Hòa bình mong manh trên lằn ranh mâu thuẫn sắc tộc ở Syria

Bất ổn do mâu thuẫn sắc tộc ở vùng Sweida miền Nam Syria trở thành lí do để Israel phát động đợt không kích quy mô lớn nhắm vào trụ sở Bộ Quốc phòng Syria và các mục tiêu ở Thủ đô Damascus. Dù Mỹ tuyên bố các bên đã đạt thỏa thuận ngừng bắn, giao tranh có nguy cơ tái bùng phát khi nội bộ người Druze, tâm điểm của căng thẳng, đang chia rẽ sâu sắc về sự can thiệp của Israel.

Vài giờ sau nỗ lực ngoại giao con thoi của Mỹ và một ngày sau loạt trận không kích dữ dội của Israel vào Thủ đô Damascus của Syria, ngày 17/7 (giờ địa phương), Bộ Nội vụ Syria và đại diện cộng đồng người Druze ở thành phố Sweida phía Nam Syria đã công bố thỏa thuận ngừng bắn mới, theo đó “chấm dứt hoàn toàn và ngay lập tức” mọi hoạt động quân sự. Một Ủy ban gồm đại diện của chính phủ Syria và lãnh đạo tinh thần của cộng đồng Druze sẽ sớm được thiết lập để giám sát việc ngừng bắn. Trong ngày 17/7, phương tiện cơ giới của quân đội Syria đã bắt đầu rời khu vực trung tâm Sweida.

Hòa bình mong manh trên lằn ranh mâu thuẫn sắc tộc ở Syria -0
Các tay súng vũ trang xuất hiện ở trung tâm Sweida giữa lúc căng thẳng. Ảnh: Times of Israel

Nguồn cơn bất ổn ở Sweida bùng phát từ đầu tháng 7/2025 khi mâu thuẫn giữa cộng đồng thiểu số người Druze và các bộ tộc Bedouin địa phương bùng phát thành các vụ đụng độ. Trong khi người Druze có quan hệ gần gũi với Israel, các bộ lạc Bedouin giữ lập trường trung thành với chính phủ ở Damascus của Tổng thống lâm thời Ahmed al-Sharaa.

Tuần trước, lực lượng của Chính phủ Syria được triển khai tới Sweida tái lập trật tự, nhưng Israel cáo buộc họ đứng về phía các bộ tộc Bedouin chống lại người Druze. Ngày 16/7, Israel lấy đó làm lí do không kích trụ sở Bộ Quốc phòng và các mục tiêu khác ở Thủ đô Damascus của Syria. Thống kê của Tổ chức Giám sát nhân quyền Syria (SOHR) cho thấy, 350 người đã thiệt mạng vì bất ổn ở Sweida. Ngoài ra, ít nhất 3 người chết, 34 người khác bị thương do đòn tập kích của Israel vào Damascus.

Khi Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tối 16/7 thông báo về lệnh ngừng bắn, ông khẳng định tất cả các bên, gồm Israel, đã nhất trí "chấm dứt tình hình đáng lo ngại hiện nay". Từ trưa 17/7, các vụ đụng độ lớn không còn được ghi nhận ở Sweida, nhưng truyền thông khu vực nói rằng Israel vẫn tiếp tục không kích mục tiêu quân đội Syria gần biên giới hai nước. Hãng tin Newsweek cho hay, Israel đang điều chuyển một lữ đoàn từ mặt trận Gaza tới khu vực biên giới Syria, chỉ dấu cho thấy xung đột có thể tái bùng phát.

Bên cạnh đó, trong nội bộ cộng đồng Druze đã bộc lộ không ít mâu thuẫn. Theo Times of Israel, thủ lĩnh có ảnh hưởng trong cộng đồng Druze là Sheikh Hikmat al-Hijri ngày 17/7 bất ngờ ra tuyên bố bác bỏ thoả thuận ngừng bắn mà các bên vừa công bố. “Không thể có thỏa thuận hoặc đàm phán với các nhóm vũ trang tự xưng là chính phủ Syria”, ông al-Hijri nói, đồng thời kêu gọi Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, Tổng thống Mỹ Donald Trump và “những người có ảnh hưởng trên thế giới” hãy “cứu Sweida”.

Trong khi đó, lãnh đạo tinh thần của cộng đồng Druze Sheikh Yousef Jarbou lại ủng hộ thoả thuận ngừng bắn, kêu gọi các bên tuân thủ nghiêm thoả thuận và chỉ trích việc Israel tấn công lãnh thổ Syria. “Bất kỳ cuộc tấn công nào vào đất nước Syria đều là cuộc tấn công vào cộng đồng người Druze”, ông Jarbou tuyên bố.

Từ Damascus, Chính phủ Syria gay gắt lên án cuộc không kích của Israel. Tổng thống lâm thời Syria al-Sharaa ngày 17/7 cáo buộc Israel cố tình gây bất ổn ở biên giới và đề nghị cộng đồng quốc tế gây sức ép với Tel Aviv. Ông cũng khẳng định, việc bảo vệ người Druze và các quyền của cộng đồng thiểu số này là "ưu tiên hàng đầu" của Damascus.

"Chúng tôi bác bỏ mọi nỗ lực - dù trong hay ngoài nước - nhằm gieo rắc bất hòa trong hàng ngũ của chúng ta. Tất cả chúng ta đều là đối tác trên mảnh đất này và chúng ta sẽ không cho phép bất kỳ nhóm nào bóp méo sự đa dạng của Syria", ông al-Sharaa nhấn mạnh. Đáng chú ý, ông al-Sharaa cảnh báo, người Syria “không phải là những người sợ chiến tranh, bởi chúng tôi đã dành cả cuộc đời để đối mặt với những thách thức và bảo vệ người dân”. Tuy nhiên, ông tỏ ra ủng hộ giải pháp hoà bình khi cam kết “đặt lợi ích của người dân Syria cao hơn là hỗn loạn và huỷ diệt".

Trong hai ngày 16 và 17/7 nhiều nước và tổ chức đã lên tiếng về cuộc không kích của Israel vào Syria. Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ cho rằng, việc Israel tấn công Damascus là hành động có chủ đích nhằm phá hoại sự ổn định của Syria. “Người dân Syria đang đứng trước cơ hội lịch sử để sống trong hòa bình và hòa nhập với thế giới. Tất cả các bên liên quan ủng hộ cơ hội này nên đóng góp vào nỗ lực khôi phục hòa bình của chính phủ Syria”, Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ kêu gọi.

Từ Tehran, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi kêu gọi thế giới thống nhất hành động nhằm buộc Israel dừng các cuộc tấn công nhắm vào Syria cũng như nhiều nước khác ở Trung Đông. Bộ Ngoại giao một loạt quốc gia Arab ở khu vực như Ai Cập, Jordan, Iraq ra tuyên bố lên án chiến dịch tập kích của Israel vào Syria, coi đó là hành vi xâm phạm lãnh thổ Syria và đe dọa sự ổn định của toàn khu vực Trung Đông. Theo AlJazeera, phát ngôn viên Liên hợp quốc (LHQ) Stephane Dujarric cũng nêu rõ: “Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres lên án các cuộc không kích leo thang của Israel vào Sweida, Daraa và trung tâm thành phố Damascus, cũng như các báo cáo về việc Israel tái triển khai lực lượng tới Cao nguyên Golan”.

Giới quan sát nhận định, ngoài vấn đề bảo vệ người Druze, việc Israel tấn công Syria còn nhằm mục tiêu đảm bảo các lực lượng Syria phải lùi xa khỏi biên giới Israel và phần Cao nguyên Golan do Israel kiểm soát. Trong bối cảnh mâu thuẫn sắc tộc, lợi ích địa chính trị và can thiệp từ bên ngoài chồng lấn, thỏa thuận ngừng bắn mà các bên đạt được mới là giải pháp tạm thời. Nếu không có một chiến lược đối phó tổng thể, bất ổn ở Sweida có thể tác động tiêu cực vào tiến trình ổn định của Syria.

Thái Hà

Các tin khác

Người dân Gaza sắp bước vào mùa Đông khắc nghiệt

Người dân Gaza sắp bước vào mùa Đông khắc nghiệt

Các chuyến hàng thương mại vào dải Gaza bị đình trệ khiến nguồn cung lương thực và nhu yếu phẩm sụt giảm, trong bối cảnh khoảng 2 triệu người Palestine tại đây thiếu nơi trú ẩn, thuốc men và các vật dụng cần thiết để vượt qua mùa Đông.

Những thách thức với hệ thống phòng không tỉ USD của Arab Saudi

Những thách thức với hệ thống phòng không tỉ USD của Arab Saudi

Các cuộc tập kích liên tiếp bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) của Houthi nhằm vào Arab Saudi đang đặt ra những thách thức mới với năng lực phòng không của Riyadh, đồng thời phản ánh tính phức tạp của việc bảo vệ hạ tầng trọng yếu trong bối cảnh xung đột khu vực leo thang.

El Niño đe dọa mùa màng và nguồn cung lương thực từ Đông Nam Á

El Niño đe dọa mùa màng và nguồn cung lương thực từ Đông Nam Á

Hiện tượng El Niño đang mạnh lên, làm gia tăng nguy cơ nắng nóng cực đoan, hạn hán, cháy rừng và lũ lụt tại nhiều khu vực trên thế giới. Đông Nam Á được đánh giá là một trong những khu vực có thể chịu tác động nặng nề, đặc biệt về sản xuất nông nghiệp.

Lo ngại về an ninh gia tăng sau các vụ tấn công sân bay Arab Saudi

Lo ngại về an ninh gia tăng sau các vụ tấn công sân bay Arab Saudi

Liên tiếp nhiều vụ tấn công nhằm vào sân bay quốc tế King Khalid tại thủ đô Riyadh của Arab Saudi, đỉnh điểm là vụ xảy ra đêm 10/10, không chỉ khiến nhiều người thiệt mạng mà còn gióng lên lời cảnh báo về nguy cơ mất an ninh nghiêm trọng. Sự việc này đang đe dọa trực tiếp đến sự ổn định của cả khu vực Trung Đông, đồng thời đặt ra dấu hỏi lớn về năng lực phòng thủ của vương quốc này trước những mối đe dọa tấn công.

Châu Âu và mối lo thiếu khí đốt trước mùa Đông lạnh giá

Châu Âu và mối lo thiếu khí đốt trước mùa Đông lạnh giá

Liên minh châu Âu (EU) có thể đối mặt với tình trạng thiếu hụt khí đốt tương đương 12-15% nhu cầu nếu mùa Đông năm nay xuất hiện các đợt rét nghiêm trọng, trong bối cảnh lượng khí dự trữ của khối thấp hơn đáng kể so với cùng kỳ các năm trước đó.

Điều kiện mới của Washington phá thế bế tắc với Tehran?

Điều kiện mới của Washington phá thế bế tắc với Tehran?

Sau nhiều tháng xung đột, Washington hôm 7/10 (giờ địa phương) bất ngờ phát đi tín hiệu mới về chương trình hạt nhân Iran. Giới phân tích nhận định, động thái này có thể mở ra dư địa thỏa hiệp giữa hai bên, dù những rào cản đối với một thỏa thuận vẫn chưa được tháo gỡ.

EU chuẩn bị hành trang cho việc mở rộng liên minh

EU chuẩn bị hành trang cho việc mở rộng liên minh

Ủy ban châu Âu (EC) vừa công bố các định hướng và bước đi nhằm chuẩn bị cho khả năng Liên minh châu Âu (EU) tiếp nhận thêm thành viên, tập trung vào điều chỉnh cơ chế quản trị, bảo đảm các giá trị chung và cách thức phân bổ nguồn lực tài chính.

Giao tranh ở Yemen tăng nhiệt, Arab Saudi cân nhắc mở chiến dịch mới

Giao tranh ở Yemen tăng nhiệt, Arab Saudi cân nhắc mở chiến dịch mới

Giao tranh giữa Houthi và quân đội Yemen tiếp tục leo thang, trong khi Arab Saudi được cho là đang chuẩn bị một chiến dịch quân sự mới nhằm giành lại các vị trí chiến lược gần eo biển Bab el-Mandeb. Diễn biến này làm gia tăng nguy cơ xung đột lan rộng và đe dọa hoạt động xuất khẩu năng lượng trong khu vực.

G7 xả kho dầu, thị trường năng lượng vẫn chưa hết sức ép

G7 xả kho dầu, thị trường năng lượng vẫn chưa hết sức ép

G7 quyết định giải phóng 100 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược, trong khi Nga cân nhắc nới lỏng hạn chế xuất khẩu diesel, góp phần giảm sức ép lên thị trường năng lượng. Tuy nhiên, nguy cơ gián đoạn nguồn cung vẫn hiện hữu khi xung đột Trung Đông tiếp tục ảnh hưởng đến hoạt động lọc dầu và vận tải biển.

Châu Âu trước sức ép xả kho diesel từ phía bên kia Đại Tây Dương

Châu Âu trước sức ép xả kho diesel từ phía bên kia Đại Tây Dương

Thông tin về việc đề nghị giải phóng tới 120 triệu thùng diesel trong 6 tháng, đi kèm khả năng Mỹ hạn chế xuất khẩu nhiên liệu, đang đặt châu Âu vào thế khó. Đằng sau bài toán giá cả là câu hỏi lớn hơn về khả năng tự chủ và sức chống chịu của an ninh năng lượng châu Âu.

Leo thang căng thẳng Nga-NATO xung quanh Kaliningrad

Leo thang căng thẳng Nga-NATO xung quanh Kaliningrad

Nga phản đối các hoạt động quân sự gia tăng của NATO và cảnh báo sẽ đáp trả cứng rắn nếu khối tìm cách cô lập vùng lãnh thổ Kaliningrad bên bờ biển Baltic với phần còn lại của Nga.

Iraq và những thách thức an ninh hậu Mỹ rút quân

Iraq và những thách thức an ninh hậu Mỹ rút quân

Việc quân đội Mỹ hoàn tất rút khỏi Iraq ngày 30/9 khép lại một giai đoạn kéo dài hơn hai thập niên, đồng thời mở ra một chặng đường mới đối với Baghdad. Từ duy trì sức ép với IS, củng cố năng lực an ninh đến xử lý quan hệ với các đối tác bên ngoài, Iraq đang đứng trước yêu cầu tự chủ lớn hơn trong một môi trường khu vực nhiều biến động.

“Thế tiến thoái lưỡng nan về bằng chứng” trong kiểm soát AI

“Thế tiến thoái lưỡng nan về bằng chứng” trong kiểm soát AI

Sự bất định về mức độ nguy hiểm của trí tuệ nhân tạo đang đặt các nhà hoạch định chính sách trước một “thế tiến thoái lưỡng nan về bằng chứng”. Hành động quá sớm có thể kìm hãm đổi mới, nhưng chờ đến khi rủi ro được chứng minh đầy đủ có thể đã quá muộn.

Thời tiết cực đoan gia tăng sức ép đối với các nước châu Á

Thời tiết cực đoan gia tăng sức ép đối với các nước châu Á

Mưa lớn bất thường gây lũ lụt và sạt lở đất đã khiến hàng chục người thiệt mạng, ảnh hưởng đến đời sống của hàng triệu người tại nhiều quốc gia châu Á, trong bối cảnh giới chuyên gia cảnh báo những hình thái thời tiết bất thường có thể xuất hiện với tần suất và cường độ lớn hơn.

Vì sao đề xuất mở lại Hormuz của Iran bị Tổng thống Trump bác bỏ?

Vì sao đề xuất mở lại Hormuz của Iran bị Tổng thống Trump bác bỏ?

Hôm 26/9 (giờ địa phương), khi được phóng viên hỏi về kế hoạch mới của Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump nêu rõ: “Tôi bác đề xuất của họ”. Ông Trump cho rằng Tehran muốn sớm đạt thỏa thuận để mở lại eo biển Hormuz, song các điều khoản hiện tại khiến phía Mỹ không thể chấp nhận.

Truyền thông quốc tế nêu bật dấu ấn Việt Nam từ New York đến Ottawa

Truyền thông quốc tế nêu bật dấu ấn Việt Nam từ New York đến Ottawa

Truyền thông quốc tế những ngày qua dành sự chú ý đáng kể tới những thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 và chuyến thăm Canada ngay sau đó. Từ New York đến Ottawa, hình ảnh Việt Nam nổi bật với vai trò chủ động đóng góp vào các vấn đề toàn cầu, lan tỏa thông điệp về lòng tin, hợp tác và mở rộng quan hệ với các đối tác.