng hồ Sông Bung 4 có khoảng 550 triệu mét khối.

Kể cả lượng nước trong hồ Sông Bung 2 đầy chảy xuống hết thì cũng không đủ cho Sông Bung 4 chứa. Hơn nữa đã có quy định vận hành liên hồ chứa nên các hồ thủy điện ở thượng nguồn của Quảng Nam đều phải tuân thủ theo quy định… Lý thuyết thì vậy, nhưng qua sự cố đã thấy “nhỡn tiền” ở hạ du.

Hiện trường sau sự cố vỡ ống dẫn dòng công trình Thủy điện?Sông Bung 2.
Hiện trường sau sự cố vỡ ống dẫn dòng công trình Thủy điện?Sông Bung 2.

Về vấn đề trên, GS.TS. Nguyễn Thế Hùng, Trưởng bộ môn cơ sở kỹ thuật thủy lợi, Khoa Xây dựng thủy lợi – thủy điện, Trường Đại học Bách khoa Đà Nẵng, nêu ý kiến: Đằng sau đập thủy điện mà có vùng dân cư quan trọng thì người ta phải có đập phụ, khi có sự cố thì đập phụ này vỡ để bảo vệ đập chính, sau đó khắc phục lại không tốn kém nhiều.

Vấn đề dân cư vùng hạ du thì nước từ đập phụ chảy ra không nhiều lắm, hơn nữa đập phụ sẽ được xây dựng để chảy ra ở vùng dưới đó không có dân. Quan trọng hơn, các hồ chứa thủy điện phải có phương án vỡ đập thì nước lũ đi đường nào. Đến khi đập vỡ thì thông báo cho người dân di chuyển lên vùng an toàn. Cần phải có kịch bản trước và đặt một bài toán giả định…

Tổng Công ty Phát điện 2 (GENCO2) cho biết, đến sáng 16-9, công trình hồ chứa TĐSB2 đã được tháo cạn nước thông qua hầm dẫn dòng về hạ lưu. Tất cả các hạng mục công trình chính hoạt động bình thường, đảm bảo an toàn. Hiện 5 xã thuộc khu vực hạ du đều đã liên lạc được với toàn bộ các cá nhân mà trước đây chưa liên lạc được. GENCO2 và Ban QLDA đã phối hợp với chính quyền địa phương thăm hỏi và động viên, hỗ trợ ban đầu thực phẩm và tiền cho 3 gia đình chịu ảnh hưởng của sự cố và đang tiếp tục kiểm kê, đánh giá để tiến hành khẩn trương đền bù nhằm sớm ổn định cuộc sống cho người dân bị ảnh hưởng.

Chiều 16-9, ông Ngô Việt Hải, Tổng giám đốc Tổng Công ty Phát điện 2 (GENCO2) cho biết, lúc 13h40 ngày 16-9, lực lượng tìm kiếm đã vớt lên một thi thể nam ở vị trí sau lán thi công của một đơn vị thi công bảo dưỡng đường lên TĐSB2, nghi thi thể của công nhân bị mất tích. Địa điểm phát hiện được thi thể này nằm trên dòng sông Bung đoạn chảy qua địa bàn xã Zuôih, cách nơi xảy ra sự cố khoảng 25km. Tuy nhiên, cơ quan chức năng chưa xác định được thi thể này là của ai và đang chờ giám định của cơ quan chức năng cũng như người nhà của các nạn nhân mất tích đến nhận dạng. Như Báo CAND đã thông tin, sự cố vỡ hầm dẫn dòng tại công trình TĐSB 2 đã khiến cho 2 công nhân đang thi công tại đây bị mất tích gồm Đặng Văn Tuyền (37 tuổi, quê Hải Dương) và Nguyễn Minh Luân (24 tuổi, quê Phú Thọ).

Theo số liệu thống kê, sự cố tại TĐSB2 đã gây thiệt hại hơn 5 tỷ đồng đối với người dân các xã vùng hạ du thân đập thuộc huyện Nam Giang. Để hỗ trợ cho các hộ dân bị thiệt hại, UBND huyện Nam Giang đã quyết định hỗ trợ 3 hộ dân tại thôn Pà Ooi, xã La Êê, có 3 ngôi nhà bị nước cuốn trôi, mỗi hộ 40 triệu đồng; hỗ trợ mỗi hộ 15kg gạo/tháng, duy trì trong 3 tháng để khắc phục sự cố.

N.Thi – H.Thu – T.Công

Các tin khác

Người dân đang kỳ vọng gì nhất từ chính quyền địa phương 2 cấp?

Người dân đang kỳ vọng gì nhất từ chính quyền địa phương 2 cấp?

Sau 16 tháng vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thực tiễn cho thấy đây không chỉ là thay đổi về tổ chức bộ máy, mà là đổi mới phương thức quản lý, điều hành và phục vụ nhân dân. Mục tiêu không chỉ để giảm đầu mối, giảm tầng nấc hay tinh giản biên chế, mà là xây dựng một nền hành chính tinh gọn nhưng mạnh, phân cấp rõ, hiệu lực, hiệu quả, gần dân và sát thực tiễn hơn.

Nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm hành chính, giữ vững kỷ cương trong quản lý nhà nước

Nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm hành chính, giữ vững kỷ cương trong quản lý nhà nước

Thông điệp quan trọng nhất mà cơ quan soạn thảo muốn gửi tới người dân và cộng đồng doanh nghiệp thông qua lần sửa đổi Luật Xử lý vi phạm hành chính này là các hành vi vi phạm pháp luật phải được phát hiện, xử lý kịp thời, nghiêm minh, chính xác, khách quan, công bằng để tạo môi trường ổn định, an toàn.

Đông đảo các đại biểu tham dự hội thảo.

Kỳ 1: “Lá chắn” pháp lý cho đô thị thông minh và hạ tầng chiến lược

Trước yêu cầu phát triển bứt phá của TP Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên số, các thách thức an ninh phi truyền thống, tội phạm công nghệ cao và an toàn hạ tầng đô thị đang đặt ra nhiều bài toán hóc búa. Việc Quốc hội xem xét 5 Dự án luật do Bộ Công an chủ trì soạn thảo có ý nghĩa chiến lược đặc biệt. Hệ thống pháp lý đồng bộ này không chỉ tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, tạo “lá chắn” bảo vệ hạ tầng chiến lược và không gian số, mà còn siết chặt quản lý địa bàn từ cơ sở, mang lại cuộc sống bình yên, an toàn cho hơn 14 triệu dân Thành phố mang tên Bác.

Hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả bảo vệ các công trình trọng yếu

Hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả bảo vệ các công trình trọng yếu

Trước yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia và sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ, việc xây dựng Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia là cần thiết nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ các công trình trọng yếu, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong kỷ nguyên mới.

Hoàn thiện pháp luật quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ để xã hội an toàn hơn

Hoàn thiện pháp luật quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ để xã hội an toàn hơn

Bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ tính mạng, sức khỏe và tài sản của nhân dân là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của quốc gia. Trong bối cảnh tội phạm, vi phạm pháp luật liên quan đến vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ diễn biến phức tạp, việc tiếp tục hoàn thiện pháp luật về quản lý, sử dụng các phương tiện nguy hiểm này có ý nghĩa hết sức quan trọng.

Giữ lại những “mạch sống” xanh cho Thủ đô: Từ chủ trương “thuận thiên địa và hợp lòng dân”

Giữ lại những “mạch sống” xanh cho Thủ đô: Từ chủ trương “thuận thiên địa và hợp lòng dân”

Quá trình đô thị hóa “thần tốc” đang khoác lên Thủ đô Hà Nội một diện mạo mới, năng động, hiện đại, với những tòa nhà cao tầng, khu đô thị sang trọng, đường sá rộng đẹp, trung tâm thương mại và những công trình kiến trúc quy mô lớn. Tuy nhiên, đằng sau sự “hào nhoáng” là những “khoảng tối” bất ổn về sinh thái đô thị.

Thiết lập khung pháp lý thống nhất, đồng bộ hoạt động định danh, xác thực điện tử

Thiết lập khung pháp lý thống nhất, đồng bộ hoạt động định danh, xác thực điện tử

Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang được đẩy mạnh, việc xây dựng, ban hành Luật Định danh và xác thực điện tử là cần thiết, góp phần hoàn thiện hạ tầng pháp lý số, giải quyết những thách thức về an ninh mạng, đồng thời tạo động lực thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, giúp Việt Nam chủ động hội nhập và phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.

Xác định rõ trách nhiệm các chủ thể trong bảo vệ công trình quan trọng liên quan an ninh quốc gia

Xác định rõ trách nhiệm các chủ thể trong bảo vệ công trình quan trọng liên quan an ninh quốc gia

Cùng với sự phát triển của đất nước, hệ thống công trình có ý nghĩa đặc biệt đối với quốc phòng, an ninh, chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội và đời sống nhân dân ngày càng mở rộng, trở thành những bộ phận quan trọng trong kết cấu hạ tầng chiến lược quốc gia. Đây không chỉ là những tài sản có giá trị lớn mà còn là các mục tiêu có ý nghĩa đặc biệt đối với sự ổn định chính trị, hoạt động bình thường của bộ máy nhà nước, sự phát triển kinh tế và khả năng bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Muốn kinh tế bứt phá, phải tháo đúng những điểm nghẽn

Muốn kinh tế bứt phá, phải tháo đúng những điểm nghẽn

Chín tháng năm 2026, GDP Việt Nam tăng 9,01%; riêng quý III đạt 9,95% — mức tăng chín tháng cao nhất trong khoảng mười lăm năm. Công nghiệp và xây dựng đóng góp gần một nửa mức tăng chung. Năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đang được mở ra bằng một sức bật đáng kể.

Sửa luật hình sự và tố tụng hình sự: Đúng ranh giới, chặt quyền lực, vững công lý

Sửa luật hình sự và tố tụng hình sự: Đúng ranh giới, chặt quyền lực, vững công lý

Quốc hội đang xem xét đồng thời Bộ luật Hình sự (sửa đổi) và Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi). Thước đo của lần sửa luật này không nằm ở việc thêm bao nhiêu tội danh hay nặng thêm bao nhiêu mức án, mà ở chỗ pháp luật có xử lý đúng người, đúng tội, không để lọt tội phạm và không làm oan người vô tội hay không.

Hoàn thiện tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động điều tra

Hoàn thiện tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động điều tra

Thực hiện các chủ trương của Đảng trong công cuộc đổi mới toàn diện, đồng bộ trong sắp xếp tổ chức bộ máy Nhà nước theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, việc sửa đổi Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự trong thời điểm hiện nay là rất cần thiết.

Hơn 10.400 cơ sở nhà, đất dôi dư chưa hoàn thành xử lý

Hơn 10.400 cơ sở nhà, đất dôi dư chưa hoàn thành xử lý

Kết quả công khai về tiến độ xử lý nhà đất dôi dư của Bộ Tài chính cho thấy khối địa phương chiếm phần lớn số cơ sở chưa hoàn thành trên cả nước, với 9.608 cơ sở, tương đương hơn 92% tổng số cơ sở còn phải xử lý.