CIA hoạt động trên đất Mỹ như thế nào?

Vì nhiệm vụ đảm bảo an ninh trong phạm vi lãnh thổ Mỹ thuộc về FBI, về mặt lý thuyết CIA không có lực lượng thực thi pháp luật trong nước mà chủ yếu tập trung vào hoạt động thu thập thông tin tình báo ở nước ngoài và bị giới hạn việc thu thập thông tin tình báo bên trong nước. Tuy nhiên hoạt động của CIA bên trong lãnh thổ Mỹ trên thực tế cũng vẫn rất sôi động.

Phạm vi hoạt động rộng lớn

Các hoạt động công khai của CIA trên lãnh thổ Mỹ bao trùm một phạm vi rộng lớn. Thông qua 40 chi nhánh văn phòng đặt rải rác ở khắp nước Mỹ, CIA công khai giữ liên lạc với các công ty ở địa phương, các tổ chức học thuật và các cá nhân nổi bật hoạt động trong các lĩnh vực có yếu tố nước ngoài. CIA cũng đồng thời làm nhiệm vụ bảo mật các thông tin dễ thu hút sự chú ý của những đối tượng này trong các hoạt động thông thường của họ: Báo cáo từ các chi nhánh nước ngoài, hội nghị quốc tế, khảo sát du lịch…

Văn phòng CIA tại các địa phương luôn yêu cầu các cơ quan chính phủ cung cấp thông tin thường xuyên, họ cũng thường xuyên nhận được yêu cầu hỗ trợ các thông tin tình báo chuyên biệt, những yêu cầu này sẽ được chính xác hóa thông qua những câu hỏi bổ sung mà văn phòng CIA sẽ đặt ra cho đối tác Mỹ đó. Còn khi họ nhận được các thông tin tố cáo các công dân Mỹ có dính líu đến hoạt động gián điệp hay buôn lậu ma túy, về nguyên tắc, những thông tin ấy sẽ được CIA chuyển cho FBI.

Những mối liên hệ này hoàn toàn là công khai, mọi thông tin được cung cấp cho CIA dạng này đều không được thanh toán dưới bất kỳ hình thức nào. Những người Mỹ tình nguyện cung cấp thông tin cho các văn phòng CIA tại các địa phương đều không phải là gián điệp theo bất kỳ định nghĩa nào của từ này.

Mặt khác, mối liên hệ của các công dân hay các thực thể Mỹ, những người hỗ trợ cho các hoạt động của các đặc vụ CIA thuộc Ban Hỗ trợ Hoạt động hoặc ban Tình báo thì ngược lại, hoàn toàn là bí mật và những nội dung của chúng, thuộc loại tối mật.

Người ta đã bố trí để cả hai ban điều hành các hoạt động cả công khai lẫn bí mật, ở chung trong trụ sở khổng lồ của CIA ở Langley, Virginia. Quyết định này là một sai lầm đáng tiếc. Trong tâm trí mọi người, CIA luôn luôn là một cơ quan tình báo bí ẩn hàng đầu của thế giới Phương Tây, vậy mà giờ đây hàng ngày người ta dễ dàng theo dõi được hàng ngàn chiếc xe cá nhân, hàng chục chuyến xe buýt ra vào trụ sở này.

Các điệp viên của các quốc gia đối địch chỉ cần chụp tất cả các biển số xe ra vào ở đây rồi sau đó xác định danh tính chủ sở hữu của nó, bằng một vài thao tác nghiệp vụ đơn giản, họ sẽ có danh sách đầy đủ các điệp viên CIA làm việc tại đại bản doanh.

Các ban Tình báo và Khoa học - Kỹ thuật của CIA duy trì mối quan hệ  chặt chẽ với cộng đồng học thuật và khoa học. Mục đích là giúp các nhà nghiên cứu và các chuyên gia phân tích của chính phủ luôn được cập nhật thông tin về những nghiên cứu tư nhân, để sử dụng được những  chuyên gia hàng đầu trong các lĩnh vực chuyên môn làm tư vấn cho mình.

Ban Hỗ trợ Hoạt động chịu trách nhiệm hỗ trợ cả các bộ phận hoạt động công khai và bí mật của cơ quan CIA.

Bộ phận Nhân sự duy trì liên lạc với các nhân viên đang học tập ở nhiều cơ sở đào tạo và thường cử đại diện của mình đến cơ sở đào tạo  để phỏng vấn các ứng viên tiềm năng cho cơ quan,  những người có thể đáp ứng được các tiêu chuẩn khắt khe đối với những nhánh khác nhau của CIA: nghiên cứu khoa học, phân tích chính trị hoặc kinh tế, phân tích dữ liệu và ảnh, quản trị - và các sĩ quan phụ trách tình huống tiềm năng cho Ban Giám đốc Điều phối Chiến dịch.

Văn phòng An ninh không chỉ điều tra các ứng cử viên cho bộ máy của CIA và kiểm tra lại nhiều nhân viên hiện tại của họ, văn phòng này còn chịu trách nhiệm theo dõi bất kỳ nhân viên CIA bị nghi ngờ truy cập sai nguyên tắc các thể loại thông tin mà họ không được phép sở hữu. Văn phòng này cũng chịu trách nhiệm đảm bảo an ninh vật chất cho tất cả các cơ sở CIA tại Mỹ.

Mối liên lạc gần gũi nhất của bộ phận này đối với Ban Hỗ trợ Hoạt động là việc kiểm tra tư cách các công dân Mỹ, những người sẽ được sử dụng cho các hoạt động bí mật. Lý lịch của vô số công dân Mỹ đã được “tẩy sạch sẽ” để đảm bảo độ tin cậy về chính trị và uy tín cá nhân của họ trước khi được yêu cầu tham gia vào các hoạt động bí mật.

Trong mỗi trường hợp như vậy, FBI và các cơ quan liên bang khác sẽ tham gia kiểm tra, và trong một số trường hợp đặc biệt, một cuộc điều tra an ninh cũng được tổ chức thực hiện, trước khi cho phép nhân viên CIA mời công dân Mỹ đó tham gia vào những chiến dịch bí mật.

Các hình thức hỗ trợ hoạt động trên đất Mỹ

Sự hỗ trợ trên đất Mỹ cho các hoạt động bí mật của CIA có tầm quan trọng đặc biệt. Những hỗ trợ hoạt động kiểu này rất đa dạng, đó có thể là những liên lạc bí mật với các công dân mang tư cách cá nhân cũng như những thỏa thuận phức tạp với các tập đoàn lớn. Hoạt động quan trọng nhất trong số các hình thức hỗ trợ trong nước đó là việc cung cấp các vỏ bọc “hợp pháp” cho các nhân viên CIA để hoạt động ở nước ngoài. 

Các sĩ quan điều hành CIA hoạt động ở nước ngoài hầu như không bao giờ giới thiệu họ là nhân viên CIA, ngay cả khi họ hoạt động tại các nước đồng minh của Mỹ, ở những nơi mà công việc chính của họ là làm việc với các cơ quan an ninh địa phương. Về phần mình, các sĩ quan an ninh địa phương cũng không hề muốn mối quan hệ cộng tác của họ với các đồng nghiệp Mỹ ở CIA được công bố rộng rãi.

Phần lớn các trường hợp khi thực thi nhiệm vụ ở nước ngoài, các sĩ quan CIA sẽ hoạt động dưới vỏ bọc chính thức như là nhân viên của Bộ Ngoại giao, Bộ Quốc phòng hoặc Cơ quan Phát triển Quốc tế (AID), tùy thuộc vào tính chất, nhiệm vụ và lĩnh vực liên quan.

Hoạt động dưới danh nghĩa nhân viên đại sứ quán sẽ có nhiều lợi thế đối với bất kỳ nhân viên tình báo nào, ít nhất đó là quyền miễn trừ ngoại giao  được áp dụng cho các văn phòng, hồ sơ và nhân sự của đại sứ quán. Theo thông lệ quốc tế, “các nhà ngoại giao” không thể bị bắt và bị xét xử vì tội gián điệp, mà chỉ bị trục xuất. Những bất tiện chủ yếu là việc những hoạt động dưới các vỏ bọc này rất dễ bị phát hiện, thẩm vấn hay bị khiêu khích. Và trong trường hợp quan hệ ngoại giao bị cắt đứt đột ngột, các sĩ quan CIA, dưới vỏ bọc là các quan chức ngoại giao, sẽ phải ra đi cùng các đồng nghiệp là những nhà ngoại giao thực thụ.

Với vỏ bọc không chính thức - hoạt động như những công dân Mỹ bình thường đi công tác nước ngoài -  đó là các mục tiêu ít gây nghi ngờ hơn và thường cho phép nhân viên CIA có khả năng tổ chức tiếp xúc với các tổ chức hay cá nhân không“mở cửa” với đại sứ quán địa phương. Nó cũng cho phép các nhân viên phụ trách CIA còn ở lại hoạt động được tại những quốc gia đã cắt đứt quan hệ ngoại giao với Mỹ. Nhược điểm của vỏ bọc này nằm ở độ an toàn của nó. Nếu một nhân viên CIA hoạt động dưới vỏ bọc không chính thức này bị bắt khi tham gia các hoạt động gián điệp, anh ta có thể bị kết án và bỏ tù.

Một số loại “vỏ bọc thương mại” đã được sử dụng trong những năm qua. Trong hầu hết các trường hợp, các sĩ quan CIA sẽ được cử đi làm nhân viên của một công ty do CIA thành lập và sở hữu. Trong những trường hợp khác, các công ty nhỏ được CIA thành lập chỉ với mục đích duy nhất là cung cấp vỏ bọc danh nghĩa cho một số nhân sự hoạt động ở một hoặc nhiều quốc gia. Những vỏ bọc này đòi hỏi có sự hợp tác của nhiều người Mỹ không thuộc biên chế của CIA, ví dụ như  trong việc thành lập công ty và duy trì các hoạt động nghiệp vụ thông thường.

Đôi khi một sĩ quan CIA được cung cấp vỏ bọc bởi một công ty Mỹ lâu đời có văn phòng ở nước ngoài. Trong những trường hợp này, thời gian đào tạo tại trụ sở công ty tại Mỹ thường là giai đoạn chuẩn bị cho một nhiệm vụ nước ngoài, vì nhân viên CIA này sẽ phải đủ tiêu chuẩn để thực hiện công việc kinh doanh của công ty. Hạn chế lớn nhất của loại hoạt động này là việc nhân viên CIA thường phải dành phần lớn thời gian cho công việc “vỏ bọc” của mình, đôi khi gây hại cho các nhiệm vụ hoạt động chính của anh ta cho CIA.

Vì một sĩ quan dưới vỏ bọc không chính thức kiểu này luôn có nguy cơ bị bắt vì các tội làm gián điệp, nhiệm vụ của anh ta vì thế thường chỉ giới hạn trong việc cộng tác với một đặc vụ đã được tuyển dụng mà giá trị và độ tin cậy đã được kiểm chứng. Nhân viên CIA dạng này thường duy trì liên lạc với chi nhánh CIA địa phương và có thể giới thiệu những người được tuyển dụng tiềm năng để một “nhà ngoại giao” chăm sóc.

Các nhà sản xuất Mỹ cũng là một nhân tố quan trọng trong các hoạt động của CIA nhất là trong các lĩnh vực thiết bị kỹ thuật tiên tiến. Vào cuối những năm 50, CIA đã ký hợp đồng với Lockheed để chế tạo máy bay siêu thanh U-2 cho các chuyến bay trên khắp lãnh thổ Liên Xô. Đây chỉ là một  trong số những ví dụ dễ thấy nhất về những đóng góp của khoa học và công nghệ Mỹ vào bộ sưu tập thông tin tình báo nước ngoài của CIA.

Các hoạt động khác của CIA ở Mỹ nhằm hỗ trợ các hoạt động tình báo ở nước ngoài của nó hầu như không liên quan đến công dân Mỹ. Công việc đào tạo các điệp viên nước ngoài trong trường hợp không thể thực hiện tại các địa điểm ở nước sở tại thì sẽ được đưa về thực hiện tại Mỹ. Các mối liên lạc giữa CIA và những người này sẽ được duy trì chặt chẽ trong thời gian họ ở đây, những ngày tháng trên đất Mỹ cũng là những cơ hội tốt giúp cho việc CIA đào tạo và thảo luận vấn đề với những điệp viên này sâu sắc hơn so với khung cảnh ở nước ngoài.

Hầu hết những tình báo cấp cao của Liên Xô và các cơ quan tình báo khác sau khi đào tẩu thường được đưa đến Mỹ để các bộ phận cao cấp của các cơ quan tình báo Mỹ thẩm vấn. Trong những trường hợp này, các công dân hoặc công ty tư nhân của Mỹ thường đóng một vai trò nào đó trong việc tái định cư cho họ bằng cách giúp che giấu danh tính thực của họ, giúp họ có được công việc hoặc các điều kiện tài chính...