Cớ sao lạc bước cuối đường?

Trước thềm Đại hội XII của Đảng, xuất hiện một số chủ thể khá đặc biệt - người có kinh nghiệm trong nghiên cứu kinh tế, được gọi là chuyên gia, bất ngờ trả lời phỏng vấn báo chí nước ngoài rằng “đã là kinh tế thị trường thì không cần tới bất cứ thành phần nào là chủ đạo, kể cả là “nhà nước”.

Chuyên gia này còn cho rằng, kinh tế thị trường hiện nay ở Việt Nam nên chăng “cần được xác định là theo định hướng phát triển hiện đại hơn là “theo định hướng xã hội chủ nghĩa”. Phát biểu của chủ thể khá đặc biệt này ngay lập tức được nhiều mạng nước ngoài nhanh tay “vồ” lấy, như một cái cớ để tha hồ “bình loạn”, chĩa mũi dùi bới móc dự thảo văn kiện Đại hội Đảng.

Một quan điểm, hay đơn giản chỉ là một phát biểu, sự đúng sai chỉ có thể xuất phát từ hai nguyên do: hoặc là nhận thức, hoặc là vì động cơ muốn hướng lái theo ý đồ của họ. Kinh tế thị trường do ai “cầm trịch”, ai chủ đạo đã là vấn đề được đưa ra từ thời kỳ đầu của đổi mới, tức đã 30 năm. Ngót nghét thời gian dài như vậy, nhận thức luận đã được kiểm chứng qua thực tiễn phát triển, thế nên ngày nay vấn đề phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, trong đó kinh tế Nhà nước giữ vai trò chủ đạo và “kinh tế thị trường theo định hướng XHCN” đã là một nguyên tắc có tính mặc nhiên trong điều kiện nước ta. Trong các văn kiện Đại hội Đảng kể từ năm 1986 tới nay, vấn đề “kinh tế Nhà nước giữ vai trò chủ đạo” được khẳng định như một trụ cột của sự phát triển. Tất nhiên, sự phát triển của thời đại đòi hỏi lý luận cũng phải kịp bổ sung, phát triển theo nhưng vấn đề nào đã có tính rường cột thì không còn là chuyện sớm bàn, chiều bàn, đó đã là xương sống của chiến lược phát triển kinh tế.

Chuyên gia kinh tế thì hiển nhiên phải có hiểu biết sâu về những khái niệm trên, thế nên đây có lẽ không phải là vấn đề nhận thức. Hơn nữa, để đưa ra nguyên tắc trên và ấn định trong văn kiện của Đảng qua các kỳ đại hội, đó là nhận thức luận được các chuyên gia kinh tế, các nhà khoa học thừa nhận, trong đó có chính sự nghiên cứu, khẳng định của chuyên gia kinh tế mà chúng tôi nói ở trên. Mấy chục năm, họ cũng là người khảo sát thực tiễn, nghiền ngẫm lý luận để chắp bút vào nội dung dự thảo các văn kiện Đại hội của Đảng trong giai đoạn đổi mới với các vai trò, chức trách là chuyên gia, là trí tuệ khoa học giúp Đảng, Nhà nước hoạch định chính sách kinh tế, xã hội. Nghĩa là chính họ đã góp phần giúp Đảng đưa ra quan điểm, nguyên tắc “kinh tế Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong nền kinh tế thị trường”, “kinh tế thị trường định hướng XHCN” chứ không phải là người ngoài cuộc, không phải là những “cổ động viên” trên khán đài. Sản phẩm của Đảng cũng có từ sự đóng góp của họ với tư cách nhà khoa học, nhà nghiên cứu kinh tế. Thế thì, tại sao mấy chục năm trí tuệ của họ đóng góp với giá trị đã được thực tiễn thừa nhận, nay lại quay ngược 180 độ phủ định văn kiện của Đảng và cũng chính là phủ định thành quả, trí tuệ của bản thân mình suốt gần như cả cuộc đời nghiên cứu về những vấn đề đó? Điều này khiến cho người ta liên tưởng câu chuyện, nhà khoa học nông nghiệp chuyên nghiên cứu giống lúa giúp bà con nông dân no ấm thì đến một ngày, người này phủ định nguyên tắc sống bằng phát biểu “lúa không phải là cây lương thực chủ đạo ở Việt Nam”! Lại nhớ những câu chuyện răn dạy trẻ nhỏ, bình thường thì các cậu bé đi học đều trả lời được 1+1 là 2. Nhưng khi có người dụ “phải nói 1+1=3 mới có kẹo”. Lập tức, cậu bé đó trả lời “bằng 3” vì trong đầu cậu ta không còn là phép tính nữa mà chỉ nghĩ viên kẹo ngọt lịm!

Rõ ràng, với chuyên gia giàu kinh nghiệm thì vấn đề không nằm ở nhận thức. Nghĩa là chỉ còn ở vấn đề động cơ. Gần đây, thấy một số người đã cống hiến nhiều cho sự nghiệp, thậm chí từng giữ những chức trách quan trọng trong bộ máy Nhà nước, nói và làm theo ý Đảng, lòng dân nhưng khi về già, khi không còn đảm đương chức vụ nữa, họ lại bất ngờ “bẻ lái” bằng những phát biểu, những hành động đối nghịch với chính mình. Nếu vì lý do nào đó mà nói ngược, dù biết rằng nói như vậy trái với chính nhận thức, suy nghĩ của mình, trái với quy luật phát triển, trái với lương tâm, đạo lý thì cái động cơ ấy lớn nhỏ thế nào, tất đáng phải ngẫm lắm. Nhiều người, cả một đời cống hiến, cả một đời phụng sự, tạo dựng được cái uy tín trong chừng mực nào đó và là thành quả, sự cống hiến rất đáng trân trọng. Tên tuổi họ được xã hội biết đến, được nhiều người lấy làm gương cũng bởi cái trí và cái đức mà họ để lại cho đời. Thế thì khi về già càng phải giữ sao cho trọn, đừng để sứt mẻ vì điều gì bởi một động thái sai của mình không chỉ ảnh hưởng cá nhân mà còn ảnh hưởng xã hội, ảnh hưởng con cháu mình, điều ấy thiêng liêng lắm.

Cái ghế “quan” khi phụng sự thì nói năng, hành động đúng hướng, khi rời ghế hết bổng lộc, nhất là khi “gần đất xa trời” lại bị một động cơ khác chi phối, nói ngược, nói trái với đường hướng cách mạng, ấy là lẽ tại làm sao? Lập trường không lung lay khi trai trẻ, không lung lạc khi sung túc, ở cái tuổi trên kính, dưới nhường, cái lẽ đạo lớn lắm, sao lại bước khỏi đường ray, sao lại có thể bị “nhiễm” bởi một chất xúc tác không đáng có? Cuộc sống có rất nhiều thứ chi phối, con người có thể bị đánh gục bởi nhiều động cơ nhưng thiết nghĩ, đã bước đúng, đã vững vàng gần hết con đường mình chọn thì hãy để niềm tin ấy theo bước đến trọn đời, theo nốt đoạn đường phía trước, không để mọi sự đố kỵ, hẹp hòi cá nhân ngăn cản, điều khiển chính mình!

Đăng Minh

Các tin khác

Giữ niềm tin vào đội ngũ thầy thuốc

Giữ niềm tin vào đội ngũ thầy thuốc

Những vụ án xảy ra trong lĩnh vực y tế thời gian qua đặt ra một câu hỏi khó, nhưng không thể né tránh: vì sao những lớp kiểm soát được thiết kế để ngăn ngừa sai phạm lại có thể bị xuyên qua?

Nhà cao tầng mọc theo tuyến Metro số 1 Bến Thành-Suối Tiên.

Kỳ 1: "Mở khóa" không gian bầu trời và lòng đất

Trong quá trình mở rộng không gian phát triển, TP Hồ Chí Minh đang chuyển từ tư duy khai thác quỹ đất theo chiều ngang sang tổ chức lại cả không gian trên mặt đất và dưới lòng đất. Với cơ chế TOD gắn phát triển đô thị với giao thông công cộng, cùng chính sách quản lý, khai thác không gian ngầm, thành phố đang từng bước mở thêm dư địa cho hạ tầng, giao thông và các hoạt động kinh tế.

Hãy xây dựng “lá chắn số” cho chính mình

Hãy xây dựng “lá chắn số” cho chính mình

Để tránh bị sập... "bẫy lừa", các chuyên gia khuyến cáo nên vận dụng nguyên tắc: “Dừng - Kiểm tra - Xác minh”. Cụ thể, "Dừng" là dừng lại trước những yêu cầu bất thường; "Kiểm tra" là kiểm tra thông tin, người liên hệ và đường link; "Xác minh" là xác minh qua kênh chính thức trước khi cung cấp dữ liệu hoặc chuyển tiền. Cùng với đó, phải thực hiện tốt nguyên tắc “Ba không - Ba có”,...

Trách nhiệm của lực lượng Công an nhân dân đối với công tác tư tưởng trong bối cảnh mới

Trách nhiệm của lực lượng Công an nhân dân đối với công tác tư tưởng trong bối cảnh mới

Triển khai đồng bộ, quyết liệt các định hướng chiến lược mới về công tác tư tưởng không chỉ là nhiệm vụ cấp bách trước mắt, mà còn là đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng nhằm củng cố vững chắc nền tảng chính trị - tư tưởng trong toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và lực lượng Công an nhân dân.

Giải bài toán "nợ hạ tầng" mà mỗi mùa mưa đến lại canh cánh nỗi lo

Giải bài toán "nợ hạ tầng" mà mỗi mùa mưa đến lại canh cánh nỗi lo

Mưa là chuyện của trời. Ngập là chuyện của người. Đó là điều đầu tiên cần được nói thẳng khi Hà Nội và nhiều tỉnh phía Bắc, Bắc Trung Bộ vừa trải qua những ngày mưa lớn liên tiếp từ 14 đến 17/9: có điểm đo vượt 250 mm, nước sông Bùi tại Yên Duyệt vượt báo động ba, một số đoạn đê thấp bị tràn, hàng trăm cán bộ, chiến sĩ và người dân đắp đê trong đêm, hàng chục nghìn hộ dân ngoại thành bị ảnh hưởng, trường học phải nghỉ hoặc chuyển sang học trực tuyến. Trong nội đô, những tuyến phố quen tên lại ngập đúng vào giờ đi làm.

Kỳ 1: Pháp lý mở lối cho người dám nghĩ, dám làm

Kỳ 1: Pháp lý mở lối cho người dám nghĩ, dám làm

Sự ra đời của Nghị quyết số 37/2026/QH16 ngày 24/8/2026 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số (Nghị quyết số 37/2026/QH16) được ví như một “luồng sinh khí mới” giải tỏa áp lực tâm lý nặng nề cho đội ngũ cán bộ, công chức và các doanh nghiệp công nghệ.

Hoàn thiện pháp luật hình sự về pháp nhân thương mại phù hợp yêu cầu thực tiễn

Hoàn thiện pháp luật hình sự về pháp nhân thương mại phù hợp yêu cầu thực tiễn

Việc ghi nhận trách nhiệm hình sự (TNHS) của pháp nhân thương mại (PNTM) trong Bộ luật Hình sự (BLHS) năm 2015 là bước phát triển quan trọng của pháp luật hình sự Việt Nam. Tuy nhiên, các quy định hiện hành chưa làm rõ bản chất lỗi của pháp nhân, cơ chế quy kết hành vi của cá nhân cho pháp nhân và mối quan hệ giữa trách nhiệm của hai chủ thể.

Đà Nẵng siết trekking tự phát, giữ Sơn Trà an toàn

Đà Nẵng siết trekking tự phát, giữ Sơn Trà an toàn

Bán đảo Sơn Trà càng hấp dẫn du khách bởi vẻ đẹp nguyên sơ, hệ sinh thái đặc biệt với núi rừng, biển cả và những đàn voọc chà vá chân nâu quý hiếm, thì yêu cầu bảo vệ nơi đây càng trở nên cấp thiết. Thời gian qua, các tour trekking, du lịch sinh thái, quan sát động vật hoang dã tự phát đã kéo theo nhiều vụ lạc đường, tai nạn, mất tích, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ tác động đến rừng đặc dụng. Đà Nẵng đang siết chặt quản lý, nhưng phía sau câu chuyện “cấm” còn là bài toán lớn hơn: Bảo đảm an toàn cho du khách, bảo vệ hệ sinh thái và tổ chức thế nào để nhu cầu khám phá thiên nhiên được đáp ứng một cách có trách nhiệm.

Tháo gỡ điểm nghẽn, làm sạch mã số thuế

Tháo gỡ điểm nghẽn, làm sạch mã số thuế

Chiến dịch làm sạch mã số thuế giúp sàng lọc rủi ro, ngăn chặn việc lợi dụng doanh nghiệp (DN) “ảo”, DN “ma” để trốn thuế, làm sạch môi trường kinh doanh, chống thất thu ngân sách.

Từ quản lý thông tin đến dẫn dắt nhận thức xã hội

Từ quản lý thông tin đến dẫn dắt nhận thức xã hội

Dẫn dắt nhận thức không có nghĩa là áp đặt nhận thức. Muốn định hướng hiệu quả, trước hết phải hiểu xã hội đang quan tâm điều gì, băn khoăn điều gì và vì sao một thông tin lại có thể tạo ra những phản ứng mạnh...

Nghị quyết 26 NQ/TW đặt du lịch vào bệ phóng phát triển lên tầm cao mới

Nghị quyết 26-NQ/TW đặt du lịch vào bệ phóng phát triển lên tầm cao mới

Nghị quyết 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới của Bộ Chính trị cùng với những Nghị quyết trụ cột khác đã tạo ra những cơ hội, xung lực mới cho du lịch phát triển… Đây là khẳng định của Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu trong cuộc phỏng vấn ngày 7/9 do Báo Công an nhân dân thực hiện.

Bảo vệ từ sớm, từ xa nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng

Bảo vệ từ sớm, từ xa nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng

Nghị quyết số 25-NQ/TW ra đời đã phản ánh sự thích ứng kịp thời, đổi mới tư duy trước những thay đổi của thời đại số, khi không gian mạng trở thành nguồn tài nguyên chiến lược, mang đến một không gian phát triển mới trong thời đại công nghệ số và AI đang làm thay đổi sâu sắc phương thức quản trị quốc gia.

Tăng “sức đề kháng số” trước chiêu trò thao túng thông tin

Tăng “sức đề kháng số” trước chiêu trò thao túng thông tin

Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị ngày 3/9/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Phải coi không gian mạng là địa bàn trọng yếu của công tác tư tưởng và là kênh lắng nghe Nhân dân. Phải phân biệt băn khoăn, phản biện, thông tin chưa đầy đủ với tin giả, xuyên tạc, thao túng có tổ chức; không quy chụp ý kiến khác biệt; không để thông tin giả mạo, độc hại, lệch chuẩn dẫn dắt”.

Ngăn chặn tội phạm từ sớm ngay khi hậu quả chưa xảy ra

Ngăn chặn tội phạm từ sớm ngay khi hậu quả chưa xảy ra

Mục đích của đề xuất mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của hành vi chuẩn bị phạm tội đối với 13 tội danh tại dự thảo Bộ luật Hình sự (BLHS) sửa đổi là nhằm ngăn chặn tội phạm từ sớm ngay từ khi hậu quả chưa xảy ra.

Từ tiếng trống khai trường đến một nền giáo dục mới

Từ tiếng trống khai trường đến một nền giáo dục mới

Sáng 5/9, tiếng trống khai trường vang lên cùng lúc trên cả nước, trong khung giờ thống nhất từ 7 giờ 30 đến 8 giờ 30, kết nối trực tiếp ba điểm cầu lớn Lào Cai, Gia Lai, An Giang cùng hàng chục điểm cầu tương tác khác. Hàng triệu học sinh, từ đồng bằng đến biên giới, hải đảo, cùng bước vào năm học mới trong một nghi thức chưa từng đồng bộ đến vậy. Ngày khai giảng, vì thế, không còn là sự kiện riêng của từng nhà trường mà đã trở thành một ngày hội chung của nền giáo dục quốc gia.