Chớ để bệnh cũ tái phát

Ngày 2-8 vừa qua, cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Hòa Bình đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ" để điều tra về hành vi có dấu hiệu làm sai lệch kết quả thi của các thí sinh khi chấm thi kì thi THPT quốc gia năm 2018 tại tỉnh Hòa Bình; đồng thời tiến hành bắt tạm giam 2 đối tượng để tiến hành điều tra.

Như vậy, sau Hà Giang, Sơn La, Hòa Bình là tỉnh thứ 3 bị phát hiện về hành vi có dấu hiệu làm sai lệch kết quả kì thi THPT quốc gia năm 2018. Và rồi không biết sẽ có những địa phương nào tiếp theo bị phát hiện? Dư luận hết sức quan tâm bởi đây là bằng chứng cụ thể về sự xuống cấp trong lĩnh vực giáo dục, thể hiện sự suy thoái trong một số không ít các giáo viên và cán bộ quản lí ngành giáo dục các cấp.

Chúng ta càng xót xa hơn bởi đây liên quan đến một vấn đề trọng đại của quốc gia, đó là sức mạnh của nguồn nhân lực tương lai đất nước. Nhìn về khía cạnh đó thì nó còn tác hại hơn rất nhiều so với các vụ án tham nhũng phá hoại kinh tế trị giá hàng trăm, ngàn tỉ đồng.

Một điều mà dư luận rất quan tâm lo lắng, nó trở thành một thứ bệnh thuộc loại khó chữa hiện nay, đó là bệnh chủ quan trong công tác quản lí của các cấp. Nhớ lại khi quần chúng tố giác những hiện tượng nghi vấn làm sai lệch kết quả thi cử ở Hà Giang, Sơn La, Hòa Bình thì hầu như lãnh đạo tỉnh, lãnh đạo ngành Giáo dục của các tỉnh này đều thể hiện công khai rằng, các quy trình, quy chế, nội quy, kỉ luật, thủ tục kì thi được tiến hành rất chặt chẽ, khách quan, không hề có sai sót.

Rõ nhất là phát biểu của Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Hòa Bình "Điểm thi của kì thi THPT quốc gia năm 2018 của Hòa Bình là khách quan, trung thực, chính xác, không có gì bất thường". Thiết tưởng, không có mĩ từ nào hay hơn khi vị giám đốc nói về một kì thi quá hoàn mĩ do ông chỉ đạo ở địa phương. Nhưng khi tiến hành điều tra mới thấy ở đây có những vi phạm thậm chí còn tinh vi, "xảo quyệt" hơn nhiều. Không hiểu vị giám đốc này có thấy lương tâm cắn rứt bởi đạo đức công vụ sa sút của mình không trước một thực trạng hoàn toàn trái ngược so với những điều mà ông đã phát biểu?

Ở Hà Giang, trong khi lãnh đạo tỉnh đánh giá là các quy chế, quy định được thực hiện nghiêm túc thì qua kiểm tra, phát hiện 2 cán bộ được Bộ cử về để giám sát đã bỏ vị trí của mình để đi làm việc khác, tạo ra lỗ hổng cho những sai phạm. Đó là sự thiếu trách nhiệm hết chỗ nói của các cán bộ có trách nhiệm.

Vậy mà cứ mạnh miệng tuyên bố các nội quy, quy chế, quy trình đều được thực hiện. Lúc nào cũng sẵn sàng tuyên bố là làm đúng quy trinh, quy chế, kỉ luật nghiêm minh… nhưng thực tế lại để xảy ra không ít vi phạm nghiệm trọng.

Một  điều nữa đáng nói ở đây là thái độ bình tĩnh nhìn nhận, khiêm tốn tiếp thu, sửa chữa sai sót. Một thái độ cần thiết đối với người quản lí. Trong những vụ việc xảy ra vừa qua, đáng tiếc là điều đó chưa được thể hiện đầy đủ và nghiêm túc.

Ngược lại là một thái độ chưa thực sự khiêm tốn cầu thị, chưa tự mình thấy rõ khuyết điểm tồn tại để khắc phục. Đó cũng là một căn bệnh lâu nay ta đã quan tâm chữa trị mà vẫn dư đọng. Đọc nội dung trả lời phỏng vấn báo chí của lãnh đạo tỉnh Hà Giang càng thấy rõ điều đó.

Không những phủ nhận những dư luận đồn đại về dấu hiệu làm sai lệch kết quả kì thi THPT quốc gia năm 2018 tại tỉnh nhà, vị lãnh đạo tỉnh còn yêu cầu phóng viên đưa tin phải khách quan (ý này được nhắc đi nhắc lại ít nhất là hai lần). Khi được hỏi về điểm thi, về lực học liên quan đến người nhà, vị lãnh đạo này đã nói đại ý: Việc đó ở tỉnh này ai cũng rõ, phóng viên cứ việc đi mà hỏi.

Nội dung trả lời này không có gì sai, nhưng ý nghĩa khách quan khiến không ít người cho rằng thiếu sự khiêm tốn. Ở Sơn La, Hòa Bình cũng có biểu hiện tương tự như vậy. Xin nêu lên đây phát biểu ngày 19/7 của ông Bùi Trọng Đắc, Giám đốc Sở GD&ĐT: "Điểm thi của các em ở Hòa Bình trong kì thi THPT quốc gia năm 2018 thể hiện đúng trên bài thi của các em. Tôi chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND và Bộ trưởng Bộ GD&ĐT về việc này. Chúng tôi sẵn sàng mời Bộ về chấm lại toàn bộ bài thi của Hòa Bình". 

Bây giờ thì Đoàn Thanh tra của Bộ GD&ĐT và cơ quan điều tra Bộ Công an đã về Hòa Bình, chắc chắn không phải vì "lời mời" của ông Đắc mà vì có dấu hiệu vi phạm làm sai lệch điểm thi.

Việc tiêu cực làm sai lệch điểm thi THPT quốc gia ở Hà Giang, Sơn La, Hòa Bình đang được các cơ quan chức năng khẩn trương làm rõ. Cán bộ ngành Giáo dục ở địa phương cũng đã có lời xin lỗi và phát biểu sẽ kiên quyết xử lí những sai phạm… Hy vọng đó là những lời hứa thực tâm, thể hiện bản lĩnh của một người cán bộ có trách nhiệm để những căn bệnh cũ không còn tái phát, trả lại mùa thi chất lượng như kì vọng tốt đẹp của mọi người. 

Phạm Văn Thạch

Các tin khác

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào đời sống thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.

“Những người lính của làng” - Bản hợp xướng đẹp & buồn

“Những người lính của làng” - Bản hợp xướng đẹp & buồn

Tập trường ca “Những người lính của làng” của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều vừa được Nha xuất bản Hội Nhà văn ấn hành là một dấu ấn khá đặc biệt. Ở đó, hình tượng người lính không còn được khắc họa đơn tuyến như biểu tượng anh hùng thuần túy, mà trở thành một thực thể đa chiều - vừa bi tráng, vừa mong manh, vừa mang nỗi đau riêng tư, vừa hòa vào số phận dân tộc.

Cây bút "giải phẫu nội tâm"

Cây bút "giải phẫu nội tâm"

Tuy là đồng nghiệp và đồng hương Quảng Bình, nhưng mãi đến năm 2018, tôi mới được gặp và quen biết Nguyễn Hương Duyên, cây bút nữ văn xuôi "7x đời chót" đang làm Trưởng ban Thư ký tòa soạn tạp chí Nhật Lệ của Hội VHNT ở quê nhà.

"Ước vọng xanh" - tập thơ học đường giành Huy chương Vàng Dickens

"Ước vọng xanh" - tập thơ học đường giành Huy chương Vàng Dickens

Trong những ngày đầu năm 2026, giới văn chương Việt Nam, đặc biệt là vùng đất "sen bùi nhãn ngọt" Hưng Yên, đón nhận tin vui: Đại tá Công an - nhà thơ Văn Diên (hội viên Hội Nhà văn Việt Nam) đã chính thức được vinh danh Giải thưởng Văn học Quốc tế 2025 với Huy chương Vàng Dickens cho tập thơ thiếu nhi "Green Wishes" (Ước vọng xanh).

Trưa hè nhớ bát “chè hai”

Trưa hè nhớ bát “chè hai”

Một bữa nắng như chảo lửa nung cháy xứ Quảng, tôi ghé nhà bạn ở vùng trung du phía Tây Thăng Bình, nơi con sông Rù Rì chảy qua. Loáng thoáng trong câu chuyện quanh mâm giỗ, bà ngoại bạn thở than với mấy người già quê: “Trời ni mà có bát nước chè hai uống cái ực thì sướng phải biết!”.

Như thế nào là nghệ thuật?

Như thế nào là nghệ thuật?

Nghệ thuật (Tiếng Anh: Art), nếu chiết tự theo Hán Việt, đó là nuôi dưỡng, làm phát triển tài năng bên trong (tài nghệ) bằng các kỹ thuật, phương pháp. Sản phẩm nghệ thuật là hình thức hiện ra - kết quả của quá trình nuôi dưỡng tài năng cùng với các phương pháp biểu hiện tốt nhất có thể. Hiểu trên phương diện thực tế: nghệ thuật là sự biểu đạt thẩm mỹ thông qua các phương tiện/ chất liệu (ngôn ngữ, âm thanh, màu sắc, hình ảnh, hình khối, vũ đạo…).

Biết đủ để định vị bản thân

Biết đủ để định vị bản thân

Một sáng Chủ nhật thảnh thơi, tôi lại đem cuốn sách cũ ra đọc. Tiếng là những sách cũ, giấy đã sờn và rách gáy nhưng chữ nghĩa cổ nhân ngẫm ra thật thú vị. Trong "Đạo đức kinh", Lão Tử viết: "...Tri túc bất nhục, tri chỉ bất đài, khả dĩ trường cửu". Nghĩa là: Biết thế nào là đủ thì không nhục, biết lúc nào nên ngừng thì không nguy, may có thể sống lâu được".

Nhà báo Hồ Quang Lợi: Viết bằng cả trái tim

Nhà báo Hồ Quang Lợi: Viết bằng cả trái tim

Gần nửa thế kỷ cầm bút, 11 đầu sách đã xuất bản, 9 Giải thưởng Báo chí quốc gia - đó là những con số biết nói về một hành trình sáng tạo bền bỉ của nhà báo Hồ Quang Lợi. Nhưng, có lẽ, điều khiến độc giả nhớ nhất ở ông không chỉ là nhà báo với những bài bình luận quốc tế sắc sảo, mà còn trong tư cách nhà văn qua những trang viết chân dung đầy nhân văn về những con người "làm nên thời đại".

Đặng Thùy Tiên - “con ngựa” trên thảo nguyên Pu Ta Leng

Đặng Thùy Tiên - “con ngựa” trên thảo nguyên Pu Ta Leng

“Nơi tôi sống, núi rừng trùng điệp, màu xanh cây cối đã thành quen mắt. Từ khi tôi còn là một đứa trẻ bé tí theo mẹ đi chợ, những hoa văn thổ cẩm đã theo vào mắt tôi, cùng tôi khôn lớn”, nhà văn trẻ Đặng Thùy Tiên giới thiệu về mình. Nơi “núi rừng trùng điệp” ấy chính là thị trấn Tam Đường, nay là xã Bình Lư, tỉnh Lai Châu.

Nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung - ân nghĩa quê nhà

Nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung - ân nghĩa quê nhà

“Rộn ràng, rộn ràng hạnh phúc đang tràn dâng/ Nôn nao lâng lâng xao xuyến đến ngập lòng...” - nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung “chào sân” bằng bài hát vui vui. Không cần guitar đệm nhạc, chỉ có nhịp vỗ tay đã thấy rộn lên như trong một hội hôn. Hát xong, người nhạc sĩ đến từ miệt Sen hồng Đồng Tháp cúi đầu chào khán giả. Sau tràng pháo tay khích lệ, anh hát tiếp: “Nhớ không em! trò chơi đám cưới ngày xưa/ Tóc cô dâu thả suông kết bông mười giờ/ bên chú rể lưng trần, che lộng vàng lá chuối/ Xây tổ ấm uyên ương mơ ước ngày nên đôi...”.

Bút ký Tô Hoàng - làm mới cách viết về chiến tranh

Bút ký Tô Hoàng - làm mới cách viết về chiến tranh

Trong dòng chảy văn xuôi Việt Nam viết về chiến tranh và hậu chiến, có những tác phẩm không chọn giọng điệu sử thi lớn lao, cũng không cố dựng lên những tượng đài bất khả xâm phạm, mà lặng lẽ đi vào ký ức cá nhân, từ đó chạm đến phần sâu nhất của lịch sử dân tộc. Tác phẩm bút ký - tản văn “Lính già mau nhớ lâu quên” của nhà văn Tô Hoàng vừa được NXB Hội Nhà văn ấn hành tháng 2/2026 là một tập sách như thế.

Khi lịch sử trở thành câu hỏi của hiện tại

Khi lịch sử trở thành câu hỏi của hiện tại

“Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng”của tiến sĩ Nguyễn Thành Nam không chỉ kể lại lịch sử Việt Nam hơn một thế kỷ qua, mà còn đặt lịch sử vào một vai trò khác, như tấm gương để soi chiếu hiện tại. Khi các sự kiện và nhân vật được nhìn lại bằng những câu hỏi mới, lịch sử không còn là những mốc thời gian khép kín, mà trở thành nguồn bài học sống động, đặc biệt với người trẻ, trong việc hiểu mình đang ở đâu và nên đi về đâu.

Nguyễn Thu Hằng: Thắp mình cháy lên như một ngọn nến

Nguyễn Thu Hằng: Thắp mình cháy lên như một ngọn nến

Lần mới đây nhất tôi gặp lại nhà văn Nguyễn Thu Hằng chính là tại lễ tổng kết, trao giải Cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài "Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" lần thứ V, giai đoạn 2022-2025. Cuộc thi do Bộ Công an phối hợp với Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức. Ở cuộc thi này chị đã đoạt giải Nhất với tiểu thuyết “Chiều qua thị trấn”.

Trần Nhương với cảm hứng thi ca về đất nước, con người

Trần Nhương với cảm hứng thi ca về đất nước, con người

Trong thơ Việt Nam đương đại nửa sau thế kỷ XX, lớp nhà thơ trưởng thành từ chiến tranh đã tạo nên một diện mạo đặc biệt cho thi ca dân tộc. Họ mang đến cho thơ không chỉ cảm xúc mà còn là ký ức lịch sử, những trải nghiệm sống động của một thế hệ đã đi qua chiến tranh và bước vào công cuộc dựng xây đất nước.

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải: Kiến tạo "bảo tàng sống" về những cuộc đời vĩ đại

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải: Kiến tạo "bảo tàng sống" về những cuộc đời vĩ đại

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải là gương mặt quen thuộc trong làng văn, làng báo Việt Nam. Trải qua nhiều thăng trầm, bà khẳng định mình không chỉ là nhà báo tâm huyết mà còn là cây bút kiên trì với thể loại phi hư cấu, đặc biệt là những cuốn sách chân dung gây tiếng vang như tác phẩm về nhà tình báo huyền thoại Phạm Xuân Ẩn – cuốn sách được giới nghiên cứu quốc tế đánh giá cao, từng được dịch nhiều chương trên tạp chí The Consequence (Mỹ).

Tơ duyên trong chữ

Tơ duyên trong chữ

Tập tiểu luận phê bình "Duyên khởi đến cõi văn" (NXB Hội Nhà văn, 2025) của PGS.TS Hoàng Kim Ngọc là kết quả sau hơn 3 năm đọc, nghĩ và viết dưới ánh sáng của chữ duyên: “Hữu duyên, nhân duyên, thiện duyên và duyên khởi. Đó là sự gặp gỡ giữa nhà phê bình với nhà văn, giữa nhà văn với cõi văn linh diệu của họ” (Lời nói đầu).