Cảnh báo nguy cơ Trung Quốc lập ADIZ mới trên Biển Đông

Các báo cáo về kế hoạch của Trung Quốc tuyên bố Khu vực nhận dạng phòng không (ADIZ) trên Biển Đông đã xuất hiện trên các phương tiện truyền thông trong bối cảnh căng thẳng gia tăng trong khu vực. Nhưng các chuyên gia vẫn hoài nghi rằng Trung Quốc sẽ có biện pháp khiêu khích.

Những bước chuẩn bị đầy tính toán

Những ngày đầu tháng 6, tờ South China Morning Post đưa tin rằng Bắc Kinh đã lên kế hoạch cho một ADIZ trên Biển Đông kể từ năm 2010. Trích dẫn một nguồn tin quân sự Trung Quốc giấu tên, South China Morning Post cho biết, ADIZ sẽ sớm được công bố và bao gồm toàn bộ quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa thuộc chủ quyền của Việt Nam. 

Cũng theo tờ báo này, gần đây, để chuẩn bị kế hoạch mới, Bắc Kinh đã thực hiện một số động thái đơn phương để khẳng định quyền tài phán trên Biển Đông. Chẳng hạn, trong suốt tháng 4 và tháng 5, Trung Quốc đã gửi một tàu khảo sát vào vùng biển Malaysia để gây áp lực buộc một doanh nghiệp Malaysia phải từ bỏ việc khai thác tài nguyên. 

Vào tháng 4, Trung Quốc cũng công bố hai khu hành chính mới cai quản quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa thuộc chủ quyền của Việt Nam - một hành động vi phạm luật pháp quốc tế. Chưa hết, Trung Quốc còn đặt tên cho 80 thực thể nhỏ bé trong vùng biển mà Việt Nam tuyên bố chủ quyền...

Những bức ảnh chụp từ vệ tinh cho thấy Trung Quốc đang gia tăng các hoạt động đơn phương, trái pháp luật trên vùng Biển Đông.
Những bức ảnh chụp từ vệ tinh cho thấy Trung Quốc đang gia tăng các hoạt động đơn phương, trái pháp luật trên vùng Biển Đông.

Tờ Berna News nhận định, tuyên bố một ADIZ sẽ là bước đi quan trọng của Trung Quốc trong chiến lược hiện thực hóa tham vọng độc chiếm Biển Đông. Thực tế, ADIZ là khu vực mà máy bay dân sự được theo dõi và xác định trước khi tiếp tục vào không phận đất nước. 

Điều đó có thể có nghĩa là các máy bay dân sự sẽ cần báo cáo sự hiện diện của họ với kiểm soát không lưu Trung Quốc, và có khả năng bị chặn nếu không thực hiện điều đó. (7 năm trước, Trung Quốc đã thành lập ADIZ ở Biển Hoa Đông nhưng chưa có hành động như vậy. Song không ai dám chắc rằng ở Biển Đông, Bắc Kinh sẽ có hành động tương tự). 

Đồng quan điểm, Bonnie Glaser, Giám đốc Dự án Sức mạnh Trung Quốc tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) tại Washington, cho biết ADIZ Biển Đông mà Trung Quốc đề xuất sẽ bao phủ một khu vực rộng lớn. 

"Việc thực thi nó sẽ đưa ra những thách thức hậu cần lớn cho lực lượng không quân Trung Quốc và có thể gây ra phản ứng ngoại giao. Hiện Mỹ đang tăng tốc độ của các chuyến bay máy bay quân sự của họ trên vùng biển này. Không có luật pháp hay hiệp ước quốc tế nào quy định cụ thể những gì có thể và không thể là một ADIZ hợp lệ. Về mặt kỹ thuật, giới hạn duy nhất là liệu một quốc gia có sẵn sàng thực thi việc tuân thủ hay không", ông Bonnie Glaser nói và phân tích thêm rằng, câu hỏi về việc Trung Quốc sẽ đi đến đâu để thực thi các ADIZ của mình là mối quan tâm chính đối với các nước láng giềng.

Nguy cơ gia tăng đối đầu

Theo ông Bonnie Glaser, Trung Quốc đã tuyên bố một ADIZ trên Biển Hoa Đông vào năm 2013 để đáp trả chính phủ Nhật Bản mua một số đảo Senkaku/Điếu Ngư đang tranh chấp từ một chủ sở hữu tư nhân Nhật Bản. Điều này đã thúc đẩy các cuộc biểu tình, phản đối của Hàn Quốc, Mỹ, Nhật Bản và Đài Loan. 

Còn như khẳng định của ông Brendan Mulvaney, Giám đốc Viện nghiên cứu hàng không vũ trụ Trung Quốc có trụ sở tại Alabama, Bắc Kinh có thể sẽ thực thi ADIZ ở Biển Đông tương tự như cách họ thực thi các hoạt động đơn phương khác trên Biển Đông bằng cách áp dụng ép buộc kinh tế và áp lực ngoại giao đối với các công ty vận tải hàng không, đội tàu chở khách và các quốc gia khác. 

Nhưng cả ông Bonnie Glaser và Brendan Mulvaney đều không nghĩ rằng Trung Quốc sẽ dễ dàng thực thi một ADIZ trên Biển Đông một cách hiệu quả. Hai học giả này cho rằng, một ADIZ mới có thể mang lại một số lợi ích chiến lược khiêm tốn cho Trung Quốc bằng cách kiểm soát một khía cạnh khác của Biển Đông. 

Nhưng một tuyên bố như vậy về Biển Đông - vốn là trọng tâm của một cuộc tranh chấp lãnh thổ sáu chiều, dường như khó hiểu đối với vùng biển, đảo và rạn san hô trên đại dương - sẽ củng cố nhận thức rằng Trung Quốc đang viết ra các quy tắc riêng bất chấp luật pháp quốc tế. 

Brenda Mulvaney nhấn mạnh, đây sẽ là một ví dụ khác về việc Trung Quốc coi thường luật pháp quốc tế, không tuân theo trật tự thế giới và các chuẩn mực quốc tế hiện nay.

Ngoài ra, các nhà quan sát quân sự cũng cảnh báo, việc Trung Quốc dự định thiết lập ADIZ trên Biển Đông sẽ làm gia tăng căng thẳng với Mỹ và có thể gây ra thiệt hại không thể khắc phục đối với mối quan hệ với các nước láng giềng Đông Nam Á. 

Lu Li-Shih, cựu giảng viên của Học viện Hải quân Đài Loan tại Cao Hùng nói rằng việc xây dựng và phát triển các đảo nhân tạo, lắp đặt hệ thống radar, bệ phóng tên lửa... trên các rạn san hô diễn ra trong nhiều năm qua là một phần của kế hoạch ADIZ của Bắc Kinh. Hình ảnh vệ tinh gần đây cho thấy quân đội Trung Quốc đã triển khai máy bay cảnh báo và điều khiển sớm trên không KJ-500 và máy bay tuần tra chống ngầm KQ-200 tại khu vực này. 

Lu Li-Shih chỉ rõ: "Những bức ảnh chụp từ vệ tinh do CSIS cung cấp cho thấy các cơ sở điều hòa không khí đang được xây dựng trên rạn san hô vì các máy bay chiến đấu cần được bảo vệ khỏi nhiệt độ cao, độ ẩm và độ mặn trong khu vực. Sau khi triển khai các máy bay chiến đấu, Trung Quốc sẽ dùng chúng để thực hiện các hoạt động tuần tra của ADIZ. 

Khi Trung Quốc tuyên bố ADIZ đầu tiên của mình tại biển Hoa Đông, động thái này đã vấp phải phản ứng dữ dội của Nhật Bản và Mỹ. Trong khi quan hệ giữa Nhật Bản và Trung Quốc đã được cải thiện trong những năm gần đây, căng thẳng giữa Bắc Kinh và Washington vẫn tăng lên đều đặn, với việc hai bên đụng độ trên nhiều mặt trận, từ thương mại và công nghệ cho đến các vấn đề về quân sự và tư tưởng. 

Quan hệ Mỹ-Trung đã phải chịu áp lực cao do hậu quả của đại dịch COVID-19, khi hai bên tranh cãi về cách giải quyết khủng hoảng y tế và nguồn gốc của loại virus gây chết người này".

Trong khi đó, như ông Drew Thompson, một nghiên cứu viên cao cấp của Trường Chính sách Công Lý Quang Diệu thuộc Đại học Quốc gia Singapore nhận xét, Trung Quốc lại cũng đã và đang tìm cách xây dựng các mối quan hệ gần gũi hơn với các nước láng giềng Đông Nam Á. Nhưng mối quan hệ này có nguy cơ rạn nứt nghiêm trọng nếu Trung Quốc thông báo một ADIZ trên Biển Đông.

"Một tuyên bố như vậy sẽ gây tổn hại nghiêm trọng trong quan hệ của Trung Quốc với các nước Đông Nam Á, mà cho đến nay hầu hết các nước đã chứng kiến sự khiêu khích của Trung Quốc, bao gồm cải tạo đất và quân sự hóa các thực thể", ông Drew Thompson khẳng định.

Huyền Chi (tổng hợp)

Các tin khác

Giữ niềm tin vào đội ngũ thầy thuốc

Giữ niềm tin vào đội ngũ thầy thuốc

Những vụ án xảy ra trong lĩnh vực y tế thời gian qua đặt ra một câu hỏi khó, nhưng không thể né tránh: vì sao những lớp kiểm soát được thiết kế để ngăn ngừa sai phạm lại có thể bị xuyên qua?

Nhà cao tầng mọc theo tuyến Metro số 1 Bến Thành-Suối Tiên.

Kỳ 1: "Mở khóa" không gian bầu trời và lòng đất

Trong quá trình mở rộng không gian phát triển, TP Hồ Chí Minh đang chuyển từ tư duy khai thác quỹ đất theo chiều ngang sang tổ chức lại cả không gian trên mặt đất và dưới lòng đất. Với cơ chế TOD gắn phát triển đô thị với giao thông công cộng, cùng chính sách quản lý, khai thác không gian ngầm, thành phố đang từng bước mở thêm dư địa cho hạ tầng, giao thông và các hoạt động kinh tế.

Hãy xây dựng “lá chắn số” cho chính mình

Hãy xây dựng “lá chắn số” cho chính mình

Để tránh bị sập... "bẫy lừa", các chuyên gia khuyến cáo nên vận dụng nguyên tắc: “Dừng - Kiểm tra - Xác minh”. Cụ thể, "Dừng" là dừng lại trước những yêu cầu bất thường; "Kiểm tra" là kiểm tra thông tin, người liên hệ và đường link; "Xác minh" là xác minh qua kênh chính thức trước khi cung cấp dữ liệu hoặc chuyển tiền. Cùng với đó, phải thực hiện tốt nguyên tắc “Ba không - Ba có”,...

Trách nhiệm của lực lượng Công an nhân dân đối với công tác tư tưởng trong bối cảnh mới

Trách nhiệm của lực lượng Công an nhân dân đối với công tác tư tưởng trong bối cảnh mới

Triển khai đồng bộ, quyết liệt các định hướng chiến lược mới về công tác tư tưởng không chỉ là nhiệm vụ cấp bách trước mắt, mà còn là đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng nhằm củng cố vững chắc nền tảng chính trị - tư tưởng trong toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và lực lượng Công an nhân dân.

Giải bài toán "nợ hạ tầng" mà mỗi mùa mưa đến lại canh cánh nỗi lo

Giải bài toán "nợ hạ tầng" mà mỗi mùa mưa đến lại canh cánh nỗi lo

Mưa là chuyện của trời. Ngập là chuyện của người. Đó là điều đầu tiên cần được nói thẳng khi Hà Nội và nhiều tỉnh phía Bắc, Bắc Trung Bộ vừa trải qua những ngày mưa lớn liên tiếp từ 14 đến 17/9: có điểm đo vượt 250 mm, nước sông Bùi tại Yên Duyệt vượt báo động ba, một số đoạn đê thấp bị tràn, hàng trăm cán bộ, chiến sĩ và người dân đắp đê trong đêm, hàng chục nghìn hộ dân ngoại thành bị ảnh hưởng, trường học phải nghỉ hoặc chuyển sang học trực tuyến. Trong nội đô, những tuyến phố quen tên lại ngập đúng vào giờ đi làm.

Kỳ 1: Pháp lý mở lối cho người dám nghĩ, dám làm

Kỳ 1: Pháp lý mở lối cho người dám nghĩ, dám làm

Sự ra đời của Nghị quyết số 37/2026/QH16 ngày 24/8/2026 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số (Nghị quyết số 37/2026/QH16) được ví như một “luồng sinh khí mới” giải tỏa áp lực tâm lý nặng nề cho đội ngũ cán bộ, công chức và các doanh nghiệp công nghệ.

Hoàn thiện pháp luật hình sự về pháp nhân thương mại phù hợp yêu cầu thực tiễn

Hoàn thiện pháp luật hình sự về pháp nhân thương mại phù hợp yêu cầu thực tiễn

Việc ghi nhận trách nhiệm hình sự (TNHS) của pháp nhân thương mại (PNTM) trong Bộ luật Hình sự (BLHS) năm 2015 là bước phát triển quan trọng của pháp luật hình sự Việt Nam. Tuy nhiên, các quy định hiện hành chưa làm rõ bản chất lỗi của pháp nhân, cơ chế quy kết hành vi của cá nhân cho pháp nhân và mối quan hệ giữa trách nhiệm của hai chủ thể.

Đà Nẵng siết trekking tự phát, giữ Sơn Trà an toàn

Đà Nẵng siết trekking tự phát, giữ Sơn Trà an toàn

Bán đảo Sơn Trà càng hấp dẫn du khách bởi vẻ đẹp nguyên sơ, hệ sinh thái đặc biệt với núi rừng, biển cả và những đàn voọc chà vá chân nâu quý hiếm, thì yêu cầu bảo vệ nơi đây càng trở nên cấp thiết. Thời gian qua, các tour trekking, du lịch sinh thái, quan sát động vật hoang dã tự phát đã kéo theo nhiều vụ lạc đường, tai nạn, mất tích, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ tác động đến rừng đặc dụng. Đà Nẵng đang siết chặt quản lý, nhưng phía sau câu chuyện “cấm” còn là bài toán lớn hơn: Bảo đảm an toàn cho du khách, bảo vệ hệ sinh thái và tổ chức thế nào để nhu cầu khám phá thiên nhiên được đáp ứng một cách có trách nhiệm.

Tháo gỡ điểm nghẽn, làm sạch mã số thuế

Tháo gỡ điểm nghẽn, làm sạch mã số thuế

Chiến dịch làm sạch mã số thuế giúp sàng lọc rủi ro, ngăn chặn việc lợi dụng doanh nghiệp (DN) “ảo”, DN “ma” để trốn thuế, làm sạch môi trường kinh doanh, chống thất thu ngân sách.

Từ quản lý thông tin đến dẫn dắt nhận thức xã hội

Từ quản lý thông tin đến dẫn dắt nhận thức xã hội

Dẫn dắt nhận thức không có nghĩa là áp đặt nhận thức. Muốn định hướng hiệu quả, trước hết phải hiểu xã hội đang quan tâm điều gì, băn khoăn điều gì và vì sao một thông tin lại có thể tạo ra những phản ứng mạnh...

Nghị quyết 26 NQ/TW đặt du lịch vào bệ phóng phát triển lên tầm cao mới

Nghị quyết 26-NQ/TW đặt du lịch vào bệ phóng phát triển lên tầm cao mới

Nghị quyết 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới của Bộ Chính trị cùng với những Nghị quyết trụ cột khác đã tạo ra những cơ hội, xung lực mới cho du lịch phát triển… Đây là khẳng định của Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu trong cuộc phỏng vấn ngày 7/9 do Báo Công an nhân dân thực hiện.

Bảo vệ từ sớm, từ xa nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng

Bảo vệ từ sớm, từ xa nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng

Nghị quyết số 25-NQ/TW ra đời đã phản ánh sự thích ứng kịp thời, đổi mới tư duy trước những thay đổi của thời đại số, khi không gian mạng trở thành nguồn tài nguyên chiến lược, mang đến một không gian phát triển mới trong thời đại công nghệ số và AI đang làm thay đổi sâu sắc phương thức quản trị quốc gia.

Tăng “sức đề kháng số” trước chiêu trò thao túng thông tin

Tăng “sức đề kháng số” trước chiêu trò thao túng thông tin

Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị ngày 3/9/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Phải coi không gian mạng là địa bàn trọng yếu của công tác tư tưởng và là kênh lắng nghe Nhân dân. Phải phân biệt băn khoăn, phản biện, thông tin chưa đầy đủ với tin giả, xuyên tạc, thao túng có tổ chức; không quy chụp ý kiến khác biệt; không để thông tin giả mạo, độc hại, lệch chuẩn dẫn dắt”.

Ngăn chặn tội phạm từ sớm ngay khi hậu quả chưa xảy ra

Ngăn chặn tội phạm từ sớm ngay khi hậu quả chưa xảy ra

Mục đích của đề xuất mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của hành vi chuẩn bị phạm tội đối với 13 tội danh tại dự thảo Bộ luật Hình sự (BLHS) sửa đổi là nhằm ngăn chặn tội phạm từ sớm ngay từ khi hậu quả chưa xảy ra.

Từ tiếng trống khai trường đến một nền giáo dục mới

Từ tiếng trống khai trường đến một nền giáo dục mới

Sáng 5/9, tiếng trống khai trường vang lên cùng lúc trên cả nước, trong khung giờ thống nhất từ 7 giờ 30 đến 8 giờ 30, kết nối trực tiếp ba điểm cầu lớn Lào Cai, Gia Lai, An Giang cùng hàng chục điểm cầu tương tác khác. Hàng triệu học sinh, từ đồng bằng đến biên giới, hải đảo, cùng bước vào năm học mới trong một nghi thức chưa từng đồng bộ đến vậy. Ngày khai giảng, vì thế, không còn là sự kiện riêng của từng nhà trường mà đã trở thành một ngày hội chung của nền giáo dục quốc gia.