Cơ quan nào gây ra oan sai thì cơ quan đó chịu trách nhiệm bồi thường

Đó là quan điểm chung của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) khi thảo luận về dự án Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước (sửa đổi) tại phiên họp thứ 6, khai mạc sáng 9-1. Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân chủ trì phiên họp.

Mở đầu phiên thảo luận, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga nêu vấn đề, qua một số vụ việc oan sai, như vụ ông Nguyễn Thanh Chấn (Bắc Giang), Huỳnh Văn Nén (Bình Thuận) và sắp tới là vụ Hàn Đức Long (Bắc Giang), khó khăn, vướng mắc nhất trong giải quyết, bồi thường oan sai mà các cơ quan tiến hành tố tụng gặp phải là gì? 

Trả lời câu hỏi này, Chánh án TAND Tối cao Nguyễn Hòa Bình cho biết, qua các vụ bồi thường cho ông Nguyễn Thanh Chấn, ông Huỳnh Văn Nén và nhiều vụ khác nữa, cái khó là định lượng để xác định bồi thường. Còn vốn để bồi thường thì Bộ Tài chính sẵn sàng đáp ứng. 

“Tuy nhiên, nói về nguồn vốn cũng bị áp lực của dư luận xã hội cũng như trên diễn đàn Quốc hội, là tiền thuế của nhân dân đóng góp không phải là tiền để các cơ quan mang đi bồi thường cho sai phạm trong hoạt động tố tụng hình sự” - Chánh án TAND Tối cao nói.

Chánh án TAND Tối cao Nguyễn Hòa Bình phát biểu tại phiên họp.
Chánh án TAND Tối cao Nguyễn Hòa Bình phát biểu tại phiên họp.

Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển cho rằng, việc giải quyết bồi thường oan sai phải lấy tiền NSNN, đồng thời phải giải thích cho nhân dân hiểu chứ không nên lập quỹ hay rạch ròi khoản này chi cho việc này, khoản khác chi cho việc khác vì không phù hợp với Luật Ngân sách. 

“Không nên thành lập quỹ vì hiện chúng ta có quá nhiều quỹ rồi, cả nước chắc phải 80 quỹ, trong đó 50 quỹ đang hoạt động, mà quỹ thì cũng là ngân sách thôi” – Phó Chủ tịch Quốc hội nêu. 

Điều hành phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu khẳng định, đa số ý kiến nhất trí theo tinh thần của Ủy ban Pháp luật, cơ quan nhà nước làm oan sai thì nhà nước phải bồi thường và không nên lập quỹ. Tuy nhiên nên cân nhắc sửa đổi, bổ sung quy định của Luật Ngân sách để giao cho một cơ quan lập dự toán hằng năm về khoản này.

Cũng theo Chánh án TAND Tối cao Nguyễn Hòa Bình, vấn đề khó nữa trong giải quyết bồi thường oan sai là bên cạnh những khoản vận dụng rất dễ, như chi phí, tính trên thu nhập tối thiểu của người dân nhân với những ngày bị tù oan thì có những khoản rất lớn nhưng lại hoàn toàn mang tính định tính, không thể định lượng được, ví dụ như tổn hại về danh dự, sức khỏe, tinh thần gần như chỉ mang tính ước lệ…

Chánh án TAND Tối cao lo ngại, nếu không quy định cụ thể thì rất khó cho các cơ quan trong việc giải quyết bồi thường oan sai. Ví dụ như vụ ông Nguyễn Thanh Chấn, khi tiến hành kiểm điểm lại thì tất các cơ quan liên quan nói việc vận dụng bồi thường cho ông Chấn không đúng, dẫn đến khoản bồi thường quá cao (7,2 tỷ đồng - PV). Việc này tạo ra chuẩn mực, các trường hợp bồi thường sau người yêu cầu bồi thường sẽ cho rằng 10 năm tù oan phải bồi thường thế này, 12 năm phải thế kia, 17 năm là mức này… 

“Hiện chúng tôi đang chỉ đạo TAND tỉnh Bình Thuận bồi thường oan sai cho ông Huỳnh Văn Nén. Nếu theo đúng khung quy định của Bộ Tài chính thì mức bồi thường cho ông Nén là rất hạn chế và nó chênh lệch khá cao so với ông Chấn, mặc dù ông Chấn tù oan 10 năm, còn ông Nén là 17 năm” - Chánh án TAND Tối cao Nguyễn Hòa Bình cho biết.

Cho ý kiến về vấn đề này, Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển khẳng định, tất cả những gì gây thiệt hại cho người dân, làm oan sai thì phải bồi thường. Tuy nhiên, việc bồi thường nên lượng hoá ra và không nên tuyệt đối. 

“Ví dụ, anh tạm giam người ta, bỏ tù người ta ảnh hưởng thu nhập thì bồi thường theo thu nhập. Nếu người ta đi làm có lương thì phải lấy lương cơ sở tính. Đối với việc bồi thường về tinh thần, loại án nặng làm người ta hoảng loạn thì mức khác, nhẹ hơn thì mức khác, phải bằng lương cơ sở nhân lên số ngày người ta bị giam…”. 

Đối với câu hỏi cơ quan nào bồi thường, Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển đồng ý với ý kiến của Chánh án TAND Tối cao Nguyễn Hoà Bình, là cấp nào ra quyết định sai thì phải xin lỗi, bồi thường.

Kết lại phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu thống nhất, cơ quan nào gây ra oan sai thì cơ quan đó chịu trách nhiệm bồi thường. “Nếu các cơ quan tiến hành tố tụng có sự liên đới, theo cả một quy trình thì phải xác định từng khâu một trong quy trình tố tụng, tuy nhiên trên cơ sở cơ quan nào ra quyết định oan sai sau cùng thì phải có trách nhiệm xin lỗi và bồi thường cho dân. Còn việc xác định trách nhiệm cụ thể và bồi hoàn thì tính sau” – Phó Chủ tịch Quốc hội nói.

Quỳnh Vinh

Các tin khác

TP Hồ Chí Minh đẩy mạnh chuyển đổi số chống tham nhũng, tiêu cực

TP Hồ Chí Minh đẩy mạnh chuyển đổi số chống tham nhũng, tiêu cực

Đẩy mạnh số hóa hồ sơ, công khai dữ liệu quy hoạch, đất đai, xây dựng; tăng cường giải quyết công việc trên môi trường điện tử có khả năng giám sát, lưu vết toàn bộ quy trình là những giải pháp TP Hồ Chí Minh đang triển khai nhằm nâng cao hiệu quả phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn mới.

Tăng cường nguồn lực cho công tác xây dựng pháp luật

Tăng cường nguồn lực cho công tác xây dựng pháp luật

Quỹ hỗ trợ xây dựng chính sách, pháp luật là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, có tư cách pháp nhân, trực thuộc Bộ Tư pháp, hoạt động không vì mục đích lợi nhuận. Quỹ huy động, tiếp nhận và quản lý các nguồn lực hợp pháp nhằm hỗ trợ hoạt động nghiên cứu, xây dựng chính sách, pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật.

Sửa đổi luật đáp ứng yêu cầu đổi mới, đảm bảo hiệu quả thực thi pháp luật

Thiết lập khuôn khổ pháp lý toàn diện về xử lý vi phạm hành chính

Bộ Công an đã hoàn thành dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) để lấy ý kiến góp ý của nhân dân. Nhiều quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính được Bộ Công an đề xuất nhằm thiết lập khuôn khổ pháp lý toàn diện, hiện đại, phù hợp với yêu cầu cải cách tổ chức bộ máy nhà nước, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số.

Sự tử tế của người cầm bút vẫn là những giá trị bất biến

Sự tử tế của người cầm bút vẫn là những giá trị bất biến

Theo nhà báo Hồ Quang Lợi, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam, hiện là Phó Chủ tịch Hội Truyền thông số, dù công nghệ có xoay vần, phát triển đến đâu, sự tử tế của người cầm bút vẫn là những giá trị bất biến để báo chí khẳng định vị thế trước "cơn lốc" mạng xã hội.

Báo chí cách mạng trước thử thách an ninh thông tin trong thời đại số

Báo chí cách mạng trước thử thách an ninh thông tin trong thời đại số

Nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026), bài viết “Báo chí cách mạng Việt Nam trong thời đại số” của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ là lời nhắn gửi sâu sắc tới đội ngũ những người làm báo, mà còn đặt ra một yêu cầu có ý nghĩa chiến lược: báo chí cách mạng phải giữ vững sự thật, kiến tạo niềm tin, làm chủ công nghệ, góp phần bảo vệ an ninh thông tin, an ninh tư tưởng và trật tự, an toàn xã hội trong kỷ nguyên số.

Nâng cao hiệu quả trong phòng, chống tội phạm xâm phạm sở hữu

Nâng cao hiệu quả trong phòng, chống tội phạm xâm phạm sở hữu

Trong bối cảnh tội phạm xâm phạm sở hữu còn diễn biến phức tạp, việc tiếp tục hoàn thiện pháp luật hình sự và nâng cao hiệu quả áp dụng Bộ luật Hình sự là yêu cầu cấp thiết. Từ đó, góp phần bảo vệ quyền sở hữu hợp pháp của công dân, giữ vững an ninh, trật tự và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Ngăn chặn hiệu quả tội phạm trong lĩnh vực kinh tế

Ngăn chặn hiệu quả tội phạm trong lĩnh vực kinh tế

Thực tiễn đấu tranh với tội phạm trong lĩnh vực kinh tế cho thấy việc sửa đổi, bổ sung Bộ luật Hình sự và các văn bản hướng dẫn thi hành là yêu cầu cấp thiết nhằm đáp ứng yêu cầu phòng, chống tội phạm trong tình hình mới. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả ngăn chặn các loại tội phạm ẩn danh, tội phạm tài chính, công nghệ cao và tội phạm do pháp nhân thương mại thực hiện.

Tài khoản mạng xã hội " Ôn thi cùng Linhteacher 99" thu hút nhiều học sinh

Kỳ cuối: Phát huy sức mạnh cộng đồng mạng

Với tỷ lệ trên 70% dân số sử dụng Internet, khoảng 80 triệu tài khoản mạng xã hội, sức mạnh của cộng đồng mạng ngày càng được minh chứng rõ nét. Phát huy được sức mạnh của cộng đồng mạng, chính là phát huy được sức mạnh toàn dân trên môi trường số, tạo nên "lá chắn mềm", có ý nghĩa đối với nhiệm vụ đảm bảo trật tự an toàn xã hội; phòng ngừa, đấu tranh với các nguy cơ đe dọa an ninh quốc gia.

Gian hàng 0 đồng của Công an xã Trung Thành, tỉnh Thanh Hóa .

Xây dựng môi trường an toàn trên không gian số

Không gian mạng ngày nay là một mặt trận phức hợp đặc biệt quan trọng, nơi hình thành, tác động trực tiếp đến nhận thức, cảm xúc và niềm tin xã hội. Xây dựng môi trường an toàn trên không gian mạng nhằm cụ thể hóa nhận thức, hành động trong việc đảm bảo an ninh toàn diện, đặt an ninh xuyên suốt mọi lĩnh vực phát triển của đất nước. 

Tạo cơ chế đặc thù để xử lý nhà đất dôi dư

Tạo cơ chế đặc thù để xử lý nhà đất dôi dư

Trong khi chủ trương thực hành tiết kiệm chống lãng phí đang được thực hiện triệt để, thì bài toán giải quyết nhà đất dôi dư sau sáp nhập tiếp tục được đặt ra riết róng, với một cơ chế đặc thù để đẩy nhanh tiến độ xử lý.

Chủ động ngăn chặn gian lận bằng AI trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT

Chủ động ngăn chặn gian lận bằng AI trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT

Năm 2026 là năm đầu tiên Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông (THPT) được tổ chức sau khi sáp nhập tỉnh, thành. Đặc biệt, kỳ thi năm nay có hơn 1,2 triệu thí sinh trên toàn quốc đăng ký dự thi, tăng hơn 61.000 em so với năm 2025 và là kỳ thi có số lượng thí sinh dự thi cao kỷ lục.

Tinh thần ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước: Kim chỉ nam cho khát vọng vươn mình

Tinh thần ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước: Kim chỉ nam cho khát vọng vươn mình

Ngày 5/6/1911, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành bước chân lên con tàu Amiral Latouche Tréville tại Bến cảng Nhà Rồng, bắt đầu cuộc hành trình vạn dặm tìm đường cứu nước. Quyết định ấy không chỉ thay đổi số phận của một con người, mà còn xoay chuyển toàn bộ bánh xe lịch sử của một dân tộc.

Tháo gỡ các điểm nghẽn để khoa học cơ bản phát triển

Tháo gỡ các điểm nghẽn để khoa học cơ bản phát triển

Để tháo gỡ các điểm nghẽn, trước hết cần đổi mới mạnh mẽ cơ chế đầu tư và quản trị khoa học theo hướng trao quyền tự chủ cao hơn cho các cơ sở nghiên cứu và nhà khoa học. Cùng với đó, cần xây dựng chiến lược quốc gia dài hạn về phát triển khoa học cơ bản, tập trung vào các lĩnh vực nền tảng có ý nghĩa chiến lược.

Đầu tư công gặp khó vì thiếu vật liệu xây dựng

Đầu tư công gặp khó vì thiếu vật liệu xây dựng

Nguồn cung vật liệu xây dựng chưa đáp ứng kịp nhu cầu gia tăng nhanh trong giai đoạn đẩy mạnh đầu tư công, cùng với giá nguyên vật liệu tăng cao so với dự toán được duyệt là nguyên nhân khiến công tác giải ngân kế hoạch đầu tư công gặp khó.