Từ “quản lý” sang “kiến tạo phát triển”:

Bước chuyển mạnh của Quốc hội đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen, yêu cầu đổi mới tư duy lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của quốc gia ngày càng trở nên cấp thiết. Một trong những điểm nhấn nổi bật thời gian qua là việc Quốc hội từng bước chuyển mạnh từ tư duy “quản lý” sang “kiến tạo phát triển”, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực cho nền kinh tế.

Ngày 6/4, Quốc hội khoá XVI họp kỳ đầu tiên, đây là kỳ họp mở đầu cho một nhiệm kỳ mới. Kỳ họp này là bước chuyển tiếp mang tính bản lề, đưa kết quả của cuộc bầu cử – sự lựa chọn dân chủ, trực tiếp của nhân dân trở thành hiện thực trong tổ chức và vận hành của bộ máy Nhà nước; là biểu tượng của sức mạnh đoàn kết, sự đổi mới và sáng tạo trong quá trình lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, cùng sự đồng lòng của toàn thể nhân dân; đặc biệt, kỳ họp này sẽ tiếp tục thực hiện bước chuyển mạnh từ tư duy “quản lý” sang “kiến tạo phát triển”.

Tổng Bí thư Tô Lâm từng nhiều lần nhấn mạnh, công tác hoàn thiện thể chế pháp luật phải mở đường cho kiến tạo phát triển, huy động mọi người dân và doanh nghiệp tham gia vào quá trình phát triển kinh tế, xã hội và đất nước. Phải đổi mới căn bản tư duy xây dựng pháp luật: chuyển từ tư duy “quản lý” sang “kiến tạo phát triển”, từ “bị động sang chủ động”. Pháp luật phải góp phần đánh thức mọi tiềm năng, thế mạnh của đất nước, nắm bắt mọi cơ hội phát triển.

8.jpg -0
Kỳ họp bất thường lần thứ 9 của Quốc hội khoá XV xem xét, cho ý kiến về nhiều nội dung quan trọng, trọng tâm là phục vụ việc sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy theo Nghị quyết 18 của Trung ương.

Tư duy lập pháp chủ động, kiến tạo đã được thể hiện rất rõ và chuyển hóa thành hành động cụ thể trong hoạt động của Quốc hội, đặc biệt là nhiệm kỳ khóa XV vừa qua. Nhiều cách làm trước đây chưa từng có, nhưng nay được triển khai nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn và bám sát chủ trương đổi mới tư duy trong công tác xây dựng pháp luật. Đó là sự quyết liệt và kịp thời trong hành động, với yêu cầu thể chế phải đi trước, mở đường cho phát triển. Quốc hội không còn hoạt động đơn thuần theo chương trình, kế hoạch cố định mà linh hoạt hơn để đáp ứng yêu cầu của cuộc sống, với sự xuất hiện khái niệm “Kỳ họp không thường lệ”. Thực tế cho thấy các kỳ họp này có nội dung, khối lượng công việc gần tương đương với kỳ họp thường lệ, nhưng thể hiện sự chuyển đổi rất mạnh mẽ, đó là tính kịp thời, tính quyết liệt trong xây dựng và hoàn thiện thể chế.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cũng nhiều lần nhấn mạnh, hoạt động lập pháp cần xác định là công tác “đột phá của đột phá”, phải đi trước, mở đường, khuyến khích sáng tạo, giải phóng toàn bộ sức lao động, khơi thông mọi nguồn lực cho phát triển; bảo đảm cạnh tranh lành mạnh, nâng cao năng lực hội nhập. Công tác lập pháp của Quốc hội đã có những đổi mới mạnh mẽ, chuyển mạnh từ tư duy "quản lý" sang "kiến tạo phát triển", không chỉ giải quyết các vấn đề cấp bách trước mắt mà còn để lại những bài học kinh nghiệm quý báu, góp phần hoàn thiện thể chế, pháp luật, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước.

Riêng tại Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khoá XV, Quốc hội đã thông qua 34 luật và 14 nghị quyết quy phạm pháp luật; đến Kỳ họp thứ 10, Quốc hội tiếp tục lập dấu mốc lịch sử khi xem xét, thông qua 51 luật và 8 nghị quyết quy phạm pháp luật, chiếm gần 30% tổng số luật, nghị quyết quy phạm được ban hành của cả nhiệm kỳ, là minh chứng sinh động cho tinh thần pháp luật phải đi trước một bước, mở đường cho đổi mới sáng tạo, lấy cuộc sống và lợi ích của nhân dân làm thước đo của chính sách. Các luật này bao quát hầu hết các lĩnh vực trọng yếu, nhiều vấn đề mới, biến động liên tục; kịp thời thể chế hóa các chủ trương, nghị quyết mới của Đảng, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, nhất là trong lĩnh vực đất đai, đầu tư, quy hoạch, xây dựng, năng lượng, văn hóa-xã hội, y tế-giáo dục, tài nguyên-môi trường, khoa học-công nghệ; đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; quốc phòng-an ninh, đối ngoại, hội nhập quốc tế; lành mạnh hóa thị trường trái phiếu doanh nghiệp, bất động sản.

Tinh thần đổi mới tư duy xây dựng pháp luật tiếp tục được thể hiện rõ nét khi các luật chỉ quy định những vấn đề thuộc thẩm quyền của Quốc hội, giao quyền chủ động, linh hoạt cho Chính phủ trong tổ chức thực hiện luật; qua đó vừa bảo đảm yêu cầu quản lý, vừa khuyến khích sáng tạo, giải phóng toàn bộ sức sản xuất, khơi thông mọi nguồn lực để phát triển. Đặc biệt, Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013, Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi), Nghị quyết về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh năm 2025 được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 9 là những quyết sách hệ trọng, có tính bước ngoặt lịch sử, góp phần tạo điều kiện để đưa tổ chức, bộ máy mới trong cả nước chính thức vận hành từ ngày 1/7/2025.

Tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội đã xem xét Báo cáo kết quả giám sát và thông qua Nghị quyết về việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường kể từ khi Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 có hiệu lực thi hành, trong đó yêu cầu tập trung thực hiện một số nhiệm vụ, giải pháp đột phá để cải thiện chất lượng môi trường, bảo vệ sức khỏe nhân dân, an ninh môi trường, hướng tới phát triển bền vững. Kỳ họp thứ 10 cũng tạo dấu ấn đậm nét trong công tác giám sát tối cao, khi Quốc hội tiến hành xem xét toàn diện báo cáo của Chính phủ, TAND Tối cao, Viện KSND Tối cao, Kiểm toán Nhà nước về việc thực hiện các nghị quyết của Quốc hội khóa XIV, khóa XV liên quan đến giám sát chuyên đề và chất vấn.

Luật Đất đai cũng là minh chứng cho đổi mới tư duy, lần đầu tiên Quốc hội thông qua một đạo luật sửa đổi chỉ nhằm rút ngắn thời gian có hiệu lực thi hành của một luật. Việc điều chỉnh để Luật Đất đai 2024 có hiệu lực sớm hơn 4 tháng cho thấy sự chủ động, quyết liệt của Quốc hội nhằm đáp ứng yêu cầu cấp bách của thực tiễn. Diễn đàn xây dựng pháp luật với chủ đề “Hoàn thiện thể chế, pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới” lần đầu tiên được tổ chức thành công, tiếp tục khẳng định sự đổi mới mạnh mẽ tư duy xây dựng pháp luật, chuyển trọng tâm từ tư duy “quản lý” sang tư duy “kiến tạo phát triển”.

Những nội dung trao đổi tại diễn đàn không chỉ tổng kết thực tiễn trong công tác xây dựng và thi hành pháp luật trong nhiệm kỳ vừa qua, rút ra bài học kinh nghiệm, mà còn đề xuất nhiều kiến nghị, giải pháp quan trọng, khả thi phục vụ công tác xây dựng pháp luật và hoạch định chính sách, góp phần không nhỏ vào công tác tổng kết nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV cũng như xây dựng định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI gắn với đổi mới cấu trúc pháp luật Việt Nam.

Hay như Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, chỉ trong khoảng hơn 10 ngày, Quốc hội đã thông qua một nghị quyết (Nghị quyết 198) để kịp thời thể chế hóa các nội dung liên quan. Đây là cách làm hoàn toàn khác so với trước đây, khi quy trình thường kéo dài và phụ thuộc nhiều vào chương trình nghị sự cố định.

Với những thành tựu đã đạt được trong nhiệm kỳ qua, với sự ủng hộ của cử tri, nhân dân, đặc biệt là thành công của cuộc bầu cử ngày 15/3/2026 sẽ tiếp tục tạo đà, củng cố niềm tin và động lực chính trị quan trọng cho việc xây dựng, kiện toàn bộ máy Nhà nước nhiệm kỳ mới, tạo nền tảng chính trị-xã hội vững chắc để triển khai thắng lợi Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Phương Thuỷ

Các tin khác

Sức mạnh của nhân dân- từ Điện Biên Phủ đến khát vọng vươn mình của dân tộc

Sức mạnh của nhân dân- từ Điện Biên Phủ đến khát vọng vươn mình của dân tộc

72 năm sau chiến thắng Điện Biên Phủ, lịch sử không chỉ nhắc nhớ về một chiến công quân sự “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, mà còn gợi mở một chân lý có giá trị xuyên thời đại: sức mạnh quyết định vận mệnh của dân tộc Việt Nam chưa bao giờ chỉ nằm ở vũ khí hay tiềm lực vật chất, mà nằm ở lòng dân, ở khối đại đoàn kết toàn dân tộc và ở ý chí độc lập, tự cường được hun đúc qua hàng nghìn năm lịch sử.

Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, nhanh hơn, "xanh" hơn và bền vững hơn

Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, nhanh hơn, "xanh" hơn và bền vững hơn

Kinh tế Việt Nam được đánh giá là điểm sáng hiếm hoi trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và tăng trưởng toàn cầu chậm lại. Kinh tế Việt Nam sau hơn nửa thế kỷ đất nước thống nhất đã đạt những thành tựu vượt bậc, mang lại nhiều lợi ích cho người dân thụ hưởng, cũng như khẳng định vị thế, tầm vóc đất nước trên trường quốc tế.

Giữ cho “trong ấm, ngoài êm”

Giữ cho “trong ấm, ngoài êm”

Thắng lợi của sự nghiệp kháng chiến chống xâm lược, thống nhất đất nước (1945-1975) là một trong những chiến công chói lọi nhất của dân tộc Việt Nam trong suốt chiều dài lịch sử ngàn năm dựng nước và giữ nước. Giành được những thành tựu, thắng lợi to lớn đó là sức mạnh của toàn dân tộc, trong đó lực lượng CAND có sự đóng góp xứng đáng.

Tiếp nối ngọn lửa ngày Đại thắng, vững bước tới tương lai rạng rỡ

Tiếp nối ngọn lửa ngày Đại thắng, vững bước tới tương lai rạng rỡ

Đại thắng ngày 30/4/1975 không chỉ khép lại cuộc chiến tranh trường kỳ, mà còn mở ra một kỷ nguyên mới – kỷ nguyên độc lập, thống nhất và đi lên CNXH của dân tộc Việt Nam. Đó là dấu mốc lịch sử không thể thay thế, là điểm tựa tinh thần để cả dân tộc bước vào hành trình kiến thiết, dựng xây đất nước trong hòa bình. Nhưng lịch sử chưa bao giờ dừng lại.

Nghị quyết của Quốc hội giải quyết hàng nghìn dự án đất đai khó khăn, vướng mắc tồn đọng, kéo dài

Nghị quyết của Quốc hội giải quyết hàng nghìn dự án đất đai khó khăn, vướng mắc tồn đọng, kéo dài

Hiện có 4.489 dự án, đất đai gặp khó khăn, vướng mắc với tổng quy mô diện tích sử dụng đất hơn 198.428,1 ha và tổng giá trị mức đầu tư là 3,3 triệu tỷ đồng đã được các bộ, ngành, địa phương trong cả nước thống kê tính đến ngày 30/3/2025, nếu sớm được vận hành thì đây sẽ là nguồn lực rất lớn của nền kinh tế.

Nhiều nước trên thế giới đã thống nhất về giới hạn của bí mật nghề nghiệp

Nhiều nước trên thế giới đã thống nhất về giới hạn của bí mật nghề nghiệp

Bí mật nghề nghiệp của luật sư là một nguyên tắc cốt lõi của tư pháp hiện đại, nhưng không phải là giới hạn tuyệt đối. Khi tội phạm ngày càng được chuẩn bị tinh vi và có tổ chức, nhiều quốc gia đã thiết lập ranh giới rõ ràng: bảo vệ quyền bào chữa, nhưng không để nguyên tắc này bị lợi dụng để che chắn cho hành vi phạm tội. Đề xuất sửa đổi Bộ luật Hình sự của Việt Nam vì thế không nằm ngoài xu hướng chung đó.

Tăng cường trách nhiệm người bào chữa nhằm phòng ngừa tội phạm

Tăng cường trách nhiệm người bào chữa nhằm phòng ngừa tội phạm

Cơ quan soạn thảo đã đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định theo hướng thu hẹp phạm vi miễn trừ trách nhiệm hình sự đối với luật sư, người bào chữa nhằm cân bằng giữa đạo đức nghề nghiệp, nghĩa vụ bảo mật thông tin của luật sư với trách nhiệm bảo vệ an toàn xã hội và ngăn chặn tội phạm từ sớm, từ xa. 

Đảm nhiệm đồng thời hai chức danh – một bước đi tất yếu

Đảm nhiệm đồng thời hai chức danh – một bước đi tất yếu

Trong tiến trình hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, mọi điều chỉnh về tổ chức bộ máy đều nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả các cơ quan quyền lực nhà nước. Chỉ những thay đổi phản ánh đúng yêu cầu khách quan của việc tổ chức và vận hành quyền lực nhà nước mới có ý nghĩa bền vững.

Phát triển "kinh tế bạc" là mở ra một cách tiếp cận mới trong quản trị quốc gia

Phát triển "kinh tế bạc" là mở ra một cách tiếp cận mới trong quản trị quốc gia

Trong điều kiện Việt Nam hiện nay, phát triển "kinh tế bạc" càng trở nên cấp thiết. Việt Nam hiện nằm trong nhóm các quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh ở châu Á. Theo dự báo, đến khoảng năm 2036, nước ta sẽ chính thức bước vào giai đoạn “xã hội già”, khi tỷ lệ người từ 60 tuổi trở lên chiếm trên 20% dân số.

Kiện toàn tổ chức bộ máy và kỳ vọng chương mới rực rỡ của đất nước

Kiện toàn tổ chức bộ máy và kỳ vọng chương mới rực rỡ của đất nước

Kiện toàn tổ chức bộ máy hôm nay mới là bước khởi đầu. Hành động quyết liệt, hiệu quả vì mục tiêu vừa kể mới là thước đo cuối cùng. Một khi lời nói đi đôi với việc làm, khi cam kết được hiện thực hóa bằng kết quả, thì niềm tin chắc chắn sẽ được củng cố, động lực chắc chắn sẽ được nhân lên; và con đường phía trước - dù còn nhiều thách thức, vẫn sẽ rộng mở để đất nước vững bước tiến lên, kiến tạo và viết tiếp những trang sử vẻ vang trong hành trình phát triển.

Thống nhất vị trí người đứng đầu Đảng và Nhà nước tạo sự thông suốt trong tư duy lãnh đạo

Thống nhất vị trí người đứng đầu Đảng và Nhà nước tạo sự thông suốt trong tư duy lãnh đạo

Chiều 7/4, bên hành lang Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, đại biểu Quốc hội đoàn TP Hà Nội Bùi Hoài Sơn đã trao đổi với Báo Tin tức và Dân tộc về việc Quốc hội bầu Tổng Bí thư Tô Lâm giữ chức Chủ tịch nước nhiệm kỳ 2026 - 2031 và những kỳ vọng đối với việc nâng cao hiệu lực lãnh đạo, điều hành trong giai đoạn mới.

Kiên định “bốn nguyên tắc” góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, bền vững

Kiên định “bốn nguyên tắc” góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, bền vững

Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 2 khóa XIV diễn ra trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta đang ra sức thi đua thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV, hướng tới thực hiện thành công mục tiêu chiến lược gắn với hai cột mốc lịch sử 2030 và 2045. Tại phiên bế mạc hội nghị, Tổng Bí thư Tô Lâm đã có bài phát biểu quan trọng, mang tính định hướng chiến lược, nhấn mạnh thực hiện tăng trưởng hai con số để “không lỡ nhịp với thời đại”: “Chúng ta không chấp nhận tăng trưởng thấp. Phải kiên trì thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, bền vững, thực chất”.

Phải truy xuất được nguồn gốc của miếng thịt là yêu cầu cấp bách

Phải truy xuất được nguồn gốc của miếng thịt là yêu cầu cấp bách

Vụ việc 300 tấn thịt lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi được tuồn ra thị trường, thậm chí vào các trường học đã gây bức xúc trong dư luận. Sự việc xảy ra cho thấy, đã có sự buông lỏng quản lý, “đứt gãy” trong cơ chế giám sát theo chuỗi, từ khâu kiểm dịch, kiểm soát giết mổ và giám sát lưu thông.

Kiên định “bốn nguyên tắc” – Chìa khóa hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế “hai con số”

Kiên định “bốn nguyên tắc” – Chìa khóa hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế “hai con số”

Khi “Bốn nguyên tắc” được triển khai đồng bộ trong giáo dục và đào tạo, các nhà trường sẽ góp phần hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao cho lực lượng CAND, đáp ứng yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội và tạo môi trường ổn định cho phát triển kinh tế nhanh, bền vững, hướng tới mục tiêu tăng trưởng “hai con số” trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Kiểm soát quyền lực - “then chốt của then chốt” trong phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Kiểm soát quyền lực - “then chốt của then chốt” trong phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Lịch sử phát triển của mọi Nhà nước đều cho thấy: quyền lực nếu không được kiểm soát sẽ có xu hướng bị tha hóa, và một khi quyền lực đã bị tha hóa thì hậu quả không chỉ dừng lại ở tham nhũng, tiêu cực, mà còn làm xói mòn niềm tin của nhân dân, suy giảm hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia.

Bài 2: Xăng sinh học - Đột phá chiến lược trong chuyển đổi xanh

Bài 2: Xăng sinh học - Đột phá chiến lược trong chuyển đổi xanh

Thay vì kế hoạch sẽ triển khai xăng sinh học E10 (pha trộn 10% ethanol) vào tháng 6/2026, Chính phủ đã quyết định đẩy nhanh lộ trình triển khai xăng E10 ngay từ tháng 4/2026. Theo các chuyên gia, đây không chỉ là giải pháp tình thế trước những biến động của thị trường năng lượng thế giới, mà còn là một bước đột phá chiến lược trong chuyển đổi xanh. 

Giữ nghiêm kỷ cương để bảo vệ niềm tin và mở đường phát triển

Giữ nghiêm kỷ cương để bảo vệ niềm tin và mở đường phát triển

Công tác kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực và đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực không chỉ là nhiệm vụ thường xuyên của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, mà còn là điều kiện nền tảng để giữ vững ổn định, củng cố niềm tin xã hội và tạo lập môi trường lành mạnh cho phát triển đất nước.

Biến thách thức hôm nay thành động lực phát triển bền vững

Biến thách thức hôm nay thành động lực phát triển bền vững

Với tư duy quy hoạch tích hợp, dài hạn, Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm vừa được HĐND TP Hà Nội thông qua không chỉ giải quyết những bất cập trước mắt mà còn kiến tạo cấu trúc phát triển mới, mở ra không gian và dư địa bền vững cho Hà Nội trong nhiều thế hệ tiếp theo. Nhân dịp này, chúng tôi đã có cuộc trò chuyện với KTS Trần Huy Ánh, Ủy viên Thường vụ Hội Kiến trúc sư Hà Nội xung quanh những mục tiêu phát triển bền vững mà bản quy hoạch đề ra.