Đà Nẵng và Thừa Thiên - Huế chung tay bảo tồn Di tích Hải Vân Quan

Di tích Hải Vân Quan vừa được Bộ VH,TT&DL trao bằng công nhận Di tích cấp Quốc gia, đã thể hiện sự nỗ lực “giải cứu” di tích đặc biệt quan trọng này của TP Đà Nẵng và tỉnh Thừa Thiên-Huế. Tuy nhiên, làm thế nào để bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, lịch sử di tích thì vẫn còn là bài toán khó, cần sự chung tay và phối hợp chặt chẽ từ hai địa phương trên và các cơ quan chức năng...

Hải Vân Quan được xây dựng trên đỉnh núi Hải Vân, nằm giữa địa giới TP Đà Nẵng và tỉnh Thừa Thiên-Huế là một cụm di tích lịch sử về kiến trúc quân sự của triều Nguyễn được xây dựng vào năm 1826, dưới thời vua Minh Mạng.

Theo sách Đại Nam Thực Lục và Đại Nam Nhất Thống Chí, ghi lại: “Từ cửa quan trở về Bắc thuộc quản hạt phủ Thừa Thiên, ngoài cửa quan trở về Nam thuộc quản hạt tỉnh Quảng Nam, nay là Đà Nẵng”.

Được xây dựng trên núi Hải Vân, ở độ cao 490m so với mực nước biển, Hải Vân Quan là cụm bố phòng quân sự với nhiều công trình gồm hệ thống thành lũy, nhà kho, trụ sự, pháo đài thần công. Nơi đây được nhiều nhà quân sự đánh giá có vị trí hết sức quan trọng trong lĩnh vực an ninh, quốc phòng.

Di tích Hải Vân Quan thu hút đông đảo du khách tham quan.
Di tích Hải Vân Quan thu hút đông đảo du khách tham quan.

Sau khi xây dựng Hải Vân Quan, triều đình nhà Nguyễn đã “phái biền binh 4 đội Hữu Sai và 2 đội Ứng Sai chở súng ống (súng quá sơn bằng đồng 5 cỗ, súng phun lửa 200 ống, pháo thăng thiên 100 cây và thuốc đạn theo súng) theo viên tấn thủ đến đóng giữ.

Vua Minh Mạng cũng đã đề trước cổng quay về phía Thừa Thiên-Huế 3 chữ: Hải Vân Quan và mặt quay về phía Đà Nẵng 6 chữ: Thiên Hạ Đệ Nhất Hùng Quan, để khắc ghi vẻ đẹp hùng vĩ của cửa ải này.

Tuy nhiên, sau hơn 190 năm tồn tại và trải qua 2 cuộc chiến tranh ác liệt, nhiều công trình tại Hải Vân Quan đã bị xuống cấp nghiêm trọng; nhất là chưa được quan tâm, bảo tồn đúng mức.

Đặc biệt, do bị bỏ hoang lâu năm và thiếu đơn vị quản lý nên thời gian qua đã xảy ra tình trạng nhiều du khách kéo đến di tích tham quan, chụp ảnh lưu niệm, ăn uống, viết bậy lên tường di tích, xả rác bừa bãi, gây nhếch nhác cảnh quan nơi đây...

Đứng trước thực trạng Hải Vân Quan ngày một xuống cấp nghiêm trọng, bị bỏ hoang trong lãng phí, vào cuối năm 2016, ngành Văn hóa của TP Đà Nẵng và tỉnh Thừa Thiên-Huế đã cùng ký biên bản ghi nhớ để thực hiện các bước trùng tu di tích.

Hai địa phương đều nhìn nhận rằng, Hải Vân Quan không những là di tích lịch sử quan trọng của hai tỉnh mà còn là của cả nước nên đã thống nhất đưa ra các giải pháp “giải cứu” Hải Vân Quan, mà đầu tiên đó là việc cùng làm chung bộ hồ sơ để trình Bộ VH,TT&DL.

Rồi niềm vui cũng đến với chính quyền và nhân dân TP Đà Nẵng và tỉnh Thừa Thiên-Huế, đó là vào ngày 24-5 vừa qua, hai địa phương đã tổ chức lễ đón nhận Bằng xếp hạng Di tích cấp Quốc gia Hải Vân Quan.

Tại buổi lễ này, Thứ trưởng Bộ VH,TT&DL Đặng Thị Bích Liên đã yêu cầu hai địa phương: TP Đà Nẵng và tỉnh Thừa Thiên-Huế khẩn trương triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, đẩy mạnh công tác giới thiệu tuyên truyền, nâng cao trách nhiệm của cộng đồng và nghiên cứu giá trị của di tích.

Theo đó, gấp rút thực hiện dự án tu bổ, tôn tạo di tích Hải Vân Quan gắn với việc phát triển du lịch. Ông Phan Tiến Dũng, Giám đốc Sở VH,TT tỉnh Thừa Thiên-Huế cho biết, để bảo tồn di tích, đơn vị sẽ xin ý kiến của các chuyên gia, nhà nghiên cứu để di dời, loại bỏ các hạng mục công trình không liên quan đến các yếu tố gốc của Hải Vân Quan, như các lô cốt cũ, chòi gác, nền móng công trình dân sinh...

Lãnh đạo Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế cho biết thêm, hiện cả 2 địa phương đã thống nhất giao cho Trung tâm phối hợp với đơn vị tư vấn nghiên cứu xây dựng dự án quy hoạch tổng thể để bảo tồn di tích Hải Vân Quan.

Dự án này được chia làm nhiều giai đoạn, trong đó đầu tiên sẽ tiến hành thám sát khảo cổ học để tìm ra công trình nguyên gốc của di tích. Sau đó tổ chức lấy ý kiến để triệt giải, loại bỏ các công trình không liên quan.

Tiếp đến sẽ tiến hành phục hồi 2 cửa vòm, bảo quản bờ thành, làm lại bậc cấp từ chân đèo lên cửa ải Hải Vân và hệ thống lối đi trong di tích, tôn tạo cảnh quan để tạo sức hấp dẫn cho di tích nhằm thu hút du khách…

Bên cạnh đó, xây dựng quy chế quản lý bảo tồn, khai thác di tích Hải Vân Quan. Sau khi có cơ chế này thì hai địa phương sẽ thống nhất kêu gọi Nhà nước đầu tư hoặc xã hội hóa để khai thác, phát huy giá trị di tích đúng với quy chế ban hành.

Trung tâm dự kiến sẽ chi khoảng 500 triệu đồng để thực hiện trùng tu một số hạng mục cấp thiết để bảo vệ di tích Hải Vân Quan. Trong quá trình triển khai công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích thì hai địa phương sẽ bắt tay phối hợp thực hiện đồng bộ để đạt hiệu quả cao nhất…

Anh Khoa

Các tin khác

Kỳ 1: Những “mặt trận vô hình” của an ninh văn hóa

Kỳ 1: Những “mặt trận vô hình” của an ninh văn hóa

Có những mối đe dọa không xuất hiện bằng tiếng súng, không mang hình hài của một cuộc xung đột trực diện, song lại âm thầm tác động đến hệ giá trị, niềm tin, bản sắc, ký ức cộng đồng và khả năng tự chủ văn hóa của một quốc gia...

Bước đột phá trong tư duy phát triển của Đảng ở kỷ nguyên mới

Bước đột phá trong tư duy phát triển của Đảng ở kỷ nguyên mới

Nghị quyết về xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển đánh dấu bước phát triển quan trọng trong tư duy của Đảng về phát triển xã hội. Đây không chỉ là nghị quyết giải quyết các vấn đề xã hội, mà xác lập mô hình phát triển xã hội xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên mới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu 6 nhiệm vụ trọng tâm trong công tác đối ngoại

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu 6 nhiệm vụ trọng tâm trong công tác đối ngoại

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đối ngoại đã phối hợp với quốc phòng, an ninh góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ và lợi ích quốc gia dân tộc từ sớm, từ xa, từ khi chưa có nguy cơ. Diện mạo đối ngoại tiếp tục được mở rộng và nâng tầm.

Chủ động quản trị xã hội, giữ vững kỷ cương, an toàn vì sự phát triển bền vững

Chủ động quản trị xã hội, giữ vững kỷ cương, an toàn vì sự phát triển bền vững

Tại Hội nghị lần thứ 3, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khóa XIV đã ban hành Nghị quyết số 18-NQ/TW về Xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển qua đó tiếp tục khẳng định nhất quán quan điểm xây dựng nền quản trị hiện đại là nhiệm vụ trọng tâm, chiến lược gắn với nâng cao năng lực quản trị quốc gia.

Liêm chính - Nền tảng của một đảng cầm quyền vững mạnh

Liêm chính - Nền tảng của một đảng cầm quyền vững mạnh

Không có quốc gia nào phát triển bền vững chỉ bằng nguồn lực tự nhiên hay tốc độ tăng trưởng kinh tế. Điều quyết định cuối cùng vẫn là chất lượng quản trị quốc gia, mà cốt lõi của quản trị là chất lượng của đội ngũ nắm giữ quyền lực.

Xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển – trụ cột phát triển mới

Xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển – trụ cột phát triển mới

Lần đầu tiên Trung ương ban hành một nghị quyết chuyên đề toàn diện, xác lập tầm nhìn chiến lược về xây dựng xã hội trong kỷ nguyên mới của đất nước, khẳng định xây dựng xã hội không chỉ là kết quả của phát triển kinh tế mà còn là một trụ cột quan trọng trong mô hình phát triển đất nước.

Cấp thiết xây dựng cơ chế quản trị kỳ thi hiện đại, minh bạch và công bằng

Cấp thiết xây dựng cơ chế quản trị kỳ thi hiện đại, minh bạch và công bằng

Điều đáng quan tâm sau kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 không chỉ là việc xử lý các hành vi vi phạm, mà còn là yêu cầu nhìn lại hiệu quả của cơ chế tổ chức thực hiện Quy chế thi. Trong quản trị công, mỗi vụ việc phát sinh đều là cơ hội để rà soát, hoàn thiện thể chế và nâng cao chất lượng quản lý.

Đồng chí Nguyễn Văn Phương-Bí thư Tỉnh uỷ Quảng Trị kiểm tra, chỉ đạo đẩy nhanh việc xây dựng các công trình trường học liên cấp ở các xã biên giới tỉnh Quảng Trị.

Tăng tốc xây dựng các trường học vùng biên giới để kịp tiến độ

Tỉnh Quảng Trị được đầu tư xây dựng mới 11 trường phổ thông nội trú liên cấp vùng biên giới. Tổng mức đầu tư của 11 dự án là 2.339 tỷ đồng. Hiện, địa phương đang huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc để việc xây dựng trường học đạt tiến độ khi năm học mới đang cận kề.

TP Hồ Chí Minh rà soát khai thác nhà đất công dôi dư

TP Hồ Chí Minh rà soát khai thác nhà đất công dôi dư

Sau quá trình sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy và điều chỉnh đơn vị hành chính, TP Hồ Chí Minh có nhiều nhà, đất công dôi dư. Nếu không được xử lý kịp thời, những trụ sở, cơ sở nhà đất này sẽ tiếp tục bị bỏ trống, xuống cấp, gây thất thoát nguồn lực công và làm giảm hiệu quả sử dụng tài sản nhà nước.

Nỗi lòng thầy u tôi mỗi lần đưa tiễn người thân vào lửa đạn…

Nỗi lòng thầy u tôi mỗi lần đưa tiễn người thân vào lửa đạn…

Những ngày tháng qua, toàn Đảng, toàn quân, cả hệ thống chính trị và toàn dân đồng tâm, trách nhiệm tổ chức nhiều hoạt động tri ân, đền ơn đáp nghĩa, đặc biệt đã triển khai “Chiến dịch 500 ngày đêm” tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính các Anh hùng liệt sĩ.

Đảm bảo an ninh dữ liệu trong kỷ nguyên số

Đảm bảo an ninh dữ liệu trong kỷ nguyên số

Hồ sơ dự án Luật An ninh dữ liệu đang được Bộ Công an tổ chức lấy ý kiến của các cơ quan, tổ chức và cá nhân. Dự án luật được xây dựng và ban hành sẽ tạo hành lang pháp lý toàn diện bảo đảm an ninh dữ liệu trong kỷ nguyên số.

Đà Nẵng hiện thực hóa mục tiêu "Điểm đến sự kiện và lễ hội hàng đầu châu Á"

Đà Nẵng hiện thực hóa mục tiêu "Điểm đến sự kiện và lễ hội hàng đầu châu Á"

Sau thành công vang dội của Lễ hội pháo hoa Quốc tế Đà Nẵng 2026 (DIFF 2026), Đà Nẵng tiếp tục khởi công Sun Galaxy Complex - tổ hợp lễ hội, sự kiện, văn hóa và giải trí quy mô quốc tế đầu tiên với tổng vốn đầu tư gần 10.750 tỷ đồng. Công trình được kỳ vọng trở thành biểu tượng mới bên sông Hàn, tạo động lực phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế đêm và khẳng định vị thế điểm đến sự kiện, lễ hội hàng đầu châu Á.