Có phải nhà văn Hemingway chết vì hoang tưởng?

Khi đại văn hào Mỹ - Ernest Hemingway quyên sinh vào năm 1961, cả thế giới "sốc nặng"! Suốt hàng thập kỷ đã có khá nhiều giả thuyết xoay quanh những lý do thực sự phía sau việc này.

Một số người cho rằng nhà văn lâm vào túng bấn tiền bạc, số người khác lại nói rằng ông gặp trắc trở về hôn nhân, và cũng có những ý kiến bóng gió cho rằng ông có thể đã mắc bệnh ung thư.

Vào năm 2011, ông Aaron Edward Hotchner, người viết tiểu sử của nhà văn và cũng là bạn tri kỷ của Hemingway đã đưa ra lời giải thích nghe có vẻ khả thi nhất cho đến thời điểm này.

Theo ông Hotchner, văn hào Hemingway đã đối mặt với 2 thử thách lớn lúc cuối đời. Đầu tiên là có lời bàn ra tán vào rằng những năm tháng huy hoàng trong sự nghiệp văn chương của Hemingway đang sắp biến mất, và văn hào sẽ khó mà có thể "sản sinh" ra những tác phẩm văn học lừng lẫy như "Chuông nguyện hồn ai" ("For Whom The Bell Tolls") hoặc "Mặt trời vẫn mọc" ("The Sun Also Rises").

Nhà văn Ernest Hemingway tại ngôi nhà của ông. Ảnh: Liquor.com.
Nhà văn Ernest Hemingway tại ngôi nhà của ông. Ảnh: Liquor.com.

Hemingway từng có lúc thừa nhận với ông Hotchner rằng "tôi không thể hoàn thành sứ mạng cuối cùng với tư cách một nhà văn", Hemingway cũng không quan tâm đến khái niệm "hưu trí", văn hào cho rằng hưu trí là "vô bổ" đối với một nhà văn.

Thử thách thứ hai đã khiến Hemingway đi đến quyết định tước đoạt mạng sống mình, chính là ông luôn lo sợ bị FBI truy đuổi. Ông Hotchner nhớ lại có những lần do hoang tưởng bị FBI mò đến, nên Hemingway đã xách súng bắn vu vơ trong những năm cuối đời lúc ông sống ở khu resort biệt lập ở Ketchum (tiểu bang Idaho, Mỹ).

Ngay từ đầu năm 1959, dường như Hemingway luôn sống trong tâm trạng phập phồng lo lắng bởi ám ảnh rằng ông bị Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI) bám đuôi dựa trên căn cứ có ai đó đã làm hỏng ngôi nhà và xe hơi của nhà văn.

Trong lần trả lời phỏng vấn trên tờ The New York Times, ông Hotchner nhớ lại tình huống oái oăm khi ông đến thăm Hemingway ở Idaho cùng với Forrest "Duke" MacMullen (người bạn đi săn cũ của Hemingway). Đó là tháng 11 năm 1959, và ba người lên kế hoạch đi săn gà lôi. Lúc 2 người đến nhà Hemingway, họ thấy bộ dạng của "một lão già động rồ" kiểu như "bị ma ám" ở đó.

"Lão già điên" (Hemingway) có vẻ tức khí chửi đổng: "Chúng (ám chỉ FBI) nghe lén mọi thứ. Chưa hết, trong bữa ăn tối chung với hai vợ chồng nhà văn Hemingway, khi gần ăn xong thì văn hào nháy mắt bảo hai người bạn nhanh chóng đi sớm vì theo ông có 2 gã lạ hoắc đang ngồi ở bàn gần đó, họ là điệp viên liên bang".

Tình hình khi đó rất căng thẳng và ảm đạm. Một tháng sau đó, văn hào Hemingway phải đi điều trị tâm thần tại Bệnh viện St.Mary's ở Rochester (thuộc tiểu bang Minnesota), nhà văn phải dùng tên giả để tránh sự chú ý của công luận. Ở St.Mary's, Hemingway đã trải qua 11 lần áp dụng liệu pháp điều trị sốc điện, thời đó nền y học tin rằng liệu pháp sốc điện có thể giúp chữa lành các bệnh nhân tâm thần. Dĩ nhiên điều trị như thế chỉ khiến cho bệnh tình trở nặng thêm.

Không đầy 2 năm sau đó, Hemingway đã kê khẩu súng vào đầu để kết thúc cuộc đời tươi đẹp nhưng bên trong lại chứa đầy sự hỗn loạn. Nhưng sau rốt đó có phải trọn vẹn mọi lý thuyết âm mưu phát xuất từ trí tưởng tượng của một nhà văn cao tuổi không? Liệu FBI có từng theo dõi Hemingway?

Hồi tháng Giêng năm 1983, một giáo sư tiếng Anh tại Đại học Colorado, ông Jeffrey Meyers, đã sử dụng Đạo luật tự do thông tin (FIA) để lấy được một tệp tài liệu dày 124 trang do FBI lưu giữ. GS Jeffrey Meyers đã khám phá một số điều về quá khứ của văn hào Hemingway rằng nhà văn đã giữ kín những bí mật ngay cả đối với các bạn bè thân thiết của mình. Là một người chống phát xít, trong thời kỳ Chiến tranh thế giới lần thứ II Hemingway đã thành lập một đơn vị tình báo nghiệp dư mà nhà văn gọi nó là "Nhà máy The Crook" với một mạng lưới các điệp viên trung thành với Hemingway, họ làm việc suốt ngày đêm, che giấu hành tung và mục tiêu và ngăn ngừa những kiều dân Tây Ban Nha thực hiện những ý đồ xa hơn.

Tham gia vào tổ chức tình báo này và đổi lại văn hào Hemingway nhận được mức lương hàng tháng là 1.000 USD và một số lượng lớn xăng (xăng dầu là mặt hàng khá khan hiếm vào thời chiến). Tuy nhiên, trong khi đại sứ quán Mỹ ở Cuba đang ủng hộ mạnh mẽ cho Hemingway vì những đóng góp của ông cho cuộc đấu tranh; thì một số nhân vật cốt cán trong FBI lại xem Hemingway là một thành phần thân cộng sản và vì thế đã bí mật lấy các báo cáo của nhà văn.

Vả lại, trong khoảng thời gian đó, Hemingway cũng bắt đầu phát triển chứng ác cảm đối với giới chức FBI (họ được giao nhiệm vụ giám sát các hoạt động của ông) khi văn hào gọi FBI là "Lực lượng kỵ binh sắt của Franco" và "hạng Đức Quốc xã tầm thường". Sau khi Hemingway báo cáo về việc đã nhìn thấy tàu ngầm kẻ địch ở vùng biển Cuba, thì thông tin này lại không thể được xác nhận bởi các kênh chính thức, hoạt động tình báo của nhà văn bị đình chỉ, còn FBI tăng cường theo dõi Hemingway cùng những liên lạc của nhà văn với các cựu thành viên đảng Cộng hòa Tây Ban Nha.

Ngay cả J. Edgar Hoover (ông trùm FBI khi đó) cũng rất quan tâm đến nơi ở của Hemingway và tìm cách nhận diện nơi nào nhà văn hay ở trong suốt thời kỳ Chiến tranh thế giới thứ II. Vì thế, các tập tài liệu về Hemingway đã được FBI giữ kín lúc nhà văn còn sống, và công bố ngày hôm nay cho công chúng xem. Có sự làm chứng cho rằng điện thoại của Hemingway bị nghe lén, còn các thông tin trong điện thoại đã bị giám sát. Bằng chứng chỉ ra rằng ngay cả điện thoại tại bệnh viện St. Mary's cũng bị FBI giám sát nốt.

Nguyễn Thanh Hải (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.