Cõi thiêng Đồng Lộc

54 năm trôi qua kể từ ngày 10 cô gái TNXP hi sinh để làm nên một Ngã ba Đồng Lộc huyền thoại, vùng đất được ví là “túi bom” trong chiến tranh, hôm nay đang hồi sinh mạnh mẽ, trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng, đồng thời cũng là điểm du lịch tâm linh, hằng năm đón hàng triệu lượt du khách viếng thăm, hành hương về nguồn.

Gặp lại thân nhân 10 liệt nữ TNXP

Một ngày giữa tháng 7, chúng tôi tìm về xóm Hòa Thịnh, xã Thiên Lộc, huyện Can Lộc (Hà Tĩnh) để tìm gặp ông Võ Xuân Tựu, thân nhân của liệt nữ TNXP Võ Thị Tần, Tiểu đội trưởng Tiểu đội 10 cô gái TNXP Ngã 3 Đồng Lộc. Ông Tựu năm nay đã 72 tuổi, cũng là người thân duy nhất của chị Tần trong số 9 anh chị em trong gia đình hiện nay còn sống. Ngôi nhà mà hai vợ chồng ông Tựu đang trú ngụ, cũng là nơi mà suốt 54 năm qua kể từ ngày chị Tần hi sinh cùng 9 nữ TNXP tại Ngã ba Đồng Lộc, được chọn là nơi thờ tự của liệt sĩ Võ Thị Tần.

nga ba dong loc 2.jpg -0
Khu mộ 10 liệt nữ TNXP tại Nga ba Đồng Lộc hôm nay.

Ông Tựu kể, chị Tần là con thứ 2 trong gia đình, còn ông Tựu là con thứ 4. Ngày biết tin chị hi sinh, ông Tựu đang lênh đênh trên biển theo nghề vận tải. Chiến tranh kết thúc, ông trở về xây dựng gia đình với bà Đặng Thị Hồng. Kể từ ngày bố mẹ rồi các anh chị em lần lượt qua đời, vợ chồng ông đứng ra lo việc hương khói, phụng thờ chị gái.

Hôm chúng tôi đến, đại diện Ban quản lý Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc cùng vừa đến để thắp hương, trao quà động viên thân nhân dịp tháng 7 tri ân, cũng là chuẩn bị cho lễ giỗ lần thứ 54 cho các chị, được tổ chức vào ngày 24/7 hằng năm. Theo ông Tựu, Ban quản lý Khu di tích cùng với chính quyền địa phương, dịp lễ, giỗ và tết hay các ngày lễ lớn của dân tộc, đều động viên, thăm hỏi kịp thời khiến thân nhân của 10 liệt nữ, trong đó có gia đình ông cũng cảm thấy được ấm lòng.

Trong câu chuyện với chúng tôi, vợ ông Tựu cho biết thêm, mặc dù gia đình neo người, nhưng suốt bao năm qua, có một nhân vật đặc biệt, thường xuyên qua lại như người nhà để phụ giúp ông bà hương khói cho chị Võ Thị Tần. Bà là Võ Thị Minh (72 tuổi), trú thôn Hồng Tân, xã Thiên Lộc, bà Minh là vợ của ông Nguyễn Đức Hồng, người yêu cũ của liệt sĩ Võ Thị Tần.

Ông Hồng và chị Tần có một mối tình đẹp nhưng dang dở, hiện ở khu trưng bày kỷ vật chiến tranh tại Ban quản lý Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc vẫn còn kỷ vật là chiếc lược chính tay ông Hồng làm để tặng chị Tần. Tuy hai người không thể tới với nhau nhưng ông Hồng luôn đối xử có tình nghĩa với gia đình chị Tần và được họ coi như con cháu trong nhà. Sau khi kết hôn với bà Minh, hai vợ chồng ông Hồng đã đưa di ảnh của Tiểu đội trưởng 10 nữ TNXP hy sinh ở Ngã Ba Đồng Lộc, về thờ ở nhà mình.

Rời Thiên Lộc, chúng tôi tìm về huyện Đức Thọ để tìm gặp thân nhân của liệt nữ TNXP Võ Thị Hà, một trong 10 cô gái TNXP hi sinh ở Ngã ba Đồng Lộc, cũng là liệt nữ trẻ nhất, chị ngã xuống khi vừa bước vào tuổi 17 của cuộc đời. Ngôi nhà nhỏ của vợ chồng Trung tá Võ Tây Sơn (SN 1959), em trai của liệt nữ Võ Thị Hà nép mình bên đê La Giang ở tổ dân phố 4, thị trấn Đức Thọ.

Anh Sơn kể, trong số 5 người con trong gia đình, mặc dù anh là con thứ 4, Hà là chị thứ 2 nhưng anh vẫn là người con nhiều thời gian gần gũi với chị nhất nên còn lưu giữ khá nhiều kỷ niệm về người chị gái thân yêu. Những ngày chiến đấu ở “túi bom” Đồng Lộc, mỗi khi có dịp là Hà lại đạp xe về nhà thăm bố mẹ và các em, tiện thể mang cho mẹ mấy cuốn sách để đọc. “Ngày biết tin chị hi sinh, mẹ lặng người khóc ngất. Tròn 3 tháng 10 ngày, chiều nào mẹ cũng khóc, ra ngõ dõi mắt hướng về Ngã ba Đồng Lộc”, anh Sơn kể lại. Cách đây 9 năm, do tuổi cao, sức yếu nên mẹ đã mất, từ đó đến nay anh Sơn thay bố mẹ hương khói cho liệt sĩ Võ Thị Hà.

Anh Lê Thanh Hoàn, Phó Ban quản lý Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc cho biết, hiện nay thân nhân gia đình của 10 cô gái chỉ còn anh em ruột, do tuổi cao sức yếu nên bố mẹ các cô đã mất cả. Cuộc sống của thân nhân các cô cơ bản được đảm bảo, không còn gia đình nào gặp khó khăn trong cuộc sống. Suốt mấy chục năm qua, Ban quản lý Khu di tích Ngã Ba Đồng Lộc đã trở thành cầu nối, điểm tựa để thường xuyên thăm hỏi, động viên thân nhân các gia đình, đồng thời kết nối để các gia đình liên hệ được với nhau, sẻ chia và hỗ trợ nhau trong cuộc sống.

Tháng 7 ở Đồng Lộc

Chúng tôi tìm về Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc đúng vào thời điểm cả nước đang hướng tới kỷ niệm 75 năm Ngày thương binh liệt sĩ, 54 năm Chiến thắng Đồng Lộc và tưởng niệm 54 năm Ngày hy sinh của 10 nữ Anh hùng Liệt sỹ TNXP. Mảnh đất một thời là “chảo lửa, túi bom”, nay đang đón muôn triệu bước chân từ khắp nơi trên mọi miền đất nước, hành hương về đây để tri ân, tưởng nhớ. Hơn nửa thế kỷ đi qua kể từ thời khắc lịch sử 10 liệt nữ TNXP anh dũng ngã xuống, nơi đây đã hồi sinh mạnh mẽ, trở thành địa chỉ đỏ giáo dục đạo đức truyền thống, cách mạng cho các thế hệ hôm nay và mai sau, là điểm du lịch tâm linh, thu hút được sự quan tâm của đồng bào cả nước và du khách quốc tế.

Anh Trần Đình Ước, Trưởng ban quản lý Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc cho biết thêm: Sau hơn 2 năm hạn chế đón khách vì đại dịch COVID-19, từ đầu năm đến nay Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc mở cửa đón khách trở lại và đã ghi nhận lượng khách đến với khu di tích rất nhiều. Đặc biệt, từ đầu tháng 7/2022 đến nay, mỗi ngày có hàng vạn du khách thập phương trở về Ngã ba Đồng Lộc để thắp hương, dâng hoa bày tỏ sự biết ơn các liệt sĩ đã hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất tổ quốc. Theo ông Ước, bình quân mỗi ngày có khoảng 2.000 lượt du khách đến dâng hoa dâng hương kết hợp tham quan, dịp cuối tuần cao điểm có khoảng 3.000 lượt khách.

Tín hiệu tích cực nói trên, ngoài việc đây là địa chỉ tâm linh, thì trong suốt 54 năm qua, nhằm khắc ghi công lao và sự hy sinh của những người anh hùng đã làm nên chiến tích Ngã ba Đồng Lộc, nơi đây đã được đầu tư, tôn tạo với nhiều quần thể di tích, công trình ý nghĩa tiêu biểu, xứng tầm là Khu di tích lịch sử cấp quốc gia đặc biệt trên hệ thống đường Hồ Chí Minh huyền thoại.

Về Ngã ba Đồng Lộc hôm nay, du khách muôn phương như đang lạc vào một khu du lịch tâm linh hơn là một Khu di tích lịch sử, khi được thả mình vào không gian xanh ngút ngàn của núi rừng, vừa được chiêm ngưỡng những công trình kiến trúc ghi dấu lịch sử một thời oanh liệt như Khu mộ 10 nữ TNXP, Nhà bia tưởng niệm TNXP toàn quốc, Nhà bảo tàng, Tháp chuông Đồng Lộc, cụm tượng 10 nữ TNXP…

Theo các tư liệu lịch sử, từ cuối tháng 4/1965, quốc lộ 1A bị chia cắt hoàn toàn, hàng hóa vận tải bằng đường bộ chi viện cho chiến trường miền Nam đều phải đi qua Đồng Lộc. Nơi đây trở thành trọng điểm đánh phá ác liệt nhất của đế quốc Mỹ. Chỉ tính từ năm 1964 đến năm 1968, Ngã ba Đồng Lộc đã phải gánh chịu gần 50.000 quả bom các loại. Trong cuộc chiến sinh tử này, 1.240 cán bộ, chiến sĩ đã dũng cảm chiến đấu và anh dũng hy sinh.

Đặc biệt, trưa 24/7/1968, Tiểu đội 4 - TNXP thuộc Đại đội 2, Tổng đội 55 gồm 10 cô gái được giao nhiệm vụ san lấp hố bom và sửa đường để thông xe sau các đợt ném bom của máy bay địch. Chiều cùng ngày, trận bom thứ 15 dội xuống Đồng Lộc, một quả bom rơi trúng cửa hầm nơi các nữ TNXP trú ẩn khiến hầm sập, tất cả 10 cô gái đều hi sinh, người trẻ nhất mới 17 tuổi, chị lớn nhất 24 tuổi.

Thiên Thảo

Các tin khác

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Ở những địa bàn rộng lớn và rất đặc thù như miền Trung, phóng viên thường trú là cầu nối đưa thông tin từ cơ sở đến tòa soạn nhanh, chính xác và khách quan. Gần dân để nghe, đi sâu thực tế để hiểu, kiểm chứng để phản ánh đúng những vấn đề người dân quan tâm – đó cũng là cách phóng viên Báo Công an nhân dân (CAND) đưa tiếng nói cơ sở đến bạn đọc, đồng thời góp phần giúp cơ quan chức năng kịp thời nhận diện và hành động.

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Chúng tôi có mặt tại Đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình (GGHB) số 1, Bộ Công an đóng tại Trung tâm Đào tạo và Phát triển năng lực GGHB, ở xã Hoàng Hoa Thám, Hưng Yên vào một ngày nắng lửa, khi cả đơn vị tổ chức diễn tập thực chiến chào đón Đoàn Tư lệnh Cảnh sát Liên hợp quốc (LHQ) đến thăm và làm việc. Cảm nhận rõ nhất là dấu ấn của một đơn vị trẻ, năng động, mang theo khát khao thực hiện sứ mệnh GGHB LHQ tại các địa bàn xa Tổ quốc.

Một lần đến Trường Sa…

Một lần đến Trường Sa…

Tôi đã đăng ký đi Trường Sa không chỉ một lần. Mỗi khi nghe tin có đoàn công tác chuẩn bị ra đảo, tôi lại đăng ký. Nhưng rồi vì nhiều lý do, tôi vẫn chưa thực hiện được ước nguyện. Có lúc tưởng như đã đến lượt mình, cuối cùng lại lỡ hẹn.

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ những bản tin đầu tiên với không ít va vấp, nghề báo đã đưa tôi đến Trường Sa, Làng Nủ, những sự kiện trọng đại của đất nước và rồi tới hiện trường động đất cách quê hương nửa vòng trái đất. Mỗi chuyến đi cho tôi thêm một cách hiểu về hai chữ “đưa tin”.

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

26 năm gắn bó với Báo CAND (tờ báo mà chúng tôi coi như ngôi nhà thứ hai và là một phần cuộc đời của mình) thì có tới 24 năm tôi là phóng viên theo dõi mảng giáo dục và đào tạo. Và đến bây giờ, tôi vẫn luôn thầm cảm ơn một cơ duyên may mắn vô hình nào đó đã đưa tôi đến với giáo dục, cho tôi cơ hội được đóng góp một phần nhỏ bé của mình trong sự nghiệp giáo dục - đào tạo nước nhà.

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Trong đời làm báo của mình - đặc biệt là gần 30 năm làm báo Công an nhân dân và An ninh thế giới - tôi đã đi công tác không biết bao nhiêu chuyến và riêng đi nước ngoài cũng phải gần 25 chuyến. Nhưng có một chuyến đi “vô tiền khoáng hậu”, đó là chuyến đi sang Pakistan vào trung tuần tháng 10 năm 2001.
Và lý thú nhất trong chuyến đi này là chuyện tôi và cuốn Kinh Koran.

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Có những bài báo “khép lại” sau khi đăng tải nhưng hành trình tạo chuyển biến trong đời sống từ bài báo ấy chỉ mới bắt đầu. Tại Lâm Đồng, từ những đồi thông bị “xẻ thịt” đến những khu dân cư bị bủa vây bởi ô nhiễm được phản ánh trên Báo Công an nhân dân đã góp phần thúc đẩy cơ quan chức năng vào cuộc, kịp thời chấn chỉnh, xử lý dứt điểm vi phạm, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Để công viên Lãm Làng thực sự trở lại đúng chức năng là không gian sinh hoạt cộng đồng, vui chơi, giải trí lành mạnh, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng cần sớm vào cuộc, kiểm tra, chấn chỉnh và xử lý nghiêm những hành vi gây mất an ninh, trật tự, gây ô nhiễm tiếng ồn, chiếm dụng không gian công cộng trái quy định.

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Ít xuất hiện trước công chúng, nhưng công tác bảo vệ các sự kiện chính trị, văn hóa quan trọng diễn ra hay các chuyến công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, khách quốc tế đến khu vực phía Nam, những chú chó nghiệp vụ của Phòng Cảnh vệ miền Nam (Bộ Tư lệnh Cảnh vệ) luôn sát cánh cùng cán bộ, chiến sĩ, trở thành “mắt thần”, “lá chắn” bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối.

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Từ bản Lân Đặt biệt lập giữa núi rừng, nơi người dân vừa trải qua nhiều tháng bị nước lũ chia cắt, đến những tuyến cáp đang được triển khai tại Tràng Định, hành trình xóa vùng lõm sóng di động ở Lạng Sơn đang được thực hiện bằng quyết tâm của Viettel, sự vào cuộc của bộ đội và sự đồng lòng của chính quyền, nhân dân. Không chỉ đưa sóng 4G đến những nơi còn thiếu kết nối, chương trình còn mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin, dịch vụ số, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn biên giới.

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Trước tình trạng vi phạm pháp luật trong học sinh, thanh thiếu niên (HS, TTN) còn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm, Công an TP Hải Phòng đã triển khai nhiệm vụ, giải pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật trong HS, TTN, người thất nghiệp trên địa bàn. Trong đó đánh giá thực trạng, nhận diện nguyên nhân, đề ra giải pháp nhằm chủ động phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở, không để những biểu hiện lệch chuẩn trở thành mầm mống tội phạm.

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Có những chàng trai vừa rời ghế nhà trường đã tìm đến Công an xã để tìm hiểu về tiêu chuẩn, điều kiện thực hiện nghĩa vụ Công an nhân dân (CAND). Sau khi cân nhắc, họ viết đơn tình nguyện, mong muốn được rèn luyện trong môi trường kỷ luật, thử sức và trưởng thành qua những năm tháng thực hiện nghĩa vụ. Đằng sau mỗi lá đơn là những khát vọng của tuổi trẻ, cùng mong muốn được góp sức mình cho quê hương.

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Thông qua công tác tuyên truyền, vận động kết hợp tổ chức nhiều hình thức linh hoạt, sáng tạo, lực lượng Công an xã, phường tại Hà Tĩnh đã vận động người dân trên địa bàn giao nộp hàng trăm khẩu súng cùng nhiều công cụ hỗ trợ, vật liệu nổ các loại.

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Sau cai nghiện, điều khó nhất với nhiều người không chỉ là tránh xa ma túy mà còn là bắt đầu lại cuộc sống. Từ rà soát, quản lý, giáo dục đến kết nối vay vốn, học nghề, tìm việc làm, Công an các đơn vị, địa phương ở Hải Phòng đang cùng chính quyền, ngân hàng và các đoàn thể tạo thêm những “điểm tựa” để người sau cai có thể tự đứng lên bằng chính sức lao động của mình.

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

Không để ma túy có khoảng trống len vào địa bàn, suốt 45 ngày đêm, Công an TP Đà Nẵng đồng loạt tổng rà soát từ khu dân cư, chung cư, nhà trọ, cơ sở lưu trú đến chợ đầu mối, bến xe và những địa bàn tiềm ẩn nguy cơ. Với phương châm “đi từng nhà, rà từng người”, mỗi cuộc kiểm tra không chỉ để phát hiện, xử lý mà còn mở ra những đầu mối truy xét, đấu tranh, làm sạch địa bàn. 45 ngày đêm khép lại, yêu cầu “làm sạch để giữ sạch” tiếp tục được đặt ra thường xuyên, hướng tới mục tiêu xây dựng TP Đà Nẵng không ma túy.

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

10 năm qua, những đứa trẻ đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm Từ thiện xã hội chùa Hồi Long, xã Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hóa vẫn gọi sư cô Thích Đàm Ngoan là mẹ. Từ những đứa trẻ đỏ hỏn bị bỏ lại bên cổng chùa đến những em nhỏ lớn lên dưới mái nhà Hồi Long, sư cô đã dành phần lớn thời gian, công sức và tình yêu thương để các em có một tuổi thơ bình thường như bao đứa trẻ khác.

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Hơn hai thập kỷ sau khi được mở tuyến, đường Hồ Chí Minh nhánh Tây từ Phong Nha đến Khe Sanh đã trở thành một trục giao thông quan trọng xuyên qua miền Tây Quảng Trị. Tuyến đường đi qua những vùng núi rừng hiểm trở, kết nối các bản làng với miền xuôi, tạo thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương và từng bước thay đổi sinh kế.

Nẻo thiện tìm về

Nẻo thiện tìm về

Giúp đỡ người dân đi qua đường khi gặp mưa lũ, không nhận tiền “bồi dưỡng” của đối tượng khai thác gỗ trái phép, không quản thời gian, không nề hà công việc, có lệnh triệu tập là lên đường, đó là bản tính của Nguyễn Quốc Duy - Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự (ANTT) thôn Mỹ Thạnh, xã Hàm Thạnh, tỉnh Lâm Đồng.

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Để ngăn ngừa hành vi đặt bẫy, giăng lưới săn bắt động vật hoang dã (chim trời) mùa di cư, lực lượng Công an cơ sở ở các xã ven biển tỉnh Hà Tĩnh đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp thu gom, phá huỷ các bẫy chim trái phép đến bắt giữ, xử lý những trường hợp săn bắt, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép.