Peru tìm cách hạ nhiệt khủng hoảng chính trị

Chính phủ Peru ngày 15/12 ban bố tình trạng khẩn cấp trên toàn quốc trong 30 ngày, theo đó đình chỉ các quyền hội họp, quyền bất khả xâm phạm về nhà ở và quyền tự do đi lại, trong một nỗ lực trấn an cuộc khủng hoảng chính trị chưa từng có.

Phát biểu trên truyền hình, Bộ trưởng Quốc phòng Peru Luis Alberto Otarola thông báo, các biện pháp này được áp dụng nhằm “ngăn chặn các hành vi bạo lực và phá hoại”, đảm bảo an ninh và kiểm soát trật tự trên toàn lãnh thổ đối với tài sản cá nhân và trên hết là cơ sở hạ tầng chiến lược cũng như sự an toàn và phúc lợi của tất cả người dân. Quan chức này cũng cho biết Peru đang xác định các khuôn khổ pháp lý để cân nhắc ban bố lệnh giới nghiêm.

qt.png -0
Đụng độ giữa người dân và cảnh sát đã khiến 6 người thiệt mạng và hàng trăm người bị thương tại Peru. Ảnh: AP.

Động thái này được đưa ra sau khi các cuộc biểu tình bạo lực khởi xướng bởi những người ủng hộ cựu Tổng thống vừa bị phế truất Pedro Castillo lan rộng tại thủ đô Lima cũng như nhiều thành phố khác tại Peru, đặc biệt là tại các vùng nông thôn, nơi ông Castillo được ủng hộ mạnh mẽ nhất, theo Al Jazeera. Đụng độ giữa người dân và cảnh sát đã khiến 6 người thiệt mạng và hàng trăm người bị thương. Hôm 13/12, quân đội Peru đã được điều động tới bảo đảm an ninh tại các sân bay và cơ sở hạ tầng quan trọng như đập thủy điện, sau khi sân bay Cusco phải đóng cửa ngày thứ ba liên tiếp.

Bộ trưởng Quốc phòng Peru cho biết, Cảnh sát Quốc gia và Lực lượng Vũ trang Peru đã giành lại quyền kiểm soát nhiều tuyến cao tốc và đường giao thông huyết mạch bị những người biểu tình bạo lực phong tỏa. Bộ trưởng Quốc phòng Peru nhấn mạnh, các biện pháp sẽ được triển khai triệt để nhằm đảm bảo an ninh và kiểm soát trật tự nội bộ, từ đó đảm bảo tự do đi lại và hòa bình cho người dân, đồng thời cho biết Peru đang xác định các khuôn khổ pháp lý để cân nhắc ban bố lệnh giới nghiêm.

Những ngày qua, Peru đang trải qua cuộc khủng hoảng chính trị, xã hội nghiêm trọng khi cựu Tổng thống nước này Pedro Castillo bất ngờ tuyên bố giải tán Quốc hội, thành lập chính phủ khẩn cấp và kêu gọi tổ chức cuộc bầu cử lập pháp mới. Hành động của ông Castillo bị Tòa án Hiến pháp, Tòa án Tối cao và các nghị sĩ quốc hội phản đối mạnh mẽ, coi đây là động thái “đảo chính”. Quốc hội Peru ngay lập tức bỏ phiếu phế truất nhà lãnh đạo này.

Sau nỗ lực giải tán Quốc hội không thành công, ông Castillo bị bắt giữ trên đường tới Đại sứ quán Mexico để tị nạn. Sau đó, Phó Tổng thống Peru Dina Boluarte đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống lâm thời, dẫn đến làn sóng phản đối trên cả nước.

Các cuộc biểu tình phản đối chính quyền của tân Tổng thống Dina Boluarte leo thang cuối tuần qua khi đám đông đụng độ cảnh sát, kêu gọi triệu tập hội đồng lập hiến, đóng cửa Quốc hội, yêu cầu Tổng thống Dina Boluarte từ chức, trả tự do cho cựu Tổng thống Castillo, tiến hành bầu cử sớm và ban hành Hiến pháp mới. Trong khi đó, các hiệp hội nông dân và các tổ chức đại diện cho người dân kêu gọi "đình công vô thời hạn" bắt đầu từ ngày 13/12 để ủng hộ ông Castillo, người sinh ra trong một gia đình nông dân.

Trên thực tế, đây không phải lần đầu Peru rơi vào tình trạng khủng hoảng. Trong những năm gần đây, Peru đã trải qua những đợt bất ổn chính trị dữ dội. Chỉ trong 5 năm qua, 5 tổng thống đã nhậm chức và không thể hoàn thành nhiệm kỳ. Song, làn sóng biểu tình diễn ra trong một tuần vừa qua cho thấy mức độ nghiêm trọng sâu rộng của cuộc khủng hoảng lần này.

Phản ứng trước tình trạng bất ổn trong nước, tân Tổng thống Dina Boluarte ngay khi tuyên thệ nhậm chức đã cho biết sẽ phục vụ đến hết nhiệm kỳ của ông Castillo, kết thúc vào tháng 7/2026. Đến ngày 12/12, bà Boluarte đề xuất tổ chức bầu cử trước hai năm - vào tháng 4/2024. Hai ngày sau đó, bà lại đề nghị tổ chức bầu cử sớm hơn, vào tháng 12/2023.

Ưu tiên của bà Boluarte sẽ là dập tắt các cuộc biểu tình nổ ra kể từ khi bà nắm quyền, kêu gọi các bên bình tĩnh để đối thoại không bạo lực. Tuy nhiên, nỗ lực của bà vẫn khiến Peru sa lầy sâu trong khủng hoảng chính trị, với bạo lực tiếp tục xảy ra. AP dẫn lời người đứng đầu văn phòng thanh tra Peru Eliana Revollar nhận định, tình thế vẫn có thể trở nên tồi tệ hơn. “Đây là một chấn động xã hội rất nghiêm trọng. Chúng tôi sợ rằng nó sẽ dẫn đến một cuộc nổi dậy vì có những người đã kêu gọi điều đó, những người đang yêu cầu dùng vũ khí”, ông Revollar nói.

Trong một diễn biến có liên quan, lãnh đạo 4 quốc gia hàng đầu Mỹ Latinh gồm Mexico, Argentina, Bolivia và Colombia đã ra tuyên bố chung, trong đó bày tỏ quan ngại về những diễn biến gần đây dẫn tới việc phế truất và tạm giam cựu Tổng thống Peru Pedro Castillo, đề nghị Chính phủ Peru đặt mong muốn của người dân nước này lên làm ưu tiên hàng đầu.

Song, giới quan sát lo ngại, sự phẫn nộ của những người ủng hộ ông Castillo có thể sẽ leo thang hơn nữa nếu có thêm người biểu tình thiệt mạng khi đụng độ với lực lượng an ninh. Trong khi đó, những người “ngoài cuộc” cũng có thể mất kiên nhẫn khi công việc của họ bị ảnh hưởng từ các cuộc biểu tình. Với sự bất mãn ngày càng tăng, Tổng thống Boluarte khó có thể có không gian và thời gian để gắn kết đất nước, điều mà bà đã tuyên bố khi nhậm chức.

An Nhiên

Các tin khác

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Các bộ trưởng và quan chức an ninh cấp cao từ Pakistan, Arab Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ – ba quốc gia thành viên của Hiệp ước Phòng thủ Chung Mecca – hiện đang có mặt tại thủ đô Tehran (Iran) để thảo luận về các vấn đề an ninh khu vực. Động thái ngoại giao khẩn trương này diễn ra trong bối cảnh xuất hiện nhiều mối đe dọa về các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran.

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Việc hệ thống vệ tinh Starlink và phiên bản quân sự Starshield tại Ukraine bị hạn chế tốc độ trong hơn một tuần đã gây gián đoạn một số hoạt động quân sự của Kiev, đồng thời làm gia tăng căng thẳng giữa Ukraine, tỷ phú Elon Musk và chính quyền Mỹ.

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Ngày 23/10, ngoại trưởng 8 quốc gia gồm Anh, Pháp, Đức, Thổ Nhĩ Kỳ, Arab Saudi, Pakistan, Ai Cập và Italy đã nhóm họp tại Istanbul để thảo luận về tình hình eo biển Hormuz và những diễn biến an ninh khu vực. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh nguy cơ đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran tiếp tục gia tăng, làm dấy lên lo ngại về những hệ lụy đối với Trung Đông cũng như nền kinh tế thế giới.

Tìm lời giải cho khoảng trống thực thi tại COP17

Tìm lời giải cho khoảng trống thực thi tại COP17

Hội nghị lần thứ 17 các bên tham gia Công ước về Đa dạng sinh học (COP17) tại Yerevan, Armenia, mở ra cuộc rà soát toàn cầu đầu tiên về tiến độ thực hiện Khung đa dạng sinh học Côn Minh – Montreal. Khi thời hạn năm 2030 đang đến gần, hội nghị được kỳ vọng sẽ thúc đẩy những giải pháp thiết thực để đưa các cam kết vào cuộc sống.

Các quốc gia đang phát triển đối mặt giữa "bão" khủng hoảng

Các quốc gia đang phát triển đối mặt giữa "bão" khủng hoảng

Hội nghị của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) diễn ra vào tuần trước đã khép lại mà không mang đến bất kỳ giải pháp mới nào cho các quốc gia đang phát triển, giữa bối cảnh thế giới bủa vây bởi các cuộc chiến tranh có nguy cơ lan rộng ở Trung Đông, xung đột dai dẳng tại Ukraine, gánh nặng trả nợ tăng cao và nguy cơ hình thành bong bóng trí tuệ nhân tạo (AI).

Thách thức từ đề xuất tổ chức thượng đỉnh Mỹ - Nga - Ukraine bên lề G20

Thách thức từ đề xuất tổ chức thượng đỉnh Mỹ - Nga - Ukraine bên lề G20

Đề xuất mới đây của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky về việc tổ chức cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Nga - Ukraine bên lề Hội nghị G20 vào tháng 12 tới đang mở ra kỳ vọng về một bước đột phá ngoại giao. Tuy nhiên, trong bối cảnh quan hệ giữa Kiev và Washington xuất hiện thêm những bất đồng, triển vọng hiện thực hóa sáng kiến này vẫn đối mặt với không ít trở ngại.

Người dân Gaza sắp bước vào mùa Đông khắc nghiệt

Người dân Gaza sắp bước vào mùa Đông khắc nghiệt

Các chuyến hàng thương mại vào dải Gaza bị đình trệ khiến nguồn cung lương thực và nhu yếu phẩm sụt giảm, trong bối cảnh khoảng 2 triệu người Palestine tại đây thiếu nơi trú ẩn, thuốc men và các vật dụng cần thiết để vượt qua mùa Đông.

Những thách thức với hệ thống phòng không tỉ USD của Arab Saudi

Những thách thức với hệ thống phòng không tỉ USD của Arab Saudi

Các cuộc tập kích liên tiếp bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) của Houthi nhằm vào Arab Saudi đang đặt ra những thách thức mới với năng lực phòng không của Riyadh, đồng thời phản ánh tính phức tạp của việc bảo vệ hạ tầng trọng yếu trong bối cảnh xung đột khu vực leo thang.

El Niño đe dọa mùa màng và nguồn cung lương thực từ Đông Nam Á

El Niño đe dọa mùa màng và nguồn cung lương thực từ Đông Nam Á

Hiện tượng El Niño đang mạnh lên, làm gia tăng nguy cơ nắng nóng cực đoan, hạn hán, cháy rừng và lũ lụt tại nhiều khu vực trên thế giới. Đông Nam Á được đánh giá là một trong những khu vực có thể chịu tác động nặng nề, đặc biệt về sản xuất nông nghiệp.

Lo ngại về an ninh gia tăng sau các vụ tấn công sân bay Arab Saudi

Lo ngại về an ninh gia tăng sau các vụ tấn công sân bay Arab Saudi

Liên tiếp nhiều vụ tấn công nhằm vào sân bay quốc tế King Khalid tại thủ đô Riyadh của Arab Saudi, đỉnh điểm là vụ xảy ra đêm 10/10, không chỉ khiến nhiều người thiệt mạng mà còn gióng lên lời cảnh báo về nguy cơ mất an ninh nghiêm trọng. Sự việc này đang đe dọa trực tiếp đến sự ổn định của cả khu vực Trung Đông, đồng thời đặt ra dấu hỏi lớn về năng lực phòng thủ của vương quốc này trước những mối đe dọa tấn công.

Châu Âu và mối lo thiếu khí đốt trước mùa Đông lạnh giá

Châu Âu và mối lo thiếu khí đốt trước mùa Đông lạnh giá

Liên minh châu Âu (EU) có thể đối mặt với tình trạng thiếu hụt khí đốt tương đương 12-15% nhu cầu nếu mùa Đông năm nay xuất hiện các đợt rét nghiêm trọng, trong bối cảnh lượng khí dự trữ của khối thấp hơn đáng kể so với cùng kỳ các năm trước đó.

Điều kiện mới của Washington phá thế bế tắc với Tehran?

Điều kiện mới của Washington phá thế bế tắc với Tehran?

Sau nhiều tháng xung đột, Washington hôm 7/10 (giờ địa phương) bất ngờ phát đi tín hiệu mới về chương trình hạt nhân Iran. Giới phân tích nhận định, động thái này có thể mở ra dư địa thỏa hiệp giữa hai bên, dù những rào cản đối với một thỏa thuận vẫn chưa được tháo gỡ.