Có hiện tượng phê bình thì ít, tâng bốc nhau lên thì nhiều

LTS: Trong các Nghị quyết Trung ương của Đảng, phê bình và tự phê bình luôn là một trong những nội dung được Đảng ta đặc biệt quan tâm. Để thực hiện việc phê bình và tự phê bình có hiệu quả, theo ông Phạm Thế Duyệt, nguyên Ủy viên Thường trực Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam nhấn mạnh, vai trò của người đứng đầu, của cấp trên sẽ có tác động rất lớn đối với bên dưới, trên làm tốt sẽ là tấm gương cho cấp dưới.

PV: Phê bình và tự phê bình được Đảng ta nhận định là một trong những biện pháp quan trọng ngăn chặn suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống. Ông có liên hệ gì giữa việc phê bình và tự phê bình hiện nay với những biểu hiện tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống mà Đảng ta chỉ ra?

Ông Phạm Thế Duyệt: Nếu nói phê bình và tự phê bình trong từng cấp ủy, từng Đảng bộ thì hiện nay, nói chung vẫn còn yếu chứ chưa thể nói là mạnh. Nếu so với trước kia, công tác phê và tự phê có khá hơn, nhưng vẫn chưa tạo được phong trào chung, chưa tạo được hoạt động, hành động chung thì chưa thể nói sự phê bình và tự phê bình đã làm tốt.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn phê bình và tự phê bình là thứ vũ khí sắc bén nhất giúp Đảng ta ngày càng thêm mạnh, ngày càng phát triển, càng nâng cao hơn nữa năng lực và sức chiến đấu của Đảng. Vì thế, để thực hiện phê bình và tự phê bình, mỗi đảng viên hàng ngày phải soi gương, tự phê bình, tự liên hệ với công việc của mình.

Đối chiếu với công việc trong xã hội, đương nhiên không thể tránh được hết những khuyết điểm, yếu kém nhưng sự lãnh đạo, sự phê bình tự phê bình, làm rõ trách nhiệm của những người có trách nhiệm, các cấp có trách nhiệm hiện nay, riêng tôi cho rằng là yếu.

Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII cũng đã nhấn mạnh việc tự phê bình và phê bình nhiều nơi mang tính hình thức, vẫn còn tình trạng nể nang, né tránh, ngại va chạm, một số cán bộ, đảng viên thiếu tự giác nhận khuyết điểm và trách nhiệm của mình trong công việc được giao. Việc phân định thẩm quyền, trách nhiệm, mối quan hệ công tác của người đứng đầu với tập thể cấp ủy, lãnh đạo cơ quan, đơn vị chưa rõ ràng.

PV: Việc phê và tự phê một cách hình thức, thậm chí “phê bình khen ngợi” nó đã trở thành bệnh cố hữu trong nhiều cơ quan, đơn vị hiện nay. Vậy theo ông có giải pháp nào để phá vỡ sự cố hữu này?

Ông Phạm Thế Duyệt: Vấn đề này thuộc về tư tưởng, đạo đức, lối sống. Bác Hồ thường nói cán bộ phải có đức và tài, có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó, nhưng có tài mà không có đức thì không thể làm được việc gì. Sự xuống cấp về đạo đức và lối sống là biểu hiện quan trọng nhất dẫn đến sự tha hóa. Cái đó là gốc của vấn đề. Tư lợi, cục bộ, coi trọng địa vị cá nhân, đề cao cá nhân, hãnh diện hão huyền nó cũng từ sự tha hóa phẩm chất đạo đức của người cách mạng.

Nếu không biết khắc phục những khuyết điểm thì rất dễ xảy ra việc phê bình thì ít, tâng bốc nhau lên để có mình trong đó thì nhiều.

Những biểu hiện này rõ ràng giờ đây không ít nơi đã xảy ra. Nhìn vào địa phương nào, Bộ, ngành nào cũng có vấn đề, điều đó khó thể nói chúng ta đã làm tốt việc phê và tự phê. Các vụ việc xảy ra vừa qua như ở Yên Bái, Hà Tĩnh, Hậu Giang… nếu so với trước kia tôi cho rằng đây đang là điều không bình thường, đáng phải suy nghĩ. Những tình trạng này nếu không làm tốt thì các thế lực chống đối, các phần tử xấu sẽ lợi dụng kích động là rất bất lợi.

Thực hiện việc phê bình và tự phê bình, mỗi cán bộ, đảng viên hãy tự soi mình vào cuộc sống của trên 90 triệu dân, tự soi mình vào hoàn cảnh của đất nước, tự soi vào việc làm của mình hàng ngày, thẳng thắn tự nhận ra khuyết điểm của mình, tự thấy mình là người lãnh đạo, là người đảng viên thì phải sống thế nào cho đúng mực, thực hiện những lời thề trước Đảng, trước dân.

PV: Trong mỗi cuộc họp, vai trò của người đứng đầu là rất quan trọng, họ là người cầm cân nảy mực cho một cuộc phê và tự phê bình của cán bộ, đảng viên. Với tình trạng phê và tự phê bình như hiện nay, vai trò của người đứng đầu chưa được thể hiện tốt, thưa ông?

Ông Phạm Thế Duyệt: Tôi cho rằng hiện nay là như vậy. Vai trò của người đứng đầu, của cấp trên sẽ có tác động rất lớn đối với bên dưới, trên làm tốt sẽ là tấm gương cho dưới.

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nhấn mạnh "mục đích phê bình cốt để giúp nhau sửa chữa, giúp nhau tiến bộ. Cốt đoàn kết và thống nhất nội bộ. Vì vậy phê bình mình cũng như phê bình người phải vạch rõ cả ưu điểm và khuyết điểm. Phê bình việc làm chứ không phải phê bình người".

Ở thời kỳ chúng tôi, cũng có những lúc phải đấu tranh nội bộ rất thẳng thắn nhưng mình vẫn giữ trọn nghĩa, trọn tình chứ không phải vì đấu tranh dẫn đến những hiểu lầm, đối xử với nhau mang tính cá nhân.

PV: Thưa ông, trong tình hình hiện nay, việc phê và tự phê có ý nghĩa quan trọng như thế nào trong việc đánh giá, sử dụng cán bộ?

Ông Phạm Thế Duyệt: Phê bình và tự phê bình là vấn đề rất quan trọng. Làm tốt được công tác phê và tự phê thì mới nhận diện rõ biểu hiện suy thoái tư tưởng đạo đức, biểu hiện lợi ích nhóm hay tham nhũng. Cũng làm tốt công tác này mới thấy được ai là người giành quyền hành cho cá nhân, gia đình, vợ con, ai là người có mối quan hệ gần gũi dân hay chỉ theo kiểu hình thức hành chính…

Trong phê bình và tự phê bình, phải kiên định, thẳng thắn thì mới làm rõ được những đúng sai. Cán bộ, đảng viên phải chỉ rõ cho nhau biết những khuyết điểm của mình, có như thế mới có thể khắc phục được bản thân.

PV: Xin trân trọng cảm ơn ông.

Hòa An (Thực hiện)

Các tin khác

Giữ niềm tin vào đội ngũ thầy thuốc

Giữ niềm tin vào đội ngũ thầy thuốc

Những vụ án xảy ra trong lĩnh vực y tế thời gian qua đặt ra một câu hỏi khó, nhưng không thể né tránh: vì sao những lớp kiểm soát được thiết kế để ngăn ngừa sai phạm lại có thể bị xuyên qua?

Nhà cao tầng mọc theo tuyến Metro số 1 Bến Thành-Suối Tiên.

Kỳ 1: "Mở khóa" không gian bầu trời và lòng đất

Trong quá trình mở rộng không gian phát triển, TP Hồ Chí Minh đang chuyển từ tư duy khai thác quỹ đất theo chiều ngang sang tổ chức lại cả không gian trên mặt đất và dưới lòng đất. Với cơ chế TOD gắn phát triển đô thị với giao thông công cộng, cùng chính sách quản lý, khai thác không gian ngầm, thành phố đang từng bước mở thêm dư địa cho hạ tầng, giao thông và các hoạt động kinh tế.

Hãy xây dựng “lá chắn số” cho chính mình

Hãy xây dựng “lá chắn số” cho chính mình

Để tránh bị sập... "bẫy lừa", các chuyên gia khuyến cáo nên vận dụng nguyên tắc: “Dừng - Kiểm tra - Xác minh”. Cụ thể, "Dừng" là dừng lại trước những yêu cầu bất thường; "Kiểm tra" là kiểm tra thông tin, người liên hệ và đường link; "Xác minh" là xác minh qua kênh chính thức trước khi cung cấp dữ liệu hoặc chuyển tiền. Cùng với đó, phải thực hiện tốt nguyên tắc “Ba không - Ba có”,...

Trách nhiệm của lực lượng Công an nhân dân đối với công tác tư tưởng trong bối cảnh mới

Trách nhiệm của lực lượng Công an nhân dân đối với công tác tư tưởng trong bối cảnh mới

Triển khai đồng bộ, quyết liệt các định hướng chiến lược mới về công tác tư tưởng không chỉ là nhiệm vụ cấp bách trước mắt, mà còn là đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng nhằm củng cố vững chắc nền tảng chính trị - tư tưởng trong toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và lực lượng Công an nhân dân.

Giải bài toán "nợ hạ tầng" mà mỗi mùa mưa đến lại canh cánh nỗi lo

Giải bài toán "nợ hạ tầng" mà mỗi mùa mưa đến lại canh cánh nỗi lo

Mưa là chuyện của trời. Ngập là chuyện của người. Đó là điều đầu tiên cần được nói thẳng khi Hà Nội và nhiều tỉnh phía Bắc, Bắc Trung Bộ vừa trải qua những ngày mưa lớn liên tiếp từ 14 đến 17/9: có điểm đo vượt 250 mm, nước sông Bùi tại Yên Duyệt vượt báo động ba, một số đoạn đê thấp bị tràn, hàng trăm cán bộ, chiến sĩ và người dân đắp đê trong đêm, hàng chục nghìn hộ dân ngoại thành bị ảnh hưởng, trường học phải nghỉ hoặc chuyển sang học trực tuyến. Trong nội đô, những tuyến phố quen tên lại ngập đúng vào giờ đi làm.

Kỳ 1: Pháp lý mở lối cho người dám nghĩ, dám làm

Kỳ 1: Pháp lý mở lối cho người dám nghĩ, dám làm

Sự ra đời của Nghị quyết số 37/2026/QH16 ngày 24/8/2026 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số (Nghị quyết số 37/2026/QH16) được ví như một “luồng sinh khí mới” giải tỏa áp lực tâm lý nặng nề cho đội ngũ cán bộ, công chức và các doanh nghiệp công nghệ.

Hoàn thiện pháp luật hình sự về pháp nhân thương mại phù hợp yêu cầu thực tiễn

Hoàn thiện pháp luật hình sự về pháp nhân thương mại phù hợp yêu cầu thực tiễn

Việc ghi nhận trách nhiệm hình sự (TNHS) của pháp nhân thương mại (PNTM) trong Bộ luật Hình sự (BLHS) năm 2015 là bước phát triển quan trọng của pháp luật hình sự Việt Nam. Tuy nhiên, các quy định hiện hành chưa làm rõ bản chất lỗi của pháp nhân, cơ chế quy kết hành vi của cá nhân cho pháp nhân và mối quan hệ giữa trách nhiệm của hai chủ thể.

Đà Nẵng siết trekking tự phát, giữ Sơn Trà an toàn

Đà Nẵng siết trekking tự phát, giữ Sơn Trà an toàn

Bán đảo Sơn Trà càng hấp dẫn du khách bởi vẻ đẹp nguyên sơ, hệ sinh thái đặc biệt với núi rừng, biển cả và những đàn voọc chà vá chân nâu quý hiếm, thì yêu cầu bảo vệ nơi đây càng trở nên cấp thiết. Thời gian qua, các tour trekking, du lịch sinh thái, quan sát động vật hoang dã tự phát đã kéo theo nhiều vụ lạc đường, tai nạn, mất tích, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ tác động đến rừng đặc dụng. Đà Nẵng đang siết chặt quản lý, nhưng phía sau câu chuyện “cấm” còn là bài toán lớn hơn: Bảo đảm an toàn cho du khách, bảo vệ hệ sinh thái và tổ chức thế nào để nhu cầu khám phá thiên nhiên được đáp ứng một cách có trách nhiệm.

Tháo gỡ điểm nghẽn, làm sạch mã số thuế

Tháo gỡ điểm nghẽn, làm sạch mã số thuế

Chiến dịch làm sạch mã số thuế giúp sàng lọc rủi ro, ngăn chặn việc lợi dụng doanh nghiệp (DN) “ảo”, DN “ma” để trốn thuế, làm sạch môi trường kinh doanh, chống thất thu ngân sách.

Từ quản lý thông tin đến dẫn dắt nhận thức xã hội

Từ quản lý thông tin đến dẫn dắt nhận thức xã hội

Dẫn dắt nhận thức không có nghĩa là áp đặt nhận thức. Muốn định hướng hiệu quả, trước hết phải hiểu xã hội đang quan tâm điều gì, băn khoăn điều gì và vì sao một thông tin lại có thể tạo ra những phản ứng mạnh...

Nghị quyết 26 NQ/TW đặt du lịch vào bệ phóng phát triển lên tầm cao mới

Nghị quyết 26-NQ/TW đặt du lịch vào bệ phóng phát triển lên tầm cao mới

Nghị quyết 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới của Bộ Chính trị cùng với những Nghị quyết trụ cột khác đã tạo ra những cơ hội, xung lực mới cho du lịch phát triển… Đây là khẳng định của Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu trong cuộc phỏng vấn ngày 7/9 do Báo Công an nhân dân thực hiện.

Bảo vệ từ sớm, từ xa nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng

Bảo vệ từ sớm, từ xa nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng

Nghị quyết số 25-NQ/TW ra đời đã phản ánh sự thích ứng kịp thời, đổi mới tư duy trước những thay đổi của thời đại số, khi không gian mạng trở thành nguồn tài nguyên chiến lược, mang đến một không gian phát triển mới trong thời đại công nghệ số và AI đang làm thay đổi sâu sắc phương thức quản trị quốc gia.

Tăng “sức đề kháng số” trước chiêu trò thao túng thông tin

Tăng “sức đề kháng số” trước chiêu trò thao túng thông tin

Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị ngày 3/9/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Phải coi không gian mạng là địa bàn trọng yếu của công tác tư tưởng và là kênh lắng nghe Nhân dân. Phải phân biệt băn khoăn, phản biện, thông tin chưa đầy đủ với tin giả, xuyên tạc, thao túng có tổ chức; không quy chụp ý kiến khác biệt; không để thông tin giả mạo, độc hại, lệch chuẩn dẫn dắt”.

Ngăn chặn tội phạm từ sớm ngay khi hậu quả chưa xảy ra

Ngăn chặn tội phạm từ sớm ngay khi hậu quả chưa xảy ra

Mục đích của đề xuất mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của hành vi chuẩn bị phạm tội đối với 13 tội danh tại dự thảo Bộ luật Hình sự (BLHS) sửa đổi là nhằm ngăn chặn tội phạm từ sớm ngay từ khi hậu quả chưa xảy ra.

Từ tiếng trống khai trường đến một nền giáo dục mới

Từ tiếng trống khai trường đến một nền giáo dục mới

Sáng 5/9, tiếng trống khai trường vang lên cùng lúc trên cả nước, trong khung giờ thống nhất từ 7 giờ 30 đến 8 giờ 30, kết nối trực tiếp ba điểm cầu lớn Lào Cai, Gia Lai, An Giang cùng hàng chục điểm cầu tương tác khác. Hàng triệu học sinh, từ đồng bằng đến biên giới, hải đảo, cùng bước vào năm học mới trong một nghi thức chưa từng đồng bộ đến vậy. Ngày khai giảng, vì thế, không còn là sự kiện riêng của từng nhà trường mà đã trở thành một ngày hội chung của nền giáo dục quốc gia.