Gian nan con đường tái thiết Ukraine

Các dấu hiệu cho thấy phương Tây đang chuẩn bị mở "hầu bao" để giúp Ukraine tái thiết khi các quan chức chính phủ và các nhà đầu tư tư nhân toàn cầu đến London (Anh) ngày 21/6 tham dự Hội nghị quốc tế về phục hồi và tái thiết Ukraine.

Tuy nhiên, những thách thức vẫn rất lớn, trong đó có vấn đề tham nhũng ở Ukraine, trong đó nhiều nước Liên minh châu Âu (EU) vẫn cảnh giác. Do đó, gói viện trợ của EU thường đi kèm với các điều kiện ràng buộc.

Gian nan con đường tái thiết Ukraine -0
Tình hình kinh tế khó khăn và các cuộc bầu cử sắp tới ở phương Tây có thể ảnh hưởng đến sự hỗ trợ của họ cho Ukraine. Ảnh: Downing Street

Đối với nhiều quốc gia, việc hỗ trợ Ukraine giống như một "canh bạc" đáng tham gia, khi EU nỗ lực ngăn chặn thảm họa kinh tế và nhân đạo ở châu Âu. Theo Ngân hàng Thế giới (WB), Liên hợp quốc (LHQ) và Ủy ban châu Âu (EC), khoản tiền cần thiết đã là 411 tỷ USD và con số này sẽ chỉ tăng lên khi xung đột tiếp diễn. EC ngày 20/6 đã công bố một dự án mới kéo dài nhiều năm, trị giá hàng tỷ euro để giúp tái thiết Ukraine.

Đây là một kế hoạch tài trợ nhiều năm và rất tốn kém. Cùng với đó, các nhà đầu tư tư nhân cũng đang khởi động kế hoạch của họ. Đối với Ukraine, điều quan trọng là dự án phục hồi bắt đầu ngay bây giờ. Giới chuyên gia nhận định rằng, châu Âu hiện đang ở một thời điểm quyết định và câu hỏi ở đây là liệu họ có nên cung cấp cho Ukraine các nguồn lực cũng như khoản đầu tư cần thiết để tái thiết hay không, ngay cả khi xung đột đang diễn ra ác liệt. Đó là một nhiệm vụ đầy khó khăn và thách thức. Các nhu cầu của Ukraine bao gồm từ việc xây dựng lại hơn 300 cây cầu đã bị phá hủy, đến gỡ, phá mìn và xử lý hàng triệu tấn chất thải công nghiệp do các cuộc oanh tạc. Nhưng bất chấp quy mô của thách thức, EU đang có những nỗ lực lớn, ít nhất là vào lúc này.

Kế hoạch mà EU công bố, được mệnh danh là "Công trình của Ukraine", sẽ cung cấp hỗ trợ tài chính lên tới 50 tỷ euro cho Ukraine từ năm 2024 - 2027, trong đó bao gồm 33 tỷ euro cho vay và 17 tỷ euro tài trợ, sẽ được quản lý thông qua một công cụ đặc biệt mới có tên là "Nguồn dự trữ Ukraine". Bên cạnh đó, EC cũng đang đàm phán với Ngân hàng Đầu tư châu Âu để cung cấp bảo lãnh ngân sách của EU nhằm tài trợ khoản vay 100 triệu euro khác cho Ukraine. Đó là một cam kết quan trọng của EU vào thời điểm ngân sách của họ đang phải đối mặt với nhiều yêu cầu từ các quốc gia thành viên - từ xây dựng năng lực phòng thủ tập thể của riêng mình và di cư bất thường, đến củng cố khả năng cạnh tranh và cơ sở công nghiệp của EU.

Động lực của EU đằng sau quyết định trên có thể là do họ lo ngại dễ bị tổn thương trước bất kỳ sự bất ổn nào ở Ukraine. Sau quyết định của Hội đồng châu Âu (EP) về việc trao tư cách thành viên cho Ukraine và Moldova vào năm ngoái, Ukraine đang trên đường gia nhập EU. Do đó, lợi ích của EU là một quốc gia 40 triệu dân mà một ngày nào đó có thể gia nhập khối là một nền dân chủ ổn định, lành mạnh về kinh tế. EU cũng đang để mắt đến tiềm năng của Ukraine theo những cách khác. Phó Chủ tịch EC Maros Sefcovic cho rằng Ukraine có thể là một nguồn tài nguyên quan trọng đối với lục địa này cũng như có thể đóng vai trò là trung tâm lưu trữ năng lượng của châu Âu.

Nhưng những thách thức vẫn nhiều, trong đó có vấn đề tham nhũng ở Ukraine, trong đó nhiều nước EU vẫn cảnh giác. Do đó, gói viện trợ của EU thường đi kèm với các điều kiện ràng buộc. Brussels sẽ thực hiện kiểm soát đáng kể đối với cách thức phân phối và triển khai vốn.

Theo đề xuất của EC được công bố hôm 20/6, Chính phủ Ukraine phải chuẩn bị một "Kế hoạch Ukraine" nêu chi tiết tầm nhìn của họ đối với nước này trong khi đáp ứng các tiêu chuẩn của EU về quản trị và hành chính công. Tiền sẽ được giải ngân hàng quý, miễn là các điều kiện được đáp ứng. Các công ty và chính phủ khác cũng đang vật lộn với thách thức đầu tư vào các dự án ở một đất nước vẫn còn xung đột. Quỹ phát triển mới của Ukraine sẽ không thực sự được đầu tư ngân sách cho đến khi xung đột kết thúc.

Nổi lên trong cuộc thảo luận về đầu tư trước Hội nghị quốc tế về phục hồi và tái thiết Ukraine là vấn đề bảo hiểm, một rào cản lớn đối với các doanh nghiệp muốn đầu tư vào nước này. Phó Chủ tịch EC Valdis Dombrovskis cho biết họ đang thảo luận với một số đối tác về một kế hoạch tiềm năng nhằm khuyến khích ngành bảo hiểm triển khai các chính sách bảo hiểm chiến tranh cho Ukraine. Một vấn đề gây tranh cãi khác là liệu tài sản của Nga, đặc biệt là khoản dự trữ ngân hàng trung ương Nga bị đóng băng ước tính trị giá 300 tỷ USD, có nên được sử dụng để tài trợ cho việc tái thiết Ukraine hay không. Một dự luật lưỡng đảng đã được giới thiệu tại Thượng viện Mỹ trong tuần này ủng hộ động thái trên. Chưa hết, cùng với tình hình kinh tế khó khăn, các cuộc bầu cử sắp tới ở phương Tây có thể ảnh hưởng đến sự hỗ trợ của họ cho Ukraine.

Tại Brussels, quyết định vẫn chưa được đưa ra, khi EU cố gắng đạt được sự đồng thuận trong bối cảnh một số quốc gia lo ngại về tính hợp pháp của một động thái như vậy và tiền lệ mà nó có thể đặt ra. Khi cuộc xung đột ở Ukraine và cuộc tranh luận về cách tài trợ cho công cuộc tái thiết Ukraine vẫn tiếp diễn, vấn đề tài sản của Nga có thể trở thành tranh cãi lớn tiếp theo. Nhưng ngay cả khi những rào cản này được vượt qua, nhiều người vẫn cảnh báo về quy mô của thách thức phía trước. Chuyên gia Jacob Funk Kirkegaard, một thành viên cao cấp tại Quỹ Marshall của Đức, lo ngại rằng, kế hoạch của EU không đủ tham vọng, đặc biệt nếu EU quyết định rằng Ukraine cuối cùng sẽ trở thành thành viên của EU vào đầu những năm 2030.

Khổng Hà (tổng hợp)

Các tin khác

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 sẽ quyết định quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump. Khi chi phí sinh hoạt trở thành mối quan tâm hàng đầu của cử tri, cuộc đua cũng đặt ra câu hỏi về khả năng chuyển tăng trưởng kinh tế thành những cải thiện thiết thực trong đời sống.

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Các nỗ lực tiếp xúc thông qua trung gian Qatar đang mở ra cơ hội ngoại giao mới giữa Mỹ và Iran, trong bối cảnh hai bên vẫn duy trì lập trường cứng rắn và chuẩn bị cho khả năng xung đột quân sự tái bùng phát. Bất đồng về các điều kiện đàm phán, chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát eo biển Hormuz tiếp tục là những trở ngại lớn đối với triển vọng đạt được thỏa thuận.

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Không chỉ củng cố những mối quan hệ chính trị và an ninh truyền thống, Nga đang tìm cách tạo dựng ảnh hưởng lâu dài tại châu Phi thông qua thương mại, năng lượng và công nghệ. Hội nghị thượng đỉnh tại Moskva cho thấy bước chuyển đáng chú ý trong định hướng hợp tác giữa hai bên.

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Hội nghị Ngoại trưởng Nhóm các nền kinh tế lớn (G20) tại Atlanta, Mỹ, dự kiến khép lại ngày 31/10 (giờ địa phương) với tuyên bố của nước chủ trì thay cho thông cáo chung. Bất đồng về Ukraine, Trung Đông và chính sách thương mại tiếp tục cản trở đồng thuận, trong khi sức ép lên năng lượng, lương thực và chuỗi cung ứng đòi hỏi các bên tìm hướng phối hợp.

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran đã tăng lên ít nhất 47,1 tỷ USD, theo báo cáo mới nhất của Lầu Năm Góc gửi Quốc hội Mỹ. Con số này vượt xa các dự báo trước đó, làm dấy lên lo ngại về khả năng duy trì chiến dịch quân sự, gây thêm sức ép đối với ngân sách liên bang và trở thành bất lợi chính trị đối với Tổng thống Donald Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Kết quả kiểm phiếu mới nhất của cuộc bầu cử Quốc hội Israel tiếp tục cho thấy chưa khối chính trị nào giành được đa số cần thiết để thành lập chính phủ. Trong khi các bên bắt đầu thăm dò khả năng hợp tác, Tổng thống Isaac Herzog kêu gọi lãnh đạo các chính đảng giữ tinh thần cởi mở nhằm tránh phải tổ chức một cuộc bầu cử khác.

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Các bộ trưởng và quan chức an ninh cấp cao từ Pakistan, Arab Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ – ba quốc gia thành viên của Hiệp ước Phòng thủ Chung Mecca – hiện đang có mặt tại thủ đô Tehran (Iran) để thảo luận về các vấn đề an ninh khu vực. Động thái ngoại giao khẩn trương này diễn ra trong bối cảnh xuất hiện nhiều mối đe dọa về các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran.

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Việc hệ thống vệ tinh Starlink và phiên bản quân sự Starshield tại Ukraine bị hạn chế tốc độ trong hơn một tuần đã gây gián đoạn một số hoạt động quân sự của Kiev, đồng thời làm gia tăng căng thẳng giữa Ukraine, tỷ phú Elon Musk và chính quyền Mỹ.

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Ngày 23/10, ngoại trưởng 8 quốc gia gồm Anh, Pháp, Đức, Thổ Nhĩ Kỳ, Arab Saudi, Pakistan, Ai Cập và Italy đã nhóm họp tại Istanbul để thảo luận về tình hình eo biển Hormuz và những diễn biến an ninh khu vực. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh nguy cơ đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran tiếp tục gia tăng, làm dấy lên lo ngại về những hệ lụy đối với Trung Đông cũng như nền kinh tế thế giới.

Tìm lời giải cho khoảng trống thực thi tại COP17

Tìm lời giải cho khoảng trống thực thi tại COP17

Hội nghị lần thứ 17 các bên tham gia Công ước về Đa dạng sinh học (COP17) tại Yerevan, Armenia, mở ra cuộc rà soát toàn cầu đầu tiên về tiến độ thực hiện Khung đa dạng sinh học Côn Minh – Montreal. Khi thời hạn năm 2030 đang đến gần, hội nghị được kỳ vọng sẽ thúc đẩy những giải pháp thiết thực để đưa các cam kết vào cuộc sống.

Các quốc gia đang phát triển đối mặt giữa "bão" khủng hoảng

Các quốc gia đang phát triển đối mặt giữa "bão" khủng hoảng

Hội nghị của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) diễn ra vào tuần trước đã khép lại mà không mang đến bất kỳ giải pháp mới nào cho các quốc gia đang phát triển, giữa bối cảnh thế giới bủa vây bởi các cuộc chiến tranh có nguy cơ lan rộng ở Trung Đông, xung đột dai dẳng tại Ukraine, gánh nặng trả nợ tăng cao và nguy cơ hình thành bong bóng trí tuệ nhân tạo (AI).

Thách thức từ đề xuất tổ chức thượng đỉnh Mỹ - Nga - Ukraine bên lề G20

Thách thức từ đề xuất tổ chức thượng đỉnh Mỹ - Nga - Ukraine bên lề G20

Đề xuất mới đây của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky về việc tổ chức cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Nga - Ukraine bên lề Hội nghị G20 vào tháng 12 tới đang mở ra kỳ vọng về một bước đột phá ngoại giao. Tuy nhiên, trong bối cảnh quan hệ giữa Kiev và Washington xuất hiện thêm những bất đồng, triển vọng hiện thực hóa sáng kiến này vẫn đối mặt với không ít trở ngại.

Người dân Gaza sắp bước vào mùa Đông khắc nghiệt

Người dân Gaza sắp bước vào mùa Đông khắc nghiệt

Các chuyến hàng thương mại vào dải Gaza bị đình trệ khiến nguồn cung lương thực và nhu yếu phẩm sụt giảm, trong bối cảnh khoảng 2 triệu người Palestine tại đây thiếu nơi trú ẩn, thuốc men và các vật dụng cần thiết để vượt qua mùa Đông.

Những thách thức với hệ thống phòng không tỉ USD của Arab Saudi

Những thách thức với hệ thống phòng không tỉ USD của Arab Saudi

Các cuộc tập kích liên tiếp bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) của Houthi nhằm vào Arab Saudi đang đặt ra những thách thức mới với năng lực phòng không của Riyadh, đồng thời phản ánh tính phức tạp của việc bảo vệ hạ tầng trọng yếu trong bối cảnh xung đột khu vực leo thang.