Thời điểm ‘giao thời’ giữa bộ luật cũ và mới:

Các vụ án dang dở sẽ được giải quyết ra sao?

Sau khi Quốc hội thông qua 2 Bộ Luật Hình sự (sửa đổi) và Tố tụng Hình sự (sửa đổi) sáng 27-11, sẽ có rất nhiều người thắc mắc kể từ thời điểm này cho đến khi 2 Bộ Luật chính thức có hiệu lực vào 1-7-2016, các vụ án dang dở sẽ được xử lý ra sao?

Theo Nghị quyết của Quốc hội về việc triển khai Bộ Luật Hình sự (sửa đổi), tất cả các điều khoản của Bộ luật sẽ được áp dụng để khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án đối với người thực hiện hành vi phạm tội từ 0 giờ 00 ngày 1-7-2016.

Các điều khoản của Bộ luật hình sự xóa bỏ một tội phạm, xoá bỏ một hình phạt, một tình tiết tăng nặng; quy định hình phạt nhẹ hơn, tình tiết giảm nhẹ mới; miễn trách nhiệm hình sự, miễn hình phạt, giảm hình phạt, xoá án tích và các quy định khác có lợi cho người phạm tội thì được áp dụng đối với cả những hành vi phạm tội xảy ra từ trước, nhưng sau khi Bộ luật có hiệu lực mới bị phát hiện, đang bị điều tra, truy tố, xét xử; hoặc đối với người đang được xét giảm thời hạn chấp hành hình phạt, xoá án tích.

Bộ luật sẽ được áp dụng để khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án đối với người thực hiện hành vi phạm tội từ 0 giờ 00 ngày 1-7-2016.
Bộ luật sẽ được áp dụng để khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án đối với người thực hiện hành vi phạm tội từ 0 giờ 00 ngày 1-7-2016.

Ngược lại, các điều luật bổ sung hành vi phạm tội mới, các điều luật quy định một hình phạt mới, một hình phạt nặng hơn, một tình tiết tăng nặng mới; hạn chế phạm vi miễn trách nhiệm hình sự, miễn hình phạt, giảm hình phạt, xoá án tích và các quy định khác không có lợi cho người phạm tội, thì không áp dụng đối với những hành vi phạm tội xảy ra từ trước, mà sau thời điểm Bộ Luật có hiệu mới bị phát hiện, đang bị điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án hoặc đối với người đang được xét giảm thời hạn chấp hành hình phạt, xoá án tích. Trong trường hợp này, vẫn áp dụng quy định tương ứng của các văn bản quy phạm pháp luật hình sự có hiệu lực trước để giải quyết.

Các tình tiết “gây hậu quả nghiêm trọng”, “gây hậu quả rất nghiêm trọng”, “gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng”; “số lượng lớn”, “số lượng rất lớn”, “số lượng đặc biệt lớn”; “thu lợi bất chính lớn”, “thu lợi bất chính rất lớn”, “thu lợi bất chính đặc biệt lớn”; “đất có diện tích lớn”, “đất có diện tích rất lớn”, “đất có diện tích đặc biệt lớn”; “giá trị lớn”, “giá trị rất lớn”, “giá trị đặc biệt lớn”; “quy mô lớn” đã được áp dụng để khởi tố bị can trước ngày Bộ luật mới có hiệu lực thì vẫn áp dụng quy định của Bộ luật hình sự năm 1999 để khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử.

Đối với hành vi hoạt động phỉ, hành vi đăng ký kết hôn trái pháp luật quy định, hành vi cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng được quy định tại Bộ Luật Hình sự 1999 xảy ra trước 0 giờ 00 ngày 1-7-2016 mà sau thời điểm đó vụ án đang trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử thì tiếp tục áp dụng quy định của Bộ luật hình sự năm 1999 để xử lý; trường hợp vụ án đã được xét xử và đã có bản án, quyết định của Toà án, thì không được căn cứ vào việc Bộ luật hình sự này để kháng cáo, kháng nghị. Trong trường hợp người bị kết án đang chấp hành án về các tội danh trên hoặc đã chấp hành xong bản án thì vẫn áp dụng quy định tương ứng của các văn bản có hiệu lực trước để giải quyết; nếu sau thời điểm 0 giờ 00 ngày 1-7-2016 mới bị phát hiện thì không khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử, mà áp dụng quy định của Bộ luật hình sự này để khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử theo tội danh tương ứng.

Đối với những hành vi phạm tội đã có bản án, quyết định của Toà án đã có hiệu lực pháp luật trước, thì không được căn cứ vào những quy định của Bộ luật hình sự này có nội dung khác so với các điều luật đã được áp dụng khi tuyên án để kháng nghị giám đốc thẩm; trong trường hợp kháng nghị dựa vào căn cứ khác hoặc đã kháng nghị trước, thì việc xét xử giám đốc thẩm phải tuân theo quy định tại điểm b và điểm c khoản này...

Kể từ ngày Bộ luật Hình sự được công bố, sẽ: Không áp dụng hình phạt tử hình khi xét xử người phạm tội mà Bộ luật hình sự này đã bỏ hình phạt tử hình, đối với người từ đủ 75 tuổi trở lên khi phạm tội hoặc khi xét xử;

Đối với những hình phạt tử hình đã tuyên thuộc các tội danh đã bỏ hình phạt tử hình hoặc đủ các điều kiện quy định tại điểm C khoản Điều 40 Bộ Luật vừa được thông qua, mà chưa thi hành án thì không thi hành và Chánh án Tòa án nhân dân tối cao chuyển hình phạt thành tù chung thân.

Không xử lý về hình sự đối với người thực hiện hành vi mà Bộ luật hình sự năm 1999 quy định là tội phạm nhưng Bộ luật hình sự này không quy định là tội phạm, bao gồm: Tảo hôn; kinh doanh trái phép; báo cáo sai trong quản lý kinh tế; vi phạm quy định về cấp văn bằng bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp; sử dụng trái phép quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ của tổ chức tín dụng; không chấp hành các quyết định hành chính của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về việc đưa vào cơ sở giáo dục, cơ sở chữa bệnh, quản chế hành chính. Nếu vụ án đã được khởi tố, đang điều tra, truy tố, xét xử thì phải đình chỉ; trường hợp người bị kết án đang chấp hành hình phạt hoặc đang được tạm đình chỉ thi hành án, thì được miễn chấp hành phần hình phạt còn lại; trường hợp người bị kết án chưa chấp hành hình phạt hoặc đang được hoãn thi hành án, thì được miễn chấp hành toàn bộ hình phạt.

Không xử lý hình sự đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi về tội phạm không được quy định tại khoản 2 Điều 12 và các điểm b, c khoản 2 Điều 14 của Bộ luật hình sự này; nếu vụ án đã được khởi tố, đang điều tra, truy tố, xét xử thì phải đình chỉ; trong trường hợp người đó đã bị kết án và đang chấp hành hình phạt hoặc đang được tạm đình chỉ thi hành án, thì họ được miễn chấp hành phần hình phạt còn lại; nếu người bị kết án chưa chấp hành hình phạt hoặc đang được hoãn thi hành án, thì được miễn chấp hành toàn bộ hình phạt;

Những người đã chấp hành xong hình phạt hoặc được miễn chấp hành toàn bộ hình phạt hoặc phần hình phạt còn lại theo các điểm d và đ khoản này, thì đương nhiên được xoá án tích.

Vũ Hân

Các tin khác

Nhận diện đúng “xã hội dân sự” để đấu tranh hành vi lợi dụng chống phá Việt Nam

Nhận diện đúng “xã hội dân sự” để đấu tranh hành vi lợi dụng chống phá Việt Nam

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của không gian mạng, thuật ngữ “xã hội dân sự” (XHDS) được nhắc đến ngày càng nhiều. Tuy nhiên, cùng với những giá trị tích cực, một số tổ chức, cá nhân đã lợi dụng danh nghĩa XHDS để thực hiện các hoạt động vi phạm pháp luật, xâm phạm lợi ích quốc gia, dân tộc. Vì vậy, nhận diện đúng bản chất XHDS và các hành vi lợi dụng là yêu cầu cấp thiết, góp phần bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia trong tình hình mới.

Gộp 4 chương trình mục tiêu quốc gia để đẩy nhanh tiến độ

Gộp 4 chương trình mục tiêu quốc gia để đẩy nhanh tiến độ

Bên cạnh việc đẩy nhanh hoàn thiện cơ chế, chính sách, phân bổ nguồn lực và thúc đẩy giải ngân, Bộ Tài chính chủ trì xây dựng phương án thống nhất 4 Chương trình mục tiêu quốc gia (CTMTQG) thành 1 CTMTQG tổng thể nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng nguồn lực và tăng cường phân cấp cho địa phương.

Kỳ 1: Những “mặt trận vô hình” của an ninh văn hóa

Kỳ 1: Những “mặt trận vô hình” của an ninh văn hóa

Có những mối đe dọa không xuất hiện bằng tiếng súng, không mang hình hài của một cuộc xung đột trực diện, song lại âm thầm tác động đến hệ giá trị, niềm tin, bản sắc, ký ức cộng đồng và khả năng tự chủ văn hóa của một quốc gia...

Bước đột phá trong tư duy phát triển của Đảng ở kỷ nguyên mới

Bước đột phá trong tư duy phát triển của Đảng ở kỷ nguyên mới

Nghị quyết về xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển đánh dấu bước phát triển quan trọng trong tư duy của Đảng về phát triển xã hội. Đây không chỉ là nghị quyết giải quyết các vấn đề xã hội, mà xác lập mô hình phát triển xã hội xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên mới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu 6 nhiệm vụ trọng tâm trong công tác đối ngoại

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu 6 nhiệm vụ trọng tâm trong công tác đối ngoại

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đối ngoại đã phối hợp với quốc phòng, an ninh góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ và lợi ích quốc gia dân tộc từ sớm, từ xa, từ khi chưa có nguy cơ. Diện mạo đối ngoại tiếp tục được mở rộng và nâng tầm.

Chủ động quản trị xã hội, giữ vững kỷ cương, an toàn vì sự phát triển bền vững

Chủ động quản trị xã hội, giữ vững kỷ cương, an toàn vì sự phát triển bền vững

Tại Hội nghị lần thứ 3, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khóa XIV đã ban hành Nghị quyết số 18-NQ/TW về Xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển qua đó tiếp tục khẳng định nhất quán quan điểm xây dựng nền quản trị hiện đại là nhiệm vụ trọng tâm, chiến lược gắn với nâng cao năng lực quản trị quốc gia.

Liêm chính - Nền tảng của một đảng cầm quyền vững mạnh

Liêm chính - Nền tảng của một đảng cầm quyền vững mạnh

Không có quốc gia nào phát triển bền vững chỉ bằng nguồn lực tự nhiên hay tốc độ tăng trưởng kinh tế. Điều quyết định cuối cùng vẫn là chất lượng quản trị quốc gia, mà cốt lõi của quản trị là chất lượng của đội ngũ nắm giữ quyền lực.

Xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển – trụ cột phát triển mới

Xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển – trụ cột phát triển mới

Lần đầu tiên Trung ương ban hành một nghị quyết chuyên đề toàn diện, xác lập tầm nhìn chiến lược về xây dựng xã hội trong kỷ nguyên mới của đất nước, khẳng định xây dựng xã hội không chỉ là kết quả của phát triển kinh tế mà còn là một trụ cột quan trọng trong mô hình phát triển đất nước.

Cấp thiết xây dựng cơ chế quản trị kỳ thi hiện đại, minh bạch và công bằng

Cấp thiết xây dựng cơ chế quản trị kỳ thi hiện đại, minh bạch và công bằng

Điều đáng quan tâm sau kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 không chỉ là việc xử lý các hành vi vi phạm, mà còn là yêu cầu nhìn lại hiệu quả của cơ chế tổ chức thực hiện Quy chế thi. Trong quản trị công, mỗi vụ việc phát sinh đều là cơ hội để rà soát, hoàn thiện thể chế và nâng cao chất lượng quản lý.

Đồng chí Nguyễn Văn Phương-Bí thư Tỉnh uỷ Quảng Trị kiểm tra, chỉ đạo đẩy nhanh việc xây dựng các công trình trường học liên cấp ở các xã biên giới tỉnh Quảng Trị.

Tăng tốc xây dựng các trường học vùng biên giới để kịp tiến độ

Tỉnh Quảng Trị được đầu tư xây dựng mới 11 trường phổ thông nội trú liên cấp vùng biên giới. Tổng mức đầu tư của 11 dự án là 2.339 tỷ đồng. Hiện, địa phương đang huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc để việc xây dựng trường học đạt tiến độ khi năm học mới đang cận kề.

TP Hồ Chí Minh rà soát khai thác nhà đất công dôi dư

TP Hồ Chí Minh rà soát khai thác nhà đất công dôi dư

Sau quá trình sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy và điều chỉnh đơn vị hành chính, TP Hồ Chí Minh có nhiều nhà, đất công dôi dư. Nếu không được xử lý kịp thời, những trụ sở, cơ sở nhà đất này sẽ tiếp tục bị bỏ trống, xuống cấp, gây thất thoát nguồn lực công và làm giảm hiệu quả sử dụng tài sản nhà nước.

Nỗi lòng thầy u tôi mỗi lần đưa tiễn người thân vào lửa đạn…

Nỗi lòng thầy u tôi mỗi lần đưa tiễn người thân vào lửa đạn…

Những ngày tháng qua, toàn Đảng, toàn quân, cả hệ thống chính trị và toàn dân đồng tâm, trách nhiệm tổ chức nhiều hoạt động tri ân, đền ơn đáp nghĩa, đặc biệt đã triển khai “Chiến dịch 500 ngày đêm” tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính các Anh hùng liệt sĩ.

Đảm bảo an ninh dữ liệu trong kỷ nguyên số

Đảm bảo an ninh dữ liệu trong kỷ nguyên số

Hồ sơ dự án Luật An ninh dữ liệu đang được Bộ Công an tổ chức lấy ý kiến của các cơ quan, tổ chức và cá nhân. Dự án luật được xây dựng và ban hành sẽ tạo hành lang pháp lý toàn diện bảo đảm an ninh dữ liệu trong kỷ nguyên số.

Đà Nẵng hiện thực hóa mục tiêu "Điểm đến sự kiện và lễ hội hàng đầu châu Á"

Đà Nẵng hiện thực hóa mục tiêu "Điểm đến sự kiện và lễ hội hàng đầu châu Á"

Sau thành công vang dội của Lễ hội pháo hoa Quốc tế Đà Nẵng 2026 (DIFF 2026), Đà Nẵng tiếp tục khởi công Sun Galaxy Complex - tổ hợp lễ hội, sự kiện, văn hóa và giải trí quy mô quốc tế đầu tiên với tổng vốn đầu tư gần 10.750 tỷ đồng. Công trình được kỳ vọng trở thành biểu tượng mới bên sông Hàn, tạo động lực phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế đêm và khẳng định vị thế điểm đến sự kiện, lễ hội hàng đầu châu Á.