Chuyện một phụ nữ bán vàng phục vụ kháng chiến

Đó là bà Võ Thị Lan – nguyên Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự huyện Mỹ Xuyên (Sóc Trăng), người đã mang 4 cây vàng là của hồi môn cha mẹ để phục vụ kháng chiến.

Bà là người phụ nữ đầu tiên và duy nhất cho đến nay của tỉnh Sóc Trăng giữ chức vụ Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự huyện. Một người phụ nữ nổi tiếng thời chống Mỹ oanh liệt và hào hùng. Trong đó, chuyện bà mang 4 cây vàng là của hồi môn cha mẹ để phục vụ kháng chiến, đến nay vẫn khiến nhiều người cảm phục. Đó là bà Võ Thị Lan – nguyên Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự huyện Mỹ Xuyên (Sóc Trăng).

Là người con của xã Hòa Tú 1, huyện Mỹ Xuyên (Sóc Trăng), năm 1959 khi tròn 20 tuổi, cô thôn nữ Võ Thị Lan (tên thân mật là Tư Lan) đã tham gia hoạt động cách mạng, với nhiệm vụ đưa thư liên lạc cho các đồng chí lãnh đạo ở xã, huyện. 

Nhớ về những năm tháng đó, bà Tư Lan, bồi hồi: “Những năm 1960 là giai đoạn vô cùng khó khăn, ác liệt của chiến tranh. Lúc đó, tôi làm liên lạc, đưa thư từ cho lãnh đạo cách mạng địa phương. Để che mắt kẻ thù, tôi đội thúng bán bánh len lỏi khắp nơi nắm tình hình, đưa thư liên lạc. Có lần bị giặc bắt tra tấn dã man nhưng tôi không khai nên chúng phải thả”.

Bà Tư Lan động viên các nữ thanh niên lên đường nhập ngũ.
Bà Tư Lan động viên các nữ thanh niên lên đường nhập ngũ.

Kể về những kỷ niệm trong những năm kháng chiến, bà Tư Lan không thể nào quên. Khoảng cuối mùa mưa năm 1972, đơn vị của bà phối hợp với dân quân du kích đánh vào đồn giặc ở xã Ngọc Đông (huyện Mỹ Xuyên), bao vây đồn này gần nửa tháng trời. Để giải cứu, địch tăng viện từ các đồn lân cận với hàng trăm tên, có máy bay, pháo binh dọn đường cho bộ binh tràn vào. 

“Lúc địch kéo vào, tôi nói anh em nằm yên khiến chúng tưởng quân ta rút hết nên chủ quan. Chờ đến khi chúng lọt vào trận địa phục kích cách khoảng 10 mét, tôi ra lệnh nổ súng tấn công khiến cho chúng vô cùng bất ngờ. Trận đó, đơn vị tôi tiêu diệt được 17 tên địch, làm tan rã cuộc tấn công tăng viện của giặc”, bà Tư Lan nhớ lại.

Trước khi gặp bà Tư Lan, chúng tôi đã nghe nhiều người kể việc bà mang 4 lượng vàng là của hồi môn cha mẹ cho, để phục vụ kháng chiến. Lúc gặp, hỏi về câu chuyện này, bà Lan cười hào sảng, kể năm 1974, bà được cấp trên giao chỉ huy một Tiểu đoàn từ Sóc Trăng sang Campuchia nhận vũ khí về chuẩn bị cho chiến dịch mùa xuân 1975. 

“Lúc đó, biết con gái út chuẩn bị lên đường, mẹ của tôi đưa cho 4 lượng vàng là của hồi môn mà cha mẹ dành dụm cho con gái sau khi lập gia đình. Nhận 4 lượng vàng từ tay mẹ, tôi rất xúc động. Đơn vị của bà hành quân sang nước bạn phải đi bộ, lội giữa biển nước mênh mông rất vất vả. Vì thế, trên đường đi, tôi liên lạc được với cơ sở cách mạng, nhờ họ bán một số vàng và mua được 56 chiếc xuồng ba lá cho anh em trong đơn vị làm phương tiện hành quân và có phương tiện để chở vũ khí về”, bà Tư Lan nhớ lại.

Đâu phải chỉ vậy, cũng từ tiền bán vàng, bà Tư Lan nhờ cơ sở mua thêm cho mỗi người chiếc xuồng 1 giạ gạo (khoảng 20 kg), 1 bếp lò cùng muối, bột ngọt, xoong nồi và một tấm vải dù làm khăn quàng cổ, chăn đắp khi trời trở lạnh và nilon che mưa. Sau khoảng 4 tháng hành quân, đơn vị của bà đã mang về được nhiều súng, đạn chuẩn bị cho cuộc Tổng tiến công nổi dậy mùa xuân năm 1975. 

Nói về chuyến đi này, bà Tư Lan cho biết không bao giờ quên. Thời điểm đó cả đơn vị đi theo đường dây giao liên. Khi đến khu vực Đồng Tháp Mười, do trời tối và giao liên không nhớ đường nên dẫn đơn vị đi lạc vào khu vực địch đóng chốt.

Trước tình thế đó, bà Lan quyết định giả làm người vợ đi thăm chồng, bị lạc đường để tìm cách đưa anh em thoát khỏi nguy hiểm. Bà dầm mình giữa biển nước, mặc cho đỉa bám đầy người, cuối cùng bà tìm được một cán bộ địa phương nhờ giúp đỡ đưa lực lượng thoát khỏi vùng nguy hiểm.

“Qua câu chuyện với người cán bộ địa phương, nếu đêm đó đơn vị không thoát ra được thì sẽ gặp tổn thất lớn vì hôm đó các đồng chí nắm được thông tin địch có kế hoạch đánh phá khu vực này vì chúng nghi là nơi bộ đội ta đóng quân”, bà Lan chia sẻ…

Sau khi miền Nam hoàn toàn giải phóng, niềm vui thống nhất đất nước chưa trọn thì cuộc chiến tranh biên giới Tây Nam nổ ra. Để chi viện cho chiến trường, một số địa phương của tỉnh Sóc Trăng thành lập tiểu đoàn liên huyện tham gia chiến đấu bảo vệ biên giới. Lần này, bà Lan lại tiếp tục xung phong cùng đơn vị ra chiến trường. 

“Lúc đó tôi là cán bộ chỉ huy mà tình hình rất khó khăn bởi cuộc chiến tranh biên giới Tây Nam vô cùng ác liệt, bộ đội thương vong nhiều, tư tưởng của một số cán bộ cũng phức tạp bởi đứng trước lằn ranh của sự sống chết.

Trước tình thế đó, tôi xung phong chỉ huy đơn vị đi biên giới chiến đấu. Tôi nghĩ, mình là phụ nữ xung phong đi thì chắc chắn nhiều anh em sẽ cùng đi. Hơn nữa, tôi chỉ có mẹ già và đã có hai người chị chăm lo, còn các đồng chí khác đang trẻ, còn vợ con sẽ khó khăn hơn tôi. Chỉ đơn giản là như thế chứ không có gì hơn. Vậy là tôi và các đồng đội của mình lại hành quân ra biên giới”, bà Lan nhớ lại.

Về cuộc đời riêng của bà Tư Lan, qua lời kể của nhiều người từng công tác với bà, được biết khi còn trẻ, bà đã hẹn ước với một anh bộ đội cùng quê hương. Họ hẹn nhau ngày toàn thắng mới xây dựng hạnh phúc gia đình. Nhưng chiến tranh đã cướp đi lời hẹn ước ấy. Người đồng chí, người yêu của bà đã ngã xuống trong một trận đánh ác liệt với kẻ thù. 

Nhận tin người yêu hy sinh, bà Tư Lan đau xót, bàng hoàng không thể tin được bởi lời hẹn ước giữa hai người “chờ tới ngày giải phóng mình sẽ thành đôi” vẫn còn đó. Cũng từ nỗi đau này mà cho đến mãi về sau, bà Tư Lan đã khước từ lời cầu hôn của nhiều người, quyết tâm ở vậy để giữ trọn tấm lòng chung thủy vẹn toàn với người đã hy sinh…

Năm 1966, được kết nạp Đảng, năm 1968, bà Tư Lan được cấp trên phân công giữ chức vụ Trưởng Ban An ninh xã Hòa Tú. Với một phụ nữ, công việc này rất khó khăn nhưng bà đã vượt qua, hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình, gây dựng phong trào cách mạng ngày càng lớn mạnh.

Đến năm 1972, bà được cấp trên rút về Huyện đội, giữ chức vụ Huyện đội phó, Tham mưu trưởng Huyện đội Mỹ Xuyên. Năm 1980, bà giữ chức vụ Huyện đội trưởng Huyện đội Mỹ Xuyên cho đến năm 1991 thì nghỉ hưu với quân hàm Thiếu tá.

Với những thành tích đã lập được trong những năm kháng chiến, bà Võ Thị Lan đã được tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất; Huân chương Độc lập hạng Ba; Huân chương Chiến sĩ giải phóng hạng Nhất, Nhì, Ba; Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Nhì, hạng Ba; 5 huy hiệu Chiến sĩ quyết thắng; 4 lần Chiến sĩ thi đua…
Cao Xuân

Các tin khác

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Ở nơi đại ngàn Trường Sơn của xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị vẫn phủ một màu xanh trải dài đến tận chân trời, rừng từ lâu đã trở thành kho sinh kế của đồng bào Bru - Vân Kiều. Từ những sợi mây rừng, giọt mật ong, búp măng đến những chiếc lá thuốc giữa tầng cây cổ thụ…, những sản vật dưới tán rừng đã âm thầm nuôi sống bao thế hệ người dân bản địa.

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Những lần khơi thông cửa biển Cửa Việt, Lý Hòa cho thấy nạo vét chỉ có thể giải quyết phần ngọn nếu không đi cùng các giải pháp căn cơ. Khi dòng chảy tự nhiên bị thay đổi, lượng cát bồi lắng vẫn tiếp tục tìm đường trở lại, đẩy các cửa biển vào vòng luẩn quẩn “khơi thông – bồi lấp – khơi thông”.

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Từ Cửa Việt đến Lý Hòa, những cửa sông, cửa biển từng là lối ra khơi, nơi kết nối hoạt động khai thác thủy sản, vận tải biển và đời sống cư dân ven biển, đang bị bồi lấp nghiêm trọng. Khi luồng lạch bị thu hẹp, phía sau những doi cát không chỉ là những con tàu mắc cạn, mà còn là sinh kế của hàng nghìn người dân bị ảnh hưởng.

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Giữa vùng biển phía Đông tỉnh Quảng Trị, đảo Cồn Cỏ hiện lên như một chấm xanh giữa trùng khơi. Từ lâu, hòn đảo tiền tiêu này được biết đến như một pháo đài nơi đầu sóng, một địa danh ghi dấu những năm tháng chiến tranh ác liệt. Hôm nay, bên cạnh giá trị về quốc phòng, chủ quyền, Cồn Cỏ đang viết tiếp câu chuyện mới về gìn giữ những giá trị của biển, bảo vệ hệ sinh thái và phát triển hài hòa với thiên nhiên.

Tìm đồng đội, nối những cuộc đoàn viên từ đại ngàn Trường Sơn

Tìm đồng đội, nối những cuộc đoàn viên từ đại ngàn Trường Sơn

Hơn nửa thế kỷ sau ngày đất nước thống nhất, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ vẫn được các lực lượng chức năng kiên trì thực hiện. Trên những địa bàn từng là chiến trường ác liệt ở phía tây Quảng Trị, cán bộ, chiến sĩ ngày đêm lần tìm từng dấu tích đồng đội. Cùng với đó, lực lượng Công an đẩy mạnh thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ, góp phần nối lại những cuộc đoàn viên còn dang dở sau chiến tranh.

Giữ hồn xưa bên dòng Ô Lâu

Giữ hồn xưa bên dòng Ô Lâu

Giữa miền quê ven sông Ô Lâu, xã Nam Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị, làng cổ Hội Kỳ vẫn còn lưu giữ nhiều ngôi nhà rường hàng trăm năm tuổi – những dấu tích hiếm hoi của một không gian văn hóa xưa cũ còn sót lại. Sau hơn 5 thế kỷ hiện diện, những mái ngói rêu phong, cột kèo gỗ mít sẫm màu thời gian vẫn lặng lẽ đứng đó như một phần ký ức làng quê.

Nỗi đau sau song sắt của người mẹ lầm lỡ

Nỗi đau sau song sắt của người mẹ lầm lỡ

Cơn mưa chuyển mùa bất chợt đổ xuống cao nguyên, những hạt mưa lách qua khung cửa sắt, rơi lộp độp xuống nền xi măng lạnh. Trong góc buồng giam ở Trại tạm giam số 1 Công an tỉnh Lâm Đồng, phạm nhân Huỳnh Thị Thanh Thảo (SN 1985, trú xã Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng) lặng lẽ ngồi nhìn ra khoảng trời xám đục ngoài ô cửa nhỏ.

Hành trình trưởng thành của nữ phạm nhân hưởng chính sách khoan hồng

Hành trình trưởng thành của nữ phạm nhân hưởng chính sách khoan hồng

Biết mình là một trong những phạm nhân đủ điều kiện được hưởng chính sách khoan hồng của Đảng và Nhà nước trong đợt này, nữ phạm nhân Trần Ngọc Minh Anh (SN 2006, trú tại phường Lâm Viên – Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng) đã không giấu được những giọt nước mắt vỡ òa sau quãng thời gian dài sống trong day dứt và ân hận.

Nỗi đau ở Sông Lô và lời cảnh tỉnh không thể chậm trễ

Nỗi đau ở Sông Lô và lời cảnh tỉnh không thể chậm trễ

Chưa bao giờ ở xã Sông Lô, tỉnh Phú Thọ lại có đến nhiều đám tang cùng một lúc như vậy. Có tới 5 gia đình cùng chung một nỗi đau vô tận khi đột ngột mất đi người con trai yêu quý trong buổi chiều định mệnh. Lá vàng tiễn mái đầu xanh, tiếng khóc gọi tên con nghe quá xót xa.

Mạch sống chảy mãi giữa đại ngàn Trường Sơn

Mạch sống chảy mãi giữa đại ngàn Trường Sơn

Tháng 5 về, nắng vàng như rót mật trên những sườn đồi phía Tây TP Đà Nẵng. Giữa màu xanh ngút ngàn của dãy Trường Sơn hùng vĩ, đồng bào các dân tộc lại rộn ràng chuẩn bị cho một ngày lễ đặc biệt trong trái tim mình: Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026).

Đổi thay, phát triển ở vùng căn cứ cách mạng Vùng Bưng 6 xã

Đổi thay, phát triển ở vùng căn cứ cách mạng Vùng Bưng 6 xã

Vùng Bưng 6 xã vốn là căn cứ cách mạnh gắn liền với những trang sử đấu tranh kiên cường của quân dân ta qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Đây không chỉ là căn cứ lưu giữ giá trị lịch sử, truyền thống yêu nước, Vùng Bưng đầy lau sậy, cỏ cây xưa kia nay vươn mình mạnh mẽ với tốc độ phát triển kinh tế, văn hóa, đô thị và công nghiệp.

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Sương sớm còn vương trên những tán rừng già, giăng thành lớp màn mỏng bảng lảng phủ xuống buôn làng. Từng mái nhà dài của người Mnông ở xã Đam Rông 4 (Lâm Đồng) lặng lẽ thức giấc trong tiếng gà rừng gọi sáng, trong mùi khói bếp len qua vách gỗ. Con đường đất đỏ dẫn xuống bến nước diễn ra lễ cúng hôm nay bỗng trở nên rộn ràng khác lạ!

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa là một công trình quân sự trong lòng đất tại phường Phú Thọ Hòa, TP Hồ Chí Minh. Thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, địa đạo Phú Thọ Hòa là điểm trú ngụ của bộ đội chủ lực, được các đơn vị đặc công biệt động của cách mạng dùng làm bàn đạp tấn công vào nội thành Sài Gòn như: Trung đoàn Phạm Hồng Thái, Tiểu đoàn Ngô Gia Tự. Đồng thời, địa đạo cũng là cái nôi đảm bảo cho nhiều cán bộ quân dân chính đảng các cấp về dừng chân hoạt động tại đây.

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.